Андрей Серенко

Серенко: фақат "фантазёрлар" АҚШнинг толиблар билан битимига оптимизм билан қарайди

219
Россиянинг замонавий Афғонистонни ўрганиш маркази етакчи эксперти Андрей Серенко регион атрофидаги фантазиялар ва реаллик ҳақида гапирди

Охирги ой давомида АҚШ Афғонистоннинг тўртта провинциясида "Толибон" радикал уюшмаси позициялари бўйлаб зарба берди. Уюшма аъзолари, Вашингтон февраль ойи охирида толиблар билан имзолаган ва 20 йилдан буён давом этиб келаётган қуролланган можарога чек қўйиши лозим бўлган тинчлик битимини бузганини ишонч билан таъкидлашмоқда.

Россиянинг замонавий Афғонистонни ўрганиш маркази етакчи эксперти Андрей Серенко фикрича, АҚШ умуман олганда - америка ҳарбийларининг толибларга қарши ва аксинча жанговар ҳаракатларда иштирок этмаслиги билан - шартнома бўйича энг муҳим мажбуриятлардан бирини бузди.

Эслатиб ўтамиз, АҚШ ва НАТО мамлакатларининг бошқа муҳим мажбурияти - бу Афғонистондан 14 ой давомида ўз қўшинларини чиқариб кетилиши эди.

Серенко фикрича, ушбу, бир қарашда олдиндан келишилган график ҳозирда "муаллақ" турибди ва бу ҳолат америка линияси боши берк кўчага кириб қолганини англатади.

"Ушбу битим борасида аллақандай оптимизмни сақлаб қолиш учун том маънода фантазёр бўлиш керак. Реалист бўлиб, "Толибон" ҳеч қачон урушни тўхтатмасли, ҳеч қандай қўшинни чиқариш билан уюшмани тинчлантириб бўлмаслиги ҳақида ўз-ўзингизга ҳисоб бермоғингиз лозим. Шундай экан, қўшинларни чиқаришни вақтинча тўхтатишга тўғри келар эҳтимол, толиблар яна америка қўшинлари ва НАТО кучларига ҳужум қилишлари мумкинлигини билган ҳолда", — деди сиёсатшунос Sputnik Тожикистон билан суҳбатда.

Экспертнинг таъкидлашича, бу сингари сценарий ҳеч қандай наф келтирмайди, биринчи навбатда, толибларнинг ўзига фойда бермайди, сабаби, бу ҳолатда ўз тарафдорларига нега АҚШ билан битим барбод бўлгани хусусида тушунтириш беришга тўғри келади.

Эришилган тинчлик битимининг барбод бўлиши "Толибон" етакчилари шаънига берилган зарбадир, дейди Серенко.

Ушбу ҳолатдан манфаат кўрадиган ягона куч - бу афғон ҳукумати бўлиб, у аввал ҳам бир неча маротаба худди шундай сценарий рўй бериши ҳақида огоҳлантирган.

219
Мавзу:
Афғонистон: 30 йил тинчлик илинжида (54)
Кандидат в президенты США Джо Байден

"Руслар Трампнинг рақиби обрўсни тўкишмоқда" ва улар буни жуда яхши уддалашмоқда

110
Жо Байденда муаммолар пайдо бўлди: океан орти ОАВлари таянаётган Америка махсус хизматларидаги манбаларга кўра, уни обрўсизлантириш билан Россия шуғулланмоқда.

Агар бу назариядан келиб чиқадиган бўлсак, Байденнинг штаби Москвадаги рақиблар катта ютуқларга эришганликларини тан олишга мажбур бўлади.

Ҳозирда янгиликлар лентаси Байден ўзига вице-президентликка номзод сифатида қора танли сенатор Камала Харрисни танлагани ҳақида хабарларга тўла. Эҳтимол, Байденни шу қадамни ташлашга мажбур қилишган.

