Россия нега танкларга одам нутқини тушунишни ўргатмоқда?

626
Россия турли муҳитларда ишлашга мўлжалланган ҳарбий роботларни ишлаб чиқаришда катта ютуқларга эришмоқда. Ғарб бундан асосли равишда хавотирга тушган.

Россия Федерацияси Мудофаа вазирлиги турли хил жанговар муҳитларда - сув остида, ер устида, ҳавода, космосда ишлашга мўлжалланган робот тизимларини синовларни ўтказиб хизматга қабул қилмоқда.

Анъанавий равишда Россиядаги машқ полигонларидаги маневрлар ёзги ўқув мавсумида максимал авжга чиқади. Жорий июн ва июл ойлари ҳам, шунингдек, технологик илғор қадамлар билан - янги, роботлашган қурол тизимларини қўшинларга фаол киритилиши билан қизиқарли бўлди.

20-26 июл кунлари Қора денгизда НАТО денгиз кучларининг Sea Breeze-2020 машқлари фонида ҳарбий сув ости мониторинги тизимининг Россиянинг экспериментал сув ости роботлари ва гидроакустик жиҳозларининг синовлари бўлиб ўтди. Сўнги роботлашган тизимлар муҳим ҳарбий ва иқтисодий иншоотларни денгиз таҳдидларидан муваффақиятли ҳимоя қилиш қобилиятини намойиш этди.

21 июл куни Россия Мудофаа вазирлиги қўшинларга “Уран-6” миналардан тозалаш роботларини етказиб бериш тўғрисида қарорни қабул қилди. Кўп функцияли роботехникавий миналардан тозалаш мажмуаси мина тўсиқларида йўлакларни очиш ва катта майдонларни тозалаш учун мўлжалланган. Аввалроқ мажмуа Сурияда синовдан ўтди. “Суриядаги хизмат сафари”дан кейин “Уран-6” жанговар фойдаланиш тажрибаси ҳисобга олинган ҳолда модернизация қилинди.

Июл ойи бошида “Армата” оғир ўрмаловчи платформадаги Т-14 танк ҳайдовчисиз режимда синовдан ўтказилди, бу режим очиқ рақамли архитектура туфайли амалга оширилиши мумкин.

Танки Т-14 Армата
© Sputnik / Александр Вильф
Армата Т-14 танки

29 июн куни Марказий ҳарбий округ қўшинлари Чебаркуль полигонида сўнги “Маркер” жанговар роботидан фойдаланган ҳолда машқлар ўтказди, у белгиланган вазифаларни муваффақиятли ҳал қилишга ёрдам берди. Мажмуа  келажакда жанговар ҳаракатларни амалга ошириш моделларини яратиш учун конструктор сифатида таснифланмоқда ва ердаги роботлар, учувчисиз авиация ва махсус кучларнинг интеграцияси учун асос бўлади.

РФ Мудофаа вазирлиги мутахассислари роботни оператор-командирдан юзлаб ва минглаб километр масофада жанговар операцияларни автоном режимда ўтказишга ўрганиш ниятида. Фойдали юк сифатида “Маркер” турли хил ўқ отиш қуроллари, гранатомётлар, дронлар ва ҳаводан қўриқлаб турувчи қурол-яроғларни учириш кассеталарини ташишга қодир. “Маркер” роботлашган платформасини ишлаб чиқиш ва синовдан ўтказиш 2021 йилда якунланади.

Россия Мудофаа вазирлигининг баъзи сўнги роботлашган тизимларини батафсил кўриб чиқайлик.

