Сверхманевренный истребитель Су-35С

Су-35 Сурия қирғоқларида АҚШ жосус-самолётини ушлади: америкаликлар нима излаяпти?

2071
"Хмеймим" ва "Латакия"даги Россия базалари хавфсизлиги ва жанговар қобилияти Суриянинг Ўрта ер денгизи қирғоқларидаги АҚШ ва НАТО жосус-самолётлари учун "очиқ осмон" билан мутлақо номутаносибдир, деб ҳисоблайди ҳарбий шарҳловчи Александр Хроленко.

Американинг ҳарбий разведка самолётларининг суверен Сурия чегаралари яқинида тез-тез пайдо бўлаётгани ва бу бортларнинг Россиянинг Су-35 қирувчилари томонидан тутилиши АҚШнинг Яқин шарқ минтақасида ўз ҳарбий-сиёсий таъсирини сақлаб қолишга бўлган истагини акс эттиради. Табиийки, "Хмеймим" ва "Латакия"даги Россия базалари хавфсизлиги ва жанговар қобилияти Суриянинг Ўрта ер денгизи қирғоқларидаги АҚШ ва НАТО жосус-самолётлари учун "очиқ осмон" билан мутлақо мувофиқ эмас.

Россиянинг Су-35 қирувчилари томонидан американинг бир нечта "Посейдон" (P-8A Poseidon) разведкачи-самолётларининг тутиб олиниши ҳаммасига ойдинлик киритади. Минтақада 2015 йилдан буён операцияга оид вазият жуда ўзгарган бўлиб, бу ўзгариш Пентагон фойдасига бўлмаган эди. Объектив воқелик ва Россиянинг стратегик (узоқ муддатли) ҳарбий иштироки Ғарбнинг жиғига тегмоқда.

АҚШ ҲДК 6-флоти матбуот-хизмати хабарига кўра, 19 апрель куни Россия Су-35 қирувчиси Ўрта ер денгизида американинг P-8A Poseidon разведкачи-самолети олдидан 25 фут  (7,62 м) масофада учиб ўтди. "Посейдон" экипажи бу сигналга дарҳол реакция билдирмади, ва шу боис 100 дақиқа ичида икки марта тутиб олинди ва турбулентликни ҳис этди.

Илгарироқ АҚШ Су-35 қирувчиси Ўрта ер денгизидаги халқаро ҳаво бўшлиғида америка разведкачи-самолётидан саккиз метр масофада учиб ўтгани учун Россияга эътироз билдирган эди. Америка "Посейдони" гўёки бундай - россиялик учувчининг масъулиятсизлиги ва Су-35дан турбулентлик сингари совуқ реакцияга сабаб бўладиган ҳеч қандай хатти-ҳаракатга йўл қўймаганидан арз қилган эди. Эндиликда "қайноқ" минтақадаги бу сингари учрашувлар тез-тез содир бўлмоқда.

Сабаби нимада, ким айбдор?

Пентагон РФ ҲКК учувчиларини 1972 йилдаги "Очиқ денгизда ва унинг устида ҳодисаларнинг олдини олиш тўғрисида"ги битимга амал қилишга чақирди. РФ Мудофаа вазирлиги америка самолёти Суриянинг Тартус портида Россиянинг ҳарбий-денгиз объектига ўта хавфли даражада яқин келгани учун Су-35 "Хмеймим"даги авиабазадан ҳавога кўтарилганини маълум қилди.

Россия ҳарбий идораси Россия авиацияси парвозлари ҳаво бўшлиғидан фойдаланиш бўйича халқаро қоидаларга қатъий амал қилган ҳолда бажарилишини бир неча бор таъкидлаган. Россия ҲКК учувчилари осмонда "безориликка" йўл қўймайдилар. Су-35 манёврлари эса АҚШ разведкачи-самолётига қайси томонга учиш керак эмаслигини кўрсатмоқда. Бу одатий кузатув амалиётидир. Америкалик учувчилар Ўрта ер денгизи устида "хавфли манёврлар" сабабларини яхши билишади. Март ойи бошида АҚШ қирувчилари Аляска нейтрал сувлари устида Россиянинг узоқ масофага уча оладиган анти-субмарин самолётига тўрт соат ҳамроҳлик қилган.