Гап шундаки, яқинда йирик социологик компаниялар томонидан ўтказилган икки сўров натижаларига кўра, Байден ва Трамп тарафдорлари ўртасидаги олдинги тафовут тўсатдан эриб, одатий статистик хатолардан фарқланмайдиган даражага тушди.

Breitbart хабар қилади: "Чоршанба куни эълон қилинган Hill-HarrisX сўров натижалари Трампнинг 40 фоизидан фарқли ўлароқ, Байден 43 фоиз тўплаганини кўрсатди. Худди шу куни эълон қилинган Rasmussen Reports сўрови натижалари (Трампнинг) 45 фоиз овозига қарши Байден 48 фоиз овоз олганини кўрсатди. Иккала сўровда ҳам Байден кўрсаткичлари одатий статистик нуқсонлардан бироз ошганлиги кўриниб турибди".

Бир ой олдин, Америка ахборот майдонида Трамп рақибидан 10-12 фоиз ортда қолаётганини кўрсатган сўровлар фаол муҳокама қилинганди. Агар шундай давом этса, демократлар номзоди штаби алами ичида қолган тарафдорларига Америка сайловларига бу каби шафқатсиз аралашган рус агентларининг исмлари, жойлашув жойи ва фамилиялари рўйхатини зудлик билан тақдим этишига тўғри келади. Бу, эҳтимол, амалга оширилар ҳам, лекин агар ҳақиқий сайловчилар кайфиятларини афсонавий рус аралашуви билан боғлаб кўрсак, жуда кулгили манзара намоён бўлади.

Бир томондан, Байденнинг рейтингини Чикаго ва Нью-Йоркдаги тартибсизликлар билан боғлиқ вазият эзмоқда. Мисол учун, Чикагода ўтказилган ижтимоий адолат учун курашнинг энг сўнгги мисоли қуйидагича: "Чикаго полицияси душанба куни эрта тонгда Чикагонинг Magnificent Mile савдо ҳудудида ва шаҳарнинг бошқа қисмларида юзлаб одамлар ойналарини синдириб, дўконларни талон-тарож қилиб, полиция билан тўқнашувларда қатнашганидан сўнг 100 киши ҳибсга олингани ва 13 нафар полиция ходими жароҳатлангани ҳақида хабар берди", - дея хабар беради USA Today газетаси.

Чикаго ва Нью-Йорк шаҳар мэрлари президентнинг оммавий тартибсизликларни бостириш учун федерал куч тузилмаларидан фойдаланилишига қарши чиқаётгани ва вандализм ва оммавий талончиликларни “тинч намойишлар” деб атаб, уларга қарши кураш учун ҳеч бўлмаганда қандайдир қатъий чоралар кўришни рад этаётган таниқли демократлар эканлигини ҳисобга олган ҳолда, электоратнинг салбий реакцияси Трампнинг рейтингини ошишига ва Байден рейтингининг пасайишига айланмоқда. Муаммо шу қадар жиддийки, у нафақат ижимоий  сўровларда, балки реал воқеликда ҳам ўз аксини топмоқда: Нью-Йоркдан солиқ тўловчилар том маънода қочиб кетмоқдалар (шаҳардан кўчириш билан шуғулланадиган компаниялар хизматларининг нархлари осмонга кўтарилиб кетди) ва мэр (ўзи ҳам демократ ва Байден тарафдори) исёнчилардан ҳимояни эмас, балки уларга ўз ҳисобидан ичимлик ваъда қилиб, қайтиб келишларини ўтиниб сўрамоқда.

Тўғри, тартибсизликлар ва талончиликлардан азият чекаётган шаҳар ва штатларнинг мэрлари ва губернаторларини Кремль фойдасига ишлаётганликларига даъво қилса бўлади, аммо уларнинг партиявий мансублигини ҳисобга олган ҳолда, бу иш бериши даргумон. Россияни Чикагога дўконларини талон-тарож қилгани провокаторларни жўнатганликда айблашга уриниб кўрса бўлади (бу ҳеч қанагасига мэрнинг бепарволигига сабаб бўла олмайди), аммо ҳибсга олинган Чикаголик қароқчиларнинг териси ранги ҳисобга олинса, уларнинг келиб чиқиши Россиядан эканлиги ҳақидаги версияси жуда шубҳали кўринади.

