Концерт, посвященный Дню города в Москве

Бошдаги шох, тўқималар ўлими - смартфонлар чақирадиган касалликлар

1191
Смартфонга узоқ вақт давомида битта кўз билан тикилиш кўз тўр пардаси таъсирчанлиги сезиларли пасайтиради, унинг қайта тикланиши учун эса бир неча дақиқа талаб этилади. Телефондан узлуксиз фойдаланиш организм учун бошқа жиддий оқибатларни ҳам келтириб чиқариши мумкин.

ТОШКЕНТ, 16 окт — Sputnik, Альфия Еникеева. Уч йил муқаддам илк маротаба смартфондан кўп фойдаланган британиялик беморда вақти-вақти билан кўриш қобилияти йўқолиши кузатилган эди. Сал кейин мутахассислар гаджетлар қай тарзда кўрликни келтириб чиқариши мумкинлигини тушунтиришди. Телефондан узлуксиз фойдаланиш организм учун бошқа жиддий оқибатларни ҳам келтириб чиқариши мумкин.

Бир кўздан жудо бўлиш

2016 йилнинг қиш фаслида Буюк Британияда бир йўла икки аёл кўриш қобилияти вақти-вақти билан йўқолиб қолаётганидан шикоят қилиб, шифокорларга мурожаат қилишади. Беморлар мамлакатнинг турли бурчакларида истиқомат қилар, аммо улардаги касаллик белгилари жуда ўхшашлиги аниқланади. Иккала ҳолатда ҳам кўриш қобилияти фақат бир кўзда ва 15 дақиқага йўқолар, бу ҳолат деярли ҳар куни такрорланган. Кўзни кўрикдан ўтказиш, жумладан, кўз тўр пардаси оптик когерент томографияси, бош МРТси ва "А" витамини миқдорини аниқлаш учун ўтказилган қон таҳлили наф бермайди. Барча кўрсаткичлар бўйича беморлар соғлом эди.

Кейинчалик маълум бўлдики, иккала аёл ҳам ҳар тун ёнбошлаган ҳолда қоронғида смартфон ёрдамида узоқ вақт мутолаа қилар экан. Аёлларнинг бир кўзи бундай ҳолатда ёстиқ билан тўсилган. Лондон шаҳри университети тадқиқотчилари ушбу ҳолатлар билан қизиқиб қолиб, кўрлик сабаби - ассиметрик ёруғлик адаптацияси эканлигини тахмин қилишади. Бошқача айтганда, битта кўз қоронғиликдан ёруғликка кескин ўтишга мослашган, иккинчиси эса мослашмаган эди.

Смартфонга узоқ вақт давомида битта кўз билан қарашга рози бўлган кўнгиллилар иштирокидаги тажрибалар олимлар тахминларини тасдиқлайди. Маълум бўладики, телефон экранига йўналтирилган кўз тўр пардаси таъсирчанлиги сезиларли пасаяр, унинг қайта тикланиши учун эса бир неча дақиқа талаб этиларди. Тажриба муаллифларига кўра, бу сингари бир томонлама кўрлик бир қарашда кўрингани каби безарар бўлмай, смартфондан фойдаланаётган вақтда дисплейга иккала кўз билан қараш мақсадга мувофиқ экан.

Тўқималар ўлими

Толедо университети (АҚШ) тадқиқотчилари фикрича, смартфон ва компьютерларга хос бўлган кўк ранг кўриш қобилиятига салбий таъсир кўрсатади. Узоқ вақт таъсир ўтказадиган бўлса, у айниқса, кўз тўр пардасига зиён етказиши мумкин.

Агар инсон ҳар куни узоқ вақт ва айниқса қоронғида смартфондан кўз узмаса, ёшга доир макуляр дегенерацияни орттириб олиши мумкин. Бу касалликда кўзнинг тўрсимон тўқимаси марказий қисми — макулада — миллионлаб колбалар ва таёқчалар ҳалок бўлади. Бунда аввалига кишига тўғри чизиқлар тўлқинсимон бўлиб кўриниб, кейин мутолаа вақтида кўз айрим ҳарфларни илғай олмайди, сўнгра беморлар нигоҳлари қаршисидаги предметларни кўриш қобилиятидан маҳрум бўлишлари мумкин. Шу билан бир вақтда ёндан кўриш қобилияти сақланиб қолади.

