Транспортный вертолет в горах Афганистана

Генерал Дўстум Афғонистон шимолига кенг кўламли юриш бошлади

3538
(Янгиланган 09:26 08.12.2019)
Келиб чиқиши ўзбек бўлган генерал, Афғон Ислом Республикаси вице-президенти Абдул Рашид Дўстум Афғонистон шимолида исломийларга қарши кенг кўламли операция бошлагани ҳақида эълон қилди.

Қишки вақтда Афғонистонга хос бўлмаган тарзда шимолий провинцияларда жанговар ҳаракатларнинг бошланиб кетгани - толиблар салоҳияти ва фаоллиги ошганидан, шунингдек, ҳукумат қўшинлари ва хавфсизлик кучлари террористик уюшмага қарши қуролланган можарони ўз фойдасига ҳал қилишга қатъий бел боғлаганлигидан дарак беради.

Афғонистон биринчи вице-президенти генерал Абдул Рашид Дўстум мамлакат шимолида толиблар ва бошқа исломий-жангариларга қарши йирик ҳарбий операция бошлангани ҳақида эълон қилди. Бу ностабил ҳолат Аму-дарё ва Панж чизиғи ортидаги чегарадош мамлакатларга ҳам хавф солади. Афғон қўшинлари 5 декабрь куни Тожикистон билан чегарадош Қундуз провинцияси шимоли-шарқида жойлашган Дашт-Арча уездига РФда таъқиқланган "Толибон" ҳаракати томонидан уюштирилган кенг кўламли ҳужумни қайтардилар. "Толибон" афғон-тожик чегарасидаги ҳудудни навбатдаги бор ўз назоратига олишга уринди. Жангарилар тактикаси мукаммаллашмоқда, улар ҳаракати янада мувофиқлашмоқда.

Шу тариқа, толиблар чегарага яқин жойлашган Дашт-Арча уездига Хон-Обод, Қундуз ва қўшни Тоҳар провинцияси томонларидан ҳужум қилдилар. Афғон хавфсизлик кучлари қаршилигига учраган жангарилар ортга чекиниб, қайта гуруҳланди ва яна қайтадан ҳужум қилди. 28 толиб ва тўртта пикап пулемётлари билан йўқ қилинди.

Бундан ташқари, 5 декабрга ўтар кечаси Афғонистон Ислом Республикаси куч тузилмалари Қундуз шаҳри яқинидаги бир нечта аҳоли пунктларида тозалаш ишларини амалга оширдилар, бунда 28 экстремист ва 4та автотехника йўқ қилинди. Афғон ҳарбий-ҳаво кучлари операцияси давомида Урузғон провинциясида 11 жангари йўқ қилинди.

Афғон ҳукумати ва толибларнинг 2018-2019 йилларда сиёсий музокарага келишга уринишлари бесамар кечди. Агар Қобул тинчлик битими имзолагунга қадар (ёки битим ўрнига) толибларга "жойини кўрсатиб қўймаса", мамлакатда ҳокимият учун янги қуролли, қонли можаро бошланиб кетишини башорат қилиш қийин иш эмас.

Компромиссиз қаршилик

АҚШ тинчлик битимини имзолашга ва Афғонистондан америка қўшинларини олиб чиқиб кетиш ҳақида музокалалар олиб бораётган бир вақтда жангарилар фаоллиги ошмоқда. Бу эса музокараларни куч позициясидан олиб боришга интилишни яққол акс эттирмоқда. Қуролланган гуруҳлар шимолий чегарага яқин Фарёб, Сари-Пул, Жаузжон, Балх ва Саманган провинцияларда ҳаракат қилмоқда. Фарьяб – Жаузжон ва Жаузжон – Балх провинцияларида жангарилар мунтазам равишда тинч аҳолини асир олиб, эвазига товон талаб қилади. Хавфсизлик билан боғлиқ бу каби ҳолатлар қатъий ҳаракатларни талаб этади.

