Ғарб Россияни яна ўз тузоғига илинтирмоқчи ёки Катта еттиликка таклиф нимани англатади

631
(Янгиланган 11:59 03.06.2020)
Бир вақтлар СССРга қарши курашда АҚШ Хитойни ўзига иттифоқчи қилиб олгани каби, энди Хитойга қарши курашда АҚШ Россияни ўзига ҳамкор қилишга бел боғлади.

Ҳозирда Ғарб Россияга, Россия и  Ғарбга бўлганидан кўра кўпроқ эҳтиёж сезмоқда. Россия Ғарбдан қанчалик узоқлашса бу шунчалик кўпроқ намоён бўлади - бу оддий фикрни нафақат бизнинг ғарбпарастларимиз, балки Ғарб раҳбарларининг ўзлари ҳам англаши қийин. Россия билан муносабатлардаги ўйин қоидалари ва кун тартибини бугунги кунда кучлироқ Ғарб белгиламаслигини англаш жуда қийин, аммо буни англамасликнинг ўзи Атлантика дунёси ортидан одатий колипларни қолдириб ўтмишга ғарқ бўлаётганидан далолат бермоқда. РИА Новости хабарига асосан.

Мана, душанба куни Трамп яна Путинга қўнғироқ қилди - уни Ғарб клубига қўшилишга таклиф қилиш учун. Бу йил АҚШ президенти "Катта еттилик" учрашувига мезбонлик қилади - у июн ойида режалаштирилган эди, аммо Трамп уни сентябрга кўчиришни кўриб чиқмоқда, чунки барча Европа етакчиларининг ҳаммаси ҳам (масалан, Меркель) ҳозирда АҚШга келишга тайёр эмас. Шунинг учун ҳам президент Россияни ғарбий столга қайтариш зарурияти ҳақидаги эски ғоясини илгари суришга қарор қилди.

Ўтган йили Квебекда бўлиб ўтган "Катта еттилик" саммити арафасида Трамп бу ҳақда гапириб ўтди – аммо унда Италия Бош вазиридан бошқа ҳеч ким уни очиқчасига қўллаб-қувватламади. Шунда Трамп бошқа томондан йўл тутишга қарор қилди. Ўтган дам олиш кунлари у Флоридадан парвозда у билан ҳамроҳ бўлган журналистларга "Катта еттилик" эскирганини айтди.

"Мен Катта еттилик дунёда бўлаётган воқеаларга кераклича тўғри акс эттира оляпти деб ўйламайман".

Шунинг учун уни сентябргача қолдириб, унда Хитойнинг келажагини муҳокама қилиш керак - аммо Си Цзинпин билан эмас, балки Путин билан. Россияни ва шу билан бирга Жанубий Корея, Австралия ва Ҳиндистонни таклиф қилиш керак - "Бизда нима бор? Бизда мамлакатларнинг яхши гуруҳи бор".

Ғоя ҳар жиҳатдан ажойиб: Трамп тинчликка асосий таҳдид сифатида белгилаган Хитойни муҳокама қилиш ва АҚШнинг аввалги президенти ушбу ролга белгилаган Россияни қайтариш. Яъни, Трамп анчадан бери таъкидлаганидек, Россия билан тинчлик ўрнатиш ва у билан бирга Хитойга қарши курашни бошлаш, бунга баъзи Америка стратеглари узоқ вақтдан бери даъват қилиб келмоқда. Аммо Россиянинг ўзи ушбу “байрамда” иштирок этишни истайдими?

Хўш, у қаергача боради – ахир унинг Хитойнинг кенгайишидан жуда маҳфий қўрқуви борку. Ва умуман, рус элитаси менталитети мутлақо ғарбпараст ва у "дунё етакчилари" клубига қайтишни хоҳламоқда. Аммо уларга ҳурмат кўрсатадиган бўлсак, улар юзини шивит қилмасдан, ва борар жойи қолмайди, чунки улар ўзлари буни хоҳлашади. Энди барча муаммо шундаки, биз, яъни Ғарб, Путинга жуда кўп ҳам пряник бермаслигимиз керак, акс ҳолда руслар кеккайиб, ўзларини ғолиб деб ҳисоблашни бошлайди. Пряник ва таёқ билан ҳаракат қилиши керак - кейин ҳеч қаерга кетолмайди.

