Янги таҳдид: Қатар газ урушини бошлашга тайёр

931
(Янгиланган 16:13 18.05.2020)
Газнинг жаҳон нархлари тушди - илиқ қишдан кейин омборхоналар тўла, пандемия эса талабни янада сусайтирди. Суюлтирилган табиий газнинг асосий таъминотчиси Қатар жуда оғир вазиятда қолди.

ТОШКЕНТ, 18 май - Sputnik, Наталья Дембинская. Газнинг жаҳон нархлари тушди - илиқ қишдан кейин омборхоналар тўла, пандемия эса талабни янада сусайтирди. Суюлтирилган табиий газнинг асосий таъминотчиси Қатар жуда оғир вазиятда қолди. Таҳлилчилар огоҳлантиради: инқироз оқибатларини енгиллаштириш мақсадида, Саудия Арабистони нефть бозорида уюштиргани каби Қироллик ҳам нарҳлар урушини уюштириши мумкин. Бу Россияга нима билан таҳдид солади - РИА Новости материалида.

Қийин танлов

Йил бошидан бери нархлар деярли икки баравар арзонлади: Европа ва АҚШда зангори олов 1999 йилдан бери энг паст нархларда сотилмоқда.

"Газ бозори бир вақтнинг ўзида ҳам таклифнинг ҳаддан ошганини, ҳам илиқ қишни сингдира олмаяпти", - деб январ ойида огоҳлантирган Нью-Йоркдаги Statar Capital газ хедж-фонди асосчиси Рон Озер.

Пандемия талабга янги зарба берди. Бу Қатарни жуда қийин аҳволга солиб қўйди.

Қироллик катта зарарларни кўрмоқда ва яқин орада қийин танловга дуч келади: ишлаб чиқаришни қисқартириш ёки истеъмолчиларга катта чегирмалар таклиф қилиш билан нарх урушини бошлаш. Акс ҳолда, ўз ёқилғисининг нисбатан баландроқ нархлари сабабли бозордаги улушини йўқотиб, етакчиликни Австралияга бўшатиб беришига тўғри келади.

"Суюлтирилган табиий газнинг дунёдаги энг етакчи экспортчиси суст талаб ва сақлашнинг катта ҳаражатлари туфайли, яқин орада бозор учун курашга киришиши мумкин".

Феврал ойининг ўзидаёқ Доҳа СТГни коронавирус исканжасида қолган Осиёдан Европага йўналтирди. Ёрдам бермади. Пандемия Эски Дунёни ҳам босди, у ерда энергия манбаларини сотиб олишни фавқулодда тез қисқартириб юборишди.

Қатар учун вариантлардан бири - ишлаб чиқаришни қисқартириш, аммо бу барча улкан режаларнинг барбод бўлишини англатади. Ўтган йилнинг январ ойида қироллик ОПЕКдан чиқишини эълон қилди – эътиборни айнан СТГга қаратиш учун. Таъминотни 2024 йилга келиб йилига 77 миллиондан 110 миллион тоннагача оширишни, 2027 йилга келиб эса 126 миллион тоннагача режалаштиришган.

Ўшанда энергетика вазири Саъд бин Шрид ал-Каабий бу учун ҳар қандай манбаълар шай деди. Ҳусусан, Рас-Лаффан шаҳри яқинидаги Шимойлий конларнинг янги участкалари. Бундан ташқари, Қатар 2024 йилга келиб газни суюлтириш учун тўртта ишлаб чиқариш линиясини ишга туширишни режалаштирмоқда.

"Экспортни қисқариши давлат бюджетини даромадлардан маҳрум қилади ва Австралия ҳақиқатан ҳам Қатарни сиқиб чиқариб юборишга қодир", - деб ёзади Bloomberg.

Аммо, таҳлилчилар, қироллик охир-оқибат иштаҳасини пасайтиришига тўғри келишини истисно қилмайдилар. "Юк ташиш ҳаққининг ошишига олиб келган газ ташувчи кемаларнинг танқислиги 2018 йилдан бери сезилмоқда. Ва ҳозирда ҳам Қатар уларнинг етишмовчилигига дуч келиши мумкин. Бундай вазиятда Қатарнинг СТГ нархларини тушириши нархлар кўтарилишига олиб келади, чунки бу нарх кемалар ижарсини ҳам ўз ичига олади", - дейди саноат мустақил эсперти Алексей Хазанов.