Мақсад ва воситалар

Ҳарбий-сиёсий реаллик шундайки, бугун минтақада американинг разведкачи-самолёти "доира чизаётган бўлса", эртага Tomahawk қанотли ракеталари учиб келиши мумкин (Пентагон арсеналида уларнинг сони 5 мингга яқин). Сурияда бундай воқеа аллақачон рўй берган (2017 йилнинг апрелида). Россия ҲКК навбатчи кучлари қоидаларга қатъий амал қилган ҳолда ҳаракатланишган.

Boeing P-8A Poseidon "патрул" ва "анти-субмарин"деб номлангани билан, унинг имкониятлари анча кенг: Ўрта ер денгизи устидаги самолёт қуруқликдаги объектларнинг ҳарбий разведкасини муваффақиятли олиб бораолади (Raytheon AN/APY-10 радиотехник разведка тизими). Яқинда "Посейдон"нинг Advanced Airborne Sensor изловчи радари пайдо бўлди, у ерда нишонларни ҳалқа шаклида излай олади. Кўпнишонли радиолокатор Raytheon AN/APS-137D ҳаводаги ва сув устидаги ҳудуд харитасини аниқлайди ва "чизади".

Самолёт замонавий нишонга олиш-навигация мажмуаси - Smiths Aerospace туфайли кенг спектрдаги ҳарбий вазифаларни ечишга қодир. Ҳарбий ҳаракатлар юз берадиган тақдирда "Посейдон" нафақат бомба масофаси белгилаб ёки Mk.54 торпедалари билан жиҳозланибгина қолмай, но балки SLAM-ER коррекция қилинадиган авиабомба ва бошқарилувчи кемаларга қарши AGM-84K Harpoon ракеталари, AGM-65 Maverick "ҳаво-ер" ракеталари ва ҳатто радиолокацияга эга ўрта масофага учувчи AIM-120 AMRAAM "ҳаво-ҳаво" ракеталари билан жиҳозланади ва бу унга қирувчилар билан жангга киришиш имкониятини беради.

Обрўли америка нашри бўлмиш The National Interest бекорга: "Можаро юз берган тақдирда бу самолётлар қароқчилик қилаётган субмаринларни излаш ва йўқ қилиш, шунингдек, душманнинг сув сатҳида сузувчи кемалари ҳаракатини кузатиш бўйича муҳим вазифаларни бажаради. Табиийки, "қароқчилар"ни Вашингтонда тайинлашади.

Шу боис бу фонда америкаликларнинг дийдиёлари умуман ноўрин. P-8A Poseidon экипажи (9 киши) учун турбулентлик методи асосида Россия ҳарбий базаларига нисбатан амалга оширилаётган жанговар разведка фаолиятининг олди олиниши - ҳарбий навбатчилик зонасида Су-35 қирувчиси билан учрашувда бўладиган эҳтимолий оқибатларнинг энг "зарарсизидир".

Агар Қўшма Штатлар Россиянинг минтақадаги манфаатларини бундан кейин ҳам кўриб кўрмасликка олишда давом этаверса, осмон, денгиз ва қуруқликдаги ёқимсиз учрашувлар эҳтимол давомий бўлар. Гарчи Вашингтон зарба берувчи F-35A қирувчи-бомбардимонларини Сурияга яқин - Иорданияга намойишкорона ўтказиш орқали ишларни яхшилашга ҳаракат қилаётган бўлса-да, минтақада "америка ўзига хос устунлиги" энди қайтмайди. 