Ажабланарлиси шундаки, дунёнинг бундай манзараси нафақат Ғарб стратеглари, балки Ғарбга мойил ва гўёки ватанпарвар баъзи маҳаллий таҳлилчиларда ҳам учраб туради. Уларнинг фикрича, Россиянинг ўзи ҳеч нарса қила олмайди, биз фақатгина Ғарб билан жанжаллашиб қолганимиз сабабли Хитой билан яқинлаша бошладик, агарда ҳозир қарама-қаршилик якун топса, бизнинг миллатчи элиталаримиз дарҳол Ғарбнинг кичик ҳамкорлари ролига қайтадилар - жамиятимизда бундай ғоялар ҳам кам учрамайди. Ва шунинг учун биз "Катта еттиликнинг" таклифларини қабул қилмаслигимиз керак - Россия йўқ бўлади!

Ҳақиқатан ҳам қабул қилишнинг кераги йўқ - аммо бутунлай бошқа сабабларга кўра. Элиталар Россияни бериб қўйиши мумкинлиги учун эмас, - Путин элиталарнинг таркибини ва кайфиятларини жиддий ўзгартирди. Ҳозирда, 90-чи йилларда бўлгани каби, Россияни Ғарбни намуна ва катта устоз деб биладиган одамлар бошқаради, русларни эса Европа цивилизациясининг муваффақиятсиз бир қисми деб ишонадиган одамлар қандайдир хаёлий дунёда яшайдилар. Россияда элита ва миллий ўз-ўзини англашни тарбиялаш билан боғлиқ муаммолар жуда кўп - аммо бизнинг раҳбариятимиз мустақиллиги борасида ҳеч қандай шубҳа йўқ. Шунингдек, у миллий манфаатлар нима экандигини тушунишига, тарих ва географияга, яъни геосиёсатни билишига шубҳа йўқ ва Россия тарихий тажрибасидан келиб чиқиб, ўз ўйинини жаҳон саҳнасига олиб чиқмоқда. Кўплаб раундлардан иборат, ўзгарувчи вазиятларга ва атроф муҳитга, аммо ўзгармас мақсадга эга Стратегик ўйинини. Россия XXI асрда дунё тартибини белгилайдиган қудрат марказларидан бири сифатида фаолият кўрсатадиган кучли, ўзини ўзи таъминлайдиган цивилизация-давлат. XVIII асрда жаҳон саҳнасида биринчи ролларга чиққан Россия бошқа ҳеч нарсага рози бўлолмайди - уни барбод қилишлари мумкин.

Ғарб билан яқинлашиш ушбу мақсадга қандай ёрдам беради? Ҳеч қандай - ҳатто тактик ўйин ҳам бизга зарар етказиши мумкин. Бунга сабаб СССР парчаланиб кетганидан кейин ҳам Ғарб бизга ҳужум қилишни давом эттирди – аста секин иложи борки нарсани тишлаб тортиб, биз учун мумкин бўлмаган, яъни Малороссияни, Украинани етиб борганида эмас. Йўқ, бу ерда ҳаммаси равшан - постсовет ҳудудида ҳеч қандай муроса бўлиши мумкин эмас: Украинани атлантизацияси, Ғарбнинг геосиёсий майдонига қўшилиши принципиал жиҳатдан мантиқсиз ва муҳокама қилинмайди.