Энсадаги шох

Австралиялик олимларнинг бир нечта ишларига кўра, смартфонлар бош чаноғидаги муайян суякларнинг ўсишини тезлаштиради. Гап шохсимон тиканлар ҳақида бормоқда. Бунда бошнинг жуда кўп эгилиши туфайли бош чаноқнинг орқа томонида суяк ўсиши бошланади.

Гап шундаки, аксарият одамлар, смартфондан фойдаланар экан, ўзлари билмаган ҳолда бошларини олдинга - экран томонга эгадилар. Бу ҳолатда тана оғирлиги умуртқадан бошнинг орқа томонидаги мушакларга тушади. Натижада пайларда суяк -яъни, шохсимон тиш ўса бошлайди. У нормал ҳолатда уч миллиметрдан ошмаслиги лозим. Бироқ 30 ёшгача бўлган кўнгиллиларнинг 41 фоизида (тадқиқот доирасида 1200 киши кўрикдан ўтказилган бўлиб, уларнинг 300 нафарини - 18 ёшдан 30 ёшгача ёшлар ташкил этган) шох ўлчами 10 миллиметрдан 31 миллиметргача эканлиги қайд этилди. "Шох"лар аксарият ҳолатларда эркакларда кўпроқ учраган.

Илгарилари бу каби суяк ўсиши ҳолатлари ҳаётининг каттагина қисмида оғир жисмоний меҳнат билан шуғулланишга мажбур бўлган кекса кишиларга хос бўлган. Суяк ўсаётганда бош мунтазам оғриган, бўйин ва умуртқа соҳаларида ёқимсиз ҳиссиётлар сезилган. Аммо ёш кўнгиллиларда аниқланган шохсимон тишлар уларга ҳеч қандай ноқулайлик туғдирмаган. Ёши катта гуруҳларда суяк ўсиши ҳолатлари жуда кам учраган.

Толиққан мия

Рутгер университети (АҚШ) ходимлари тадқиқотларига кўра, смартфонлар мия фаоллигига ёмон таъсир кўрсатади. Агар иш вақтидаги танаффус мобил қурилмага тикилган ҳолатда ўтказилса, мия дам олмайди, унинг кейинги фаолиятдан маҳсулдорлик эса фақат ёмонлашади.

Тадқиқотчилар 414 талабадан 20та масалани ечишни сўрашган. Бу учун бир неча соат вақт ажратилган, орада фақатгина битта танаффусга рухсат берилган. Бўш вақтни телефон, компьютер ёки дафтарлар билан ўтказиш, шунингдек, танаффусдан воз кечиш ҳам мумкин эди.

Қўлларида смартфон билан дам олган кўнгиллилар берилган топшириқларни ҳаммадан ёмонроқ бажарганлар. Ўртача ҳисобда масалаларни ечиш учун уларга 19% кўп вақт талаб этилган, бундан ташқари улар масалаларни тадқиқотнинг бошқа иштирокчиларига нисбатан 20 фоиз камроқ ечишган, тажриба якунида эса ўзларини жуда ҳорғин ҳис этганлар.

Умуман олганда, тадқиқотчилар фикрича, смартфонларга тобелик (худдики гиёҳванд моддаларга ёки ўйинларга тобелик сингари) ҳақида гапиришга ҳали эрта. Демак-ки, гаджетларнинг организмга салбий таъсирини яхшилаш мумкин. Асосийси - улардан фойдаланишга ақл билан ёндашмоқ лозим.