Россия – ишончли ҳимоячи

Сурия ҳудудида Россиянинг "Хмеймим" (ҲКК) ва "Латакия" (ҲДК) ҳарбий базалари қонуний асосда жойлашган. Бу ерда РФ Мудофаа вазирлигининг стратегик аҳамиятга эга бўлган қуроллари жамланган, энг янги намунадаги қурол-аслаҳалар ва ҳарбий техника – Су-35С самолётлари, денгизда базаланувчи "Калибр" қанотли ракеталар ва ҳавода базаланувчи  "Х-101" қанотли ракеталар, "Терминатор" жанговар машиналари жой олган, Т-14 "Армата" танклари синовдан ўтказилган. Сурияда вақти-вақти билан НАТО радарлари илғамайдиган янги Су-57 авиация мажмуалари ишга туширилади. Буларнинг барчаси ғарб стратегларининг чинакам ва носоғлом қизиқишига сабаб бўлмоқда. Айтганча, бу ерда техник характеристикалардан ҳам кўра, объектларнинг жойлашуви, координаталари катта қизиқишларга сабаб бўлмоқда. Бу маълумотлар воситаланган (ноқонуний қуроллланган уюшмалар дронлари ёрдамида) эҳтимолий зарбалар учун керак бўлиб қолиши мумкин.

Россия кучлари ва юқори технологиялари жойлашган ҳудудлар осмондан, денгиздан ва қуруқликдан ишончли пана қилинишга муҳтож. Шу боис, сурия заминида С-400 "Триумф" зенит ракета тизими ва С-300 "Фаворит" зенит ракета мажмуалари, "Панцирь-С1" зенит ракета-пушка мажмуалари, қирувчи авиация эскадрильялари ҳарбий навбатчиликни олиб бормоқда.

Ўрта ер денгизидаги ҳарбий таҳдидлар ва кучларнинг очиқчасига намойиш этилишига Россия шунчаки худди шу хилда жавоб қайтармоқда. Яна бир марта эслатаман: РФ қўшинлари Сурия ҳудудида республика расмий ҳукумати илтимосига биноан бўлиб турибди, АҚШ ҲДК 6 флоти кемалари ва авиқцияси эса Ўрта ер денгизида фақат ўз ташаббусига биноан ҳаракатланаяпти. Америка ҳарбий хизматчиларини Сурияга ҳам ҳеч ким таклиф қилмаган.

2071
Лаборатория имени Ричарда Лугара в Грузии

Америкаликларга Марказий Осиё ва Кавказдаги биолабораториялар нимага керак?

475
(Янгиланган 17:38 29.05.2020)
Қозоғистон, Арманистон ва Тожикистонда америкаликлар биологик лабораториялар тармоғини яратдилар. РИА Новости муаллифи буни ўрганди.

ТОШКЕНТ, 29 май - Sputnik, Галия Ибрагимова. "АҚШ бутун дунё бўйлаб, шу қатори, чегараларимиз атрофида, ҳарбий биологик фаолият олиб бормоқда", - деди Сергей Лавров КХШТ ташқи ишлар вазирлари йиғилишида. Москва узоқ вақтдан бери қўшни давлатларнинг биологик хавфсизлиги ҳақида ҳавотирда. Қозоғистон, Арманистон ва Тожикистонда америкаликлар биологик лабораториялар тармоғини яратдилар. Россия расмийларининг, айниқса, Грузиядаги Лугара номидаги марказга оид саволлари кўп. Вашингтонга буларнинг нима кераги борлиги ҳақида РИА Новости материалида ўқинг.

Қасддан чиқариб юбориш

Қозоғистонда коронавирусдан биринчи зарарланиш март ойининг бошида қайд этилди. Ҳукумат чегараларни ёпиб, фавқулодда ҳолат эълон қилди. Интернетда ушбу вирус 2016 йилда республиканинг жанубий-шарқида америкаликлар томонидан қурилган биолаборатория билан боғлиқ бўлиши мумкинлиги ҳақида миш-мишлар тарқалди.