Аммо яна бир нарса муҳимроқ: Россия ўзи хоҳлаган тақдирда ҳам, қандай шаклдаги Ғарб билан яқинлашиши керак? Бирлашган Ғарб энди йўқ - унинг парчаланиш жараёни бир неча йиллардан бери давом этмоқда ва бизнинг миллий манфаатларимизга тўлиқ жавоб беради. Биз Ғарбни ташкил этувчи унсурлар билан - алоҳида Европа мамлакатлари билан ва умуман Европа Иттифоқи билан (фақат у геосиёсий мустақилликка эришгандан кейингина), ҳатто Трампнинг анти-глобалистик Америка билан (агар у тўсатдан вужудга келса) кўприклар қуришимиз мумкин. Аммо биз келажакка режаларни Атлантик Ғарб (ҳозирча мавжуд) билан бирга қура олмаймиз – чунки у бизнинг нафақат келишиб бўлмас геосиёсий рақибимиз, балки душманимиздир (у Россияни яккаланишидан ва кучсизланишидан манфаатдор) ва чунки унинг келажаги йўқ.

Бизнинг атлантикпараст Ғарбга нисбатан стратегиямиз жуда содда: биз Ғарбнинг асрлар давомида ҳукмронлиги шунчаки тугаганлиги ва Атлантика дунёси Тинч океани ва Евросиё дунёсига алмашаётганидан келиб чиқамиз. Ушбу жараён  Россиянинг бевосита иштирокида содир бщлмоқда. Россия нафақат Ғарб билан келиша олмагани туфайли Шарқ ва жанубга бурилишни бошлади, балки тарих ва геосиёсат қонунларини тушунгани учун.

"Катта еттилик" аллақачон бўшаб қолди - гарчи Трамп қайта сайланганидан кейин, уни шунчаки кўмишга қодир бўлолмаса-да, у аста-секин ажралишга маҳкум бўлган томонлар ўртасидаги муносабатларни ойдинлаштириш учун майдонга айланади. Қримдан кейин Ғарб томонидан музлатилган "Катта саккизлик" (яъни Россия иштирокидаги формат) умуман тикланиши мумкин эмас - ва ҳатто Россия йиллар давомида ўзининг Хитой билан стратегик иттифоқини мустаҳкамлаганлиги сабабли эмас. Ғарб плюс Россия дунёда ўйин қоидаларини аниқлай олмайди - бунинг учун барча асосий ўйинчилар керак. Табиийки, Хитой ва Ҳиндистон - шунингдек, Жануби-Шарқий Осиё, Араб дунёси, Жанубий Америка ва Африкани намоён этувчи минтақавий интеграция иттифоқлари. Бунга энг яқин формат бу "Катта Йигирматалик"дир. Унга шунчаки минтақавий бирлашмалар вакилларини киритиш лозим (айниқса ЕИ аллақачон унинг бир қисми).

Бунинг ўрнига, Трамп "Катта еттилик" ва "Катта йигирматалик"нинг ўртасидаги, 11 мамлакатдан иборат гуруҳ яратишни таклиф қилмоқда. Агар G-11ни  G-20 билан таққосласак, унда унга ким кирмайди - барчаси қарши бошланган Хитойдан бошқа ким? Жанубий Америка (Мексика, Аргентина ва Бразилия), Африка (ЖАР) ва Ислом дунёси (Туркия, Саудия Арабистони ва Индонезия) - яна ғарбийпарастлар гуруҳи (Англо-Саксон (Австралия) иштирокида ёки геосиёсий жиҳатдан қарам давлатлар (Жанубий Корея) иштирокида) ва унга нимагадир Россия ва Ҳиндистон қўшилиши керак. Аммо Путин ва Моди мустақил цивилизация-мамлакатларни ифодалайди – уларга бу каби айнан аксил-хитой ҳусусиятга эга ўйинда иштирок этишни таклиф қилиш ҳам кулгили.

Шу билан бирга, Трампни мулойимлик билан тўхтатиш жуда қийин бўлади. Саммит мезбони сифатида у ҳар кимни таклиф қилиш ҳуқуқига эга ва ҳатто Буюк Британия ёки Германиянинг Путиннинг иштирокига қарши эътирозлари ҳам эътиборга олинмаслиги мумкин. Бу "Катта саккизлик"нинг тикланиши эмас, балки атиги кенгайтирилган йиғилиш.