Sea Breeze нишон майдони сифатида

Россия ҳарбий мутахассислари Қора денгизда душман объектларини аниқлашга мўлжалланган турли ҳил муҳитларда ишлайдиган робот тизимларини синовдан ўтказдилар. Шу билан бирга, РФ Мудофаа вазирлигида бир вақтнинг ўзида НАТО денгиз кучларининг Sea Breeze-2020 машқлари ўтказилаётган Қора денгизнинг шимоли-ғарбий қисмида ҳарбий-техник тажрибалар моҳияти ҳақида батафсил гапириб бердилар. Россиянинг автоном учувчисиз сув ости аппаратлари (НПО “Аврора” концерни маҳсулоти) потенциал душманнинг йирик объектлари ва кичик ўлчамли роботехникавий тизимларини аниқлаш ва ажрата олишлари керак эди. Аппаратлардан бири ёнбошни кўриш гидролокатори ва кўп нурли эхолотдан фойдаланган, иккинчиси аниқланган нишонларни назоратда ушлаб турган. Маълум бўлшича, Россия мажмуалари “учрашув нуқтаси”дан нишон хусусиятлари ва координаталари, фотосуратлари ва видеоларни узатиши мумкин.

© Sputnik / Виталий Аньков
"Витязь" учувчисиз автоном сув ости апарати

АҚШ 6-чи флоти қўмондони Джин Блэкнинг сўзларига кўра, машғулотлар ўз ичига ҳаво ва сув ости кемаларига қарши мудофаани ишлаб чиқишни, тақиқлаш операцияларини (душманни жанговар ҳудудга йўл олганида ушлаб туриш ёки йўқ қилиш) олган. Ушбу сценарий туфайли, бир неча кун давомида Қрим яқинидаги нейтрал сувларда жойлашган НАТОнинг ҳарбий бўлинмалари Россия Ҳарбий-денгиз кучларининг робот тизимлари учун ажойиб “нишон майдони” сифатида намоён бўлдилар.

Эҳтимолий душманнинг воситалари аниқлаш учун деярли имконсиз бўлган ихчам аппаратларни атиги икки мутахассис жиҳозланмаган қирғоқдан ишга туширишга қодир.

2017 йилдан бери Қора денгиз флотининг асосий синов майдони – “Виктор Чероков” роботлашган кемаси. Жанговар фойдаланиш борасида маълум тажриба ва Россиянинг сув ости роботлашган тизимларининг сув устидаги, ҳаводаги ва қирғоқлардаги разведка ва зарба бериш тизимлари билан ўзаро ҳамжиҳатлиги бўйича каттагина салоҳият тўпланди деб ҳисоблайман. Ушбу маълумотлар минтақадаги РФнинг стратегик объектларини ҳимоя қилиш даражасига бахо беришга имкон беради.

Жанговар сафдаги “Уран-6”

РФ Мудофаа вазирлиги маълумотларига кўра, 2020 йилда  20 дан ортиқ “Уран-6” кўп функционал роботлашган миналардан тозалаш мажмуалари алоҳида муҳандис-сапёр полклари ва бригадаларига фойдаланишга топширилади. 10 июл куни Ғарбий ҳарбий округнинг 20-чи гвардия армиясининг сапёр полкига сўнги техникаларнинг биринчи партияси топширилди. Бундан ташқари, Москва вилоятидаги Россия Қуролли Кучлари Халқаро миналарга қарши маркази ўқув полигонида кўп функцияли роботехникавий мажмуаси операторлари тайёрлови ташкил этилди.

© Sputnik / Сергей Пивоваров
Чеченистон тоғли ҳудудларини “Уран-6” ёрдамида миналардан тозалаш

“Уран-6” мажмуаси масофадан бошқариш режимида (оператордан 1 км масофада) етарли ишонч билан ҳудудни миналардан яхлит тозаланишини таъминлайди, пиёдаларга қарши мина майдонларида йўлаклар очишни амалга оширади. Яъни, ҳарбий хизматчиларнинг ҳаёт учун хавфли бўлган ҳудудда бевосита иштирокини истисно қилишга имкон беради ва муҳандислик бўлинмаларининг имкониятларини сезиларли даражада кенгайтиради.

