Зенитно ракетно-пушечный комплекс Панцирь-С1

Нима сабабдан Россия Қирғизистонда ҳаво мудофаа воситаларини жойлаштирмоқда - эксперт

1953
(Янгиланган 17:05 13.02.2020)
Россия нимабабдан "Кант"даги КХШТ авиабазасини дронлар ва ҳаводан мудофаа тизимлари билан мустаҳкамлаётганини ҳарбий шарҳловчи Александр Хроленко тушунтириб берди.

Яқин келажакда Россиянинг бирлашган «Кант» ҳарбий базаси таркибига учувчисиз учиш аппаратлари (БПЛА) киритилади. Кейинги қадам ҳаво ҳужумидан мудофаа тизимларини жойлаштириш бўлади. Бу ҳақда Мудофаа вазирининг ўринбосари Николай Панков Давлат Думасида Қирғизистонда жойлашган Россия қўшма ҳарбий базасининг ҳолати ва шартлари тўғрисидаги протоколга изоҳ бераркан.

Изланиш ва зарба бериш дронлардан жанговар фойдаланиш учун технологиялар, стратегиялар ва тактикаларнинг жадал ривожланиши бутун дунё бўйлаб тенденция бўлиб, ҳаво мудофаасини кучайтириш зарурлигини тақозо этади (ҳатто потенциал душман жуда катта масофада бўлса ҳам). «Кант» авиабазаси майдонининг 60 гектарга кўпайиши, шунингдек, жанговар қобилиятларнинг кенгайиши ва хавфсизлик тизимини ривожланиши билан боғлиқ. Аввалроқ, "Форпост", "Орлан" ва "Тахион" русумли дронлар Россия Федерацияси ва Қирғизистон Республикаси қўшма гуруҳининг антитеррор машқларида ишлатилган эди.

Стратегик аҳамиятга эга

Муаммоли Афғонистон чегарасидан 600 километр масофада жойлашган «Кант» авиабазаси Москва ва Бишкек ўртасидаги мудофаа соҳасидаги узоқ муддатли ҳамкорликнинг асоси ҳисобланади (ижара муддати - 2058 йилгача), Россия, Қирғизистон ва Марказий Осиё минтақасининг бошқа давлатларининг иқтисодий ва ҳарбий хавфсизлигини таъминлайди. Аҳамияти бўйича таққосласа бўладиган хаво ҳужумига қарши мудофаа объект тизимлари мавжуд бўлган  Россиянинг базалари фақатгина Арманистон ва Тожикистонда олдинроқ келтирилгани учун мавжуд.

Яқин Шарқдаги жанговар тажриба, террористик гуруҳлар қўлбола равишда ишлаб чиқарилган камикадзе дронларидан қанчалик фаол фойдаланаётганини кўрсатади. Қурол остидаги граната билан жиҳозланган, кичик тезликда ишлайдиган дронлар ҳаво ҳужумига қарши мудофаа тизимлари учун энг қийин нишондир. Бироқ, Россия статистикаси Суриядаги Хмеймим авиабазасига "Панцирь-С1" зенит-ракета ва ракета-пушкали тизимлари (ЗРПК) ёрдамида дронларни зарбасини муваффақиятли қайтарилиши далолатдир: муаммони ҳал қилса бўлади,  100 дан ортиқ хавфли интернет-магазинлардан олинган ва  ўзгартирилган "қўлбола буюмлар" йзқ қилинди.

Бугунги кунда "Исломий давлат"* жангарилари Суриядан Афғонистоннинг шимолий вилоятларига оммавий равишда ўтишмоқда. Эртага нима бўлишини башорат қилиш қийин бўлади, аммо Марказий Осиё мамлакатларида террористик гуруҳларнинг гипотетик ҳужумига, шу жумладан ҳарбий базаларга, жумладан «Кант»да учувчисиз камикадзе дронлар билан ҳужумларга тайёр туриш керак.

