Мигрантлар камайиши Петербургдаги бизнесга қандай таъсир қилди

673
Коронавирус пандемияси, ёпиқ чегаралар ва деярли музлаб қолган халқаро туризм яқин хорижий мамлакатдан келганлар меҳнат қилаётган иқтисодиётнинг деярли барча жабҳаларига таъсир кўрсатди. Ишчи кучи етишмаслигидан энг кўп пойтахтлар жабр кўрмоқда.

ТОШКЕНТ, 8 ноя — Sputnik. Дмитрий Матвеев. Пандемия Санкт-Петербургдаги меҳнат бозорига жиддий таъсир кўрсатди. Уй-жой коммунал хизматлари, умумий овқатланиш соҳасидаги ходимлар ва шаҳарда ободонлаштириш ишлари билан шуғулланувчиларнинг асосий қисмини  Ўзбекистон ва бошқа яқин хорижий мамлакатдан келган мигрантлар ташкил этарди. Аммо тақиқ ва чекловлар киритилган кейин уларнинг кўпи ватанига қайтишга шошилди, ёпиқ чегаралар туфайли эса қайтиб кела олишмайди.

Умумий овқатланиш ва кадрлар етишмаслиги

Тақиқ ва чекловлардан энг кўп жабр кўрган учта соҳа умумий овқатланиш, меҳмонхона бизнеси ва сайёҳлик соҳалари бўлди. Охирги икки соҳада вазият ўта ачинарли, умумий овқатланиш эса омон қолишга уринмоқда. Чунки уларга санитария-эпидемиологик талабларга риоя қилган ҳолда ишлашга рухсат берилди.

hh.ru компанияси маркетинг бўлими маълумотларига кўра, октябрь ойида бўш иш бозоридаги қулаш сентябрь билан таққослаганда туризм, ресторан ва меҳмонхона соҳаларида қайд этилган – минус 7 фоиз. Бу қисман эпидемиологик вазият сабаб жорий қилинган қатор чеклов чоралари ҳамда ўтган даврда бу соҳада ходимларга бўлган ошган талабга боғлиқ.

Петербурглик ресторатор Михаил Фейгельманнинг сўзларига кўра, пандемияга қадар унинг ходимларининг 20 фоизини Ўзбекистон, Тожикистон, Беларусь ва Украинадан бўлган мигрантлар ташкил қилган.

“Бизда бу мамлакатлардан бўлганлар нафақат клининг соҳасида ишларди, улар орасида официантлар ҳам, иш бошқарувчилар ҳам, хостеслар ҳам, ошпазлар ҳам бор эди. Ҳозир ходимлар етишмаслиги жуда катта, чунки бизнинг соҳада кўпчилик ҳукумат исталган вақтда кафе ва ресторанларни ёпиб қўйишидан қўрқиб ишлашни хоҳлашмайди”, - дея тушунтирди Фейгельман.

У пандемия бошланиши билан унинг кўплаб ходимлари ватани Ўзбекистонга кетиб қолгани ва энди эса улар қайта олмаётганликларини қўшимча қилди.

Ресторатор ишончлироқ соҳаларни – савдо-сотиқ, қурилиш ёки хавф камроқ бўлган соҳаларни танлаётганларни тушунишини тан олади. Бироқ Марказий Осиёдан бўлган ишчиларсиз унинг аҳволи жуда оғир кечади. Айнан шу боис у янги муассасасини тўлиқ равишда очолмайди. Қолаверса, ресторатор ўзининг асосий лойиҳаси учун ишчи кучи етишмаслигига дуч келмоқда.

Унинг бу соҳадаги ҳамкасби, Петербургдаги ресторан тармоқларидан бири ва фитнес марказнинг хўжайини Алексей Фурсов ўзбекистонликлар унда асосан ошпаз ва фаррош бўлиб меҳнат қилишганини таъкидлади.

“Ишчи кучи етишмаслиги бор. Ходимлар етишмаслиги барча соҳаларда ресторандан тортиб қурилишгача кузатилмоқда. Афсуски, улар ўрнини россияликлар билан тўлдириб бўлмаяпти – маҳаллий кадрлар ҳам етишмаяпти”, - дейди ишбилармон.  