Вазифага қараб, машинага бир неча хил траллардан бири ўрнатилади. Жанговар робот-сапёрнинг массаси тахминан 6 тоннани ташкил этади ва кўчириш учун платформа (“мультилифт” тизими ва ​​тралларни алмаштириш учун платформага эга КамАЗ) билан таъминланган. “Уран-6” платформадан 3-4 дақиқа ичида тушади ёки яна кўтарила олади.

“Уран-6” Суриянинг Пальмира, Ҳалаб ва Дайр-аз-Зор шаҳарларини миналардан тозалашда жанговар шароитда синовдан ўтказилди ва шундан сўнг у янги функцияларга эга бўлди. Истиқболда сапёрларнинг ҳаракатлари миналар майдонларини, ҳудудларни минлардан тозалаш, кўприклар ва истеҳкомларни қуриш билан чекланмайди. Роботлашган мажмуалар туфайли муҳандислик-сапёр полклари мустаҳкамланган объектларга ҳужум қилишда, яширин миналашни амалга оширишда иштирок этишлари мумкин бўлади.

© Sputnik / Саид Царнаев
Чеченистон далаларини "Уран-9" ёрдамида миналардан тозалаш

Ҳар бир умуқўшин ёки танк армияси таркибида муҳандислик-сапёр полклари, ҳарбий округда эса муҳандислик бригадаси бўлади. ОАВ маълумотларига кўра, уларда аллақачон ҳужумчи-сапёрларнинг рота ва батальонлари ташкил этилмоқда,  ва “Уран” уларга ёрдам беришга шай.

Келажакдан келган “маркер”

Россия Мудофаа вазирлиги учун яратилаётган “Маркер” платформаси, шубҳасиз, жанговар робототехника соҳасидаги энг қизиқарли лойиҳадир. Келажакда “Маркер”нинг сунъий интеллекти унга мустақил равишда қарорлар қабул қилишга, яъни муайян вазифаларни бажариш учун маршрутни, жанговар ҳаракатлар вақтини, ўқ-дорилар ҳаражатини ва бошқа параметрларни - автоном равишда, машиналар гуруҳи таркибида, бўлинма таркибида (одамлар билан) ҳисоблаш имкониятини беради. Шу билан бирга автоном қўмондонлик марказидан юзлаб ва минглаб километр узоқлик масофани, юқори аниқликдаги қуролларнинг мавжудлигини ва нишонни юқори аниқлаш функцияси мавжудлигини англатади.

© Sputnik / Иван Сураев
Маркер - экспериментал платформа

“Маркер” роботлашган платформаси юқори аниқликдаги нишонга ўт очиш учун ускуналарни ўз ичига олди, муқаддам жанговар робот Марказий ҳарбий округ машқларида қатнашган, аммо лойиҳа ишлаб чиқилиши ҳали якунланмаган. Унинг яратувчилари – Истиқболли тадқиқотлар жамғармаси ва “Андроидная техника” ИИЧБ – ҳозирча машинани ҳақиқий жангда синаб кўриш ниятида эмас. Бирлаштирилган платформада ер усти робототехникасининг туркум асосий технологиялари (техник кўриш қобилияти, алоқа, навигация, автоном ҳаракат ва фойдаланиш, овоз назорати) уч босқичда синовдан ўтказилмоқда. 2021 йил июнига қадар барча энг яхши билим ва имкониятларни ўз ичига олиши керак бўлган бешта машина (иккита ғилдиракли ва учта ўрмаловчи) туркуми режалаштирилган. Платформа модулли тамойилга асосан ишлаб чиқилмоқда ва тезкор равишда юк кўтариш ўзгартиришга (қўшимча қилишга), тизимларни янгилашга имкон беради.