1191
Диёр Имамходжаев назначен исполняющим обязанности генерального директора Профессиональной футбольной лиги (ПФЛ)

“Ўзбекистонлик болаларда “янги Месси” бўлиш учун имконият етарли” - Диёр Имомхўжаев

147
(Янгиланган 11:45 02.07.2020)
Футбол инфратузилмаси ва академияларини яхшилаш, ПФЛни мустақил пул топадиган ташкилотга айлантириш, “юлдуз” олиб келадиган, лекин майдони ўт ўсиб ётадиган клублар. ПФЛ бош директори в.б. Sputnik билан суҳбатда келажакдаги режалари билан ўртоқлашди.

ТОШКЕНТ, 2 июл — Sputnik. Ўзбекистон Профессионал футбол лигаси бош директори вазифасини бажарувчи Диёр Имомхўжаев Sputnik Ўзбекистон мухбири билан суҳбатда мамлакат футболидаги муаммолар ва ушбу спорт тури келажаги, Ўзбекистонда “янги Мессилар” қачон етишиши ва “тўймас ўйинчилар” ҳақида ўз фикрларини очиқ баён этди.

Нега ПФЛга тайинлангани ҳақида…

- Профессионал футбол лигасида фаолият юритаётганимга 2 йил бўлди. Ишга Омон Ғофуров қабул қилган. Кейин фаолиятимни Даврон Шоқурбонов билан давом эттирдим. Шу икки йиллик иш давомида ПФЛнинг барча икир-чикирларини ўргандим. Ўзбек футболи муаммолари ҳақида етарлича тасаввурга эгаман. Дейлик, трансляциялар масаласи менга бегона эмас. Чунки бошида телевидение соҳасида ишлаганман, Спорт телеканалида фаолият олиб борганман.

Болалар футболини ривожлантириш, футбол моддий-техник базасини яхшилаш ҳақида ҳар доим чиқиш қилганман, айримларга ёқмайман ҳам, аммо бу ҳақда Ўзбекистон футбол ассоциациасининг раҳбари хабар топгач, ёш бўлишимга қарамай, ушбу лавозимни ишониб топширишди. Мен ҳозирда шу ишончни оқлаш ҳаракатидаман.

Улкан режалар: легионерлар, болалар футболи ва қиммат “юлдузлар” ҳақида

- Профессионал футбол лигаси раҳбари сифатида бир қанча режаларим бор.

Биринчидан: Ўзбекистон ПФЛ фаолиятини бир оз ислоҳ қилиб, секин-аста Ўзбекистон Футбол ассоциациясидан мустақил ташкилотга айлантириш ниятидаман. Сабаби ташкил этилганидан буён ФАга қарам ташкилотмиз. Бу ҳолатнинг жаҳон тажрибасидан келиб чиққани ҳам нотўғри.

Футболи ривожланган Англия, Испания, Италияда доимо Футбол ассоциацияси ва Профессионал футбол лига ўртасида рақобат бўлган. Бугун биз ҳам шунга эришишимиз лозим.  Яъни ПФЛни ўзи мустақил пул топадиган ташкилотга айлантиришимиз керак ва ҳозир шу устида иш олиб боряпмиз.

Иккинчидан: Мана 2020 йилга қадам қўйдик, лекин Ўзбекистон футболи шу кунгача клублардан пул олади.

Клублар бизда иштироки учун бадал пули тўлайди.

Шу ҳолатни босқичма-босқич йўқотиш тарафдориман. Яъни бадал пулларига қарамасдан, тижорат ташкилоти сифатида пул ишлаб, трансляцияларни сотиш эвазига, ҳомийлар билан шартномалар тузиш эвазига шу нарсага эришмоқчиман. Уч йил вақтим кетадими – тўрт йил вақтим кетадими, насиб қилса, яқин келажакда клублардан пул олмайдиган, аксинча, уларга пул берадиган ташкилотга айлантираман.

Учинчидан: ҳозирда бизда футбол соҳасига жуда катта маблағлар сарфлаётгандек туюлсада, аслида бу пуллар Япония, Жанубий Корея, Қатар, БАА, Эрон, Австралия сарфлаётган маблағларга етиб бормайди барибир. Айтмоқчиманки, кўрпамизга қараб оёқ узатишимиз керакда. Шу кунгача миллиард-миллиард пул сарфладик, шунча футболчиларга маош, кўтарма пули бердик… Лекин на жаҳон чемпионатига чиқа олдик, на бир футболчиларимиз кучли бешликкача етиб бора олди!