Уйларни ким қуради?

Уй-жой коммунал хизматлари, ободошлантириш ва қурилиш соҳасида ишловчи компаниялар ўзларини ишонганроқ ҳис қилишади, лекин у ерда ҳам муаммолар мавжуд. hh.ru маркетинг бўлими маълумотларига қараганда, октябрда уй-жой коммунал хизмати соҳасида, жумладан, муҳандис, энергетикачи, ҳисобчи, бошқарувчи, ҳуқуқшунос ҳамда ўрта-махсус ёки ўрта маълумотли мухатассислар чилангар, сантехник, диспетчер, тракторчи ва бўёқчи ва ҳоказоларга бўлган талаб ўсгани кузатилган. Февраль ойидаги кўрсатгичларга қараганда малакали кадрлар 7 фоизга, ишчилар эса 30 фоизга кўпроқ талаб қилинмоқда.

“Пандемия авж олган паллада, бозордаги бошқа аксарият соҳаларга ўхшаб, бу соҳада ходимларга бўлган талабнинг пасайгани қайд этилганди. Бугунги кунда битта бўш иш ўрнига 4,3 та резюме тўғри келяпти. Бу меъёридан бир оз камлиги ва умуман олганда кадрлар етишмаслигидан далолат беради. Талабгорлар резюмесида сўралган иш ҳақи 55 минг рубл, соҳа иш берувчилари 50 минг таклиф қилишмоқда”, - дея қайд этишди компания экспертлари.

Санкт-Петербургда ёрдамчи ишчиларга бўлган талаб ёз ойида ўса бошлади. Апрелда февралга қараганда пасайиш 46 фоизни ташкил этди, аммо июндан ижобий тарафга ўзгарди ва ҳозиргача давом этмоқда.

Энг кўп юк туширувчи, ёрдамчи ишчилар ва ювувчилар талаб қилинмоқда. Иш ишларга таклиф қилинаётган ўртача иш ҳақи 39 минг рубль, бир йил олдин 36 минг рубль эди.

Александр, Санкт-Петербургда ободошлаштириш ишлари билан шуғулланувчи ташкилотлардан бирининг раҳбари Sputnik Ўзбекистон билан суҳбатда унинг компаниясида мигрантлар ўрнини озроқ Россия фуқаролари билан тўлдириш кузатилганини маълум қилди.

Унинг сўзларига кўра, хорижликларнинг оммавий кетишидан кейин у кадрлар етишмаслиги муаммосига дуч келган.

Александр ойлик кўпроқ бўлишига қарамасдан мигрантлар орасида ободонлаштириш ишларидаги қийинлиги сабаб ишни ташлаб кетиш ёки интизомсизлари учраб туришини маълум қилди. Айримлари бир кун ишга чиқиб, кейин чиқмай қўяди. Шу билан бирга маҳаллий ишчилар ҳам интизом жиҳатдан фарқ қилмайди, шу боис кетган мигрантларнинг ўрнини тўлиқ тўлдириб бўлмайди.

Бу муаммолар туфайли у кунбай иш ҳақи тўлашга ўтган. Бу иш берувчига ишончсиз ишчилар билан ўз вақтида муаммосиз хайрлашишига имкон беради.

“Барҳаёт” курьерлар

Пандемияда ютиб чиққан ягона соҳа бу озиқ-овқат ва бошқа товарларни элтиб берувчи соҳа бўлди деса ҳам бўлаверади. Эпидемия сабаб кўпчилик ўзини яккалади, бу маҳсулотларни уйга онлайн буюртма беришнинг ўсишига олиб келди.

Ўзбекистонлик мигрантлар пандемияга қадар бу соҳада россиялик ёшлар, яъни талабалар, турли техникум ўқувчилари ва мактаб битирувчилари томонидан рақобатга дуч келишган эди. Буни Sputnik Ўзбекистон агентлигига “Яндекс.Такси” (“Яндекс.Еда”, “Яндекс.Лавка”) PR хизмати қисман тасдиқлади. Улар уларнинг курьерлар сонига ўқув йили ва чақирув кампанияси жиддий таъсир кўрсатишини таъкидлашди.