Афғонистон Ислом Республикаси вице-президенти Абдул Рашид Дўстум ва миллий мудофаа департаменти раҳбари Асадулла Халид 2 декабрь куни ҳарбий операциялар ва Афғонистондаги АҚШ ва НАТО қўшинлари қўмондони америкалик генерал Скотт Миллер билан координацияни муҳокама қилдилар. Илгарироқ Дўстум АИР ҳукумати, Қўшма Штатлар ва НАТОга Афғонистон шимолида толибларни тор-мор қилиш режасини тақдим этган эди. Бу режа (америка қўшинлари иштирокини назарда тутмайди) олти ойга мўлжалланган. Агар Дўстум "олов ва қилич билан" қачонлардир толиблар ва бошқа террорчилик гуруҳлари томонидан бўлиб ташланган мамлакатни бирлаштира олса, у миллий қаҳрамон Аҳмад Шоҳ Маъсуд билан бир қаторда туради. Аммо «Толибон» улкан маблағлар, арсеналлар ва "даъват ресурсларига" эга. Афғонистон шимолий провинцияларида турли тахминларга кўра, 5000 дан 10000гача жангарилар тўпланган. Шунингдек, мамлакатда РФда таъқиқланган ИД террористик гуруҳи ўз позицияларини мустаҳкамламоқда, бу террорчилик гуруҳи сафларида Марказий Осиё (Тожикистон, Ўзбекистон, Қозоғистон) республикалари фуқаролари ҳам бор.

Бошқа томондан, кўпмиллиардли инвестициялар ва АҚШ ва унинг иттифоқдошлари 2001 йилдан буён амалга ошираётган ҳарбий операциялар Афғонистонни тинчлик ва барқарорликка олиб келмади. Бугунги кунда парадокс ҳолат кузатилмоқда: генерал Дўстум шимолий провинцияларда "Толибон"га уруш эълон қилган, АҚШнинг махсус вакили Залмай Халилзод эса толиблар билан Доха (Қатар)да расмий музокаралар ўтказмоқда. Бу музокараларни НАТО бош котиби Йенс Столтенберг қизғин қўллаб-қувватламоқда. Эҳтимол, буни, Ғарб Афғонистондаги кўп йиллик давлат ва ҳарбий қурилиш иш бермаганини тан олмоқда, деб қабул қилиш мумкин. Чегарадош бўлган Марказий Осиё мамлакатлари эса ўзи томондан мудофаа ва хавфсизлик тизимини кучайтиришга мажбур.

Превентив чоралар

2019 йилдаги терроризм глобал индексида Тожикистон Афғонистон билан қўшничилиги (1344 км умумий чегарага эга) туфайли ўз позициясини анча йўқотди. Лекин шундай бўлса-да, тан олиш жоизки, мураккаб геосиёсий шароитларда Душанбе сўнгги йилларда тожик-афғон чегарасини анча мустаҳкамлаб олишга эришди (айниқса Шўраобод ва Бадахшон йўналишларида), миллий армияни ҳам мустақил ҳам ОДКБ ресурсларидан фойдаланган ҳолда мустаҳкамлади.

Global Firepower ҳарбий куч бўйича жаҳон рейтингида Тожикистон дадил олға илдамламоқда, ва бугун 94-поғонага етди. Мудофаа қобилиятига баҳо беришда иттифоқдошлар ёрдами ва республикадаги Россиянинг (7500 ҳарбий хизматчига эга) 201-базасини ҳам инобатга олиш керак. Ушбу база жадал равишда қайта қуролланиб, ўз ҳарбий имкониятларини кенгайтирмоқда. Яқинда республикага Россия Марказий ҳарбий округидан С-300ПС ҳаво ҳужумига қарши зенит ракета-мажмуалари дивизиони етказилди. 201-Россия ҳарбий базасининг шахсий таркиби 2020 йилда 100та турли мавзуга оид машғулотларда иштирок этади.

Бир неча йил олдин Москва Душанбега бир миллиард долларлик қурол-яроғ етказиб бериш ваъдасини берган эди, 2025 йилгача эса Россия - тожик армияси модернизациясига 200 миллион доллар инвестиция қилиши керак. Тожикистонга жами 122 миллион долларлик - Ми-8 ва Ми-24 вертолетлари, 300дан ортиқ бронетанк техникаси, артиллерия ускуналари, ҳаводан ҳужумга қарши мудофаа ва алоқа воситалари етказиб берилди.

Тожик-афғон чегараси яқинида ОДКБнинг кўпмингсонли қўшинлари иштирокида "Жанговар қардошлик" машғулотлари мунтазам ўтказилади. Бу жанговар машғулотларга барча турдаги жанговар авиация ва "Искандер-М" ракета мажмуалари жалб этилади.