Шунинг учун биринчи галда футбол инфратузилмаси ва академияларини яхшилаш устида ишлашимиз керак. Бундан кейин регламентга амал қилиб бўлса ҳам шу учун ишлайман.

Яъни ўсишдан тўхтаган, фақат шу катта пулга ўйнайдиган, аслида эса ўйинга, футболга ҳеч ҳам фойдаси тегмайдиган футболчилар шахсан менга унча қизиқмас. Ундан кўра, тажрибаси кам бўлса ҳам, кўпроқ югурадиган, ўзини устида ишлашдан тўхтамаган, ҳали салоҳияти бор бўлган, камроқ ҳақ эвазига ўйнайдиган йигитларни ўйнатиб, ортган пулни футбол инфратузилмасини яхшилашга сарфлашни афзал деб биламан.

11 нафар машҳур футболчини олиб келди, миллион-миллион пул тўлади, лекин «поля»сида ўт ўсиб ётади, бунақа бўлиши керак эмас! Олдин инфратузилмасини тўғирласин, болалар футболини ривожлантирсин, ана ундан кейин унга легионер футболчи олиш ярашади. Ундан кейин унга Дубайга бориб йиғин ўтказиш ярашади…

Бизларда шунчаки ҳамма жамоа йил бошида Дубайга боради, юз минг доллар сарфлаб, катта-катта кўтарма пулларни беради футболчиларга, лекин 10 минг долларга ўтни ўрадиган «косилка» олмайди. Ёки июль ойида майдонни ёритадиган прожекторга пул тикмайди. Нима учун?

Давлат корхоналари ўша пулни нима учун беряпти? Ҳаммасида назорат бўлиши керак. Бизлар клублар ишига бурнимизни тиқмаймиз, лекин регламент орқали уларни ишлаш фаолиятини барибир назорат қиламиз. Шу пайтгача давлат клубларга пул берган, аммо улардан ҳисоб талаб қилмаган.

Клублар ҳам бу пулларни ўзи ишлаб топмаяптими модомики, кимдир олдида ҳисобдор бўлиши керак улар.

Мен ўзим ҳам худди шундай ишлаш тарафдориман. 2021 йилда агар шу ерда ишлаб турсам, йил бошида режаларим ҳақида конференция ташкил қилиб, журналистларга ҳисоб бераман ва йил охирида худди шундай конференция чақириб ўша режаларим бўйича ҳисобот топшираман.

Яъни неча пул топдим, қайси пулни қаерга йўналтирдим, қайси клуб билан қаерда ишладим, қайси клубни нима учун четлаштирдиму, қайси клубни нега мусобақага қўшдим – бу каби саволларга жавоб бераман.

Коронавирус бизларга кўп нарса ўргатди: пандемиянинг футболга таъсири ҳақида

- Коронавирус пандемияси футболни тўхтатиб қўйганлигини айтмаса, жуда катта талафот келтиргани йўқ. Асосан, мухлислардан яхши пул ишлайдиган футбол клублар ютқазди. Айтайлик, “Навбаҳор”нинг ҳар битта ўйинига 15 мингдан кам мухлис келмасди. “Насаф” ҳам яхши келишувларга эришганди, ҳар битта ўйинига келадиган мухлислардан пули бор эди…

Лекин шахсан мен шу масалага озгина позитив нуқтаи назардан ёндашмоқчиман: коронавирус бизларга кўп нарса ўргатди.

Яъни мундоқ олиб қаралганда, мухлисларсиз футболни кўрсангиз, “Пахтакор” билан “Локомотив” ёки бошқа Европа жамоаси ўйини ўртасида жуда катта фарқ бўлаётгани йўқ ҳозир.