Душман дронлари оммавий қирғин қуролларини (кимёвий, биологик) олиб юришга қодир. Россия Мудофаа вазирлиги хавфли воқеалар ривожланишини олдини олишга ҳаракат қилмоқда. Россиянинг Қирғизистондаги авиабазасининг олис чегаралари С-300 зенит-ракета тизимлари билан қамраб олиниши, яқин атрофдаги хавфсизлик зонаси қайта-қайта синовдан ўтказилган "Панцирь-С1" ҳаво мудофаа тизимлари билан таъминланиши эҳтимолдан ҳоли эмас.

Яқинда Россия ҳаво мудофааси тизимлари яқин зонада (5 километргача) кичик дронларни йўқ қилишга мўлжалланган ракетани олади. Таққослаш учун: яқинда АҚШ ҳарбий-ҳаво кучлари қўмондонлиги F-16 қирувчиси томонидан 300 метр масофадан миниатюр дронни йўқ қилишда катта ютуқ сифатида намойиш этди.

Коллектив хавфсизлик

Бошқа томондан, Суриядаги рус дронлари ўзларини разведка, ёнғинни тўғрилаш ва душман позицияларига аниқ зарба бериш воситаси сифатида кўрсатди. Оператордан 100 километргача масофада "Орлан-10" русумидаги дронлар тез-тез гала таркибида ишлатилган: битта транспорт воситаси тахминан 1000 метр баландликда визуал текширув ишларини олиб борган, иккинчиси душман алоқа воситаларини бостирган, учинчиси маълумотни 5000 метр баландликдан базага етказган, ҳужум дрони ҳужум пайтида ҳаво бомбалари ёки бошқариладиган ракеталар ёрдамида объектларни йўқ қилди. Видеокамералар нишонни йўқ қилишни қайд этди. "Орлан"нинг энг замонавий модификацияси нафақат визуал текширишга имкон беради (бортда - юқори аниқликдаги 12 та камералар), шунингдек, уяли телефонлар ва радио қурилмалар нурланишидан нишонларни аниқ координатларини аниқлашга имкон беради (радиотехник разведка).

Дронлар жанг майдонида ва душман чизиғи ортида тобора муҳим рол ўйнаяпти. Бугунги кунда Россия Федерацияси янги разведка-зарба дронларини ишлаб чиқмоқда (20 тонналик "Охотник" синовдан ўтказилмоқда) ва тегишли протоколнинг ратификация қилиниши Россия дронларининг Қирғизистон ҳаво ҳудудида ишлатилишига оид қонунчиликдаги зиддиятларни бартараф этади. Ва бу ҳаво бўшлиғи хавфсизроқ бўлади.

Аввалроқ Тожикистондаги Россия ҳарбий базада ташкил этилган учувчисиз авиация батальони кичик ва қисқа масофали (30 кмгача) мудофаа роталарини ўз ичига олади, улар "Леер-3" (радио-электрон кураш), "Гранат", "Элерон", "Тахион" ва "Форпост-М" узоқ масофага (250 километргача) мўлжалланган воситалари отрядлари билан қуролланган. Қирғизистондаги «Кант» бирлашган авиабазасидаги БПЛА гуруҳи худди шундай тузилишга эга бўлиши мумкин. Бугунги кунда бу ерда Су-25СМ ҳужум самолётлари ва Ми-8МТВ вертолётлари жойлашган.

Шуни таъкидлаш керакки, коллектив (минтақавий) хавфсизлик индивидуал учувчисиз гуруҳларини ва объект ҳавога ҳужумига қарши мудофаасини ривожлантириш билан чекланмайди. Бугунги кунда МДҲнинг бирлашган ҳаво ҳужумига қарши мудофаа тизимининг кучлари ва воситалари таркибида 20 га яқин авиация қисмлари, 50 та зенит-ракета ва радиотехника қўшинлари ва 10 та ҳаво мудофааси бригадаси мавжуд. Ушбу глобал тизимни шакллантириш ва такомиллаштириш давом этмоқда, 2025 йилгача ҳарбий ҳамкорликнинг концептуал асослари келишилган.

* Қирғизистон, Россия ва бошқа бир қатор мамлакатларда тақиқланган террорчилик ташкилоти.