Дмитрий Полетаев
© Foto : Из личного архива Дмитрия Полетаева

“Бизда курьерлар ишламайди, биз ўзини ўзи банд қилганлар ва профессионал хизматлар билан ҳамкорлик қиламиз. Биз талаб ва таклиф мувозанатини ушлаб турибмиз, ҳозирча кадрлар етишмаслигини сезмадик, лекин пандемиянинг меҳнат бозорига босимини сезяпмиз”, - деди компания вакили.

Ўз навбатида ходимларни саралаш билан шуғулланувчилар Россиянинг Шимолий пойтахтида октябрда курьерлик бўш иш ўринлари сони ўтган йил октябрига қараганда 18 фоизга ўсганини маълум қилишди. Чакана савдо ва меҳмонхона ресторан бизнеси соҳасида жонланиш бўлмоқда. Курьерлар ҳозир талаб энг юқори бўлган ишчилардир. Бу соҳада иш ҳақи ҳам ўсиши кузатилмоқда: бир йил ичида деярли 10 минг рублга ўсди.

Бундай шароитларда курьерлар иши ҳеч бўлмаганда пандемия ва меҳнат бозоридаги инқироз якунланишига қадар барқарор ва сердаромадли бўлиб кўринади.

673
Заливка нефтепродуктов в танкеры

Хитой АҚШни нефтни қайта ишлашда сиқиб чиқарди: бундан Россия ютадими?

286
Пекин нефтни қайта ишлаш бўйича қувватни ошириб, бензин ва дизель ёқилғисига пул тикмоқда. Келгуси йилдаёқ ХХР бу кўрсатгич бўйича АҚШни ортда қолдириши мумкин.

ТОШКЕНТ, 2 дек — Sputnik. Ирина Бадмаева. Пекин нефтни қайта ишлаш бўйича қувватни ошириб, бензин ва дизель ёқилғисига пул тикмоқда. Келгуси йилдаёқ ХХР бу кўрсатгич бўйича АҚШни ортда қолдиради. Америкаликлар ЯИМ бўйича ҳам ортда қолиши эҳтимоли юқори. Аммо, таҳлилчиларнинг таъкидлашича, хитойликларга пандемиянинг иккинчи тўлқини халақит бериши мумкин.

Етакчи ўзгариши

Хитой давлат статистика бюроси маълумотларига кўра, октябрь ойида мамлакатда нефтни қайта ишлаш икки ярим фоизга ошиб, суткасига 14,09 миллион баррель миқдоридаги тарихий рекордга етган. АҚШда сентябрда жами 13,5 миллион эди.

Хитойликлар бу билан тўхтаб қолиш ниятида эмас. Келгуси йил охирида иккита янги нефтни қайта ишлаш (НҚИ) заводи ишга туширилади, дейилади Халқаро энергетика агентлигининг ноябрь ойидаги ҳисоботида. Бу 2023 йилдан кейин рўй бериши кутилган эди.

Умумий қуввати кунига 1,2 миллион баррель бўлган яна тўрттаси қурилмоқда. Масалан, бутун Буюк Британия бўйлаб шунча қайта ишланади.

Хитой бир неча ўн йиллардан буён бензин ва дизель ёқилғисига ўсган талабни қондиришга ҳаракат қилмоқда. Хатти-ҳаракатлар зое кетмади.

“2020 йилдан буён мамлакат нефть маҳсулотларини ишлаб чиқаришни уч бараварга кўпайтирди. 2025 йилга келиб нефтни қайта ишлаш суткасига 20 миллион баррелга етади”, - дейди Марк Гойхман, “ТелеТрейд” ахборот таҳлилий марказ бош иқтисодчиси.

АҚШ ўтган асрдан буён қўлдан бой бермай келаётган етакчиликни 2021 йилда бой беради, деб ҳисоблайди агентлик суҳбатдоши.

Америкаликлар НҚИларни нефть нахлари тушиб кетиши ортидаги паст таннарх сабаб ёпишмоқда. Ўтиб бораётган йилда қора олтин нархи бир неча марта тушиб кетди. Масалан, 18 мартда Brent маркали 15 фоизга арзонлашди ва 2003 йилдан буён биринчи марта баррелига 24,52 доллардан сотилди.

