Банкноты долларов США различного достоинства

2021 йилда доллар қулайди - америкалик иқтисодчи

2972
(Янгиланган 19:51 12.06.2020)
Американинг етакчи иқтисодчиси АҚШдаги вазиятга Голливуд филмларининг содда томошабини нигоҳи билан эмас, балки жиддий касалликни кузатаётган "шифокор" кўзи билан назар солди. 

"Коронавирус инқирози" ва миллиардлаб доллар моддий зарарга олиб келган тартибсизликларни, шунингдек, обрўга етказилган, пул билан ўлчаб бўлмайдиган зарар америкалик экспертлар АҚШга бошқа кўз билан қарашга мажбур қилмоқда. РИА Новости хабарига асосан.

Завқланган ўспирин, профессионал тарғиботчи ёки кўҳна Голливуд жангари филмидаги Америка барча ёвузликни (ёки Вашингтонга қарши чиққанларни) мағлуб этишини ва қаттиқ жазоланишини олдиндан биладиган содда томошабинининг нигоҳи билан эмас, балки жиддий касалликнинг авжини томоша қилаётган шифокорнинг кўзи билан қарашга.

АҚШга шу тарзда қарашга журъат этганлар орасида маълум фикрлар плюрализми кузатилмоқда. Шу маънодаки, кимдир барча муаммолар полиция бўлимларини тарқатиб юбориш билан (уларнинг бюджети кескин қисқариши сабабли) ҳал қилинишига, шундан сўнг АҚШга ирқий тинчлик ва иқтисодий иноят келишига ишонади. Баъзиларга эса АҚШ Хитой билан янги совуқ урушга диққатини жамлаши керак, эҳтимол бу билан умумий ва ўта жиддий душманни англаш ўзига хос "жамоавий маданий елим"га айланади, бу билан Америка жамиятини бирлаштириш мумкин дея туюлади.

Ушбу иккала баҳо, эҳтимол, ҳақиқатдан жуда узоқдир ва уларнинг тарафдорларини бирон бир нарсага жалб қилинганликда гумон қилиниши мумкин (ва ҳатто керак ҳам), аммо қандайдир "даволашни"ни таклиф қилмай, нафақат Америка демократияси ва дунё гегемони обрўси хавф остида эканлигини, балки Америка фаровонлигининг асоси бўлган АҚШ доллари таҳдид остида эканлиги туфайли Американинг барча муаммолари кескинлашишига эътиборни қаратаётган элита вакилининг фикрини таҳлил қилиш янада қизиқроқ бўлади.

Шуниси эътиборга лойиқки, ушбу прогнознинг муаллифи (аниқроғи апокалиптик молиявий башорат) оддий мутахассис ёки таҳлилчи, маргинал журналист эмас, балки мутлақо бошқа табақанинг вакили, "идеал Америка элитаси вакили" Стивен Роуч, унинг қалами остида Bloomberg-да Америка молия агентлиги учун ноанъанавий “Долларнинг қулаши яқинлашмоқда” ҳиссий сарлавҳаси остида нашр этилган мақола чиқди. 

Стивен Роуч (Stephen Roach) - иқтисод фанлари доктори, АҚШ Федерал резерви директорлар кенгашининг собиқ аъзоси, Brookings Institution нуфузли таҳлил марказининг етакчи илмий ходими, Morgan Stanley банки Осиё минтақаси йўналишининг собиқ раҳбари ва собиқ бош иқтисодчиси, ҳозирда эса “Духоба лигаси”нинг энг нуфузли Ель университети қошидаги Jackson Institute of Global Affairs тадқиқот маркази етакчи илмий ҳодими катта илмий ходим.

Унинг мақоласининг диққатга сазовор томони шундаки, унда бирзумда жорий жаҳон молия тизимига ҳеч бўлмаганда қандайдир адолат, виждонлилик ёки ҳалоллик иллюзиясини бериш учун қилинган ҳар қандай уринишлар йўқ қилинади. Йўқ, доктор Роуч нарсаларни очиқчасига ўз номи билан атайди – бу очиқликка кўплаб хитой ёки рус журналистлари ҳасад қиладиган даражада:

“Дунёнинг асосий захира валютаси сифатида долларнинг “ҳаддан ташқари имтиёзлари” даври якунланмоқда. 1960-йилларда, ўша пайтдаги Франция молия вазири Валери Жискар д'Эстен ҳафсаласи пир бўлиб, ўзининг турмушини юқори даражада сақлаган ва дунёнинг қолган қисмидан бемалол фондаланган АҚШ устидан шикоят қилган ҳолда бу атамани ўйлаб топган (“ҳаддан ташқари имтиёзлар” - таҳр.). Қарийб 60 йил давомида дунё шикоят қилди, аммо ҳеч нарса қила олмади. Бу кунлар энди тугаяпти".