Аммо, албатта, Владимир Путин "Катта еттилик" билан учрашувнинг ҳеч қандай форматига бормайди - ҳатто у "Катта саккизлик"ни қайта тиклаш учун чақирилган бўлса ҳам. Ўтган йилнинг кузида "Катта саккизлик" ҳақида, биз ҳар қандайўзаро ҳамжиҳатлик форматларига қарши эмаслигим ҳақида билдирган фикрида жуда муҳим огоҳлантириш бор эди: Ғарб етакчиларининг ўзлари Россияда 2014 йилда бўлиши керак бўлган навбатдаги саммитда иштирок этишни рад этганлиги сабабли, агар ҳозир "бизнинг ҳамкорларимиз бизга келишни хоҳласалар, биз хурсанд бўламиз". Бир сўз билан айтганда, Қримга ташриф буюринг.

Шу билан бирга, шу йил сентябр ойида Нью-Йоркда катта саммит бўлиб ўтиши мумкин - агар январ ойида Путин таклиф қилган "Катта бешлик" учрашувини тўплашнинг иложиси бўлса: тарихда биринчи бор, бешта ядровий давлат, БМТ Хавфсизлик Кенгашининг доимий аъзолари раҳбарлари ўртасидаги биринчи музокаралар. Олдинроқ уни БМТ Бош ассамблеясининг юбилей сессиясига бағишланиши, яъни сентябр ойининг ўрталарига режалаштирилган эди.

Бироқ, Американинг Хитойга тобора кучайиб бораётган айбловлари Трамп ва Си Цзинпин ўртасидаги алоқаларни янада мураккаблаштирмоқда - ҳатто кўп томонлама форматда ҳам. Бироқ, бу йил улар ноябр ойида Саудия Арабистонида бўлиб ўтадиган "Катта йигирматалик" саммити пайтида барибир учрашишади. Трамп у ерга қайта сайланиб бўлган президент бўлиб келади - агар у ғалаба қозонса ва рақиблари ғалабани тан олсалар албатта. Путин ва Си эса шу вақтга қадар бир нечта икки томонлама учрашув ўтказадилар - бундан ташқари, минг йиллик Россия ва уч минг йиллик Хитой раҳбарлари, албатта, Американинг келажагини ҳам муҳокама қиладилар. Аммо, бир лахзали ва қайғули нарса ҳақида гапиришдан не ҳожат ...

631
Корабли НАТО в Балтийском море во время учений

Янги совуқ  уруш: Америка денгиз пиёдалари нега Шимолда тўпланмоқда

260
(Янгиланган 15:21 25.01.2021)
Россияни жиловлаб туриш баҳонасида АҚШ ва Норвегия Арктикада янги совуқ урушни ва қуролланиш пайгасини бошлаб юборишган.

ТОШКЕНТ, 25 янв — Sputnik, Николай Протопопов. АҚШ армияси Норвегияда, Россия чегараларига яқин жойда тўпланмоқда. Январ ойида ушбу қирғоқда мингга яқин АҚШ денгиз пиёдалари олиб келинган эди. Шу билан бирга америка сиёсатчилари ва генераллари тинимсиз равишда Арктикада танглик ошиб бораётганини ҳақида баёнот бермоқда. Аслида ушбу тангликни уларнинг ўзлари яратмоқда. Пентагон Норвегияни  нималарга тайёрлаётгани ҳақида РИА Новости мақоласида.

Викинглар уйига меҳмонга

Америкаликлар “денгиз кучларининг Шимолий Каролинадан Норвегияга олиб келишига “оддий ротация” сабаб деб, бир неча йилдан буён Россия чегаралари яқинида ўз ҳарбий контингентни доимий сақлаб турмоқда.