Олма-Ота Марказий реферанс-лабораторияси (ЦРЛ) Қозоғистон учун хос бўлган вируслар штаммларини ўрганишга ихтисослашган. У Қозоғистон карантин ва зооноз инфекциялари илмий маркази негизида фаолият юритади, республика Соғлиқни сақлаш вазирлигига бўйсунади. У Пентагон ҳисобидан қурилган бўлса-да, Қозоғистон мулки ҳисобланади. АҚШ ушбу иншоот учун 108 миллион доллар ажратган.

Вашингтон буни: минтақада АҚШ ҳарбийлари жойлашгани ва тадқиқотлар номаълум вирусли инфекциялардан ҳимояланишга ёрдам беради, дея тушунтирганди.

КХШТ, МДҲ ва ШҲТ саммитларида Москва вакиллари америкаликлар ушбу лабораторияларни Россия манфаатларига қарши ишлатишлари мумкинлигини бир неча бор таъкидлашган. Аммо Қозоғистон расмийлари маҳаллий биологлар ишига ҳеч ким аралашмаслигига ишонтиришган.

"Хорижий олимларнинг иштирок этишига фақат қўшма тадқиқотлар ўтказилганда ва грант лойиҳалари амалга оширилгандагина йўл қўйилади", - деб изоҳ берган ЦРЛ.

2018 йилда Қозоғистонда менингит билан касалланишлар сони сезиларли даражада ошди ва Олма-Отада ЦРЛдан менингококк инфекция штаммининг сизиб чиқиши ҳақида гапира бошлашди. Журналистлар ва блогерлар америкаликлар қасддан вирус тарқалишига йўл қўйдилар, дея жиддий ёздилар. Шу тариқа, улар гўёки лабораторияда ишлаб чиқилган бактериологик қуролнинг самарадорлигини синаб кўрмоқчи бўлган.

Қозоғистон Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳеч қандай эпидемия йўқлигига ишонтирган. "Қозоғистонда менингит билан касалланиш ҳолати 58 та, улардан 32 таси Олма-Отада. Агар нисбий кўрсаткичларни ҳисобласак, БССТ стандартларига кўра, улар жуда паст", - деди вазирлика.

Коронавирус ҳам ўхшаш тарихга эга. Ҳокимият фитнани рад этди ва ваҳима тарқатмасликка чақирди.

Фаолиятнинг ёпиқ режими

Совет даврида Арманистон ССР Микробиология институти энг йирик микробиология маркази ҳисобланган. 90-йилларда институтнинг илмий ишланмаларига АҚШ ва Буюк Британия қизиқиш билдирди. Арманистонлик мутахассислар Ғарб мамлакатларида амалиёт ўташга таклиф этилган.

2000 йилларда америкаликлар мамлакатда бир нечта биологик лабораторияларни очишга ёрдам берди. Пулларни, Қозоғистонда бўлгани каби, Пентагон ажратган. Фақат Арманистон Касалликларни назорат қилиш ва профилактикаси Миллий марказининг ўзига модернизация қилишга ўн миллион доллар сарфланди.

Ереван, Гюмри, Ванадзор, Мартуни ва Ижеванда қурилган илмий марказлар Кавказ минтақасига хос бўлган вирус ва штаммларни ўрганадилар.

Лабораториялар Арманистон соғлиқни сақлаш тизимининг бир қисмидир, аммо АҚШ мудофаа вазирлигининг таҳдидларни камайтириш агентлиги бу ерга кириш ҳуқуқига эга. У ерда маҳаллий мутахассислардан ташқари, америкаликлар ҳам ишлайди.

Арманистондаги биолабораториялар ёпиқлилига Москва томонидан танқид билдиради. Шубҳаларни бартараф этиш учун ўтган йилнинг кузида бош вазир Никол Пашинян россиялик мутахассислар билан ҳамкорлик тўғрисида Меморандум имзолашга рози бўлди. Тафсилотларни келишиб олинди, аммо охиргига келиб Арманистон томони ушбу ҳужжатдан воз кечди.