Россия экспортини ёки Европанинг импортини ва умуман глобал молия тизимининг бирон бир қисмини долларсизлантиришга мунтазам равишда уринишлар информацион майдонда “мутаҳассисларнинг” долларларни алмаштириб бўлмайди ва керак эмаслигини пичинг билан тушунтиришига дуч келинганда, ушбу муаммонинг гўзал тавсифини ёдда тутиш керак: ҳаттоки Американинг етакчи мутахассиси долларнинг мавқеи – бу АҚШга ноҳақ имтиёзлар берадиган преференция эканлиги ва АҚШда турмуш даражаси ҳукуматнинг бирон бир сеҳрли ютуқлари билан эмас, балки ушбу имтиёзлардан дунёнинг қолган қисмига қарши фойдаланишлик билан таъминланишини тан олади.

Долларнинг барча муаммолари коронавирус даврида кескинлашганига қарамай, Ель университети иқтисодчиси муаммоларнинг тизимли ва таркибий эканлигини таъкидлайди:

"Ички жамғармалари бўлмай туриб ва сармоя киритишни ва ўсишни хоҳлаган АҚШ долларнинг дунёдаги асосий заҳира валютаси ролидан фойдаланган ҳолда мос келмайдиганларни бирлаштириш учун чет элларнинг ортиқча омонатларни ишлатди. Аммо бу учун тўлаш вақти келди. Чет эл капиталини жалб этиш учун, АҚШда жорий ҳисоб тақчиллиги бор эди - бу савдо-сотиқнинг энг кенг қамровли ўлчови, чунки у инвестицияларни ўз ичига олади - 1982 йилдан бери ҳар йили. COVID-19 ва унинг оқибатида юзага келган иқтисодий инқироз ушбу жамғарма ва жорий ҳисоб ўртасидаги зиддиятни чегарагача келтирмоқда. Бунда эса давлат бюджети тақчиллигининг портлаши сабабдир».

Унинг ҳисобларига кўра, дастлабки глобал зарба ўтиб, дунё Америка иқтисодиёти аслида қандай ҳолатдалигини англаб етганида, 2021 йилга келиб, АҚШ халқаро савдо олиб борадиган мамлакатларнинг валюталари саватига нисбатан 35% гача арзонлайди, ва бу умуман олганда, эҳтимолий девальвация чегараси булмаслиги ҳам мумкин. Доналд Трамп маъмурияти томонидан амалга оширилаётган протекционизм ва АҚШнинг халқаро обрўсининг ёмонлашуви (доктор Роучнинг таъкидлашича "халқаро етакчилик" доллар ҳолатини қўллаб-қувватлаш элементи) асосий муаммо ҳал қилинмаган ҳолда вазиятни янада ёмонлаштиради: америкаликлар пул сарфлашни жуда хоҳламоқдалар (ва жуда кўп пул сарфлашни хоҳловчилар рўйхатига биринчи навбатда АҚШ ҳукумати кирати), лекин улар пулни тежашни унутиб қўйишди ва буни яна қандай қилишни ўрганишни хоҳламайдилар.

Morgan Stanley собиқ бош иқтисодчи томонидан қилинган огоҳлантириш, айниқса, АҚШ Федерал Резерви коронавирусдан кейин тез фурсатда иқтисодий тикланишни кўрмаётганлиги ва шунингдек, доллар фоиз ставкалари тахминан икки йил давомида нол атрофида бўлишини кутаётгани ҳақидаги хабарлар фонида айниқса диққатга сазовордир.