Қўшни Ўзбекистон - МО минтақасида мудофаа қурилишида тан олинган етакчи саналади (Global Firepower ҳарбий куч рейтингида дунё бўйича 48-ўринни эгаллаган). Тошкент ўз қўшинларини 2020 йилгача энг замонавий қурол-аслаҳа билан таъминлаш дастурини мустақил равишда ва муваффақиятли амалга оширмоқда. Республика ОДКБ аъзоси эмас, ҳарбий-сиёсий иттифоқ ва коалициялардан ўзини йироқ тутади, шундай бўлса-да, ўзбек армияси аксилтеррор йўналишида ўтказиладиган ҳамкорликдаги манёврларда фаол иштирок этади. Хусусан, шарқий ҳарбий округнинг "Гурумсарой" полигонида 4 декабрь куни ўзбек ва россия ҳарбий хизматчилари иштирокидаги "Шарқ-2019" тактик-ўқувлари якунланди. Ўзбекистон шу боис ОДКБ масъулият ҳудудида ва унинг ҳимоясида, деб айтиш мумкин.

Россия Марказий ҳарбий округи қўшинлари Марказий Осиё стратегик йўналишида 2020 йилда 40дан ортиқ ўқув ва манёврларда иштирок этади. ОДКБ мамлакатлари қуролли кучларининг ҳамкорликдаги жанговар тайёргарлиги учун Сибирь, Урал, Волга бўйи ҳудудларида жойлашган 20дан ортиқ полигон, шунингдек, Тожикистон ва Қирғизистондаги Россия ҳарбий базалари жалб этилади.

Афғонистон ҳукумат кучларининг толиблар ва бошқа террорчилар билан олиб бораётган қуролли ва дипломатик кураши қандай якун топишидан қатъий назар, чегарадош Марказий Осиё мамлакатлари ва Россия ҳамиша шай ҳолатда турибди ва жанубдан келадиган ҳар қандай тажовузкорга муносиб зарба беришга тайёр.

3538

Вирусолог COVID-19га қарши вакцина синови қандай ўтаётгани ҳақида сўзлаб берди

226
(Янгиланган 13:18 26.05.2020)
Вирусолог, тиббиёт фанлари доктори, профессор Анатолий Альтштейн Sputnik радиоси эфирида COVID-19га қарши вакцина синови қандай ўтиши хусусида сўзлаб берди.

Россия Соғлиқни сақлаш вазирлигининг Н. Ф. Гамалея номидаги Эпидемиология ва микробиология миллий илмий тадқиқот маркази ходимлари ўзларида COVID-19га қарши вакцинани синаб кўришди. Бу ҳақда марказ директори Александр Гинцбург маълум қилган эди.

Вирусолог, тиббиёт фанлари доктори, профессор Анатолий Альтштейннинг Sputnik радиосига берган интервьюсида маълум қилишича, вакцинани уни яратувчилар томонидан ўзларида синаб кўрилиши нормал ҳолат саналади.

“Вакцина ишлаб чиқарилмоқда ва ишланманинг катта қисми аллақачон якунланган. У ҳайвонларда синаб кўрилди. Вакцина яратувчилари уни ўзларида синаб кўришлари бу нормал ҳолатдир. Бу ҳеч қандай тартиб назарда тутилмаган, бу шунчаки этика одати”, - дейди у.

Профессорнинг сўзларига кўра, тиббиётда янги вакцина яратиш бу камдан-кам кузатиладиган ҳодиса. Хатарларни баҳолаш бу каби вакциналарни одамларда қўллаш тажрибасига ва ҳайвонларда синалган натижаларига боғлиқ. Ушбу турдаги вакциналар ҳақида билимлар яратувчиларга бу синовларни минимал хавф билан амалга оширишга имкон берган.

226

АҚШлик миллиардерлар долларларни шошилинч олтинга алмаштирмоқда

720
(Янгиланган 13:11 26.05.2020)
Банк таҳлилчиларининг фикрига кўра, дунё валюталарининг оммавий девалвацияси ҳолатида доллар оҳирги бўлиб зарар кўради ва бу мантиқан тўғри ҳам, аммо барибир мижозларга олтинга ишора қилишмоқда.