Хавфли эпидемиология

2010-чи йилларда америкалик биологлар КХШТнинг яна бир аъзоси - Тожикистонга эътиборини қаратдилар. Улар юқумли касалликларнинг авж олишига олиб келиши мумкин бўлган ноқулай эпидемиологик вазиятдан хавотирда эдилар. Ғарбнинг бир нечта жамғармалари тадқиқот марказларини ташкил этиш учун маблағ ажратди.

Шундай қилиб, 2013 йилда Душанбе шаҳридаги Гастроэнтерология институти негизида биологик хавфсизлик лабораторияси очилди. Ушбу лойиҳа Хитой, Мьянма, Бангладеш ва Африкада шунга ўхшаш иншоотларни барпо этган Франциянинг Мерьё хайрия жамғармаси томонидан молиялаштирилди.

Одатда, французларга БМТ ва АҚШнинг USAID ҳалқаро ривожланиш бўйича агентлиги ёрдам берган. Инвестициялар уч миллион доллардан ошди.

2019 йилда Республика сил касаллигини назорат қилиш маркази негизида лаборатория ташкил этишди. USAID ва Пентагон ҳомий бўлди. Маҳаллий биологлар, чет эллик ҳамкасблари иштирокида Марказий Осиёга хос бўлган сил, безгак, гепатит ва ўлат каби касалликларни ўрганмоқдалар.

Ўтган йили Тожикистон шимолидаги Исфара шаҳрида яна бир иншоот очилди. У ҳақида маълумот оз, уни ҳам америкаликлар молиялаштирди.

" Марказий Осиёда коронавирусдан олдин ҳам эпидемиологик вазият яхши эмас эди. Минтақага гепатит, ўлат, сил касаллиги хосдир, шунинг учун янги биолаборатория зарур. Уларга маблағ керак. Чет эл ёрдамисиз эплай олмаймиз",- деб тушунтирди РИА Новости-га Душанбе шаҳридаги Сиёсий тадқиқотлар маркази директори Абдуғани Мамадазимов.

Тожик мутахассиси америкаликлар фаолиятида шубҳали нарсани кўрмайди. "Шунчаки улар доим биринчи бўлиб эътибор беради. Агар коронавирусдан кейин Россия, Хитой ёки ЕИ минтақага вирусларга қарши курашда фаол ёрдам бера бошласа, республика ҳукумати буни қўллаб-қувватлайди", - дейди эксперт.

Грузия патогени

Грузия КХШТга аъзо эмас, лекин Россия билан чегарадош ва Кавказда муҳим рол ўйнайди. Москва Ричард Лугар жамоат соғлиғини сақлаш тадқиқот марказидан хавотирда. Россия ҳукумати Тбилиси яқинидаги биолаборатория америкаликларнинг манфаатларини кўзлаб фаолият юритади деб ҳисоблайди.

Шубҳалар бекордан-бекор пайдо бўлмайди. 2018 йил сентябр ойида Грузия давлат хавфсизлиги собиқ вазири Игорь Гиоргадзе лабораторияда одамлар устидан эксперимент ўтказишлари мумкинлигини маълум қилиб Лугар марказида даволанаётган ўнлаб одамлар вафот этганлиги ҳақидаги ҳужжатларни тақдим этди. Шу билан бирга, у ерда Пентагоннинг буюртмаларини бажарадиган Американинг учта - CH2M Hill, Battelle ва Metabiota хусусий фирмалари биологлари ишлаган.

Гиоргадзе лабораторияда бактериологик ҳимоянинг юқори даражасида эканлигига эътибор қаратди. Бундан ташқари, марказда "зарарли моддалар сочиш ускуналари ва биологик фаол материал билан тўлдирилган ўқ-дорилар" мавжуд. "Мақсади жамиятни ҳимоя қилиш бўлган ташкилотга бу каби нарсаларни нима кераги бор?" - деб ҳайрон бўлди собиқ вазир.

