Военнослужащие НАТО осуществляют посадку в вертолет

Нега Афғонистон АҚШ учун қопқонга айланди?

2124
(Янгиланган 17:36 27.02.2020)
Афғонистондаги ўн йилликларга чўзилган урушнинг нима билан тугашини умуман олдиндан айтиб бўлмайди, деб ёзади ҳарбий шарҳловчи Александр Хроленко.

Ҳарбий амалиётлар, АҚШ ва НАТОнинг Афғонистондаги узоқ йиллар давом этган давлат қурилиши тажрибалари кўзга кўринарли ютуқларга олиб келмади: маъмурий марказлар ва ҳарбий базаларга қарши террорчилик ҳужумлари давом этмоқда. "Толибон" ва бошқа террористик гуруҳлар мамлакат ҳудуди ва аҳолисининг катта қисмини назорат қилади. АҚШ ўз қўшинларини олиб чиқишга интилмоқда, аммо бу осон эмас. Афғонистондаги можаро бутун Марказий Осиё минтақасини беқарорлаштириши мумкин.

АҚШ президенти Дональд Трамп 25 феврал куни бўлиб ўтган матбуот анжуманида Вашингтон толиблар билан битим тузилгандан сўнг дарҳол АҚШ қўшинларини Афғонистондан босқичма-босқич олиб чиқишни режалаштираётганини (29 февралга режалаштирилган) айтди. Қисқартиришнинг биринчи босқичида Афғонистон Ислом Республикасида 8,600 га яқин АҚШ ҳарбийлари қолади. Кейинги ечимлар - вазиятга қараб.

Афғонистонда ўнлаб йиллар давом этган урушнинг оҳирини умуман олдиндан башорат қилиб бўлмайди. Унинг давом этиши АҚШ бюджети учун оғир юкдир. Президент Трамп ўз аскарлари ҳаётини, пулларини ва мамлакатининг юзини сақлаб қолишга ҳаракат қилмоқда: "Бу минтақа муаммоларнинг инкубатори ... Агар мен миллионлаб одамларни ўлдирмоқчи истагида бўлганимда, биз осонликча ғалаба қозонишимиз мумкин бўлар эди, аммо мен миллионлаб бегуноҳ одамларни ўлдиришни хоҳламайман."

Америкаликлар ва толиблар ўртасида етти кунлик "зўравонликни қисқартириш" тўғрисидаги келишув 22 февралда кучга кирди, аммо яхши ниятлар кўпинча ҳақиқатдан узоқлашади. Айбсиз афғонлар ҳамон ўлмоқда, бундан террористик ҳаракатлар ва қурбонлар ҳақида мунтазам хабарлар далолат бермоқда: Гильменд вилоятида уч аёл йўл бўйидаги минада портиллаб кетди, толиблар Саманган шимолий провинциясининг Дара-и-Суф туманининг ҳокимини ўғирлашган, етти кунлик "зўравонликни қисқартириш"нинг бешинчи кунида Кобулда бош прокуратура идораси яқинида кучли портлаш юз берди.

Бир қатор оммавий ахборот воситаларининг хабарларига кўра, ўтган ҳафта давомида АҚШ ҳарбий-ҳаво кучлари Афғонистонда "Толибон"нинг* 20 жангчисини йўқ қилган, аммо улар билан (беихтиёр) - 36 хавфсизлик кучлари ҳодими ва 32 тинч фуқаро ҳалоқ бўлган. Аввалроқ, АҚШнинг ҳужум авиацияси Афғонистондаги фаоллигини икки баравар оширган. 2019 йилда АҚШ самолётлари томонидан 7423 ўқ-дори туширилган - бу сўнгги ўн йилликдаги энг катта сон.

Ҳарбий сиёсий қозон

БМТ миссиясининг маълумотларига кўра, 2019 йилда Афғонистонда амалга оширилган ҳарбий ҳаракатлар натижасида 10 мингдан ортиқ одам, жумладан 3400 нафардан ортиқ тинч аҳоли ҳалок бўлган. Аёллар ва болалар орасида қурбонлар сони кўпайди. БМТ миссияси Афғонистонда тинч аҳоли ўлимининг 8 фоизи учун хорижий қўшинлар жавобгар деб ҳисоблайди. Тинчлик ва хавфсизликка ғалати йўл.