1953
Драка

"Арматуралар жанги": Бухорода ёш йигит кекса отахонни уриб ўлдирди

488
Спиртли ичимлик истеъмол қилиш оқибатида отахон ва ёш йигит ўртасида жанжал юзага келган. Йигит отахоннинг қўлидан арматура бўлагини тортиб олиб, уни бош, кўкрак, қорин соҳаларига бир неча маротаба уриб, тан жароҳати етказган

ТОШКЕНТ, 4 июл - Sputnik. Бухорода кекса ва ёш йигит бир-бирини дўппослади, деб хабар бермоқда Ўзбекистон ИИВ ҳузуридаги Тергов департаменти матбуот-хизмати.

Хабарда таъкидланишича, 2 июль куни эрта тонгда Шофиркон тумани ИИБга туман касалхонаси томонидан 24 ёшли М.Ф. ва 65 ёшли Я.Н., лар тан жароҳатлари олиб, мурожаат қилганликлари тўғрисида хабар берилган.

Мазкур хабар асосида ҳодиса содир бўлган жойга тергов-тезкор гуруҳи юборилган.

Олиб борилган терговга қадар текширув ҳаракатлари давомида аниқланишича отахон ўз уйида ёш йигит билан спиртли ичимлик истеъмол қилгач, ўрталарида келишмовчилик ва жанжал келиб чиққан. Чол жанжал давомида темир арматура бўлаги билан М.Ф., ни бош қисмига бир неча маротаба уриб тан жароҳати етказган. 

Шундан сўнг М.Ф. Я.Н., нинг қўлидан темир арматура бўлагини тортиб олиб, уни ҳам  танасининг бош, кўкрак, қорин соҳаларига бир неча маротаба қасддан уриб, тан жароҳати етказган, Я.Н. туман тиббиёт бирлашмасига олиб келиниб, кўрсатилган тиббий муолажаларга қарамасдан жонлантириш бўлимида вафот этган. 

Ҳолат юзасидан Шофиркон тумани ИИБ ҳузуридаги Тергов бўлими томонидан М.Ф., га нисбатан Ўзбекистон Республикаси Жиноят кодексининг 104-моддаси 3-қисми “д” банди (жабрланувчининг ўлимига сабаб бўлган қасддан баданга оғир шикаст етказиш) билан жиноят иши қўзғатилган.

Ҳозирда дастлабки тергов ҳаракатлари олиб борилмоқда.

488

"Буни дарҳол амалга ошириш керак": АҚШ Россияни аслида нима учун жазоламоқчи

951
(Янгиланган 21:21 03.07.2020)
АҚШ конгресси спикери Ненси Пелосининг Россияга қарши янги санкцияларни дарҳол киритиш зарурлиги тўғрисидаги баёноти ҳамда америкаликлар орасида коронавирусга чалинган беморларнинг кун сайин рекорд даражада кўпайиши ўтган куннинг асосий вокеалари бўлди.

Эслатиб ўтамиз, Пелоси санкция киритиш ҳақидаги даъватини "Россиянинг америкаликларга қарши толиблар билан тил бириктириши" сингари мутлақо ақл бовар қилмас воқеа доирасида билдирган эди. Умуман олганда, воқеа Америка махсус хизматларининг ўз манбаларидан олган маълумотлари асосида эмас, балки аллақандай таҳлилчиларнинг толибларни сўроққа тутганидан кейинги хулосалардан келиб чиққан - гўёки Россия қандайдир тушунарсиз сабабларга кўра шундоқ ҳам бир неча йиллардан бери америкалик ҳарбийларни ўлдириб келаётган толибларга яна АҚШ ҳарбийларини ўлдиргани учун пул тўлаган эмиш (Россия бу кетишда шундай муваффақият билан африкаликлар туғилиш даражасини кўтариш учун пул тикиши мумкин).

Пентагон ва миллий хавфсизлик бўйича маслаҳатчи О'Брайен баёнотига кўра, бу кучли хулоса ўз тасдиғини топмаган - шу сабаб ҳам улар бу ҳақда АҚШ президентига ўз вақтида хабар беришмаган. Кўриниб турибдики, у қатори, кўплаб тасдиқланмаган уйдирма ва тахминлар ҳақида ҳам, уларнинг ўрганилиши аслида бевосита махсус хизматларнинг ишига киради.