Москвада буни эшитишди. ТИВнинг қуролларни тарқатмаслик ва назорат қилиш масалалари департаменти бошлиғи Владимир Ермаков Россия ўз чегаралари яқинида америка биологик тажрибаларига тоқат қилмаслигини маълум қилди.

Пентагонда Гиоргадзенинг айбловлари бемаънилик деб аталди. Тбилиси лабораторияни тинч ишланмалар билан шуғулланаётганига ва одамлар устида тажриба ўтказилиши ҳақида гап бўлмаганлигини таъкидлади. Грузия расмийлари Лугар марказига россиялик мутахассислар ташриф буюришига қарши эмас эди. Аммо бу режалар ўтган йилги икки мамлакат ўртасидаги муносабатлардаги инқироз туфайли барбод бўлди.

"Грузия ҳеч қачон физик-кимёвий биология соҳасидаги тадқиқотлар билан қизиқмаган. Ва ушбу лабораторияда ходимларнинг ҳимояси юқори биологик даражада эканлиги кўплаб саволларни келтириб чиқаради. Бу каби оғир патогенлар билан шуғулланиш нима учун керак?" - дейди РИА Новости билан суҳбатда биология фанлари доктори, Сибир федерал университети профессори Николай Сетков.

Вектор вирусология марказининг илмий ишлар бўйича бош директор ўринбосари Александр Агафоновнинг таъкидлашича "Лугар марказида биологик қуроллар ва уларни етказиб бериш воситаларини иўлаб чиқилиш тўғрисида тўғридан-тўғри маълумотлар ёпиқланган".

"Аммо CH2M Hill, Battelle ва Metabiota хусусий компанияларининг иштироки ва контракт мажбуриятлари тўғрисида маълумот, масалан, Сибир куйдиргиси, туляремия ва Қрим-Конго геморрагик безгаги вирусининг хавфли бактериялари бўйича тадқиқотлар - эътиборсиз қолмаслиги керак", - дея таъкидлайди мутахассис.

Агентлик томонидан сўралган экспертлар постсовет давлатлари ташқи ёрдамдан умид қилиб, эпидемиологик вазият устидан назоратни бой бериб қўйиши мумкин деган тўхтамга келишди. Ва бу ўта жиддий оқибатларга олиб келиши мумкин. Устига-устак, пандемия даврида ушбу лабораторияларга янада кўпроқ эҳтиёткорлик билан қарала бошланди, натижада ушбу тузилмаларни янада очиқроқ қилишга яхши асос бор.

475
Президент США Дональд Трамп

Трамп ижтимоий тармоқларни Twitterнинг аҳмоқлиги учун товон тўлашга мажбур қилади

114
Америка президенти ўзида сиёсий цензурани жорий қилганлиги учун ижтимоий тармоқларни тартибга солиш тўғрисида фармонга имзо чекди.

Трампнинг сабр-тоқатини йўқотган энг сўнгги томчи Twitter Оқ уй эгасининг иккита хабарига фойдаланувчиларга далилларни текширишга чақирувчи белги қўйгани, яъни уни ёлғончиликда айблагани бўлди.

Трамп ва унинг тарафдорларини бир неча штатлар расмийлари томонидан ноябр ойида бўлажак навбатдаги президент сайловлари доирасида почта орқали оммавий овоз беришни амалга ошириш бўйича олиб борилаётган ҳаракатлари ташвишга солмоқда. Ташвишга губернатор-демократларнинг алоҳида фаоллиги сабаб бўлмоқда. Масалан, Калифорния штати раҳбари Гэвин Ньюсом барча сайловчиларга бюллетенлар юборилишига кўрсатма берди. Республикачиларнинг фикрига кўра, бу уларнинг рақобатчиларини коронавирус эпидемиясига қарши туриш баҳонасида овоз бериш натижаларини ўзгартириш ниятини яширади.