Қайсидир маънода Қўшма Штатлар Афғонистондаги "боғлиқ бўлган йўқотишлари" учун жавобгарликни коалиция иттифоқчиларига ўтказиши мумкин. Бу ерда Буюк Британия, Германия, Италия ва Германия муҳим кучларга эга. Афғонистонда ҳатто Грузиянинг ҳам 870 ҳарбий ҳизматчиси жойлаштирилган. АҚШ бошчилигидаги Халқаро хавфсизликка ёрдам кучлари (ISAF) олти асосий базада - Кобул, Баграм, Мозори-Шариф, Ҳирот, Қандаҳор ва Лагманда жойлашган. ISAF мутахассислари асосан афғон ҳамкасбларини ўқитадилар ва уларга маслаҳат берадилар, баъзан эса аксилтеррор операцияларида қатнашадилар. Шунга қарамай, расмий Кобул ва Толибон ўртасидаги "шартий низо" фақат америкаликлар томонидан "ҳал қилинишига" тўғри келяпти.

Толибон билан муҳим битим имзоланиши арафасида Вашингтон амалдаги Афғонистон Президенти Ашраф Ғани ва Бош вазир Абдулла Абдулладан илгари ваъда қилинган инаугурацияларни (иккаласи ҳам ўзларини яқинда бўлиб ўтган президент сайловларининг ғолиблари деб ҳисоблайди) толиблар билан музокараларни бузмаслик учун ўтказмасликни сўради. Ушбу ҳаракатлар Америка тинчлик ўрнатиш схемасининг ўта заифлигидан далолат беради.

Гарчи Вашингтон, Кобул ва Толибон* фақат бир томонлама манфаат топишга ва вақтдан ютишга ҳаракат қилар экан, 29 февралдаги музокараларнинг салбий натижасини тахмин қилиши қийин эмас.

Толибон мафкурасини (ўрта аср зўравонлиги) демократик меъёрларга киритиш (ҳокимиятни ажратиш тўғрисида келишув) деярли имконсиздир. Бундан ташқари, АҚШ-Толибон келишуви умумий манзаранинг бир қисмидир. Афғонистонда яна 30 га яқин террористик гуруҳлар, жумладан, ИШИД * фаоллашаётган қисмлари. Агар Толибон мўъжизавий равишда парламентга кирса, бошқа қуролли гуруҳлар "майдонда" ўз ўрнини эгаллайди, бунда ISАF кучсиздир.

Қўшни давлатларга таҳдид

Америка коалицияси Афғонистондаги урушни расман 2014 йилда тугатди, ва у ерда 2015 йил 1 январдан бери НАТОнинг ноҳарбий миссияси фаолият юритмоқда. АҚШ армияси ва расмий Кобул 2018 йил остонасида қонуний ҳукумат назорати остида яшайдиган аҳолининг нисбати 2020 йилга келиб 80% гача кўтарилишини ваъда қилишган эди.

Ҳақиқат бошқача кўринишда. "Толибон" баланд овозда баёнот бермаса-да, йилдан-йилга мамлакатда назорат ҳудудларини кенгайтирмоқда, жойларда ўзига хос маъмурият аналогларини яратмоқда, иқтисодий муносабатларни тартибга солмоқда, солиқ ва суд функцияларини амалга оширмоқда. Энг муҳими, у мамлакатнинг 37 миллионлик аҳолисининг ярмидан кўпини (тахминий баҳо) назорат қилмоқда.

Пентагон ва унинг иттифоқчиларининг 19 йиллик операцион фаоллиги давомида эълон қилинган стратегик мақсадларнинг ҳеч бирига эришилмади. АҚШнинг минтақада давомий қолишилигининг натижаси хавфсизликни янада бузилиши бўлди. Бугунги кунда Афғонистонда янги урушлар авжига чиқмоқда ва бу Ўрта Осиёдаги қўшни давлатлар - Ўзбекистон ва Тожикистон учун тинчликни ваъда қилмайди. Афғонистон Ислом Республикасининг чегарадош шимолий ҳудудларида мунтазам равишда террористларнинг миллий армия ва полиция кучлари билан тўқнашувлари бўлиб турипти.

Вашингтон Америка қўшинлари олиб чиқилишидан олдин аллақачон Кобулга ҳарбий ёрдамни қисқартиришни бошлади. АҚШ Мудофаа вазирлиги январ ойида Афғонистон ҳаво кучларига кўп мақсадли UH-60 Black Hawk вертолётлари ва енгил (аксил-исёнчи) АC-208 ҳужум самолётлари сонини уч бараварга камайтиришга қарор қилди. Натижада, Кобул 159та вертолёт ўрнига 53та ва 32та самолёт ўрнига 10та олади, фарқ жуда катта.