Ёқилғига бўлган дунё талаби ҳам қисқарди. Шу боис нефтни қайта ишлаш рекорд даражадаги 1,7 миллион баррелга пасайди. Боз устига катта қисми айнан Америка НҚИга тўғри келди.

Яшил энергетика: ким ғолиб бўлиб, ким ютқазмоқда

Хитойнинг яна бир муваффақияти сабаби – коронавирусга қарши самарали курашиш, деб ҳисоблайди “Алор Брокер” бош таҳлилчиси Алексей Антонов. Хитой иқтисодиёти қайта тикланиб, мустаҳкамлигини намойиш этмоқда, Европа ва АҚШда эса қулашда давом этмоқда.

Хитойликларнинг нафақат нефтни қайта ишлаш, балки металлургияда ҳам етакчилик қилаётганликлари тасодифий эмас. “Бирламчи ресурслар истеъмоли маркази, Хитой эндиликда янада юқори қайта ишлаш саноатини ривожлантирмоқда”, - дейди Марк Гойхман.

Бу каби суръатлар ҳам Ҳиндистон, ҳам Яқин Шарқда кузатилмоқда, дея таъкидлайди иқтисодчи. Бу Ғарб компанияларининг қатор эскирган қувватларнини ҳатта Осиё минтақасида, масалан, Сингапурда ёпилишга олиб келади.

Қолаверса, АҚШ ва Эски дунё аста-секин муқобил энергия манбалари фойдасига углеводородлардан воз кечмоқда. Хитой эса қатъий экологик мажбуриятларга боғлиқ эмас.

“Штатлар Хитойга ифлос ишлаб чиқариш майдончаларини тақдим этиб, яшил энергетикага пул тикмоқда. Иқтисодий жиҳатдан ривожланган мамлакатлар бошқалари ҳисобига тикланадиган ресурсларга ўтишини молиялаштиради ва уларни яна “экологик солиқ” тўлашга мажбур қилади. Оқ уй маъмуриятида бу иш билан янги президен ҳузурида иқлим масалалари бўйича махсус вакил бўладиган сисёсий оғир вазнли Жон Керри шуғулланади”, - дейди Антон Гринштейн, “Hamilton” инвестиция компанияси эксперти.

Нефтга қарам Россия яшил сценарий учун компаниялар харажати ўсиши ва бюджет даромади тушиши билан оғир оқибатларга олиб келади. “Хом ашё тузилиши сақланишида маҳаллий иқтисодиётга АҚШ нефтни қайта ишлашда биринчиликни сақлаш қолиши фойдалироқ”, - деб ҳисоблайди суҳбатдош.

Россия 15-20 йилдан кейин тушиб кетаётган  нефть даромадларини ўрнини тўлдириш учун ғазнини бошқа манбалар билан тўлдирииш ҳақида жиддий ўйлаши зарур, дея қўшимча қилади Марк Гойхман.

Яқин келажакда Хитойда нефть маҳсулотлари сарфи ошиши ортидан бу йўналишда хом ашёнини экспорт қилишга диққатни қаратиш лозим.

Пандемия: осиёча сценарий

Аммо ҳаммаси якунланиш хусусиятига эга. 2025 йилга келиб Хитойда ишлаб чиқиш қувват талабдан ўзиб кетиш эҳтимоли юқори. Хитой CNPC нефтгаз корпорацияси маълумотларига кўра, 5 йилдан сўнг мамлакатда нефть маҳсулотлари суткасига 1,4 миллион баррель ҳаддан зиёд бўлиши мумкин.

“Ҳозир Штатлар билан кескинлашган муносабатлар шароитида Хитой нефтчилари ташқи савдодаги чекловлардан қайтариб ютиб олиш хоҳиши билан ёнмоқда. Шу тариқа давлат обрўини кўтариш”, - дея тахмин қилади Алексей Антонов.

Шу боис ҳозирги тенденцияларни 3-5 йил олдинга кузатиш асосида татбиқ қилган ҳолда нафақат нефтни қайта ишлаш, балки ЯИМ миқдори бўйича ҳам етакчи ўзгаришини кутиш мумкин.