Агар Қатар нархлар урушини бошлаган тақдирда ҳам, котировкалар, апрелда нефть билан бўлгани каби,  салбий кўрсаткичларга ўтиб кетиши мумкин. Аммо асосий муаммо шундаки, ишлаб чиқаришнинг таннархи арзонлигига қарамай, ишлаб чиқариш рентабеллиги йўқолади.

Ким ютқазади

Мутахассисларнинг таъкидлашича, Қатарнинг СТГ нархларининг мисли кўрилмаган даражада пасайтиришга уриниши шундоқ ҳам ҳаддан ташқари тўйинган жаҳон бозорига салбий таъсир қўрсатади. Бироқ, Россия ҳаммадан кўра камроқ зарар кўради.

"Таъминот тузилмасида СТГнинг улуши жуда оз. Қувур газига келсак, у узоқ муддатли шартномалар асосида экспорт қилинади ва у рад этилган тақдирда катта жарималар кўзда тутилган. Шунинг учун, асосан углеводородлар савдосидан тушган даромадлар ҳисобига шаклланадиган Россия бюджети учун яқинлашиб келаётган ҳалокат ҳақида гапириш эрта", - деди Хазанов.

Иқтисодчининг фикрига кўра, Қатар фақатгина қиролликдан Туркияга тўғридан-тўғри газ қувурини қуриб, уни XXI асрнинг биринчи ўн йиллигида режалаштирилганидек лойиҳалаштирилаётган Nabucco'га улаганидагина Россиянинг газ экспортидан тушадиган даромадларни қулатган бўлар эди. Бироқ, ушбу лойиҳага Қатарнинг Саудия Арабистони билан ташқи сиёсий зиддиятлари ва Суриядаги фуқаролар уруши тўсқинлик қилди. Nabucco'нинг ўзи ҳам йўқ бўлиб ўрнини Турк Оқимига бўшатиб берди.

Қатарнинг хатти-ҳаракатларидан биринчи бўлиб сўнгги йилларда Европа мамлакатларида СТГни тарғиб қилиб келган америкаликлар жабр кўради. Ушбу стратегия боши берк кўчага олиб келди: европалик истеъмолчилар океан ортидан келтирилган газдан воз кечмоқдалар, чунки улар учун Россиядан табиий газ сотиб олиш анча фойдалироқ.

931

Ишсиз россияликлар мигрантларни меҳнат бозоридан сиқиб чиқара оладими?

571
(Янгиланган 16:21 27.10.2020)
Москвада қайси соҳаларда Россиянинг бошқа минтақаларидан келган фуқаролар ишга қабул қилинмоқда ва улар меҳнат мигрантлари билан рақобатлаша олишадими? Батафсил Sputnik мақоласида.

ТОШКЕНТ, 27 окт — Sputnik. Ёз ойида Россияда ишсизлик даражаси 6,3 фоизни ташкил этди. Бу 2019 йилнинг мос даврига қараганда 1,9 фоизга кўпроқ. РИА Новостининг 26 октябрь куни эълон қилган тадқиқот маълумотлари шундан дарак бермоқда.

85 та субъектнинг 82 тасида ишсизлик ўсиши қайд этилган. Шу билан бирга Москва ишга жойлашиш учун жозибадорлигича қолмоқда.

Sputnik Москвада қайси соҳаларда Россиянинг бошқа минтақаларидан келган фуқаролар ишга қабул қилаётгани ва улар меҳнат мигрантлари билан рақобатлаша олиш ёки олишмаслигини ўрганди.

Коронавирус пандемияси туфайли жорий этилган чеклов чоралари россияликлар ўртасида ишсизликнинг ошишига олиб келди. Қолаверса, чегараларнинг ёпилиши қўшни мамлакатлардан меҳнат ресурсларининг қисқаришига сабаб бўлди.

Россия ИИВ маълумотларига кўра, 2020 йил январь ойидан май ойига қадар Россияда чет эл фуқароларига 585 018 та меҳнат патенти берилган. 2019 йилда худди шу давр оралиғида 841 929 та патент берилган эди.