Байденнинг рейтинги билан боғлиқ муаммоларнинг бошқа манбаи унинг соғлиғидир. Яқинда Rasmussen Reports ўтказган сўров натижаларига кўра, "АҚШ сайловчиларининг 59 фоизи вице-президент (Байден билан бирга сайловда қатнашадиган - таҳр.) бу кузда ғалаба қозонса, ўзининг тўрт йиллик ваколат муддати тугашидан олдиноқ президент бўлишига ишонади, шу билан бирга  39 фоизнинг бунга ишончи комил".

Қўпол қилиб айтганда, бўлажак сайловларда овоз бермоқчи бўлган америкалик сайловчиларнинг аксарияти Джо Байденни сиёсий жиҳатдан эмас, балки  биологик жиҳатдан тирик мурда деб аташади,  ва бу унинг рейтингига босим ўтказмай қўймайди, ва сайловчиларнинг ҳаммаси ҳам Оқ уйга деярли катафалкда кириб бориши ва ўз лавозимини вице-президентга мерос сифатида қолдириши мумкин бўлган  номзодга овоз беришга тайёр эмас.

Байденнинг ўзи яқин келажакда вице-президентликка номзодини тақдим этишни ваъда қилди ва бу (замонавий сиёсий мода руҳида) албатта латофатли аёл бўлишини таъкидлади. Ушбу кўламли қадамни унинг кўплаб тарафдорлари дастлаб режалаштирилганидан ҳам кенгроқ талқин қилишди ва натижада Демократик партия электоратининг энг радикал қисми бу нафақат шунчаки аёл, балки ирқий озчиликнинг вакили бўлишига ишонч ҳосил қилишди.

Аммо Байденнинг сиёсий технологлари, эҳтимол, сайловчилар қора танли аёлни деярли президенти сифатида фақатгина ирқий ва жинсий хусусиятлари туфайли сайлашга тайёр эмаслар деб тахмин қилишди ва матбуотга эҳтимолий вице-президент бўлиши мумкин бўлган оқ танли аёл – Мичиган штати губернатори штабга келиб-кетгани ҳақида хабарлар тарқатилди. Бунга муносабат ўзини кўп ҳам куттирмади: "Дам олиш кунлари Мичиган губернатори Гретхен Уитмер, оқ танли аёл, Байден билан вице-президентликни муҳокама қилиш учун учиб келгани ҳақида хабар пайдо бўлганидан кейин, қора танли аёл-демократлар, шу жумладан, аёл яшайдиган штатнинг айрим яшовчилари тушкунлик ва умидсизликка тушишди", деб хабар беради Politico.

Ва энди - қора танли фаоллар босими остида ва тўкилаётган рейтингдан қўрқиб, танлов ўзгартирилди ва Байден Калифорния собиқ бош прокурор Камала Харриснинг шериги ва эҳтимол вориси деб эълон қилди.

... Ушбу жанжалнинг ташкилотчиларига Байденнинг рейтингини зил келтирганлиги учун медал билан тақдирласа ҳам бўлар эди, аммо бир лекини бор: демократлар номзоднинг ёши Россия махсус хизматларининг провокацияси эмас, унинг вице-президентликка номзодни танлаши атрофидаги PR-ҳалокатни эса ўз сиёсий технологлари уюштирган, ва улардан ҳеч бирига Россия агенти тамғасини босиб бўлмайди.

Бундан келиб чиқмоқдаки, бизнинг океан орти ҳамкорларимиз эски, синаҳта тактикаларга мурожаат қилишлари ҳамда америка ижтимоий тармоқларида миллионлаб америкаликларни ақлдан оздириб, электорал преференцияларни ўзгартириб юбораётган афсонавий рус троллари ҳақида уйдирмаларни ўйлаб топишларига тўғри келади. Тақдирнинг қалтис ҳазили шундаки, бу айбловларнинг илгари сурилиши Байденг рейтингига янада кўпроқ босим ўтказади: америкалик сайловчилар, ўз нуқсонларига қарамай, уларни аҳмоқ, деб ўйлашларини ёқтиришмайди.