Ташкилотчилик жиҳатдан орқадалигимиз аён бўлди, холос. Аслида бу бизлар ҳам озгина ҳаракат қилсак, ўшаларни ўйинига чиқишимиз мумкинлигини кўрсатди.

Кўпчилик футболни соғинди, футболга тушишмоқчи ва бундан бизлар позитив нуқтаи назарда чиқиб кетишга ҳаракат қилишимиз керак.

Ҳозирда мусобақаларни бошлаб олдик, ҳаракат қиляпмиз мухлисларни қайтаришга. Сабаби мухлисларсиз футбол - гуручсиз ошга ўхшаб қоларкан...

Нега ўзбек футболига ишонишмайди?

- Ўзбекистонда жуда кўп соҳаларни танқид қилишади, лекин айнан футбол соҳасига тўхталадиган бўлсам, одамларни фикрига қараб иш қилиш тўғри эмас. Россияда ҳам, Англияда ҳам, Испанияда ҳам, ҳаммаёқда худди шунақа сўкиш, худди шундай қизғин муҳокамалар бор ва бу нормал ҳолат. Бизлар шунчаки ўзимизга ўзимиз савол беришимиз керак “нима қила олдигу, нима қилмоқчимиз, режамиз қандай деган”.

Футбол коррупциялашиб кетган деган гапларга жавобан нима дейиш мумкин? Бу соҳани бир зумда тозалаш мумкин эмас, албатта. Футбол тоза бўлиши учун ҳамма соҳа тоза бўлиши керак. Ҳамма соҳадан секин-секин коррупцияни тозалаш керак, ҳамма соҳага ишончни қайтариш керак.

Сборная Узбекистана по футболу
© Ассоциация футбола Узбекистана.

Футбол мутахассиси сифатида айтаманки, футболда охирги қилаётган ишларимиз олдинги йиллар билан солиштирганда, ўсишга эришяпмиз. Бизнинг тиббиётимиз Осиёда нечанчи ўринда туради билмадиму, футболимиз бешинчи ўринда туришини биламан. Санъаткорларимиз нечанчи ўринда туришини билмадиму, футболимиз бешинчи ўриндалигини биламан.

Бизларда салоҳиятли ёшлар бор, имкониятимиз бор, шунчаки берилаётган пулларни коррупцияга йўқ қилмасдан, тўғри йўналтирсак - жуда кўп нарсага эришамиз.

Минтақадаги лойиҳа: Марказий Осиё кубоги бўлишини жуда хоҳлайман.

Марказий Осиё клубларини бирлаштирадиган бир лойиҳа устида ишлаётгандим ва бу режа деярли амалга ошган эди ҳам. Аммо коронавирус сабаб тўхтаб қолди. Келгуси йилда амалга оширамиз насиб қилса. Ўзбекистон, Қозоғистон, Қирғизистон, Тожикистон, Афғонистон ва Туркманистон жамоаларини бирлаштирадиган Марказий Осиё кубоги бўлишини жуда хоҳлайман. Одамлар шундай нарсаларни соғинган.

Душанбе билан Самарқанд бир бирига яқин ёки Душанбе билан Бухоро, ёки Термиз билан Афғонистонни олайлик. Ўша жамоалар ўйнаса жуда зўр дерби бўлади, жуда яхши тўқнашувлар бўлади, футбол ўсади, ҳакамлар ўсади, ўзимиз ўсамиз. Халқларни бирлаштирадиган лойиҳа бўлади. Туризм ривожланади, мукофот пулларини жорий қиламиз. Чунки «коммерческий турнирлар» ташкил қилиш режада бор. У нарсани мен таклиф этдим, охиригача олиб бораман, Худо хоҳласа.

Ўзбекистонда жаҳон юлдузи бўлиш учун шароит етарли: гап-сўзни йиғиштириб, ўйнаш керак, холос.

- Ўзбекистонда футболчи сифатида ёриб чиқиш жуда ҳам осон. Барча шароит мужассам. Ҳаттоки Қорақалпоғистонда ҳам футбол майдонлари бор. Шунчаки гап-сўзни йиғиштириб, ўйнаш керак, холос.