© Sputnik / Сергей Пивоваров
РФ Мудофаа вазирлиги "Платформа-М" жанговор роботи

Фойдали юк сифатида бир вақтнинг ўзида бир-биридан мустақил равишда ҳаракат қила оладиган бир нечта қурол тизимлари ўрнатилиши мумкин. Шу билан бирга, Дрон модули дронларнинг бутун гуруҳини автоном равишда учирилишини таъминлайди, уларнинг ҳар бири вазифаларни гуруҳ таркибида ёки алоҳида бажаради.

Эҳтимол, тез орада Россия роботи тирик аскар каби буйруқларни овоз билан бажаришни ўрганиб олади, синов давомида бундай мақсад ҳам қўйилган. Ғарб Россиянинг ютуқларидан хавотирда - Американинг Forbes журнали яқинда “Ваҳима қилмангу, аммо Россия роботлашган танкларини одам нутқини тушунишга ўргатмоқда” деган мақола чоп этган эди.

© Sputnik / Игорь Зарембо
РФ Мудофаа вазирлиги "Платформа-М" жанговор роботи

РФ Мудофаа вазирлигининг роботлари ҳаво ва космосни муваффақиятли ўзлаштирмоқдалар ва шундай бўлса-да “Маркер” ўзининг мавжуд потенциали билан қўшинларга фақат синов ва тажрибалар учун келади, у “келажакдан меҳмон” бўлиб, мутлақо янги қурол тизимлари ва “кўп доменли жанг” тактикасини ваъда қилади. Ушбу робот келажак армиясининг авангардидир, бугунги кунда дунёда унинг аналоги йўқ. Пентагоннинг пиёда қўшинлари учун автоном жанговар платформасини (Boston Dynamics-дан “қадам босувчи” BigDog) яратиш уриниши муваффақиятсиз якунланди. Америка роботи мустақил равишда энг оддий қарорларни қабул қилишни ёки ҳеч бўлмаганда овозли буйруқларни тушунишни ўрганолмади, одам томонидан жанговар саф ва шароитларда масофадан доимий равишда бошқарув пултидан бошқариши - мақсадга мувофиқ эмас.

626
Спортивный журналист Тимур Низаев

Низаев: илк олимпия муҳаббати, икки марта тўланган ҳисоб ва амалга ошмай қолган интервью

77
Таниқли спорт журналисти Тимур Низаев Sputnik Ўзбекистон мухбирига Москва Олимпиадасидаги матбуотнинг фаолияти ҳақида сўзлаб берди.

СССР халқларининг спартакиадаси: асосий ўйинларга қандай тайёргарлик кўрилган

Олимпиада-80 дан бир йил олдин Москвада СССР халқларининг VII-ёзги спартакиадаси бўлиб ўтди. Айнан шу пайтда спорт иншоотлари биринчи бор синовдан ўтказилди, ҳакамларнинг иши ва спортчиларнинг тайёргарлигига баҳо берилди. Бу ерда журналистлар ҳам ўрганишган. Бу кўп жиҳатдан келажакда, ўйинларнинг ўзида ёрдам берди.

"Биз Спартакиадага 6-7 кишилик гуруҳ бўлиб бордик. Спортнинг барча турларини ўзаро тақсимлаб олган эдик. Бу пайтга келиб мен "Физкультурник Узбекистана" газетасида учинчи йил ишлаётган эдим ва мен учун бу жуда ҳодиса бўлди. Мен биринчи бор ичига 30 ҳилдан ортиқ спорт турини олган комплекс мусобақаларни шарҳладим. Бизнинг муҳарриримиз Давлат Тимурович Фаттахов бизни Олимпия ўйинларига йўлланмани ва аккредитация Спартакиадада энг яхши ишлаган одамга берилиши билан умидлантирди. Натижада мен танландим", - дейди Низаев.

Олимпиада бошланишидан олдин ташкилий қўмита барча иттифоқ республикаларидан журналистларни йиғди. Ўшанда Ўзбекистон ССРдан тўрт киши бўлган: Москвага Тимур Низаевдан ташқари, "Совет Ўзбекистони" ("Советский Узбекистан") газетасидан Ҳайдар Носиров, Сафар Остонов - "Ёш ленинчи" ("Молодой ленинец") ва Олег Якубов "Правда Востока"дан йўл олдилар.