Афғонистоннинг барча хавфсизлик кучлари - миллий армия ва миллий полициянинг 352 минг ҳодими АҚШ бюджетидан таъминланади, ASFF жамғармаси 4,8 миллиард долларга тенг. Вашингтон республика қўшинларини таъминлаш, инфратузилма, ҳарбий техника ва ўқитиш харажатларини молиялаштиради. Агар америкаликлар ўзларининг молиявий ёрдамларини сусайтирсалар, ўзлари қурган демократик давлат, афғон армияси ва полицияси ўз фаолиятини тўхтатиши мумкин. Халқаро террорчи гуруҳларнинг иккинчи нафаси очилади.

* Толибон, ИШИД - Россияда тақиқланган террорчилик ташкилотлари.

 

2124
Драка

"Арматуралар жанги": Бухорода ёш йигит кекса отахонни уриб ўлдирди

487
Спиртли ичимлик истеъмол қилиш оқибатида отахон ва ёш йигит ўртасида жанжал юзага келган. Йигит отахоннинг қўлидан арматура бўлагини тортиб олиб, уни бош, кўкрак, қорин соҳаларига бир неча маротаба уриб, тан жароҳати етказган

ТОШКЕНТ, 4 июл - Sputnik. Бухорода кекса ва ёш йигит бир-бирини дўппослади, деб хабар бермоқда Ўзбекистон ИИВ ҳузуридаги Тергов департаменти матбуот-хизмати.

Хабарда таъкидланишича, 2 июль куни эрта тонгда Шофиркон тумани ИИБга туман касалхонаси томонидан 24 ёшли М.Ф. ва 65 ёшли Я.Н., лар тан жароҳатлари олиб, мурожаат қилганликлари тўғрисида хабар берилган.

Мазкур хабар асосида ҳодиса содир бўлган жойга тергов-тезкор гуруҳи юборилган.

Олиб борилган терговга қадар текширув ҳаракатлари давомида аниқланишича отахон ўз уйида ёш йигит билан спиртли ичимлик истеъмол қилгач, ўрталарида келишмовчилик ва жанжал келиб чиққан. Чол жанжал давомида темир арматура бўлаги билан М.Ф., ни бош қисмига бир неча маротаба уриб тан жароҳати етказган. 

Шундан сўнг М.Ф. Я.Н., нинг қўлидан темир арматура бўлагини тортиб олиб, уни ҳам  танасининг бош, кўкрак, қорин соҳаларига бир неча маротаба қасддан уриб, тан жароҳати етказган, Я.Н. туман тиббиёт бирлашмасига олиб келиниб, кўрсатилган тиббий муолажаларга қарамасдан жонлантириш бўлимида вафот этган. 

Ҳолат юзасидан Шофиркон тумани ИИБ ҳузуридаги Тергов бўлими томонидан М.Ф., га нисбатан Ўзбекистон Республикаси Жиноят кодексининг 104-моддаси 3-қисми “д” банди (жабрланувчининг ўлимига сабаб бўлган қасддан баданга оғир шикаст етказиш) билан жиноят иши қўзғатилган.

Ҳозирда дастлабки тергов ҳаракатлари олиб борилмоқда.

487

"Буни дарҳол амалга ошириш керак": АҚШ Россияни аслида нима учун жазоламоқчи

943
(Янгиланган 21:21 03.07.2020)
АҚШ конгресси спикери Ненси Пелосининг Россияга қарши янги санкцияларни дарҳол киритиш зарурлиги тўғрисидаги баёноти ҳамда америкаликлар орасида коронавирусга чалинган беморларнинг кун сайин рекорд даражада кўпайиши ўтган куннинг асосий вокеалари бўлди.