Уларнинг вазифаси – НАТОдаги ҳамкасабалари билан биргаликда ҳаракат қилишни машқ қилиш ва норвегиялик инструкторлар қўли остида совуқ шимол иқлимида жанговар ҳаракатлар олиб боришни ўрганишдир.

Феврал ойида Америка, Норвегия, Голландия ва Англия аскарлари – жами 10 мингга яқин, Joint Viking 2021 номли кенг кўламли ҳарбий ўқув-машғулотларида иштирок этади. НАТОчилар қўшинларни катта масофага тезда етказиш, барча даражада техкор ахборот алмашиш тизимини синаб кўришни машқ қилишади ва бир неча операциялар ўтказишади.

JointViking ҳарбий ўқув-машғулотлари ҳар йили бўлиб ўтади. Унда НАТО қўшинлари – бронетехника, артиллерия, авиация, ҳарбий кемалар ва сув ости кемалари иштирокида, аксарият ўрмон ва тоғлардан иборат бир неча юз квадрат километр майдонда, юқори интенсивли жанговар ҳаракатларни машқ қилишади.

Ҳарбий эксперт Александр Жилин айтишига кўра, АҚШ ўз ҳарбий доктринасига кўра, уларнинг армияси, асосан, хорижда жанг қилишни ўрганмоқда.

“Шу сабабли ҳам америка ҳарбийлари доимий равишда турли давлатларда пайдо бўлиб, у ерда разведка, аэродромларни текшириш, денгиз йўлларини текшириш билан шуғулланишади, дейди Жилин. –Бошқа давлатлар ҳарбийлари билан олиб биргаликда ўтказиладиган машғулотларга алоҳида эътибор берилади, чунки АҚШ ҳар доим бировлар қўли билан жанг қилади”.

Эксперт хулосасига кўра, Пентагон вазиятни атайлаб танг қилмоқда. Чунки АҚШ ва НАТО Арктикага даъво қилишда давом этишмоқда.

“Денгиз пиёдалари ўқув-машғулотларида ҳужум операциялари машқ қилинмоқда, ҳимоя эмас – дейди Жилин. – Жумладан Россияга қарши ҳаракатлар ҳам. НАТОнинг Европадаги ҳаракатлари умумий таҳлил қилинганда - улар Москва учун танглик ҳудудлари ташкил қилишга қаратилганини кўриш мумкин. Бизнинг армиямиз ҳам Норвегияда содир бўлаётган воқеаларга бефарқ қараб тура олмайди. Ваҳима йўқ, лекин куч ва ресурсларни сарфлашга тўғри келмоқда – биз вазиятни тўлиқ назорат остига олишимиз керак, ҳеч қандай провокацияга йўл қўймаслигимиз керак”.

Шимолий плацдарм

“Валдай” таҳлилий клуби эксперти Артем Куреев айтишига қараганда, Арктика шароитида жанг қилишни ўрганиш учун америкаликларнинг Аляскада жойлашган ривожланган инфратузилмаси бор. Лекин шунга қарамасдан улар Норвегияда машқ қилишни хуш кўришади.

“Аслида ушбу машғулотлар НАТОда етакчиликни сақлаб туриш учун керак. Норвегия – НАТОнинг энг “эски” аъзоларидан биридир. Осло Россияни ўзига душман деб билади. Совуқ уруш йиллари вақтида норвегияликлар Арктикада СССРга қаршилик кўрсатиш учун инфратузилма яратиб, ундан ҳозиргача фойдаланиб келишмоқда. Агар вазият ҳақиқатдан ҳам кескинлашса, Шимолий Норвегия дарҳол Россиянинг Мурманск шаҳри йўлида бош плацдармига айланади”.

Ҳарбий денгиз флоти ва Денгиз пиёдалари корпусининг янги стратегиясига кўра, Вашингтон Арктикадан бошқа давлатларни сиқиб чиқариб, у ерга ўзи ўрнашиб олишни истайди. "АҚШ ҳарбий-денгизчиларисиз Арктика ҳудудида тинчлик ва фаравонликка Россия ва Хитой халал беради”, - дейилган АҚШ ҲДФнинг янги 10 йиллик доктринасида.