Президентнинг твитлари айнан шунга бағишланган бўлиб, унда почта орқали овоз бериш сохталаштиришга олиб келишини айтилган, чунки "почта қутилари очилиб, қалбакилаштирилади ва ҳатто ноқонуний равишда чоп этилиб, имзоланади".

Twitter эса махсус саҳифани яратди, унга Трамп хабарлари остидаги эслатма орқали ўтса бўлади. Унда оммавий ахборот воситалари ва бошқа фойдаланувчиларнинг республикачиларнинг ташвишлари асоссиз ва даъволари ёлғон эканлигини таъкидланган твитлари жойлаштирилган. Хусусан, почта орқали овоз беришда минимал қонунбузарликларни аниқлаган тадқиқотлар натижалари келтирилган.

Бу ерда ҳақиқат ким томонда эканлигини жуда узоқ вақт муҳокама қилиш мумкин.

Бир томондан, Америка сайлов тизими ўзига хос хусусиятлар ва архаизмларга тўла, улар циник скептикларнинг фикрига кўра, сайловларни манипуляция ва қалбакилаштиришдан жуда ҳимоясиз қилади. АҚШдаги сайлов жараёни аввалиданоқ барча партияларнинг ҳалоллиги ва соф виждонлилигини назарда тутади. Айнан шунинг учун Россия учун шунчаки ҳайратланарли ҳолатлар мавжуд, масалан, шахсни тасдиқловчи ҳужжатсиз овоз бериш имконияти.

Бошқа томондан, Америка сайловларида, айниқса кенг кўламли сайловларда, қонунбузарликлар ва сохталаштиришлар камдан-кам ҳолларда қайд этилади. АҚШда сайлов жараёнининг ҳалоллиги давлат-сиёсий тизимнинг узоқ муддатли барқарорлиги ва мустаҳкам миллий консенсусга асосланади, деб тахмин қилиш мумкин.

Ва учинчидан, республикачиларнинг рақибларининг эҳтимолий товламачиликлари ҳусусида кучайган паранояси ва кескин сиёсий қарама-қаршилик,  халқнинг тарқоқлигини чуқурлашгани ва либералларнинг янги қаттиқ мағлубиятига дучор бўлиши шароитида джентельменлик келишувларига амал қилинишига шубҳа туғилишини тушунса бўлади.

Умуман олганда, ҳатто бундай максимал умумлаштиришда ҳам кўриниб турибди-ки, бу мавзу мунозарали ҳусусиятга эга ва бирон бир томоннинг яққол ҳақлиги тўғрисида гапиришнинг иложи йўқ: икала томоннинг ҳам ўз ваъжлари бор. Шундай қилиб, президентнинг ҳабарларига "Трамп ёлғон гапиряпти!" позицияси билан суқулиб олган Twitter, консерваторларнинг, уларнинг рақиблари Америка сиёсий ўйинининг асосий қоидаларига риоя қилишдан бош тортиши тўғрисида қўрқувини фақатгина кучайтирди.

Рўй берган ҳодиса табиий равишда Twitter-ни сўз эркинлигини бўғишда ва президент сайловларига аралашишда айблаган АҚШ раҳбарининг ғазабини қўзғатди. Энди эса у ижтимоий тармоқларни давлат томонидан тартибга солишни қатъийлаштириш бўйича таҳдидларини амалга оширишга тайёр.

Дарвоқе, Twitter-нинг ён босиш нияти йўқ. У Трампнинг твитлари "сайловчиларни овоз бериш ва сайлов жараёнида иштирок этиш учун нима қилиш кераклиги тўғрисида чалкаштириб юбориши мумкин" деб таъкидлаб, ўзининг ҳақлигини тасдиқлади.