Баъзиларга қўйиб берсангиз, эшигининг тагига бориб, гўё «болам юр» деб мажбурлаб футболга олиб боришингиз керак. Кўп жойларда мисол келтириладиган Бразилияга бориб кўринг, болалар ахлатхоналарда, ташландиқ, қумли жойларда футбол ўйнашади.

Аммо шунга қарамай, болларнинг ўзи шошилади майдонга, бундай болалар футбол ўйнайдиган майдонларни скаутларнинг ўзлари ўраб олади.

Нима учун «Барселона», «Реал Мадрид» скаутлари Бразилияга бориб ётиб олган? Чунки ҳар битта болага озгина инвестиция киритилса, Европа чемпионатларига тайёр ҳолатда олиб кетса бўлади, деб қаралади уларда.

Бизда унақа эмас. «Футболни коррупция босиб кетди, ҳаммаёқ таниш-билиш» дея жар солишади-да, сал нарига чиқиб «Диёр, мени боламни «Бунёдкор»га гаплашиб бер» дейишади.

Нима деяпмизу, нима қиляпмиз!?

Ёки «Текис майдон бўлса, бизлар ҳам ўйнардик» дейишади. Бразилиялик болалар қумда ёки бошқа жойларда ўйнаб ҳам жаҳонга чиқяпти ахир.

Бразилияда эркаклар ўта қийин шароитдан чиқиб кетиши учун футболчи, аёллари ё модельер, ё актриса бўлишлари шарт. Бу ҳаёт қонунияти-да уларда.

Бизларда-чи? Ҳеч қачон очдан ўлмаймиз, чунки меҳмондўстмиз, қўшнига овқат чиқарадиган миллатмиз. Қора қозон қайнаб турибди, шукр қилиб юраверамиз. Футболчилар ҳам шукр қилиб яшайверади. Аслида футболчи ношукр бўлиши керак. Криштиану Роналду билан Месси ҳозир тўп тепишни тўхтатиб қўйса, етти авлодига етади топган пули. Улар ўйинга тўймаяпти!

Шунинг учун айтмоқчиманки, Ўзбекистоннинг исталган ҳудуди, қишлоғигача борганман. Ҳаммасини биламан - болларимизда ёриб чиқиш учун шароит етарли.

Исталган «ўзбек футболи сотилган» деган одамга Ўзбекистон миллий терма жамоасининг бугунги кундаги юлдузлари - Достон Ҳамдамов, Элдор Шомуродов, Отабек Шукуров - қандай қийин аҳволдаги оиладан, чекка жойлардан етишиб чиққани ва бугунги кунда қанча пул топаётганликларини мисол кўрсатишим мумкин.

Ота-онаси уларга битта копток олиб беришга пули бўлмаган. Лекин мана улар юлдуз бўла олди-ку!

Бразилиядаги болалар ҳам майдон танламаяпти, ёки мени уйимдан олиб чиқиб кетиб, футболчи қилишсин демаяпти, улар меҳнат қиляпти, югуряпти. Дунё қарашимизни озгина ўзгартиришимиз керак. 

147
Аждар Куртов. Архивное фото

Афғонистоннинг Марказий Осиё билан яқинлашуви эҳтимоли кам - Куртов

266
(Янгиланган 12:27 02.07.2020)
Марказий Осиё ва Афғонистон ҳеч қачон яхлит бўлмаган. Айниқса совет даврида МО республикалари ижтимоий ва иқтисодий жиҳатдан илдам ривожланиб кетган.

ТОШКЕНТ, 2 июл - Sputnik. "Миллий стратегия муаммолари" журналининг бош муҳаррири ва сиёсатчи Аждар Куртов Sputnik мухбирига Ғарб давлатлари Афғонистонни Марказий Осиё билан ягона ҳудуд сифатида ҳисоблашга ҳаракат қилаётганига қарамасдан МО ва Афғонистон орасида иқтисодиё муносабатлар ривожланиши эҳтимолллиги кам деди.