Шаҳар даражасидаги коммунизм ва журналистика айёрлиги

Суҳбатдошнинг сўзларига кўра, Москвадаги Ўйинларда ажойиб муҳит ҳукмронлик қилган ва СССР пойтахтида бир мунча вақт ҳақиқий коммунизм ҳукм сурди: мисли кўрилмаган мўл-кўлчилик, Олимпия ўйинлари қатнашчилари, меҳмонлари ва ташкилотчилари учун бепул ичимликлар ва транспорт.

"Ҳамма жой тоза ва саранжом эди. Ўшанда барча кераксиз шахслар 101-километрдан нарига кўчирилганди. Дўкон расталарида ҳамма нарса бор эди, ҳатто олдин сотилмаган ёки сотиб олиш қийин бўлган нарсалар ҳам бор эди. Мен жуда кўп сувенирларни жуда арзон нархда сотиб олганим эсимда", - деб эслайди Тимур Таджиевич.

Турар жой ва иш шароитларидан ҳам мамнун эдик: матбуот Москва марказидаги "Россия" меҳмонхонасининг шинам хоналарида жойлаштирилди, журналистлар яқин масофада - Лужникидаги замонавий ва шинам матбуот марказида ишладилар. Шу ернинг ўзида бошқа мамлакатлардан келган минглаб ҳамкасблари билан ҳам суҳбатлашишган. Бунга ўнлаб пиво навлари сотиладиган матбуот барнинг муҳити ҳам таъсир қилган.

"Бир марта эслайман, Грузиянинг "Лело" спорт газетаси бош муҳаррири Тенгиз Гачечиладзе билан барда ўтирган эдик. Гаплашиб ўтирдик, ичиб бўлиб ташқарига чиқдик ва иккаламизга қанчадан тушганини сўрамаганига ҳайрон бўлдим. Шундай бўлиб чиқдики, мен ҳам, у ҳам бир-биримиз учун билдирмай тўлаб қўйган эканмиз. Муҳит ана шундай дўстона бўлган", - дея хотирлайди Тимур Таджиевич.

 

Архивные фотографии журналиста Тимура Низаева
© Sputnik / Рамиз Бахтияров
Архивные фотографии журналиста Тимура Низаева

 

Бироқ, иш пайтида рақобат ҳам бор эди. Низаевнинг сўзларига кўра, аввало белоруссиялик ҳамкасблар билан рақобат бўлган, гарчи уларнинг ҳар бири ўз мамлакати ҳақида ёзган. Бу рақобат руҳида эмас, балки ўз спортчилари, спорт турлари, республикаларининг тарғиботига ўхшар эди.

"Мен ҳам ўз кузатувларим ва қарашларимнинг бир нечтасини захирада сақлаб турдим. Бу миллатчилик хусусиятига эга эмасди, аксинча бу профессионал ҳийла эди", - дея қўшимча қилди спорт мухбири.

У 25 кун сезилмай ўтиб кетганига иқрор бўлади. Владимир Высоцкийнинг тўсатдан ва бутун мамлакатни ҳайратда қолдирган дафн маросими хотирада қолди. Низаев кордондан ўта олмади ва маросимни узоқдан кузатди.

Бундан ташқари, ўн минглаб меҳмонлар ва спортчилар, миллионлаб телетомошабинлар каби Тимур Таджиевичнинг кўнглида ҳам осмонга учиб кетган Олимпия айиқчаси қолди. Ҳамманинг кўзига, ўзлари хоҳламаган ҳолда ёш келди. Алоҳида шаҳардаги коммунизм спорт эртаги билан якун топди: эртаси куни меҳмонхонадаги хизматчилар доимгидай меҳмонлардан нолий бошладилар.