110
Евгений Примаков

“Россотрудничество”га хорижликларга тушунарли бўлган ном керак Примаков

79
Ном ўзгариши, МДҲ талабалари учун квоталар кўпайтирилиши ва таниқли артистлар билан ҳамкорлик – бу агентлик янги стратегиясининг кичик бир қисми, холос.

ТОШКЕНТ, 12 авг — Sputnik. Данара Курманова. Жорий йил июнь ойи охирида Давлат думаси депутати ва тележурналист Евгений Примаков “Россотрудничество” агентлиги раҳбари этиб тайинлангани маълум бўлди.

Лавозимга тайинланганнинг биринчи куниёқ Примаков ОАВга энди идорани “катта ўзгаришлар” кутаётганини маълум қилган эди. Аммо тафсилотларни очиқламаган эди. 11 август куни у ўзининг онлайн маърузаси вақтида ушбу ўзгаришлар борасида батафсил тўхталиб ўтди. Sputnik агентлиги янги дастурининг энг муҳим тафсилотларини ҳақида ҳикоя қилади.

Ҳеч қандай юмшоқ куч йўқ

Аввало “Россотрудничество” янги раҳбари агентлик ҳамкорларига “юмшоқ” куч терминидан воз кечишни таклиф қилди, чунки унинг тан олишича, бунга тоқат қилолмайди.

“Бу аллақандай тушунарсиз ва биз томондан ўйлаб топилмаган”, - деди Евгений Примаков маъруза бошида. Ва тушунтиришга киришди: “Россотрудничество” мақсади аввалдан куч қўллашдан эмас, балки халқаро қулайлик ва осойишталикни таъминлашдан иборат бўлган. Маданият ва таълим дастурлари орқали агентлик Россиянинг ўзи учун ҳам, ҳамкор давлатлар учун ҳам ривожланиш учун қулай шароитлар яратади".

Режалар улкан: Примаковнинг сўзларига кўра, “Россотрудничество” гуманитар хизмат ғоясидан ҳам йироқлашади. “Бу эски концепт, - дея қарорини тушунтирди у. – Биз гуманитар хизматдан тинчликни сақлашга ёрдам берувчи гуманитар таъсирга ўтишимиз керак”.

Шунга ўхшаш таъсир мисоли тариқасида Байрутдаги фожиани келтирди. Агентлик жабрланганларга ёрдам бериш учун шифокорларни юборишда илк маротаба иштирок этган. Примаков ушбу акция рамзий маънога эга эканлиги айтди ва қўшимча қилди: айнан шундай тадбирлар хорижда Россияга янада дўстона муносабатда бўлишига кўмаклашади. Улар агентлик фаолиятида ҳеч қандай куч йўқлигини кўрсатади, бирдамлик сари интилиш, холос.

Нон-стоп режимидаги иш

Очиқ маъруза ўтказишдан аввал Евгений Примаков бир ойча “Россотрудничество” ишини ўрганган ва шундай хулосага келган: агентликдаги ислоҳотларни рус клублари тармоқларидан бошлаш зарур.

“Улар тадбирдан тадбиргача эмас, балки доимий равишда ишлашлари даркор, - деди Примаков. – Бу иштирокчилар хоҳлаган пайтида кела оладиган, бир-бири билан суҳбатлашадиган, китоб ўқийдиган айнан клуб тизими бўлиши керак. Ахир бу марказлар чет элда Россия билан мулоқот қилишда муҳтож бўлганлар учун ишлайди”.