Молия вазири Стивен Мнучиннинг АҚШ қарзлари миқдорини янада ошириш учун рухсат олиш учун яна АҚШ Конгрессига мурожаат қилиш ҳақидаги ваъдаси (аслида пулни босиб чиқариш ва бюджетга киритиш) фақатгина "доллар пессимистлари" нинг далилларини кучайтирмоқда. Аммо тан олиш керак: АҚШда яна битта ўз имтиёзларини ҳимоя қилиш усули қолди, одатий америкача услуб. Уларга шунчаки бошқа барча давлатлар АҚШнинг аҳволидан ҳам беттар эканлигига ишонч ҳосил қилдириш кифоя қилади, шунда Америка молия тизими ва доллар жуда истиқболли кўринишга эга бўлади. Муаммо шундаки, дунё 60-чи йиллардан бери тубдан ўзгарди. Ва энди АҚШ бундай операцияни жазосиз ўтказиш учун етарли имкониятларга эга бўлиши даргумон, гарчи Вашингтон санкциялар ва провокацияларни, шу жумладан Россия, Хитой ва Европа Иттифоқига қарши жорий қилишга ҳаракат қилади.

2972
Танки Т-14 Армата

Рус қуроли: 2020 йилнинг дастлабки натижалари

264
Россия мудофаа-саноат комплекси ва РФ Мудофаа вазирлигининг қайта қуролланиш дастури ўтаётган йилда иқтисодий турбулентлик шароити ҳамда глобал чақириқлар ва хатарлар фонида юқори барқарорликни намойиш этди.

2020 йилдаги коронавирус пандемияси билан боғлиқ глобал иқтисодий инқироз Россия давлат қурол ишлаб чиқариш дастури (ГПВ-2020)ни ва РФнинг халқаро қурол бозоридаги позицияларига путур етказа олмади. Россия қўшинлари таъминоти ўтган йилгига нисбатан 11 %га ошди. "Рособоронекспорт" хорижий буюртмачиларга 10 миллиард долларлик ҳарбий мақсадли маҳсулотларни етказиб берди, буюртма портфелини тахминан 50 миллиард долларда сақлаб қолди ва 9 миллиард долларга янги битимлар имзолади.

Қайта қуролланиш пойгасида иштирок этмай, Россия 2019 йилдан армия ва флотнинг қайта таъминоти учун 2019 йилдан 1,5 трлн рублдан кўп сарфламоқда, боз устига маблағларнинг 70%дан кўпи – замонавий серияли намуналарга сарфланяпти. Қўшинлар бир йил ичида 2300 дан ортиқ янги турдаги қурол-аслаҳаларни олган.

Россия флоти 35та субмариналар, сув усти кемалари билан тўлдирилди – фақатгина Болтиқ флотининг ўзи олтита янги ракета кемаларини қабул қилиб олди. Ҳаводан ҳужумга қарши мудофаа ҳам– тўртта С-400 "Триумф" зенит-ракета полк комплектлари ва олтита "Панцирь"  зенит ракета-тўп дивизион комплектлари билан бойиди.

"ГПВ-2020" дастурини амалга ошириш давомида армия ва денгиз флотида замонавий қурол-яроғ даражаси 70 %га, стратегик ядровий кучларда 83 %га, Аэрокосмик кучларда 75 %га етди. Умуман олганда, РФнинг қурол-яроғни ривожлантириш бўйича 2011–2020 йилларга мўлжалланган давлат тўлиқ амалга ошириладиган биринчи дастур бўлди ва қўшинларни катта миқдордаги янги ва замонавий қурол-яроғ ва жиҳозлар билан таъминлади. Тезлаштириш давом этмоқда, янги йилда қўшинлар 3400дан ортиқ янги ҳарбий техникага эга бўлади - ҳарбий қисмларнинг энг сўнгги қурол-яроғ билан доимий жиҳозланиш ҳозирлиги 2022 йил бошига қадар 71 %дан ошади.

Муаммолар ҳалқасида

Россияга қарши санкциялар ва ғарблик "шерикларнинг" виждонсизларча рақобати туфайли пандемия РФ қурол экспортининг энг катта муаммосига айланди. Ёдга олиш керакки, 2020 йилда жаҳон қурол савдосидаги умумий "ковид" кўрсаткичининг пасайиши 10% даражада бўлиши прогноз қилинмоқда, аммо Россия етакчиликни сақлаб қолди. Рус қуроли жаҳон қурол бозорининг тахминан учдан бир қисмини (АҚШдан кейин иккинчи ўринни) эгаллаган.