Уолл-стритнинг баъзи титанлари бўлмиш Американинг молия бозорларида бойлик орттирган йирик миллиардер-сармоядорлар АҚШ иқтисодиёти коронавирусдан қанчалар зарар кўрганидан қаттиқ ташвишда. Америкалик миллиардерлар одатда ватанпарварлик ва юқори даражадаги оптимизм билан ажралиб туради, чунки бу уларнинг ижтимоий мавқеига нисбатан ўзига хос мажбуриятдир, аммо, юқорида ёзганимиздек, улар ҳозир анча тушкун аҳволда ва ўз мамлакатининг ёрқин келажагига, ҳеч бўлмаганда яқин истиқболда, анчагина шубҳа билан қарамоқда, деб ёзади РИА Новости муаллифи.

Аммо ҳозир, қайғуга ва баъзан ваҳимага тушган миллиардер-молиячиларининг қаторига ўз мижозларига хавф-хатарларга монетар эмас, балки иқтисодий нуқтаи назардан эътибор қаратишга маслаҳат бераётган банкирлар ҳам қўшилишди. Федерал захира тизими ва унинг доллар босма ускунасининг иқтисодий инқирозга қарши кураши муваффақиятли кўринганига қарамай, Американинг JPMorgan ва Goldman Sachs каби нуфузли банклари ўз мижозларига долларларга эмас, балки олтинга инвестиция қилишни тавсия қилишни ҳохламоқдалар.

Ва гап сариқ металл тўсатдан қандайдир даражада ўта жозибадор бўлиб қолганида эмас (унинг физик хусусиятлари ва “барқарор валюта” сифатида тан олиниши – муддатсиз кўрсаткич), балки коронавирус баҳонасида глобал иқтисодиётни рағбатлантириш учун мисли кўрилмаган чора-тадбирлар фонида, шунингдек, кейинги йилларда бутун дунё яшашига тўғри келадиган шиддатли геосиёсий нотинчлик шароитида, Америка банкирлари учун Америка президентларининг портретлари чизилган яшил қоғозлардан кўра олтин заифсизроқ кўринади.

Bloomberg бизнес ахборот агентлиги чоп этиган JPMorgan банкининг аналитик тадқиқотида бутун дунё валюталарига нисбатан бундай муносабатнинг энг янги намунаси келтирилган: "JPMorgan Chase & Co. фикрига кўра, дунёда мисли кўрилмаган пул ва молия чоралари, янада суст узоқ истиқболли ўсишга ва  олтин нархини қўллаб-қувватлаган холда, валюта қадрсизланишига олиб келади "

Банк таҳлилчиларининг фикрига кўра, дунё валюталари оммавий девалвацияга дуч келиши шароитида доллар сўнгги навбатда зарар кўради, ва бу мантиқан мос, аммо улар мижозларга асосий актив сифатида долларни эмас, балки ушбу ёқимсиз сценарийда юқори даражадаги қийматни сақлаб қоладиган олтинга ишора қилишмоқда. Банк гапириб ўтган мисли кўрилмаган молиявий ва кредит чора-тадбирлар бу айнан Ғарб мамлакатларининг бюджет танқислиги ва ҳукумат қарзи даражасининг пасайиб кетиши кўринишидаги қийинчиликларида иқтисодларини қўллаб-қувватлашга қаратилган саъй-ҳаракатлардир. Ажабланарлиси шундаки, Ғарбнинг илғор иқтисодчилари бу чоралар ҳеч қандай жиддий салбий оқибатларга олиб келмаслигига ишонишади. Бироқ, банкирлар ушбу баҳога яққол қўшилмаслигини кўрсатмоқдалар.

Дарвоқе, Американинг яна бир нуфузли банкида, март ойининг охирида, олтин ҳозирга қараганда ўн фоизга арзонроқ бўлганида, сариқ металлга сармоя киритишга катта қизиқиш уйғонди. Унди Financial Times очиқчасига шундай ёзди: " Goldman Sachs мижозларига олтин сотиб олиш вақти келганлигини айтмоқда".

Таъкидлаш жоизки, банкирлар нафақат инфляцион, балки доллар ва Америка молия тизимининг заифлиги билан боғлиқ геосиёсий хавфларни ҳам кўрмоқда. Худди шу JPMorgan шуни таъкидламоқдаки, ҳозирда АҚШнинг халқаро майдондаги рақобатчилари ва рақиблари молиявий секторда Америка гегемонлигига таҳдид солувчи технологик имкониятларга эга.