Ғолиблар билан учрашувлар ва телефон орқали янгиликлар

Москвадаги 1980 йил Ўйинларига ўзбекистонлик спортчилар максимал рекорд сони билан етиб келишди - 15 нафар.  Ҳар бир спортчи учун Низаев улар ўйнаган спорт турларини ва таржимаи ҳолини синчковлик билан ўрганиб, олдиндан чизмалар тайёрлаган. "Физкультурник Узбекистана" газетаси ҳафтада уч марта нашр этиларди, тўрт саҳифадан учтаси Олимпиадага бағишланганди. Материалларнинг деярли барчаси нашр этилган.

"Москвада содир бўлганларнинг барчаси – ёрқин, кўркам, гўзал бўлган. Ҳар бир аренада субпресс-марказлари бор эди: Крылатскоедаги эшкак эшиш каналида, "Битца" от спорти марказида. Хотирамда айниқса Мытищи қолди. У ерда стендли отишма бўйича мусобақалар ўтказилган эди ва унда Рустам Ямбулатов кумуш медалини қўлга киритди. Худди шу "Битца"да от спорти бўйича умумжамоа ҳисобида Юрий Ковшов чемпион бўлди. Ватандошларимиздан бири Собиржон Рўзиев кумуш медал совриндори бўлди. У ҳақида бир неча бор хабарлар ёзгандим. Велотрекда сирдарёлик Александр Панфилов "кумуш"ни қўлга киритди", - дейди суҳбатдош.

Унинг сўзларига кўра, энг муваффақиятли интервью Собиржон Рўзиев билан бўлди. У спортчини Москва Ўйинлардан ҳам олдин билар эди, ундан илк интервьюни 1977 йилда олган эди. Рўзиев доим чет элларда юрар эди, шунинг учун унинг чиқишларини ҳар доим ҳам жонли томоша қилиш имкони бўлмасди.

"Мен Иттифоқ даврида ҳеч қачон ташқарига боролмаганман. Кейинчалик мустақиллик йилларида дунё бўйлаб саёҳат қилишга муваффақ бўлдим. Рўзиевнинг қиличбозлигини фақат Олимпия Ўйинларида кўрдим. Унинг ҳал қилувчи зарбани беришгача бўлган қунтини унутиб бўлмайди", - деб эслайди Тимур Низаев.

Шунингдек, чавандоз Юрий Ковшов ва ўқчи Рустам Ямбулатов билан материаллар ҳам бўлган.

"Мен билан гаплаша олмаган ягона одам бу Лариса Павлова бўлди. У аёллар волейбол жамоаси таркибида Олимпиада чемпиони бўлди. Нимагадир бунинг иложиси бўлмади", - дея таъкидлади журналист.

Мусобақалардаги ишини эслаб, Низаев бундан 40 йил олдин технологиялар бутунлай бошқача бўлганини таъкидлайди. Тошкентга у янгиликларни телефон орқали узатарди, стадионлар ва спорт мажмуаларида суратга олишни, албатта, матбуотнинг ҳозирги имкониятлари билан таққослаб бўлмайди.

"Пекиндаги Олимпия стадионида 36 та камера бор эди, Москвада эса, адашмасам, атиги 12 та камера бўлган. Энди эса дронлардан ва йирик планда суратга олишади. Бунда спортчининг ҳис-туйғулари кўринади, экранда қайтаришлар намойиш этилади. У пайт эса бу кабилар ҳақида гап бўлмаган ҳам. Технологик силжиш ҳайратга солади", - дея қўшимча қилди журналист.

Шу билан бирга, тўртта Ўйинларда қатнашган Низаев, айнан Олимпиада-80ни ўзининг фаолиятидаги илк Ўйин сифатида бошқача қадрлайди.