Ҳарбий-техник ҳамкорлик тўғрисидаги маълумотлар асосан махфий характерга эга ва шу билан бирга Россия ва Туркия С-400 ЗРКни етказиб бериш бўйича иккинчи битимни имзолашгани, Миср 500та Т-90МС танкларига буюртма бергани, чет эллик буюртмачига Ми-38Т кўпнишонли вертолётларни етказиб бериш бўйича битим имзолангани маълум. Ҳиндистон Россиянинг МиГ-29 ва Су-30 қирувчилари учун 2 миллиард доллар сарфлашга тайёр.

Бешинчи авлод Су-57Э қирувчилари, модернизация қилинган Ми-28НЭ вертолётлари ва Ка-52К кема вертолётлари юқори экспорт салоҳиятига эга. С-300В4 "Антей-4000" зенит-ракета мажмуаси ва "Армата" зирҳли машиналар линияси ҳам талаб кам эмас.

Россия етакчилигининг истиқболдаги баҳосини тушуниш учун, қуйидаги маълумотга эътибор қаратиш жоиз - Россия қуроли экспортининг тахминан 45%ини - авиация ташкил этади. 2020-2023 йилларда эса кўп нишонли қирувчиларнинг жаҳон экспорти ҳажми 110,7 миллиард доллар, жанговар вертолётларники - 65,3 миллиард долларга баҳоланмоқда.

Юқори технологиялар жанговар сафда

Ўтаётган йил рус қуролларининг миқдор (серияли ишлаб чиқариш) ва сифат (жанговар фойдаланиш) кўрсаткичларида катта ютуғи билан эсда қолди. Бир нечта ёрқин штрихларни - хронологик тартибда келтирсак.

Замонавий ва универсал Ка-52 "Аллигатор" разведка-зарба вертолёти Суриядаги жанговар шароитларда синовдан ўтган, бортда 2,8 тонна оғирликка эга арсенални кўтариб юришга қодир ва ҳозирда 100 километргача масофага уча оладиган қанотли ракеталарни ўзида "ўлчаб кўрмоқда" (дунёда аналоги йўқ). Россия ҲКК жанговар сафида - бундай машиналар сони тахминан 140тани ташкил қилади.

"Панцирь" ЗРПК 2020 йилда илк бор вақт талаби туфайли ҳарбий кема палубасига "қадам қўйди". Ҳаво нишонларининг тезлик ва нишонга олиш имкониятлари мунтазам ўсиб бормоқда, уларнинг ўлчами ва кўриниши эса аксинча, камаймоқда. Рақибнинг арзон дронига қарши С-300 ёки С-400 сингари қимматбаҳон ракеталарни қўллашдан наф йўқ. Денгиз амалиётида ихчам тизим барча кўринишдаги ҳаво нишонларини 20 км чегара чизиғидан тортиб кема бортига қадар бўлган масофада оптимал йўқ қилишга қодир. 

Россия ҳаво-космик кучлари Ленинград вилоятида биринчи энг янги "Витязь" С-350 зенит-ракета тизимининг жанговар қўлланилишини бошлашди ва ушбу қурол Ғарбий стратегик йўналишда ҳаводан ҳужумга қарши мудофаани кучайтиришда сифатли сакрашни амалга оширишга имкон беради. Дивизионда 12 та ускуна мавжуд бўлиб, уларнинг ҳар бири 12 тадан ракетага эга. Автоматик режимда 120 километрдан ортиқ масофа ва 30 километргача бўлган баландликда ҳаводаги нишонларга тез ва аниқ зарба беришга тайёр бўлган жами 1728 та ракета.

С-500 "Прометей" зенит-ракета тизими синовлари якунланмоқда, бу синовлар давомида ракета рекорд даражадаги 553 км масофада нишонни урди. Қора денгиз йўналишида С-500 тизимлари, фаразларга кўра, тажовузкорнинг Бухарест, Анқара ёки Киев устидаги қирувчи самолётларини ҳамда стратегик бомбардимончи самолётларини уриб туширишга қодир (буларнинг барчасида нишонгача бўлган масофа 550 км дан кам бўлади).

 

Россия ҲДК 2020 йилда 28 йил деганда биринчи марта олтита сувости кемаларини қабул қилмоқда: тўрттаси 955А ва 885М лойиҳаларидаги атом кемалари ва иккитаси 636.3 ва 677 лойиҳала - дизель-электрик кемалар. Тўртинчи авлодга мансуб ўнта стратегик сув ости крейсерлари (учта "Борей" ва еттита "Борей-А")яқин ўн йилликлар учун Россия ядровий триадасининг денгиздаги асосига айланади ва 160дан кам бўлмаган "Булава" ракеталарини максимал 8000 километргача бўлган ҳаракат радиусида ташийди (бу ҳар бири 100-150 килотоннагача бўлган 1600 та ажраладиган боеголовкалардир). Россия мамлакат манфаатларини Жаҳон океанининг исталган нуқтасида ҳимоя қила оладиган янги сувости флотини шиддатли тезликда яратмоқда.