Эслатиб ўтамиз, бироз олдин "С5+1" форматидаги "Марказий Осиё - АҚШ" конференцияси бўлиб ўтган эди. Унда Ўзбекистон, Тожикистон, Туркманистон, Қозоғистон ва Қирғизистон  ташқи ишлар вазирлари иштирок этган эди.

Ушбу анжуманда муҳокама қилинган мавзулардан бири - халқаро ҳамжамиятнинг Афғонистон муаммоларини ҳал қилишдаги роли бўлган эди. 

Куртов айтишига қарагандан Афғонистон кўплаб халқаро экспертлар томонидан Марказий Осиёнинг бир қисми деб баҳоланади.

"Хусусан, АҚШда "Катта Марказий Осиё" деган термин бор ва у Афғонистонни ҳам ўз ичига олади. Бундай қилишдан мақсад - Марказий Осиё республикаларига бўлган муносабатни қайта кўриб чиқишдир. Собиқ Иттифоқнинг бешта республикасига бўлган муносабатни Афғонистон билан боғлаш ва шундай йўл билан Россия ролини кичрайтириб кўрсатишдир", - дейди эксперт. 

Лекин Марказий Осиё ва Афғонистон ҳеч қачон яхлит бўлмаган ва бунга бир неча сабаблар бор, деб ҳисоблайди эксперт. 

"Афғонистоннинг ва Марказий Осиё республикаларининг тарихий ривожланишида жиддий фарқ бўлган. Айниқса совет даврида. Ушбу ҳудудларнинг иқтисодий ва ижэтимоий ривожланишига назар солсак, Марказий Осиё республикалари Россия ёрдамида жуда илгарилаб кетганини кўрамиз", - дейди Куртов. 

Эксперт фикрига кўра, АҚШ ушбу ҳудудга кириб келишидан мақсади, биринчи навбатда ўз фойдаси йўлида амалга оширмоқда. 

- Вашингтоннинг Афғонистон бўйича режаси чипакка чиқди. Энди америкаликлар бобсқичма-босқич қўшинларни олиб чиқишни режалаштирмоқда. Энди америкаликлар "чиқиш юмошоқроқ" бўлиши учун қўшни давлатларни ҳам ушбу  жараёнга жалб қилмоқчи, - дейди эксперт.

"С5+1" форматида таклиф қилинаётган лойиҳаларнинг ҳеч бири ҳудуддаги реал геополитик вазиятни ҳисобга олмайди. Лекин тан олиш керакки айрим муваффақиятли лойиҳалар ҳам бўлган. Хусусан, АҚШ иштирокида Панж дарёси устидан Афғонистон ва Тожикистон орасида кўприк қуриш, Ўзбекистон иштирокида Афғонистонда темирйўл қурилиши. 

Ушбу лойиҳалар икки томонлама муносабатларни ривожлантиришда ижобий рол ўйнади, лекин Афғонистон муаммосини ҳал қилишда жиддий ёрдам бермайди, деб хулоса қилади Куртов.

Эспертнинг тўлиқ нутқини аудиоподкастимизда тингланг.

Куртов: сближение между странами ЦА и Афганистаном вряд ли произойдет
266

Ўзбекистонда коронавирус: 2 июль асосий хабарлари

349
(Янгиланган 20:43 02.07.2020)
Бугуннинг ўзида 119 нафар бемор тузалиб, реабилитацияга кузатилди. Республика бўйлаб жами соғайганлар сони 5847 нафарга етди.

ТОШКЕНТ, 2 июл — Sputnik. Sputnik Ўзбекистон республикадаги эпидемиологик вазият тўғрисида асосий хабарларни тўплади.

Бир сутка давомида 325 кишида коронавирус аниқланди, Ўзбекистонда коронавирус инфекцияси қайд этилганлар сони 8996 нафарни ташкил қилмоқда.