АҚШ ҲДФ вазири Кеннет Брейтуэйт айтишига кўра, Пентагон Арктикада “Узоқ Шимолда Москванинг кенгайишини олдини олиш ва Россия қирғоқлари яқинидаги акваторияни назорат қилиш учун”  Арктикада доимий равишда жанговар сув усти ва сув ости кемаларини, шунингдек кучли қуруқлик қўшинларини жойлаштириш ҳам режалаштирилган.

Норвегия мудофаа вазири Франк Бакке-Йенсен, айтишига қараганда - давлати хавфсизлик сиёсатининг асосий йўналиши – Арктика ва Россиянинг ҳудуддаги фаоллигидир. Ушбу йўналишда трансатлантик алоқалар – ҳал қилувчи аҳамиятга эга. Узоқ Шимолда Норвегия НАТО бўйича ҳал қилувчи иттифоқчиларнинг кучайиши тарафдоридир.

“АҚШ ҲДФ, денгиз пиёдалари, махсус кучлар, ҳарбий ҳаво кучлари ва космик кучлари билан биргаликда Арктикада ҳамкорлар билан стратегик алоқаларни ривожлантирамиз, - деди вазир. – Бу Узоқ Шимолда иттифоқчи ҳарбий-денгиз ва ҳарбий-ҳаво кучларининг доимий ўқув-машғулот олиб боришини назарда тутади. Норвегия ушбу тадбирларда иштирок этиб, иттифоқчилар билан оператив ҳамкорликни ривожлантириш ниятида".

Барча фронтлар бўйлаб

Айтиш жоизки, АҚШ Шимолда жиддий ўрнашиб олган ва бунда Норвегиянинг аҳамияти жуда катта бўлди. Ўтган йилнинг сентябрида Тромсе портига Seawolf классига мансуб сув ости кемаси етиб келган эди. Унинг асосий миссияси – Россия сув ости кемалари йўналишини кузатишдир.

Бироз олдин бўлса АҚШ Россияни Шимолда “жиловлаб туриш” учун 2011 йилда тарқатиб юборилган Иккинчи флотини қайта тиклаган эди.

Совуқ урушнинг яна бир белгиси – 1960 йиллардан қурилган Норвегияннг Олавсверн ер ости ҳарбий базаси фаолияти қайта тикланмоқда. Олавсверн – Россия чегарасидан 350 км масофада жойлашган бўлиб, ундан сув ости ва сув усти кемаларини таъмирлаш, ўқ-дориларни сақлаш учун фойдаланилади. Совуқ уруш даврида бу ерда жойлаштирилган ҳарбий кемалар Совет Иттифофи ҲДФга Норвегия денгизи ва Шимолий Атлантикага чиқиш йўлини тўсиб қўйиши мумкин деб ҳисобланган.

Пентагон Арктикада ҳарбий-ҳаво кучларини оширишга жиддий қарор қилган. Ўтган йил Америка ва Норвегия ҳарбий кучларининг кенг кўламли ўқув-машғулотлари бўлиб ўтди. Бирданига 6та B-52 Stratofortress - стратегик бомбардимончи самолётлар Шимолий полюс устидан учиб ўтиб Норвегия стратегик қирувчилари билан биргаликда синов парвозлари амалга оширди.

Февралда эса Пентагон Техасдан Норвегиядаги Эрланд авиабазасига 4та товуш тезлигидан тез учадиган B-1BLancer стратегик бомбардимончиларини жойлаштирди.

260

"Русларнинг нозик жойига урамиз": НАТО нимани режалаштирган

1923
(Янгиланган 21:30 22.01.2021)
Ҳарбий контингентни ошириш, армия инфратузилмаси қурилиши ва халқаро миқёсда янада жипслашиш - 2021 йилда НAТО Россия ғарбий чегараларига босимни кучайтиради.