Бешинчи авлод Су-57 қирувчиларининг оммавий ишлаб чиқарилиши бошланди. Янги қирувчи ер устидаги узоқлик масофаси 400 километргача бўлган нишонларни аниқлашга, 62тагача объектларни кузатиб боришга (ва бошқа самолётларга (зарба дронларига) нишонлар бўйича кўрсатмаларни олиб беришга қодир. Биринчи партияда РФ Мудофаа вазирлиги учун – 76 қирувчилар, истиқболда эса Су-57нинг учта авиаполки Россия ҲКК жанговар имкониятлари барқарор ривожини таъминлайди.

Сайёрамизнинг ҳар иккала қутбидан учиб ўтишга қодир бўлган янги оғир қитъалараро "Сармат" баллистик ракета Стратегик ракета кучларига хизматга киришдан олдин сўнгги синовлардан ўтди. Асосий фарқ шундаки, янги континентлараро баллистик ракетадан юқори аниқликдаги ноядровий қурол сифатида Ю-71 типидаги гипертовушли блоклар билан фойдаланиш имокнияти мавжуд. Атмосферада тахминан 15 Мах (7 км / сек.) Тезликда блокнинг кинетик энергияси ҳудуднинг радиоактив ифлосланишисиз ядровий зарба бериш учун хос бўлган ҳалокатни кафолатлайди. Гипертовушли маневр қилувчи жанговар каллакларининг муҳим устунлиги бу траекторияни жуда аниқ созлаш ва старт жойидан минглаб километр наридаги "қозиқ" га аниқ уриш қобилиятидир.

 

Ядровий энергетика ускунасига эга бўлган "Посейдон" денгиз ости транспорт воситасининг синовлари учувчисиз сузишнинг ноёб хусусиятларни ва чексиз тезлигини тасдиқлади. Бу 1000 метр чуқурликда 10 минг километргача, 100 узел (185 км / соат) тезликда ҳаракатлана оладиган қитъалараро чуқур сувларда ҳаракатланувчи аппаратдир. Узунлиги 24 метр бўлган қурилма одатий ёки мегатоннали термоядровий ўқ-дорилар билан жиҳозланиши мумкин ва самолёт ташувчи гуруҳларни, стратегик сувости базаларини ва душманнинг қирғоқ инфратузилмасини йўқ қилишга мўлжалланган.

Россия дунёнинг бошқа ҳеч бир мамлакати билан ўхшаши бўлмаган, юқори аниқликдаги самарали қурол бўлган "Циркон" гипертовушли ракета синовларини муваффақиятли якунламоқда. Октябр ойида Оқ денгиздаги "Совет Иттифоқи флоти Адмирали Горшков" фрегатидан учирилган "Циркон" тўрт ярим дақиқада 450 км масофадан туриб Баренец денгизидаги нишонни урди ва РФнинг Арктика чегаралари ва Шимолий денгиз йўли мудофааси ишончлилигини тасдиқлади. Тезлик 8 Махдан ошди, парвоз максимал баландлиги 28 километрга етди. Лойиҳага кўра, ракета тезлиги 9 Махга қадар (10789 км / соат дан юқори)  ва парвоз масофаси 1000 километрдан ортиқ бўлиши назарда тутилган.

Россия Мудофаа вазирлиги қўшинларида қўшинларни миналардан тозалайдиган "Уран-6" роботлари билан таъминлаш тўғрисида қарор қабул қилинган. Кўп функцияли роботлар комплекси миналаштирилган майдонларда ўтиш жойларини ўтказиш ва катта майдонларни миналардан тозалаш учун мўлжалланган (илгари Сурияда синовдан ўтган).

264

Ким АҚШда етиштирилган гўшт билан ўзини-ўзи заҳарламоқда?

542
(Янгиланган 16:27 30.11.2020)
Россия 8 йил олдин АҚШ гўшт маҳсулотларидан мутлақ воз кечган эди, сабаб – унинг таркибида инсон учун заҳарли модда борлигида, лекин Канада, Мексика, Япония ва Жанубий Корея уни сотиб олишга мажбур.