Янги касалланиш ҳолатлари: 77 нафари Тошкент шаҳрида (шундан 30 нафари коронавирусга чалинганлар билан мулоқотда бўлиб, карантинга олинган фуқаролар орасида, 47 нафари аҳоли орасида), 4 нафари Тошкент вилоятида (барчаси аҳоли орасида), 8 нафари Сирдарё вилоятида (шундан 6 нафари коронавирусга чалинганлар билан мулоқотда бўлиб, карантинга олинган фуқаролар орасида, 2 нафари аҳоли орасида), 3 нафари Қашқадарё вилоятида (барчаси карантинга олинган фуқаролар орасида) аниқланган.

Даволаниш кўрсаткичи

Бугуннинг ўзида 119 нафар бемор тузалиб, реабилитацияга кузатилди. Республика  бўйлаб жами соғайганлар сони 5847 нафарга етди.

Айни пайтда 3122 нафар беморга белгиланган стандартлар бўйича даво чоралари кўрилмоқда. 18 нафар оғир, 7 нафар ўта оғир аҳволда.

РНК тест

Ўзбекистонда коронавирус РНКсини аниқлайдиган тест ишлаб чиқилди.

COVID-19 РНКсини ажратишга мўлжалланган диагностик тўплам ЎзР ФА Ўсимлик моддалари кимёси институти ходимлари томонидан ишлаб чиқилган. Таъкидланишича, унинг клиник синовлари Соғлиқни сақлаш вазирлиги лабораторияларида, шу жумладан, Санитария-эпидемиологик осойишталик агентлигининг махсус лабораториясида ўтказилган ва ижобий натижаларни кўрсатди.

Чегарада қолган фуқаролар

ТИВ Қозоғистон чегарасида тўпланган ўзбекистонликлар ҳақида баёнот берди. Қозоғистон чегарасида тўпланган ўзбекистонликлар масаласи Ўзбекистоннинг Москва ва Нур-Султон шаҳарларидаги элчихоналари, Қозон ва Ақтау шаҳарларидаги бош консулхоналари томонидан назоратга олинган.

Ўзбекистон Ташқи ишлар вазирлиги Оператив штаби ахборотига кўра, Россия-Қозоғистон чегараси “Маштаково” ва “Сагарчин” назорат-ўтказиш пунктлари яқинида Ўзбекистон фуқаролари тўплангани кузатилмоқда.

"Мазкур масала мамлакатимизнинг Москва ва Нур-Султон шаҳарларидаги элчихоналари, Қозон ва Ақтау шаҳарларидаги бош консулхоналари томонидан назоратга олинган, Россия ва Қозоғистоннинг ваколатли органлари билан музокаралар олиб борилмоқда", - дейилади хабарда.

ТИВ Оператив штаби ушбу вазият тўғрисида маълумотни Республика махсус комиссиясига киритди.

Шошилинч чоралар

“Жаҳон банки иштирокида “Ўзбекистонда коронавирус COVID-19 инфекциясига қарши шошилинч чоралар кўриш” лойиҳасини амалга ошириш чора-тадбирлари тўғрисида” президент қарори қабул қилинди. Қарор билан “Ўзбекистонда коронавирус COVID-19 инфекциясига қарши шошилинч чоралар кўриш” лойиҳаси параметрлари тасдиқланди.

Лойиҳанинг мақсади Ўзбекистонда коронавирус инфекциясига қарши шошилинч чоралар кўриш учун соғлиқни сақлаш тизимини мустаҳкамлаш, карантин тадбирлари амал қилиши даврида кам таъминланган оилалар ва ишсизларга вақтинчалик нафақалар бериш тизимини кенгайтиришдан иборат.

Лойиҳанинг умумий қиймати 106 757,1 минг долларни ташкил этади.

Дунё саломатлиги

Сўнгги маълумотларга кўра, инфекцияни юқтириб олган кишиларнинг сони 10,7 миллиондан ошди, 516 минг киши вафот этди. Энг кўп ҳолатлар АҚШда (2,6 млн), Бразилияда (1,4 млн), Россияда (653 минг).

349
Мавзу:
COVID-19 умумжаҳон пандемияси