Блоомберг доллар ва санкцион таҳдидлар баҳолашларига иқтибос келтиради: "JPMorgan Chase & Co. га кўра, марказий банкнинг рақамли валюталар ғояси кучайиб боргани сари, АҚШ ҳам ушбу вазиятга эътибор қаратиши керак – акс ҳолда улар геосиёсий ҳукмронлигининг асосий жиҳатини йўқотиш хавфи остида қолади. "Рақамли валютанинг вайрон қилувчи потенциалидан АҚШдан кўра ҳеч қайси мамлакат кўпроқ йўқота олмайди", - дея таъкидлашади ўз таҳлилий ҳисоботида фоиз ставкалари стратегияси йўналиши раҳбари Джош Янгер ва Америка иқтисодиёти бўйича банк етакчи мутахассиси Майкл Фероли. Хамма нарса биринчи навбатда АҚШ доллар гегемонияси атрофида айланмоқда. Халқаро савдо ва хизматларда ишлатиладиган халқаро захира валютаси ва алмашинув воситасининг чиқарилиши катта авзалликларни беради".

Банк таҳлилчилари эслатади, агар Хитой ва Европа Иттифоқи "рақамли юан" ва "рақамли евро" технологияларини (яъни мавжуд валюталар эквиваленти, аммо анъанавий банк тизимидан ташқарида ишлайдиган - маълум марказий банк ёки уларнинг ваколатли тузилмалари базада мавжуд бўлган электрон ҳамёнларга асосланган ҳолда ишлайдиган) яратишда муваффақият қозонса, Европа Иттифоқи ҳам, Хитой ҳам халқаро савдода долларларни сиқиб чиқариш учун жиддий ҳаракатлар қилишлари хавфи мавжуд. JPMorgan таҳлилчиларининг таъкидлашича, ҳатто бундай рақамли валюталарнинг SWIFT тизимига эҳтиёжи йўқлиги (ундан узиб қўйишни АҚШ геосиёсий рақибларга қарши санкция сифатида ишлатади), бу Американинг сайёрадаги молиявий устунлигига катта муаммодир. Таъкидлаб ўтамиз, ушбу сценарийда нафақат Вашингтоннинг дипломатияси имкониятлари, балки долларга бўлган талаб ҳам зарар кўради. Гарчи АҚШ иқтисодиёти (сотиб олиш қобилияти паритети бўйича, 2019 йил учун Statista маълумотлари) дунё иқтисодиётининг атиги 15 фоизини ташкил этади, доллар эса халқаро савдонинг ярмидан кўпида ишлатилди, АҚШ валютасига бўлган талаб "табиятан асосланган" паст нуқтасигача етгунича анча узоқ пасайиб боради. Бу муаммо эртагаёқ рўёбга чиқади дегани эмас, лекин агар "рақамли" евро ва юань таҳдиди Американинг йирик банкининг эътиборини жалб қилган бўлса, демак, бу ерда муаммо борлиги шубҳасиз ва у анчагина жиддийдир.

Тақдирнинг истеҳзоси: келажакда дунё инфляцион зарбасидан энг кўп зарар кўриши мумкин бўлганлар (яъни оддий америкаликлар ва бошқа мамлакатлардаги ўз омонатларини долларда сақлашни ёқтирадиганлар) хавфлар ҳақида оҳирги навбатда билиб қолишади. Forbes нашри Goldman Sachs бадавлат мижозлари билан "инфляция, олтин ва биткоин" мавзусида махсус селектор мажлисини ўтказаётганини маълум қилди, аммо оддий одамлар учун бу йиғилишга қўнғироқ қилиш имкони ёпиқ.

Бироқ, АҚШнинг кўплаб геосиёсий рақибларига америкалик банкирларга қулоқ солишлари шарт эмас - улар ўзлари барча хавфларни олдиндан ҳисоблаб чиқдилар. Шу сабабли Америка босмахонасининг "вирусли" ишга туширилиши ва "рақамли юан" билан Хитойнинг биринчи тажрибалари билан, марказий банклар, шу жумладан, ҳатто АҚШнинг баъзи иттифоқчиларининг марказий банклари ҳам олтин сотиб олишни ёки чет элларда сақланадиган қуйма олтинни репатриация қилишни бошладилар. Жаҳон молиявий тизимининг қайта созланиши қачон ва қайси шаклда юз беришини олдиндан айтиш қийин, аммо йирик геосиёсий иштирокчилар аллақачон бундай қайта созлашларга фаол тайёргарлик кўраётганликларига ҳеч ҳам шубҳа қилиб бўлмайди.