Шу билан бирга, компания рақобатдош ҳамкасбларининг қўллаб-қувватлашини олмаганлиги муҳимдир. Facebook асосчиси Марк Цукерберг унинг ҳаракатларини қоралади ва ижтимоий тармоқлар интернет орқали одамларнинг шарҳларига ҳакам бўлмаслиги кераклигини таъкидлади.

Буни цензуранинг катта механизмини яратган, шу жумладан "фактларни текшириш бўйича мустақил экспертлар" га таяниб, ёлғон маълумотни ўз ичига олган постларни алоҳида белгилайдиган медиа-платформанинг раҳбаридан эшитиш жуда ҳайратланарли. Аммо бу Twitter-нинг Трамп билан муросасиз курашида жуда ҳаддидан ошириб юборганини тасдиқлайди ва бу Трамп учун ижтимоий тармоқларга нисбатан ҳаракат қилишга жиддий сабабдир. Цукербергнинг баёноти, ўз компаниясини президентнинг ғазабидан халос қилиш ва рақибига фақатгина ўзи ҳаракатлари учун жавоб бериш имкониятини тақди этиш истагига жуда ўхшайди.

Аслида, Twitter-нинг ғазабини тушунса бўлади.

Ҳатто Fox News каби консерватив оммавий ахборот воситаларининг таъсир имкониятлари тенглаша олмайдиган либерал медиа-манбаларнинг бирлашган гуруҳи бир неча йилдан бери улар ёқтирмайдиган президентга қарши чиқмоқда. Бироқ, Трамп ижтимоий платформалар орқали сайловчилар билан тўғридан-тўғри алоқада бўлиб, аввало айнан шу Twitter-ни ишлатади.

Аммо ижтимоий тармоқ билан курашиш учун бундай қўпол ва очиқчасига аҳмоқона "бизда имконият бор ва буни истаймиз, шунинг учун бизга мумкин" нуқтаи назаридан усул танланганлиги, 73 ёшли оқсоқол нима учун уларнинг-да майдонидаги прогрессив жамоатчилик устидан муваффақият билан ғалаба қозонаётганини тушунтиради.

114

Путин Суриядаги Россия ҳарбий базасини кенгайтириш бўйича топшириқ берди

348
Суриядаги Россия Ҳарбий-космик кучлари авиация гуруҳи 2015 йилнинг 30 сентябрида Сурия ҳукуматини террорчилар билан курашда қўллаб қувватлаш учун операцияни амалга ошириш мақсадида ташкил этилган.

ТОШКЕНТ, 29 май - Sputnik. Россия президенти Владимир Путин РФ Мудофаа вазирлиги ва Ташқи ишлар вазирлигига Сурия томони билан ҳарбий базани кенгайтириш борасида музокаралар ўтказиш бўйича топшириқ берди. Бу ҳақда давлат раҳбари фармойишида айтилган.

"Россия Федерацияси ҳукуматининг Россия Федерацияси ва Сурия Араб Республикаси ўртасида Россия Федерацияси Қуролли Кучларининг авиация гуруҳини 2015 йил 26 августда Сурия Араб Республикаси ҳудудида қўшимча кўчмас мулк ва акваторияни топшириш тўғрисидаги Битимга 1-сонли Баённомани имзолаш бўйича таклифи қабул қилинсин", - дейилган ҳуқуқий-ахборот интернет-порталида эълон қилинган ҳужжатда.

Қонунчилик лойиҳасига принципиал характерга эга бўлмаган тузатишлар киритилиши мумкин.

Суриядаги Россия Ҳарбий-космик кучлари авиация гуруҳи 2015 йилнинг 30 сентябрида Сурия ҳукуматини террорчилар билан курашда қўллаб қувватлаш учун операцияни амалга ошириш мақсадида ташкил этилган.

Сурияда Россия ҳарбийлари Хмеймим авиабазасида ва Тартус портидаги ҳарбий-денгиз базасида жойлашган.

348