Эслатиб ўтамиз, Пелоси санкция киритиш ҳақидаги даъватини "Россиянинг америкаликларга қарши толиблар билан тил бириктириши" сингари мутлақо ақл бовар қилмас воқеа доирасида билдирган эди. Умуман олганда, воқеа Америка махсус хизматларининг ўз манбаларидан олган маълумотлари асосида эмас, балки аллақандай таҳлилчиларнинг толибларни сўроққа тутганидан кейинги хулосалардан келиб чиққан - гўёки Россия қандайдир тушунарсиз сабабларга кўра шундоқ ҳам бир неча йиллардан бери америкалик ҳарбийларни ўлдириб келаётган толибларга яна АҚШ ҳарбийларини ўлдиргани учун пул тўлаган эмиш (Россия бу кетишда шундай муваффақият билан африкаликлар туғилиш даражасини кўтариш учун пул тикиши мумкин).

Пентагон ва миллий хавфсизлик бўйича маслаҳатчи О'Брайен баёнотига кўра, бу кучли хулоса ўз тасдиғини топмаган - шу сабаб ҳам улар бу ҳақда АҚШ президентига ўз вақтида хабар беришмаган. Кўриниб турибдики, у қатори, кўплаб тасдиқланмаган уйдирма ва тахминлар ҳақида ҳам, уларнинг ўрганилиши аслида бевосита махсус хизматларнинг ишига киради.

Аммо эътиборли жиҳати шундаки, бугунги Америка энди оддий давлатнинг одатий қонунлари бўйича яшамайди (Ушбу вазиятга изоҳ берган Дмитрий Песков: "Вашингтонда ҳозирда жуда кўплаб тушунарсиз нарсалар рўй бермоқда", деган эди). У хайпларнинг ҳалокатли ички жанглари қонуни бўйича яшамоқда ва бу қонунни "Ҳеч қандай қонун йўқ", қабилида ифодалаш мумкин.

Шунинг учун, одил суд ва адолатни ўзининг мафкураси деб эълон қилган ядровий давлат вакиллар палатасининг раҳбари, давлатда биринчи шахслардан бири, ҳеч ким томонидан тасдиқланмаган аллақандай "оператив маълумот"га тушунарсиз ва деярли сиёсий хулоса билдирмоқда: бошқа ядровий давлатга қарши санкциялар қўллаш даркор ва буни ҳозироқ амалга ошириш лозим.

Ушбу маълумотни унинг ишончлилигига амин бўлмасдан туриб жамоатчиликка етказган ОАВлар эса аллақачон мамлакатнинг амалдаги президентини "унга Россия тўғрисида номақбул маълумот берилишини ёқтирмасликда" айбламоқда. Бу билан олдин бир неча бор муваффаққиятсиз якунланган "Трамп-рус жосуси" деб номланган эски иддаосини қўллашни давом эттиришмоқда.

"Куннинг иккинчи янгилигига" келсак, АҚШда ҳар куни янги аниқланган COVID-19 ҳолатлари сони рекорд даражага кўтарилиб, 50000 дан ошмоқда, бу ерда Америка ОАВлари бу хабарни қай тарзда бераётгани ҳайратланарли.

Масалан, нуфузли Huffington Post нашри шундай ёзади:

"Сўнгги авж олишнинг баъзи сабабларини май ойининг охирида нишонланган Хотира кунигача кузатиш мумкин"

CNN: 

"Трампнинг анти-ниқоб хоч юриши, унинг ўзини чақиш учун қайтиб келди".

The New York Times:

"Сўровлар шуни кўрсатадики, кўплаб америкалик эркаклар ниқоб тақишни заифлик белгиси деб билишади ва президент Трампнинг ниқоб тақишдан бош тортиши, бу масалани қўрқоқлар иши деб билишидан далолат беради".

Агар сизга таҳлилнинг ушбу кучли мисолларда бирон нарса етишмаётгандай туюлса, демак, йўқ, сизга тўғри туюлди. Бу мисолларда май ойининг охиридан то шу кунгача бутун Америка бўйлаб, ижтимоий масофага, уйда қолиш чақириғига ва бошқа барчасига тупуриб инкор қилиб минглаб прогрессив ва тўғри Black Lives Matter ҳаракати тарафдорлари жуда кўп ижтимоийлаштирилган ҳаракатларни амалга ошириб юриптилар: дўконларни вайрон қилишмоқда, биноларни ёқиб юбормоқдалар, машиналарни уришмоқда, одамларни ўлдирмоқда (ҳозирги пайтда, энг консерватив ва камтар ҳисоб-китобларга кўра, BLM ҳисобида 25 дан ортиқ жасадлар мавжуд), озчиликларга тиз чўкиб оёқларини ювишмоқда.