За работу на соревнования самого высокого уровня Тимур Низаев был удостоен множества престижных наград и памятных медалей
© Sputnik / Рамиз Бахтияров
За работу на соревнования самого высокого уровня Тимур Низаев был удостоен множества престижных наград и памятных медалей

"Мен жуда кўп жойларда бўлдим: Осиё ўйинларида ҳам ва қолган учта олимпиадаларда ҳам. Пекинга мени бу сафар Ўзбекистондан эмас, балки ХОҚ раҳбарияти томонидан таклиф қилишди, ҳатто "Спорт ва матбуот" номинациясида мукофот ҳам тақдим этишди. Ҳамма жой ўз ҳолича ажойиб эди, лекин биринчи Ўйинлар биринчи муҳаббатга ўхшайди: бундай нарсани унутиб бўлмайди", - дея иқрор бўлади у.

Дунёни спорт қутқариб қолади

Тимур Таджитович, спортга бефарқ бўлмаган кўплаб одамлар сингари, коронавирус пандемияси туфайли Олимпия ўйинларининг 2021 йилга кўчирилиши ҳақидаги хабарни афсус билан қабул қилди. У бундай қатъий чоралар тарихда бешинчи бор жорий этилаётганини эсга олди. Шу билан бирга, у спортнинг нафақат халқаро муносабатларнинг маданий-гуманитар таркибий қисмига, балки ҳар қандай мамлакат иқтисодиётига ҳам қўшадиган улкан ҳиссасини эсга олди.

Спортивный журналист Тимур Низаев освещал четыре олимпиады и несколько Азиатских игр, а также десятки других международных турниров
© Sputnik / Рамиз Бахтияров
Спортивный журналист Тимур Низаев освещал четыре олимпиады и несколько Азиатских игр, а также десятки других международных турниров

"Халқаро Олимпия Қўмитаси президенти Томас Бахнинг Европанинг меҳнатга лаёқатли аҳолисининг уч фоизи спорт соҳасида бандлиги ва Европа ЯИМнинг икки фоизи спорт бизнесига тўғри келишини айтгани бежиз эмас. Бу катта сонлар ва у соҳанинг муҳимлигидан далолат беради", - деб ишонч билдиради Низаев.

Унинг фикрига кўра, пандемия одатий дунёни ўзгартирди, янги муносабатларни ўрнатди. Журналистнинг фикрича, ушбу мураккаб воқеликда айнан спорт бутун инсоният учун бирлаштирувчи тамойилга айланиши керак.

77
Мавзу:
Олимпиада-80: ҳаммаси қандай бўлган эди?
Андрей Серенко

Серенко: фақат "фантазёрлар" АҚШнинг толиблар билан битимига оптимизм билан қарайди

203
Россиянинг замонавий Афғонистонни ўрганиш маркази етакчи эксперти Андрей Серенко регион атрофидаги фантазиялар ва реаллик ҳақида гапирди

Охирги ой давомида АҚШ Афғонистоннинг тўртта провинциясида "Толибон" радикал уюшмаси позициялари бўйлаб зарба берди. Уюшма аъзолари, Вашингтон февраль ойи охирида толиблар билан имзолаган ва 20 йилдан буён давом этиб келаётган қуролланган можарога чек қўйиши лозим бўлган тинчлик битимини бузганини ишонч билан таъкидлашмоқда.

Россиянинг замонавий Афғонистонни ўрганиш маркази етакчи эксперти Андрей Серенко фикрича, АҚШ умуман олганда - америка ҳарбийларининг толибларга қарши ва аксинча жанговар ҳаракатларда иштирок этмаслиги билан - шартнома бўйича энг муҳим мажбуриятлардан бирини бузди.

Эслатиб ўтамиз, АҚШ ва НАТО мамлакатларининг бошқа муҳим мажбурияти - бу Афғонистондан 14 ой давомида ўз қўшинларини чиқариб кетилиши эди.

Серенко фикрича, ушбу, бир қарашда олдиндан келишилган график ҳозирда "муаллақ" турибди ва бу ҳолат америка линияси боши берк кўчага кириб қолганини англатади.