Примаковнинг фикрича, ҳар бир клуб нафақат ёшларга, балки катта ёшдагиларга мўлжалланган бўлиши керак. Чунки хорижда СССРда туғилганлар, нафақа ёшига етиб қолган кам эмас. Шу билан бирга, ҳар бир тоифадагилар учун инвидивуал фаоллик талаб этилади.

“Бизга меҳмонларни чой билан сийлаб, хўжа кўрсин учун тадбирлар формати керак эмас, - деди Евгений Примаков ва агентлик ходимларини “Рус мусиқаси куни” ёки “Рус чучвараси байрами” услубидаги ғоялардан максимал узоқлашишга чақирди”.

Аммо рус клубларининг иш режимидаги ўзгаришда бир муаммо бор: кўп рус марказлари Россия элчихонаси биносида жойлашган ва у ерга шунчаки кириш мумкин эмас. “Шу боис ҳозир янги тизимни йўлга қўйиш мумкин бўлган марказлардан ишни бошлаймиз”, - деди Примаков.

Юлдузлар кўмаги

“Россотрудничество”га тегишли талабларга мувофиқ ишлайдиган продюсерлик керак бўлади. Агентликнинг асосий тингловчилари ёшлар саналади, ёшларга поп-маданият қизиқ: замонавий мусиқа, китоб, фильм ва сериаллар. Буларнинг барчаси орқали бўлажак талабалар умуман рус маданиятига муҳаббат қўйиши мумкин, деб ҳисоблайди Примаков.

Унинг фикрига кўра, ёшларни мумтоз адабиёт билан таништириш муҳим. Лекин ёшликка хос қизиқиш ва ҳавасни бир четга суриб қўйиш ярамайди. “Замонавий болалар учун тил – бу аввало ижтимоий ва иқтисодий имкониятлар”, - деди Примаков.

Шунинг учун “Россотрудничество” чет элдаги тадбирларга кўпроқ таниқли артистларни таклиф қилиши керак, деди Примаков. “Бу ҳамма танийдиган кишилар бўлиши шарт”, - дея хулоса қилди.

Барчаси янгитдан

“Россотрудничество” номининг ўзи ёшларга хос бўлмаган ва рус тилини билмайдиган учун тушунарсиз, дея фикр билдирди Примаков. Шу боис агентликка ребрендинг лозим ва нафақат идорани, балки Россия фан ва маданият марказларини ҳам (РЦНК) қайта номлаш зарур.

“РЦНК – бу “Россотрудничество” сўзи сингари умуман жуда қийин қисқартма сўз. Чет эллик уни талаффуз қилиши мушкул”, - дея фикр юритди Примаков.
Шу билан бирга унинг расмий номини – “Федеральное агентство по делам Содружества Независимых Государств, соотечественников, проживающих за рубежом, и по международному гуманитарному сотрудничеству” – сақлаб қолади. Рус бўлмаган аудитория учун ташқи брендни ўзгартириш даркор, холос. Рус тилида сўзлашадиганларни “Россотрудничество” сўзи қўрқитмайди. Агентлик учун янги ном яратиш кўплаб кераксиз харажатларни келтириб чиқаради. Бу пулларни фойдали нарсаларга сарфлаш мумкин, деб ҳисоблайди Евгений Примаков.

Умуман, мувофиқлик ва тежамкорлик Примаков стратегиясидаги асосий мезонлар бўлгандек туюлади. Янги қисқартма сўзни яратиш учун у бренд менежерларни ҳам ёллашни режалаштирмаяпти. Бунинг ўрнига у “Россотрудничество” орқали бир пайтлар Россия университетларига ўқишга кирган талабалар ўйлаб топиши учун очиқ танлов ўтказмоқчи. Примаковнинг ўзи бу ғояни қуйидаги тушунтиради: лойиҳанинг бевосита иштирокчиси бошқаларга кўра бренд концепциясини жуда яхши ҳис қила олади. Танлов ўтказиш мантиғи ҳам шундан келиб чиққан.