720
Силуэт человека с ножом в руке

Бишкеклик одамхўр қандай қўлга олинди - даҳшатли жиноят тафсилоти

714
(Янгиланган 22:48 26.05.2020)
Қирғизистонда энг шов-шувли жиноий ишлардан бири - "Бишкек одамхўри" Михаил Трутнев ишининг тафсилотлари ҳақида

Юрий Кузьминых. 2004 йил ёзида ушбу ишнинг терговига махсус махфий мақоми берилди - милиция шаҳар аҳолиси орасида ваҳима қўзғашни хоҳламади, шунинг учун бу юракни даҳшатга солувчи воқеа оммавий ахборот воситаларида ёритилмади. Ўн олти йил аввал, мен бу иш ҳақида бир маълумотларни томчилаб тўпладим ва маълумотларни тезкор ҳодимлардан базўр "суғуриб олдим".

Барчаси июл ойининг охирида, эрта тонгда нафақахўр 4-кичи даҳада ахлат контейнеридан даҳшатли топилмани топиб олганида бошланди.

"Мен ахлат тўккани чиққан эдим, ичкарига қараб кўзларимга ишонмадим: платик пакетда одамнинг куйган боши ётибди", - деди аёл милиционерларга.

Бир неча дақиқадан сўнг, кўп қаватли уй ҳовлиси безовталанган чумоли уясига ўхшаб қолди. Мутахассислар топилмани ўргангунича, терговчилар бутун кучларини яқин атрофдаги уйларни ўрганишга йўналтирди. Криминалистлар ўша жойнинг ўзида кўп ҳам маълумот олишолмади. "Ўлимдан атиги бир неча соат ўтди. Жабрланувчи боши жуда ўткир буюм билан кесилган", - дея хулоса қилишди экспертлар.

Кўп ўтмай, Октябрский тумани ИИБ оғир жиноятларни фош қилиш бўлими тезкор гурухи етакчисининг рацияси "жонланди".

"Менинг йигитларим қизиқ нарса топдилар шекилли," – дея таҳмин қилди изқувар.

Тезкор ходимнинг таҳмини рост чиқди. Бутазор ичида унинг қўл остидагилари қўллари кафтларини топдилар. Қидирув доираси бир нечта уйларгача торайди. Милиционерлар иккинчи топилма жойига энг яқин бўлган иккитасини ўрганиб чиқиши керак эди. Айнан шундан кейин хавф жиноий қидирув бўлими ходимларида биринчи ҳақиқий илмоқ пайдо бўлди.

Ушбу воқеалар иштирокчилари сўзларига кўра, жиноятчи ҳалокатли далиллардан қутулаётганда, эҳтимол, жуда маст бўлган ва жуда шошган бўлиши мумкин. У қолдиқларни олиб кетган қоплар эски ва йиртиқ бўлган. Тўрт қаватли бино яқинидаги йўлакда терговчилар қонга ўхшаш жигарранг доғларни пайқашди. Бу доғлардан иборат сезиларсиз йўл бир подъездга олиб борди. Шубҳа қолмади: совуққон қотил шу уйда яшарди. Тезкор гуруҳ учинчи қаватга кўтарилди. Квартиралардан бирининг эшиги тутқичи қонга бўялган эди ...

Уй эгасини чақиришга қилинган барча уринишлар муваффақиятсиз бўлди. Квартира ичи тинч эди. Шов-шувга ёш қўшни қиз чиқди ва Миша амаки кеча меҳмонлари бўлганини айтди. Кечасигача базм қилишди, кейин ҳаммаси тинчланди.

"У кечаги базмдан кейин ухлаётгандир", - деди у.

Бироз маслаҳатлашгач, милиционерлар эшикни синдиришга қарор қилди. Яхшиямки, у бақувват йигитлар учун жиддий тўсиқ бўлмади. Нозик ёғоч эшикка тираниб уни қулатиб, милиционерлар квартирага кириб келишди. Хаммомда свет ёниб турарди. У ерда қонга бурканган плиткали полда, эҳтимол жиноят қуроли - улкан болта ётар эди. Ваннанинг ўзида одам қолдиқлари ётарди. Аммо, маълум бўлишича, Америка даҳшат фильмлари каби бундай кўриниш, фақат бошланиши эди ...