Аммо эътиборли жиҳати шундаки, бугунги Америка энди оддий давлатнинг одатий қонунлари бўйича яшамайди (Ушбу вазиятга изоҳ берган Дмитрий Песков: "Вашингтонда ҳозирда жуда кўплаб тушунарсиз нарсалар рўй бермоқда", деган эди). У хайпларнинг ҳалокатли ички жанглари қонуни бўйича яшамоқда ва бу қонунни "Ҳеч қандай қонун йўқ", қабилида ифодалаш мумкин.

Шунинг учун, одил суд ва адолатни ўзининг мафкураси деб эълон қилган ядровий давлат вакиллар палатасининг раҳбари, давлатда биринчи шахслардан бири, ҳеч ким томонидан тасдиқланмаган аллақандай "оператив маълумот"га тушунарсиз ва деярли сиёсий хулоса билдирмоқда: бошқа ядровий давлатга қарши санкциялар қўллаш даркор ва буни ҳозироқ амалга ошириш лозим.

Ушбу маълумотни унинг ишончлилигига амин бўлмасдан туриб жамоатчиликка етказган ОАВлар эса аллақачон мамлакатнинг амалдаги президентини "унга Россия тўғрисида номақбул маълумот берилишини ёқтирмасликда" айбламоқда. Бу билан олдин бир неча бор муваффаққиятсиз якунланган "Трамп-рус жосуси" деб номланган эски иддаосини қўллашни давом эттиришмоқда.

"Куннинг иккинчи янгилигига" келсак, АҚШда ҳар куни янги аниқланган COVID-19 ҳолатлари сони рекорд даражага кўтарилиб, 50000 дан ошмоқда, бу ерда Америка ОАВлари бу хабарни қай тарзда бераётгани ҳайратланарли.

Масалан, нуфузли Huffington Post нашри шундай ёзади:

"Сўнгги авж олишнинг баъзи сабабларини май ойининг охирида нишонланган Хотира кунигача кузатиш мумкин"

CNN: 

"Трампнинг анти-ниқоб хоч юриши, унинг ўзини чақиш учун қайтиб келди".

The New York Times:

"Сўровлар шуни кўрсатадики, кўплаб америкалик эркаклар ниқоб тақишни заифлик белгиси деб билишади ва президент Трампнинг ниқоб тақишдан бош тортиши, бу масалани қўрқоқлар иши деб билишидан далолат беради".

Агар сизга таҳлилнинг ушбу кучли мисолларда бирон нарса етишмаётгандай туюлса, демак, йўқ, сизга тўғри туюлди. Бу мисолларда май ойининг охиридан то шу кунгача бутун Америка бўйлаб, ижтимоий масофага, уйда қолиш чақириғига ва бошқа барчасига тупуриб инкор қилиб минглаб прогрессив ва тўғри Black Lives Matter ҳаракати тарафдорлари жуда кўп ижтимоийлаштирилган ҳаракатларни амалга ошириб юриптилар: дўконларни вайрон қилишмоқда, биноларни ёқиб юбормоқдалар, машиналарни уришмоқда, одамларни ўлдирмоқда (ҳозирги пайтда, энг консерватив ва камтар ҳисоб-китобларга кўра, BLM ҳисобида 25 дан ортиқ жасадлар мавжуд), озчиликларга тиз чўкиб оёқларини ювишмоқда.

Юз минглар, ҳатто миллионлаб америкаликлар эҳтиёткорлик чораларига мутлақо бефарқ бўлиб, ўзларини ҳеч қандай коронавирус йўқдек тута бошладилар. Барча ташқи кузатувчиларнинг таъкидлашича, бу фақатгина мисли кўрилмаган авж олиш билан тугаши мумкин, аммо бу авжланиш юз берганида, бу ҳақда ҳақиқатни гапириш мумкин эмаслиги аён бўлди.