МДҲга алоҳида эътибор

“Россотрудничество” янги лойиҳалар билан шуғулланиб, Россия таълимини тарғиб қилишни ташлаб қўймайди, дея маъруза охирида тинчловчиларни ишонтиришга шошилади Примаков. “Россия президенти фармонига кўра яқин бир неча йил ичида хорижлик талабалар учун бепул таълим олиш квоталари икки бараварга кўпайтирилади. Ҳозир уларнинг ҳажми 15 мингни ташкил этади”, - деди у. Қолаверса, агентлик Россия ва рус тили билан боғлиқ ҳар қандай таълим лойиҳаларини қўллаб-қувватлашга ҳаракат қилади. “Ҳатто агар кимдир чет элда ҳовлисида гуруҳ ташкил этиб, рус эртакларини ўргатса, бу жуда ажойиб”, - дейди Примаков.

Шунингдек, “Россотрудничество” замонавий ёшларни нима қизиқтириши янада яхшироқ билиш учун таҳлилга кўпроқ эътибор беради. Бунинг учун агентлик сайтни тубдан ўзгартиришни ният қилган. “Одамларга Россиянинг гуманитар фаолиятини кузатиш қизиқ бўлиши лозим, ҳозирги кўринишдаги сайтимизга соғлом ақлли ҳеч ким эрмак учун кирмайди, - дейди Евгений Примаков. – Сайт ўқувчилари сонини кўпайтириш керак”.

Ушбу ҳамма хатти-ҳаракатлар, шубҳасиз, вақт талаб этади, чунки агентлик қатъий доирада ишлайди – ҳар бир лойиҳани камида бошланишидан бир йил олдин тасдиқлаш керак. Шунга қарамасдан, “Россотрудничество” раҳбари киритилаётган янгиликлар сабаб ташкилот янада очиқроқ бўлишига ваъда бермоқда. “Бу айрим хатти-ҳаракатлар туфайли агентлигимизга нисбатан бирор кишида пайдо бўлиши мумкин бўлган эски стереотипларга қарши курашда ёрдам беради”, - дея хотима қилди Примаков.

79
Визит Абдуллы Арипова в Сохский район

Сўхда қурилаётган кичик аэропорт ҳақида маълумот берилди

9
Президент қарори билан Сўх тумани “Новобод” маҳалла фуқаролар йиғинидаги 10 гектарда кичик аэропорт ташкил этилмоқда.

ТОШКЕНТ, 12 авг — Sputnik. Сўх туманида самолёт ва вертолётлар учиш-қўниш майдончаси ташкил этиш ишлари бошланди. Бу ҳақда бош вазир Абдулла Ариповнинг туман фаоллари билан бўлиб ўтган йиғилишда маълум қилинди.

Сўх тумани ҳокимлиги ахборот хизмати хабарига кўра, тумандаги “Новобод” маҳалла фуқаролар йиғини ҳудудида кичик аэропорт ташкил этилмоқда. Мазкур майдон салкам 10 гектар майдонни эгаллайди. Бу ердан илгари маҳаллий аҳоли аэропорт сифатида фойдаланган.

Авиақатновларга Ўзбекистондаги “Humo Air” авиакомпаниясининг Ан-2 самолёти ҳамда “Ўзбекистон ҳаво йўлларининг” “Uzbekistan Helicopters” МЧЖга қарашли МИ-8 вертолётларини жалб қилиш кўзда тутилмоқда.

Ан-2 самолёти 12 та йўловчи сиғимига, МИ-8 вертолёти эса 16 нафардан 20 нафаргача одам олиш имкониятига эга ҳисобланади.

Йўловчилар 35-40 дақиқада Фарғонадан Сўхга ёки Сўхдан Фарғонага етиб олиш имкониятига эга бўлади. Парвозларни ҳозирча кунига 2 тадан амалга ошириш мўлжалланмоқда. Келгусида талабга қараб парвозлар кўпайтирилиши мумкин.

Эслатиб ўтамиз, аввалроқ Фарғона шаҳридан Сўх туманига кичик авиация транспортида парвозлар йўлга қўйилиши хабар қилинган эди.

9