Қурилишлар

“Бу баҳорда анъанавий равишда Подмосковьега келадиган мигрантлар ўрнини ўзларига иш тополмаган Россиянинг бошқа минтақаларидан келган россияликлар эгаллашди. Бироқ шу билан бирга уларга хорижлик ишчиларга қараганда кўпроқ ҳақ тўланди. Ҳақ тўлашни оширишга юзага келган ишчи кучи тақчиллиги сабаб бўлди”, - деди Россиянинг “Строительство” (“Қурилиш”) ахборот агентлиги бош муҳаррири Александр Гусев.

Экспертнинг сўзларига кўра, қурилишдаги меҳнатлари учун россияликлар мигрантларга қараганда ўртача 30 фоиз кўпроқ ҳақ олишмоқда.

Хорижлик ишчилар етишмаслиги ҳақидаги хабарни Москва минтақасидаги йирик қурувчи компаниялар ҳам тасдиқлади.

“Чегаралар ёпилишига келсак, табиийки, бу одамлар, сифатли ишчи кучи етишмаслигига таъсир кўрсатади. Натижада қурилиш объектлари битказилиш суръатига таъсир кўрсатиши мумкин. Пудратчилар Россия минтақалари бўйлаб ишчиларни тўплашга уринмоқда, лекин, афсуски, бу етарли эмас ва муаммо бугунги кунда ҳал этилмасдан қолмоқда”, - деди Sputnik нашрига “Инград” КГ вице-президенти Григорий Звенигородский.

ФСК йирик қурилиш компанияси матбуот хизмати ҳам соҳада кадрлар етишмаслигини тасдиқлади.

“Бизда чегаралар ёпилишига қадар ҳам қурилишда кўплаб Россия фуқаролари ишларди. Чегаралар ёпилиши сабаб, албатта, уларнинг сони ошди. Ҳозир асосан Россия минтақаларидан қурилиш бригадаларини жалб қилмоқдамиз. Қурилиш соҳасида кадрлар етишмаслигини сезяпмиз”, - дея маълум қилди компания вакили.

Такси

Пойтахтда такси ҳайдовчилари ҳақиқатдан ҳам етишмайди, лекин мигрантларни россиялик ҳайдовчилар билан алмаштириш бу соҳада жиддий олдинга силжиш рўй бериши даргумон. “Форум такси” жамоатчилик ҳаракати раиси Олег Амосов шундай фикрни билдирди.

“Коронавируснинг биринчи тўлқини вақтида Россия минтақаларида ва мегаполисларида такси хизматига бўлган талабнинг қулаши 70-80 фоизга етарди. Ёз ойида бироз яхшиланиш кузатилди. Бир ой илгари такси ҳайдовчиларининг пул топиши яхши эди. Агрегаторлар ҳайдовчилар етишмаётгани ҳақида гапира бошлашди. Лекин ҳозир, иккинчи тўлқин билан буюртмалар сони камайиши қайд этилди. Ҳозирда пойтахт офисларининг 30 фоиз ходимлари масофавий ишлашга жўнатиб юборилган. Табиийки, улар ишга бориб келишмайди”, - дея тушунтирди Амосов.

Москванинг “Best” таксопарки ҳам бошқа мамлакатдан келган ҳайдовчилар сони қисқаргани ҳақидаги хабарни тасдиқлади.

“Ҳозирда Қозоғистон, Қирғизистон, Беларусдан келадиган чет эллик ҳайдовчилар сони камайди. Коронавирус туфайли сафарлар ҳам камаймоқда, етарлича буюртмага эга бўлмасдан автомобиль учун ижара тўлашнинг нафи йўқ. Москвалик ҳайдовчилардан умид қилиш қийин. Улар гоҳ келиб, гоҳ кетишади”, - дея маълум қилди компания вакили.

Дмитрий Полетаев
© Foto : Из личного архива Дмитрия Полетаева

Бошқа соҳалар

Умумий овқатланиш соҳасига россияликларнинг ёғилиб келиши кутилмаяпти. Бу ҳақда Sputnik агентлигига Рестораторлар, отельерлар федерацияси президенти Игорь Бухаров маълум қилди.