Ўтган ҳафта охирида тайванлик депутатлар қизиқ томоша уюштиришди: парламентчилар бир-бирларига ичак чавоқларни улоқтиш йўли билан Америкадан чўчқа гўшти импорт қилишга қарши чиқишди.

Гап шундаки, Тайван бош вазири Су Чжэньчаня мамлакатга АҚШда етиштирилган чўчқа гўштини олиб киришга рухсат берган. Аксарият депутатлар ва аҳоли бунга қарши.

Қаршиликка сабаб ўта жиддий – Америка қорамол ва чўчқа етиштиришда рактопомин моддадаси ем-хашак таркибига қўшилади. Ушбу модда қорамол вазни ошишига хизмат қилади.

Лекин,  рактопомин – дунёнинг ўнлаб мамлакатларида таъқиқланган. Улар орасида Россия, Европа Иттифоқи давлатлари, Хитой бор. Ушбу мамлкатларда рактопомин инсон соғлиги учун хавфли деб топилган. Фармокологияда ушбу модда - бета-адренергитик агонист дейилади ва одамла тремор, бош оғриғи, муслкуллсар қиқсариши тахикардия, қон босимининг ошиши ва бошқа касалликларга олиб келиши мумкин.

Лекин АҚШ, Канада, Мексика, Япония ва Жанубиц Кореяда рактопомин – инсон учун зарарсиз деб ҳисобланади ва қорамолчиликда мунтазам фойдаланиб келинади.

Россия ҳам айнан шу сабабли 8 йил олдин америка гўштини олиб киришга таъқиқ қўйган эди. Бунинг оқибатида катта жанжал келиб чиққан ва Вашингтон Москвани турли гуноҳларда айблаган эди. Москва ўз қарорини ўзгаришсиз қолдирган.

Рактопомин рухсат берилган мамлакатлар эса, аксарияти АҚШнинг яқин йўлдошларидир. Энди Тайван ҳам босим остида рухсат беришга мажбур бўлмоқда. Тайван ҳукумати 2021 йилнинг 1 январидан америка гўшти импортига рухсат берди. Энди вазифа Орол аҳолисини бу тўғри қарор эканига ишонтиришдор.

Лекин бу осон бўлмайди, чунки айни дамда жамиятнинг аксарияти бунга қарши – 70%. Мухолифтчи "Гоминьдан" партияси бу ишни охиригача етказишга бел боғлаган. Керак бўлса ҳатто референдум ташкил қилиш билан ҳам пўписа қилмоқда. Тайван ҳукумати ҳозирча ҳеч қандай далиллар келтира олгани йўқ.

Майли бошқа давлатларни қадрига бормас экан, нечга АҚШ ўз аҳолисига ҳам рактопомин билан боқилган гўшт беради?

Буни тушуниш учун, АҚШ асос топган кунидан бошлаб у ерда ҳукум сураётган асосий қоидалар билан танишишга тўғри келади. Биринчидан, АҚШда ҳар бир киши ўз хавфсизлиги учун ўзи жавобгар. Жумладан қандай маҳсулот истеъмол қилиши ҳам. Шу сабабли ҳам қурол сотиш ҳам кенг йўлга қўйилган. Учинчидан - тиббий хизмат. АҚШда юқори сифатли тиббиёт аксарият ҳолларда фақат бойларга хизмат қилади. Камбағаллар эса ўз кунини ўз кўриши керак. Пандемия ҳам буни яққол намойиш қилди.

АҚШда ғаройиб картинани кузатиш мумкин – бу ерда аҳолининг энг камбағал қисмига бир вақтнинг ўзида ҳам овқат етишмайди ҳам улар ҳаддан ортиқ семиз. Сабаб – уларнинг даромади фақат энг арзон озиқ-овқатга етади. Энг арзон маҳсулотларни етиштиришда эса – замонавий технологиялар, ГМО, кимёвий қўшимчалар, антибиотиклар консервантлар, ва рактопомин каби молни “семиртирадиган” хавфсиз қўшимчалардан кенг фойдаланилади. Қонун эса асосан фақат бадавлат ишлаб чиқарувчиларни ҳимоя қилади.