“Пандемияга қадар Хитойга Америка иқтисодиётини ортда қолдириш учун 5 йил етмаган эди. Энди эса коронавирусга қарши курашдаги самарали кураш туфайли хитойликлар муддатидан аввал олинга чиқиб олишлари мумкин”, - дея ҳисоблайди Антон Гринштейн.

Бошқа масала – АҚШ ўрини бўшатишга ҳозирми. Америка ҳукумати муаммони иқтисодий ва дипломатик жиҳатдан ҳал қилишга уриниб кўрганди, дея таъкидлайди таҳлилчи. Лекин бу иш бермади. Ҳозир эса президент ишбилармон ўрнига президент сиёсатчи келмоқда.

Бундай ташқари, Хитойда нефтни қайта ишлаш маҳсулотларига бўлган талабнинг кескин ўсиши эпидемологик вазиятнинг яхшиланиши билан боғлиқ. Аммо Осиёда иккинчи тўлқин рўй бериши истисно қилинмаган. Касалланиш авж олиши аллақачон Индонезия, Япония, Жанубий Кореяда кузатилди. Бу АҚШ ва Хитой ўртасидаги кучларни тубдан ўзгартиришга қодир.

286
Теглар:
иқтисод, нефть, Россия, АҚШ, Хитой

"Руслар буни уддалади": жаҳон тоталитар державаси барпо этилди

1118
"Россия сегодня" Халқаро ахборот агентлиги Америка Қўшма Штатлари бизни яқин тўрт йил ичида нима учун жазолайди, деган саволга жавоб топди

Виктор Мараховский
Бу - гарчи тўғридан-тўғри бўлмаса-да, аммо жуда тушунарли жавоб. Агентлик мутахассислари олти ой давомида ўнлаб америка ОАВларида чоп этилган мақолалар бўйича ("Саккизоёқ 3" коди билан) тадқиқотлар ўтказдилар, унда бизнинг давлатимиз номи ҳам келтирилган.

Хулоса: Америка медиа-соҳасида (демакки америка сиёсатида ҳам) бизнинг сиз билан мавжудлигимиз контексти энди анча ойдинлашди (ва шунинг учун Америка сиёсати учун) аниқ. Шунингдек, унда бизга қандай роль ажратилгани ҳам.

Демакки, бизга бўладиган, Россияга нисбатан кутилаётган тахминий муносабатлар ҳам тушунарлидек.

Яхши хабар: америка ОАВлари бизни эслашади, яхши кўришади, ва ҳатто 2016 йилгидан, яъни "руслар борасидаги жазава" ўз чўққисида бўлган вақтдагиданда кўпроқ эсга олишар экан (эсга олишлар чорак кўрсаткичга ортган).

Нохушроқ хабар: ўтган йилги обзордан тахминан бир йил ўтиб ҳеч вақо ўзгарган эмас.

Жорий йилнинг 1 августидан 15 ноябрига қадар Россия ҳақида чоп этилган 1227 мақола орасида — нольтаси позитив ёзилган. Нейтрал, дея баҳолаш мумкин бўлган мақолалар ("йўқ, руслар Трамп ғалабаси ҳақидаги заҳарли хештегни ишга туширмади", "йўқ, руслар сайлов натижаларига таъсир кўрсатишмади"; "руслар сайловларга аралашувини инкор этишмоқда" каби), - 46 та, ёки умумий ҳажмдан тўрт фоизни ташкил этади.

Қолган 96 фоизи — бу ҳаттоки такрорий эмас, балки мақсадли аудиторияга бир хил мантрани аҳмоқона тарзда сингдиришдан иборат: руслар сайловларга аралашишмоқда, руслар ижтимоий тармоқларда сизнинг онгингизни бузмоқда, руслар Трамп учун, руслар фейкларни тарқатишмоқда.

Габриэлнинг Россия АҚШ сайловларига аралашмаслиги ҳақидаги сўзлари ортида нима турибди? Германияда Россия АҚШда ўтказилган 2016 йилги сайловларга аралашмагани ҳақида гапира бошлашди. Sputnik радиоси эфирида сиёсатшунос Юрий Почта немислар Қўшма Штатлар томонидан, шу жумладан ўз номларига ҳам қарши айтилаётган айбловларнинг асоссизлигини тан олишни бошлашгани ҳақида таъкидлади.