“Қатор умумий овқатланиш муассалари ҳозир зўрға ишлаяпти, шунинг учун ишчилар кўп керак эмас. Россияликлар ошпаз, қандолатчи бўлиб ишлашни исташмайди. Бу оғир иш. Пул уларни қониқтириши мумкин. Лекин бу қадар иш ҳақига бошқа, енгилроқ ишни топиш мумкин”, - дейди Бухаров.

“Чайхона №1” ресторанлар тармоғи ўтган йилга қараганда ишчи олишда ўзгаришлар йўқлигини маълум қилди.

Бир марталик ишларда пул ишлашни хоҳлаётган Россиянинг бошқа минтақалари аҳолиси сони ошмоқда. Бу ҳақда “YouDo” сервиси асосчиларидан бири Денис Кутергин маълум қилди.

“Тўртинчи чоракда ўсиш суръати кузатилмоқда. Биринчи тўлқиндан кейин жуда кўп ишчилар кетиб қолди, ёзда Москвада ишчилар етишмаслиги юзага келди. Барча секторларда. Ҳозир ҳар ҳафта Россиянинг бошқа вилоятларидан келаётганлар ҳисоби 5-10 фоизга ўсиш бўлмоқда”, - дея тушунтирди Sputnik суҳбатдоши.

Элтиб бериш (курьерлик) соҳасида коронавирус пандемияси вақтида ўсиш қайд этилди. “Delivery Club” сервиси матбуот хизматининг Sputnik агентлигига маълум қилишича, ҳар ҳафта курьер бўлиб ишлашни хоҳловчилардан келиб тушаётган аризалар сони тахминан 17 фоизга ошгани кузатилмоқда. Аммо улар хоҳловчиларнинг фуқаролиги ҳақидаги саволга жавоб беришга қийналишди.

Москва ва Москва вилоятида элтиб бериш хизматини амалга оширувчи “Dostavista” хизмати вакили пандемия вақтида курьер бўлиб ишлашни хоҳловчилар сони ошганини маълум қилди. Шу билан бирга россияликлар ҳисобига.

“Компаниямиз билан ҳамкорлик қилувчи курьерлар орасида Москва ва Подмосковье аҳолиси ҳамиша бор эди. Баҳордаги ўзини ўзи яккалаш даврида хизматимиз билан ҳамкорлик қилувчилар сони анча кўпайди, чунки айримлар доимий даромад манбаидан маҳрум бўлди. Биз эса курьерларга нафақат доимий даромад, балки Москва бўйлаб ҳаракатланишни тақдим этдик”, - деди маълум қилди компания вакили.

Меҳнат мигрантларини ўрнини тўлиқ россиялик кадрлар билан тўлдириш ҳақида гап кетмаяпти. Бунга иқтисод фанлари доктори, РАНХиГС  профессори Александр Шербаковнинг ишончи комил.

“Одатда мигрантларга иш берувчилар ижтимоий тўловларни тўламайди. Қолаверса, уларнинг меҳнати россияликларга қараганда арзонга тушади. Россия аҳолиси бунинг барчасига рози ҳам бўлавермайди, чунки кам иш ҳақи уларнинг талабларини қондира олмайди. Мигрантлар ютиб чиқадиган унчалик тўғри бўлмаган рақобат юзага келади. Чегаралар ёпилиши ва эпидемиологик хавфсизлик чоралари яқин келажакда жиддий ўзгаришларга олиб келиши даргумон, зеро COVID-19 билан боғлиқ чекловлар бир кун келиб юмшатилади. Ҳаммаси жойига тушади”, - дея аниқлик киритди мутахассис.

571

АҚШ президент сайловларида ким ғолиб бўлади Анатолий Вассерман жавоб берди

538
АҚШдаги президент сайловларигача бир ҳафтадан сал ошиқ муддат қолмоқда, аммо президент пойгасининг аниқ фаворити ҳамон аниқлангани йўқ. Ушбу қутқу қандай ечим топади? Сиёсий маслаҳатчи, публицист Анатолий Вассерман бу борада ўз прогнози билан ўртоқлашди

Ким ғалаба қозониши ҳақида аниқ жавоб бериш мумкин эмас, "бу борада аниқ ишончлиликдан кўра, умид кўпроқ", деди нашр суҳбатдоши.