ТОШКЕНТ, 22 янв — Sputnik, Андрей Коц. Ҳарбий контингентни кўпайтириш, армия инфратузилмасининг қурилиши ва халқаро миқёсда янада жипслашиш - 2021 йилда НAТО Россиянинг ғарбий чегараларига босимни кучайтиради. Май-июнь ойларида альянс совуқ уруш давридан буён энг йирик Defender Europe 2021 манёврларини ўтказади. Бунга жавобан Россия ва Беларусь кўламдорлиги жиҳатдан қолишмайдиган "Ғарб-2021" ҳамкорликдаги машғулотларни сентябр ойида ўтказишни режалаштирган. Буларнинг барчаси нима билан тугаши мумкинлиги ҳақида — РИА Новости материалида ўқинг.

Жанг майдони — Европа

Defender Europe 2021да, аввалгидек, Шарқий Европа ва Болтиқбўйида мудофаа ва ҳужум ҳаракатлари машқ қилинади. Машғулотлар афсонасига кўра, НАТО қўшинларига Калининград вилоятига штурм уюштириш, Россия ғарбий вилоятларини блоклашга, шунингдек, "русларнинг ёппасига ҳужумини" қайтаришга тўғри келади. Ўтган йилгилардан фарқли равишда, 2021-йилда алоҳида эътибор Шарқий эмас, балки Жанубий Европага қаратилади. Манёврлар Черногория, Косово ва Албанияда режалаштирилган. Болгария ва Руминияда Ҳаводан ҳужумга қарши машғулотлар ўтказилади ва "ер - ер" синфидаги ракеталардан ўт очиш амалга оширилади. Венгрия эса бошланаётган "урушнинг" орқа томони сифатида хизмат қилади.

Aмерикаликлар Европага кучларнинг асосий қисмини кўчиради, жумладан 1-отлиқлар ва 82-ҳаво-десант дивизиялари бўлинмаларини. Aтлантика океанидан юзлаб турли мақсадлар учун мўлжалланган ҳарбий техникалар олиб ўтилади. Бундан ташқари, Флорида штатидан 53-пиёда бригадаси етказиб берилади. Машғулотлардан сўнг америкаликлар баъзи қуролларни яна Европада "унутиб қўйишлари" ҳам истисно эмас, бу биринчи бор содир бўлмаяпти, ахир. Мутахассислар фикрига кўра, шу тариқа Пентагон йилдан-йилга минтақадаги ҳужум имкониятларини ошириб бормоқда.

Defender Europe 2021га жавобан Россия ва Беларусь сентябр ойида "Ғарб-2021" манёврларини ўтказади. Душанба куни Беларусь Мудофаа вазири Виктор Хренин маълум қилганидек, "қўшма машқлар юқори даражадаги шаҳарлашган шароитда бирлаштирилган ҳужум бўлинмалари томонидан қўшма ҳаракатларнинг янги усулларини синовдан ўтказиш"га, шунингдек, "янги ва модернизация қилинган қурол ва техника намуналари самарадорлигини баҳолаш"га имкон беради.

Минскда, стратегик манёвралар "кучли иттифоқчилик муносабатлари ва Беларусь ва Россиянинг мудофаа идораларининг Иттифоқ давлат ҳарбий хавфсизлигини таъминлаш бўйича қарашлари бирлигини" акс эттиришини қайд этишди.

Кучни кўз-кўз қилиш

Иккала томон ҳам маневралар бирон бир давлатга ёки ҳарбий блокга қарши йўналтирилмагани тўғрисидаги одатдаги дипломатик иборалардан фойдаланмадилар. НAТО кучлари томонидан Калининградга ҳужум саҳнасини машқ қилиш ва рус ҳарбий хизматчиларининг шаҳарда кечадиган жангларга тайёрланишлари, ким кимга қарши жанг қилишини аниқ намоён этиб турибди. Aлбатта, кенг кўламли қуролли тўқнашув эҳтимоли жуда кичик, аммо реал.