"Ушбу битим борасида аллақандай оптимизмни сақлаб қолиш учун том маънода фантазёр бўлиш керак. Реалист бўлиб, "Толибон" ҳеч қачон урушни тўхтатмасли, ҳеч қандай қўшинни чиқариш билан уюшмани тинчлантириб бўлмаслиги ҳақида ўз-ўзингизга ҳисоб бермоғингиз лозим. Шундай экан, қўшинларни чиқаришни вақтинча тўхтатишга тўғри келар эҳтимол, толиблар яна америка қўшинлари ва НАТО кучларига ҳужум қилишлари мумкинлигини билган ҳолда", — деди сиёсатшунос Sputnik Тожикистон билан суҳбатда.

Экспертнинг таъкидлашича, бу сингари сценарий ҳеч қандай наф келтирмайди, биринчи навбатда, толибларнинг ўзига фойда бермайди, сабаби, бу ҳолатда ўз тарафдорларига нега АҚШ билан битим барбод бўлгани хусусида тушунтириш беришга тўғри келади.

Эришилган тинчлик битимининг барбод бўлиши "Толибон" етакчилари шаънига берилган зарбадир, дейди Серенко.

Ушбу ҳолатдан манфаат кўрадиган ягона куч - бу афғон ҳукумати бўлиб, у аввал ҳам бир неча маротаба худди шундай сценарий рўй бериши ҳақида огоҳлантирган.

203
Мавзу:
Афғонистон: 30 йил тинчлик илинжида
Жители Ташкента по возможности приобретают маски для профилактики вируса

Ўзбекистонда карантин қачон бекор қилинади - эксперт жавоби

46
(Янгиланган 07:15 04.08.2020)
Ўзбекистонда 3 август кунги ҳолатга кўра коронавирус билан касалланганлар сони 26 301 нафарга етган. Шу билан бирга, ушбу инфекцияга чалинган беморлар сони кетма-кет иккинчи кун камайган

ТОШКЕНТ, 4 авг - Sputnik. Коронавирусга қарши кураш штаби аъзоси Ҳабибулло Оқилов АОКА залида бўлиб ўтган матбуот анжуманида 15 августдан кейин карантин чоралари юмшатиладими, деган саволга жавоб берди.

Эслатиб ўтамиз, июль ойининг охирида Республика махсус комиссияси қарори билан Ўзбекистонда жорий этилган карантин чекловлари 15 августга қадар узайтирилган эди.

Оқиловнинг қайд этишича, олдинда ҳали салкам икки ҳафта вақт бор. Агар шу вақт давомида пасайиш динамикаси қайд этилса, карантинни юмшатса бўлади.

"Худди шу динамика қайд этилса, яъни ўтган кунларда касаллик қайд этилиши 700 дан ошган бўлса ва бугун 513 тага тушган бўлсак, кейинги кунларда 500, 450 қайд этилиб, шу рақамлар атрофида касаллик аниқланса, албатта, 15 августдан кейин карантинни юмшатса бўлади. Ва биз ушбу таклиф билан Республика махсус комиссиясига чиқишимиз мумкин", - деб айтган Оқилов.

Ўзбекистонда 3 август кунги ҳолатга кўра коронавирус билан касалланганлар сони 26 301 нафарга етган. Шу билан бирга, ушбу инфекцияга чалинган беморлар сони кетма-кет иккинчи кун камайган.

Мамлакат Соғлиқни сақлаш вазирлиги тақдим этган сўнгги маълумотларга кўра, айни пайтда тиббиёт муассасаларида даволанаётган 8 880 нафар бемордан 927 нафари оғир, 224 нафари эса ўта оғир аҳволда. Коронавирус инфекцияси қурбонлари сони 159 нафарни ташкил этмоқда.

46
Мавзу:
COVID-19 умумжаҳон пандемияси