Ошхонада газ плитасида жуда катта кастрюля турган эди. Ундан, кейинчалик аниқланишича, одам гўшти пиширилган. Яқинида қовурилган жигар бўлаклари бўлган бир това турарди. Столда қўлбола сиҳда яқинда пиширилган кабоб ётарди. Эҳтимол, қотил ҳамтовоғини ўлдиргандан кейин базм уюштирган. Стол остида бир нечта арзон ароқ бўш шишаси бор эди.

Барча хоналар тартибсиз эди. Ўларча маст уй эгаси залда ифлос диван устида ухлаётган эди. Уйдаги ҳолат, у одам аллақачон хаётидан воз кечиб муаммолардан шишада таскин топганлигидан далолат берган. Бу даҳшат ичида ягона ёрқин нуқта бу ўйилиб кетган деворга осилган, вақтдан ранги ўчган рамкадаги ёш жуфтликнинг хира фотосурати эди.

Терговчилар маст одамни итариб юриб, уни машинага зўрға "юклаб" олиб кетишди.

- Эҳтимол, у кечга яқин ҳушига келади, шундан кейингина у билан гаплаша олишимиз мумкин. Ҳозир буни қилиш бефойда, дея мени огоҳлантиришди терговчилар. "Агар тафсилотларни билмоқчи бўлсангиз, еттига яқин келинг".

Белгиланган вақтда мен ўша ерга келдим ва терговчилар "Бишкек одамхўри" деб ном берган Миша амаки ҳикояси интиқомини кутдим.

- Афтидан, "мижоз" ўзига кела бошлади... Ҳозир соқчилар уни биринчи сўроққа олиб келади, ишонинг, бу энг қийини. Сиз бурчакда ўтиринг ва кўп ҳам кўринманг", - деб мендан илтимос қилди опер.

Кўп ўтмай, шафқатсиз қотиллик ва каннибализмда гумон қилинган 48 ёшли Михаил Трутнев кабинетга кирди. У одамнинг юзи анча ғижимланган эди, кўринишидан қаердалигини ва ундан нимани хоҳлашаётганини англамас эди. Терговчилар, ҳеч қандай ошиқча гап-сўзсиз, барча қўлга олинган далилларни олдига қўйдилар.

- Виталик менга 7000 доллар қарзи бор эди ва қарзларни эса, қайтариш керак, - деди маҳбус зўрға.

- Кеча у билан иккаламиз ичиб стол устида ўтирган эдик ... кейин кураш бошланди. Кейин нима бўлганини эслай олмайман.

Трутнев "кечки овқат" мавзусида гапиришдан қатъиян воз кечди. Изқуварлар уни бир неча бор очиқчасига гапиришга уриндилар, аммо гумондор нигоҳини олиб қочиб, вақтинча амнезия ва бош оғриғига ишора қилди.

Терговчилар марҳумнинг шахсини аниқладилар. Иккинчи гуруҳ ногирони, яқин атрофда яшовчи Виталий кўнгилчан ва ҳушмуомала эди. Феълининг бу ҳусусиятларидан унинг қотили кўпинча фойдаланар эди. Дўстининг пули пайдо бўлиши билан, Михаил бошини айлантирар эди.

Трутневнинг адвокати мижозининг ҳаётини сақлаб қолишига ишонган. Ҳисоб-китоб осон эди: судьялар уни руҳий касал деб тан олишади ва уни мажбурий даволанишга юборишади ва шу билан одамга нажот топишга имконият беришади. Суд-психиатрия экспертизаси натижалари кўпчиликни ҳайратда қолдирди: икки марта синовдан ўтган Михаил жиноятни маст, лекин ақли равшан ҳолатда қасддан содир этган деб тан олинди.

Трутнев психиатрлар ва терговчи билан одамхўрлик мавзусини муҳокама қилишдан қатъиян бош тортди. "Бундай бўлмаган, эсимда йўқ", - деб такрорларди у. Суд унинг айбини енгиллаштирувчи ҳолатларни топа олмагани сабабли, айбланувчини ўлим жазосига ҳукм қилди. Қирғизистонда ўлим жазосига мораторий жорий қилинганлиги сабабли, у умрбод қамоққа жазоланганлар колониясига юборилди.

714