Мутахассислар фикрига кўра, НАТОнинг 2021 йилдаги ҳаракатлари АҚШдаги ҳукумат алмашувига бевосита таъсир кўрсатади. Дональд Трамп президентлигининг тўрт йилида Шимолий атлантика блоки бирлиги сезиларли кучсизланди. Оқ уй эгаси биринчи галда америка манфаатларини кўзлашини яширмас, ва ҳатто альянсдан чиқиш имконияти борлигини ҳам истисно этмасди. Бундай оҳанг Европада кучли ташвишни келтириб чиқарди, яна бир бор ЕИ армияси ҳақидаги масала кўтарилди. Янги президент, кўриниб турибдики, ҳаммасини тўғрилашга ҳаракат қилади.

"Россия ва НАТО ўртасидаги муносабатлар бу йил ёмонлашиб боради, — деб ҳисоблайди Геосиёсий масалалар Академиясининг биринчи вице-президенти Константин Сивков. — Байден альянсни қайта тикламоқчи ва сафарбар шай ҳолатга келтирмоқчи. Бунинг учун эса ташқи душман керак. Хитой жуда узоқ бўлгани учун, Россия бу рольга ҳаммадан яхши мос келади. Вашингтонга ташқи душман образи америка жамиятини жипслаштириш учун ҳам керак".

Пул ишлаш

Бироқ, мутахассисларнинг фикрича, аслида НAТОнинг Россияга қарши аниқ тажовузкор режалари йўқ. Aмерикаликлар учун альянснинг кейинги кенгайтирилиши - бу пул ишлашнинг ва Европани ўзига янада кучлироқ боғлашнинг усулидир. Вашингтон Трампгача бўлган даврга қайтади ва Кўхна дунё ишларига аралашувни кучайтиради.

"Мени наздимда, 2021-йилда НАТО ҳарбий ташкилотдан аллақандай глобал корпорацияга айланаётганини намойиш этади, — дея тушунтиради америкачи-сиёсатшунос Сергей Судаков. — Альянснинг муҳим масаласи аввалгидек ҳамон долзарб — бу молиялаштириш. Мусиқани пулини тўлаган буюради. Бюджетнинг учдан икки қисмини АҚШ таъминлайди, ва бу ҳеч кимга сир эмас. Биз ҳаражатлар уч миллион доллардан ошиб тушганини яхши биламиз. Ва энг аввало - Вашингтон туфайли. Европа давлатлари АҚШдан поставкаларга умид қилишади - ҳатто сухой паёкларгача. Буни американинг улкан мудофаа бюджети қўллаб-қувватлайди — НАТО манфаатларида ҳаракат қиладиган корпорациялар жуда улкае миқдорда даромад кўришади".

Эксперт Шимолий Aтлантика альянсининг бугунги фаолиятини бир чўнтакдан бошқасига пул ўтказишга қиёслади. Вашингтон НAТОга пул ажратади, иттифоқчилар бу маблағларга Aмерика техникаси ва қуролларини сотиб олиш учун фойдаланади ва шу билан доира ёпилади.

Байден давридаги AҚШ Европа учун ҳарбий маҳсулотлар учун асосий бозорлардан бири бўлиб қолади. Демак, океан ортидан Россияга қарши риторика кучайишини кутишимиз керак. Aммо аксарият мутахассислар шунга аминки: Вашингтон ва Брюссел дунёда қудрати бўйича иккинчи ўринда турадиган армия кучини синаб кўришга журъат этолмаса керак.

1923

Россия ҳарбийлари “душман” ҳаво ҳужумини қайтарди - видео

0
Болтиқ флотининг "Ярослав Мудрий" патрул кемасининг экипажи рақиб ҳаво ҳужумини қайтариш бўйича машқ ўтказди.

"Душман" ролини Су-24 бомбардимончилари ва Ка-27 денгиз ости кемаларига қарши вертолётлар ижро этди.

"Кортик" жанговар ракета-артиллерия комплекси ёрдамида ўқув ҳужуми муваффақиятли ўтди.

0