АҚШ билан ҳамкорликнинг ижобий ва салбий томонларига келсак – Тайван мисолида ушбу ҳамкорликнинг барча томонларини яхшигина кузатиш мумкин. Бир томондан АҚШда юқори технологиялар, ва иқтисодий ривожланиш келса, бошқа томондан рактопомин каби “фойдали” қўшимчаларга бой гўштни сотиб олишга мажбур бўлишади.

1980 йилларда Япония иқтисоди ўз чўққисига чиққан эди. Орадан 30 йил ўтиб – ўша фантастик миқдордаги капиталнинг аксарияти – шамолга учирлиган. Аниқроғи АҚШ оёғи остига қурбонлик қилинган. Япони Америка қимматли қоғозларининг энг кўп миқдорини сотиб олган. Бугунги кунда Токио улардан воз кечишга ҳатто уриниб ҳам кўрмаяпти.

Корея Республикаси ҳам вақти вақти билан Америкага “товон” тўлаб туради. Бироз олдин АҚШ суди Samsung корпорациясини Appl фойдасига ярим миллиард жарима тўлашга мажбур қилган эди.

Тайван бўлса, “Хитойдан ҳимоя” қилинаётгани учун АҚШга “йўқ” дея олмайди. Яхшилаб қараса бу кўпроқ рэкетга ўхшайди. Рактопоминли гўшт бу – Америкага тўланаётган “товон”нинг биринчиси ҳам охиргиси ҳам эмас.

АҚШнинг “кичик ҳамкорларига” нисбатан сиёсати кўп йиллар давомида оддий ва самарали эди: у вассалари орасида семириб “ёғ тўплаган”ларини танлаб олиб кетарди, албатта, уларнинг миллиардли капиталлари билан бирга. Бир кун келиб “Бош чўпон барча қўйларни қассобга топширишга” қарор қилсачи? Айрим давлатларда содир бўлаётган сўнгги ҳодисалар диққат билан  кузатился ана шундай “сценарий” эҳтимоли юқори эканига “кичик ҳамкорларнинг” ўзи ҳам ишона бошлаган кўринади.

542
Флаги стран ЕАЭС. Архивное фото

Декабрда Ўзбекистон ЕОИИда кузатувчи-давлат мақомини олади - РФ Саноат ва савдо вазирлиги

29
(Янгиланган 20:06 01.12.2020)
Россия Саноат ва савдо вазирлиги департамент директори Михаил Ўзбекистон декабрь ойида Евроосиё иқтисодий иттифоқида (ЕОИИ) кузатувчи-давлат мақомини олишини маълум қилди.

ТОШКЕНТ, 1 дек — Sputnik. Россия Саноат ва савдо вазирлиги департамент директори Михаил Анисимов РИА Новости билан суҳбатда Ўзбекистон декабрь ойида Евроосиё иқтисодий иттифоқида (ЕОИИ) кузатувчи-давлат мақомини олишини маълум қилди.

Шу йил январ ойида Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев республиканинг иттифоқда иштирок этиш масаласи парламентда ҳар томонлама ўрганиб чиқиш кераклиги ҳақида айтганди.

Март ойи бошида Вазирлар Маҳкамаси парламентнинг иккала палатасига мамлакатнинг ЕОИИдаги кузатувчи-давлат сифатида иштирок этиши тўғрисидаги таклиф киритишга қарор қилди. Апрел ойи охирида парламентнинг қонун чиқарувчи палатаси, май ойининг бошида - Сенат кўпчилик овоз билан Ўзбекистоннинг иттифоқдаги кузатувчи-давлат сифатида қатнашишини маъқуллаганди.

"Декабр ойида Ўзбекистонга Евроосиё иқтисодий иттифоқида расман кузатувчи мақоми берилади", - деди Анисимов "Россия-Ўзбекистон саноат мулоқоти: янги лойиҳалар ва шерикчилик" онлайн-конференциясида.

Анисимовнинг фикрига кўра, Ўзбекистоннинг ва ЕОИИ давлатлари билан ҳамкорлик янги форматда импульс ва ривожланиш олади.

ЕОИИ – 2015 йил 1 январдан бошлаш фаолият кўрсатувчи халқаро иқтисодий интеграция бирлашмаси. Россия, Арманистон, Беларусь, Қозоғистон ва Қирғизистон - иттифоқ аъзолари.

29
Теглар:
Ўзбекистон, ЕОИИ
Мавзу:
Ўзбекистон ва ЕОИИ – интеграция истиқболлари