"Мен Байдендан кўра, Трампнинг сиёсий линияси АҚШ учун ҳам, бутун дунё учун ҳам фойдалироқ, деган фикрдан келиб чиқаман. Аммо, биринчидан, ҳозирги шароитда Байден Хитойни фаол қўллаб-қувватламоқда, нега деганда Трампнинг мақсади - ўз ишлаб чиқариш саноатини ажратишдан иборат, - шундай экан, табиийки, у Хитойга зарба бермоқда. Айтиш жоизки, Хитой иқтисоди айнан ишлаб-чиқаришнинг аксарият қисми АҚШдан Хитойга ўтказилгани боис кўтарилган эди", - деди Вассерман.

Экспертнинг сўзларига кўра, Хитойни қўллаб-қувватлаш позициясини бу масалада эътиборсиз қолдириб бўлмайди. Трамп олиб бораётган линия, умуман олганда АҚШ ва ишлаб-чиқарувчилар учун манфаатли бўлиши мумкин, аммо савдо юритувчилар учун ўта фойдадан йироқ.

"Демократик партия эса 60-йиллар бошидан айнан савдо ходимларининг манфаатларини қўллаб-қувватлаб келади, айнан шу боис, барча ахборот савдогарлари номдор актёрлардан бошлаб, интернет-магнатларигача айнан Байден тарафида, шу боис, Байденга компромат эълон қилинган мақолаларга ҳаволалар ижтимоий тармоқлар ва излаш тизимларининг аксариятидан ўчириб ташланмоқда", - дея давом этди Вассерман.

Умуман олганда, ҳозирча кучлар тақсимоти қуйидагича: АҚШда жамоатчилик фикрини шакллантиришга таъсир ўтказа олувчи қатлам ҳозирда Байден тарафида. Аммо, 2016 йилда худди шу қатлам демократ Хиллари Клинтонни қўллаб-қувватлаганини унутмаслик лозим. Ва бу ҳолат Трампга ғалаба қозонишда тўсиқ бўла олмаган эди, дея хулоса қилди аналитик.

538
Сиэтл освобожден от анархистов: полиция США ликвидировала автономную зону CHAZ

Вашингтонда полициячиларга қарши янги норозиликлар авж олди

30
(Янгиланган 13:13 28.10.2020)
Вашингтонда юз берган ҳалокатли авариядан сўнг авж олган протекстлар полиция билан тўқнашувларга айланиб кетди

ТОШКЕНТ, 28 окт - Sputnik. Вашингтон штати Колумбия округида авария оқибатида мопед ҳайдовчисининг ўлими ҳодисасидан сўнг юз берган протест акциялари, полиция билан тўқнашувларга айланиб кетди. Бу ҳақда РИА Новости Washington Postга таянган ҳолда хабар бермоқда.

Фожиали ҳодиса жума куни маҳаллий вақт билан тахминан 22.10да юз берган. Хабарларга кўра, полициячилар шлемсиз электр мопедни бошқариб бораётган одамни кўриб қолишган ва қоидабузарни тўхтатишга уринганлар, аммо шу вақтда мопед бошқа бир транспорт билан тўқнашиб кетган. Авария оқибатида мопед ҳайдовчиси ҳалок бўлган. Полиция маълумотига кўра, мотоциклчи касалхонада жон берган.

Мопед ҳайдовчисининг вафоти шаҳарда норозилик акцияларини юзага келтирган. Митинг иштирокчилари ҳодиса тафсилотларини билишни исташган. Тартибсизликлар давомида намойишчилар полиция участкаси биносида ойналарни синдириб, бир нечта ахлат қутиларини ағдаришган. Шунингдек, намойишчилар ҳуқуқни муҳофаза қилиш органларига қарата турли предметларни улоқтиришган. Камида бир нафар полициячи жабрланган, бир киши қўлга олинган.

Колумбия округи полиция раҳбари Питер Ньюшэм тергов томонидан суриштирув ўтказилиши ва ҳалок бўлган инсон таъқиб қилиниши факти бўлган-бўлмагани, унинг ўлими асл сабабини аниқлаштирилиши зарурлигини қайд этган.

30