Юз минглар, ҳатто миллионлаб америкаликлар эҳтиёткорлик чораларига мутлақо бефарқ бўлиб, ўзларини ҳеч қандай коронавирус йўқдек тута бошладилар. Барча ташқи кузатувчиларнинг таъкидлашича, бу фақатгина мисли кўрилмаган авж олиш билан тугаши мумкин, аммо бу авжланиш юз берганида, бу ҳақда ҳақиқатни гапириш мумкин эмаслиги аён бўлди.

Шу сабабли, прогрессив таҳлилчилар одамларнинг токсик ботирлигини, Трампнинг масъулиятсизлиги ва майдаги Ҳотира кунини танқид қилмоқдалар, аммо ўжарлик билан тутаб ёнаётган катта гулхан каби яққол сабабни кўришни истамаяптилар.

Бу ерда нимани таъкидлашни истардим.

Ушбу иккита мисол битта - янада миқёсли ва қўрқинчли ҳодисанинг аломатлари эканлигига ишонишга сабаблар бор.

Уни қисқача қилиб "ҳиссий хавфсизлик мафкураси" деб аташ мумкин. Ушбу мафкурага кўра, мақсадли аудиториянинг ҳиссий қулайликка путур етказмайдиган, унинг қарашларига зид бўлмаган мантиқ ва далилларгина мавжуд бўлишга ҳақлидир.

Мақсадли аудитория учун ахир "Америкаликларнинг шилинган териси учун рус тўлови” ҳақидаги ахмоқона уйдирмасининг аҳамияти йўқ. Ва Америкада аслида коронавируснинг янги авжланиши рўй берганлиги ҳақидаги савол ҳам муҳим эмас.

Биз Оккам устарасининг қандайдир даҳшатли эмо-талқинига дуч келдик, ва унга кўра ҳар қандай ҳодисанинг асли сабабини излагандан кўра маъқул ва тўғри деб топилганини қабул қилиш яхшироқ.

Шунинг учун – "ҳар қандай қийин вазиятда Россия ва Трампни айбла".

Албатта, бу Америка аслида дуч келаётган муаммоларни - дунёнинг таниқли етакчилигини йўқотилиши ва пандемияга қарши курашишда қобилиятсизлигини ҳал қилмайди.

Аммо бу Америка жамияти ичидаги прогрессив кучларнинг жанговар активларини қондиради ва ҳозирги Америка президентининг муҳолифларига уни ковлашга имкон беради.

Дарвоқе, буларнинг барчаси баъзилар ҳали ҳам бизга ўрнак қилиб қўрсатаётган мамлакатда содир бўлмоқда. Бироқ, умумҳалқ овоз бериш натижаларига кўра, "Америкада бўлгани сингари" иборасининг сеҳрли кучи аллақачон Россияга нисбатан кучини йўқотди.

943
Двое задержаны при приготовлении наркотическо средства

Қабристон ёнида гиёҳванд моддасини тайёрлаган икки йигит қўлга тушди

352
Икки йигит Юқори Чирчиқ туманидаги қабристон ёнида наша ўсимлигига ўхшаш гиёҳвандлик моддасини қозонда қовураётган вақтда ушланди.

ТОШКЕНТ, 5 июл — Sputnik. Тошкент вилоятида гиёҳванд моддасини тайёрлаган икки йигит қўлга тушди.

ИИВ ҳузуридаги Тергов департаменти хабарига кўра, 27 июнь куни Юқори Чирчиқ тумани ИИБ ходимлари “Қора дори-2020” тадбирини ўтказган. Унда 22 ёшли Б.Ш. ва С.И.лар Юқори Чирчиқ тумани Балиқчи маҳалласидаги қабристон ёнида жойлашган дала майдонида наша ўсимлигига ўхшаш гиёҳвандлик моддасини қозонда қовураётгани аниқланган.

Судга оид кимёвий экспертизаси хулосасига кўра, олинган  модда гиёҳвандлик воситаси. У вазни 1506 грамм бўлган марихуана. 

Тергов ҳаракатлари давомида Б.Ш. ва С.И.лар ушбу  гиёҳвандлик воситасини ўзлари бир ҳафта давомида истеъмол қилишлари учун тайёрлаётганликлари аниқланган.

Жиноят кодексининг 276-моддаси 2-қисми “а” банди билан жиноят иши қўзғатилган.

Тергов ҳаракатлари олиб борилмоқда.

352
Теглар:
гиёҳванд моддалар, Тошкент вилояти