Шу сабабли, прогрессив таҳлилчилар одамларнинг токсик ботирлигини, Трампнинг масъулиятсизлиги ва майдаги Ҳотира кунини танқид қилмоқдалар, аммо ўжарлик билан тутаб ёнаётган катта гулхан каби яққол сабабни кўришни истамаяптилар.

Бу ерда нимани таъкидлашни истардим.

Ушбу иккита мисол битта - янада миқёсли ва қўрқинчли ҳодисанинг аломатлари эканлигига ишонишга сабаблар бор.

Уни қисқача қилиб "ҳиссий хавфсизлик мафкураси" деб аташ мумкин. Ушбу мафкурага кўра, мақсадли аудиториянинг ҳиссий қулайликка путур етказмайдиган, унинг қарашларига зид бўлмаган мантиқ ва далилларгина мавжуд бўлишга ҳақлидир.

Мақсадли аудитория учун ахир "Америкаликларнинг шилинган териси учун рус тўлови” ҳақидаги ахмоқона уйдирмасининг аҳамияти йўқ. Ва Америкада аслида коронавируснинг янги авжланиши рўй берганлиги ҳақидаги савол ҳам муҳим эмас.

Биз Оккам устарасининг қандайдир даҳшатли эмо-талқинига дуч келдик, ва унга кўра ҳар қандай ҳодисанинг асли сабабини излагандан кўра маъқул ва тўғри деб топилганини қабул қилиш яхшироқ.

Шунинг учун – "ҳар қандай қийин вазиятда Россия ва Трампни айбла".

Албатта, бу Америка аслида дуч келаётган муаммоларни - дунёнинг таниқли етакчилигини йўқотилиши ва пандемияга қарши курашишда қобилиятсизлигини ҳал қилмайди.

Аммо бу Америка жамияти ичидаги прогрессив кучларнинг жанговар активларини қондиради ва ҳозирги Америка президентининг муҳолифларига уни ковлашга имкон беради.

Дарвоқе, буларнинг барчаси баъзилар ҳали ҳам бизга ўрнак қилиб қўрсатаётган мамлакатда содир бўлмоқда. Бироқ, умумҳалқ овоз бериш натижаларига кўра, "Америкада бўлгани сингари" иборасининг сеҳрли кучи аллақачон Россияга нисбатан кучини йўқотди.

951
Во всех исторических объектах Самарканда установлены дезинфицирующие тунели.

Сўров якунлари: россиялик туристлар Ўзбекистонга бўлган парвозлар билан қизиқмоқда

11
Россиялик сайёҳларнинг учдан бир қисми келажакда хорижга саёҳат қилиш учун пул ажратиб қўйган. Уларнинг аксариятини МДҲ шаҳарларига, жумладан, Тошкент ва Самарқандга бўлган парвозлар қизиқтирмоқда.

ТОШКЕНТ, 6 июл — Sputnik. Россиялик сайёҳларнинг учдан бир қисми келажакда хорижга саёҳат қилиш учун пул ажратиб қўйган. Бу ҳақда РИА Новости OneTwoTrip онлайн-сервис тадқиқотига таянган ҳолда хабар қилмоқда.

Компания ходимлари ижтимоий тармоқда сўров ўтказишган, унда 1706 киши иштирок этган. Россияликлардан келажакда халқаро парвозлар тикланиши билан улар чет элда дам олишга тайёргарлик кўраётгани ёки йўқлиги ҳақида сўралган.

Сўровда иштирок этганларнинг 31 фоизи улар албатта бормоқчи бўлган мамлакат, шаҳар ва диққатга сазовор жойлар рўйхатини тузган. 33 фоизи бошқа мамлакатларга саёҳат учун пул ажратиб қўйган. Респондентларнинг 48 фоизи чипталар нархини диққат билан кузатишини айтган.

OneTwoTrip маълумотларига кўра, уларнинг энг кўп мижозлари Москвдан Тошкент ва Самарқанд (Ўзбекистон), Душанбе ва Хўжанд (Тожикистон), Ўш ва Бишкек (Қирғизистон), Ереван (Арманистон), Боку (Озарбайжон), Истанбул (Туркия) ва Минск (Беларусь)га бўлган парвозлар билан қизиқишган.

11