Ушбу сингдиришлар шу даражада умидсиз ва зерикарли эдики, бу ерда ҳатто ҳазм этиладиган нарсанинг ўзи йўқ эди: кабинетларда ёки масофадан иш билан банд бўлган, ўз ҳаётида ҳеч нарса билан ҳақиқатда қизиқмайдиган журналистлар ва муҳаррирлар ўтиришар, улар ҳафтасига беш марта (мисол учун CNN — 106 кунда 570 та мақола чоп этган) қуйидагилардан бизни хабардор этиш учун оғиз очишарди:

— Путин ўз броси Трампни бизнинг сайловларга аралашиш учун қўллаб-қувватлаш ҳақида орзу қилмоқда,
— Россия сайловларимизни синдиришга ҳаракат қилишда давом этмоқда,
— Россиялик троллар аудиторияга таъсир кўрсатмоқда,
— Ижтимоий тармоқлар рус хакерлари ва троллар фаолиятини лозим тарзда назорат қилмаяпти,
— Трамп учун овоз бериб, сен соядаги қора лорд Путиннинг кўрсатмаси бўйича овоз бермоқдасан.
Буларнинг барчасининг, табиийки Россияга нисбатан ҳеч қандай алоқаси бўлмаган ва бўлмайди ҳам. Бу АҚШ медиа-ҳаётининг ички бир элементи - онги суст омма ва узлуксиз сайловлар цикллари кечадиган мамлакат.

Бу шундай бир давлатки, бу ерда ички душманлар бўйлаб зарба берадиган медиапушкаларнинг асосий вазифаси оммага узлуксиз равишда - бир хилдаги суггестив мантраларни, яқин қолган сайловларда қатнашиб, лозим бўлган номзодга овоз беришга даъват қилувчи (бу, агар ёдингиздан кўтарилган бўлса, демократия деб аталади) гипнос-мантраларни етказишдан иборат.

Икки минг йигирма иккинчи йил ушбу тетик демократияга фақат битта янгилик олиб келди: ижтимоий платформалар-гигантлар Facebook ва Twitterда ўз назоратида бўлган медиа-майдонни демократлардан бўлган номзод Жо Байден фойдасига цензура қилди.

Яъни:

— Трампни "бузғунчи мафияга қарши курашувчи" сифатида улуғлайдиган коллектив онгларни бостириш (Qanon тақиқига қаранг) - бунда Трамп Путиннинг қўғирчоғи ва оқ ирқчилар ҳомийси сифатида иблисона бир қиёфада гавдалантирилди,

— Трамп ҳар сафар оғиз очганида "ижтимоий тармоқлар томонидан жалб қилинган мустақил экспертлар" томонидан унинг гаплари ёлғон сифатида баҳоланган тақдирда, уни мум тишлашга мажбурлаш (19 октябрдаги маълумотларни топишга муваффақ бўлдим: Трамп 65 марта "мум тишлатилган", аммо Трамп оғзини оммавий равишда ёпиш кўринишидаги ҳақиқий разолат ҳали олдинда эди),

— Байден ва унинг оиласи Украинада қандай ўйнаганлари мавзусига бағишланган энг мейнстрим матбуот суриштирувларини ҳам оғзини ёпиб ташлаш (бу ерда Twitter ва Facebook ўта натижадор бўлди — New York Postда ёритилган кичик-Байденнинг саргузаштлари ҳақида демократ-сайловчиларнинг каттагина қисми бехабар қолиб кетди).

Биз ахборот асри XXI асрнинг тоталитар державаси барпо этилиши саҳнасини кузатдик, ва у деярли кўз ўнгимизда тамом бўлди.

Медиа-майдонларга эгалик қилувчилар бир вақтнинг ўзида фантомларни реклама қилиб (масалан, худди ўша рус аралашуви, холбуки 5 ноябр куни АҚШ киберхавфсизлиги ва инфратузилма хавфсизлиги агентлиги бўйича раҳбари Кристофер Кребс айтганидек, умуман бўлмаган) , унга айтиладиган эътирозларни блоклашмоқда, демократларга берилган овозлар сеҳрли тарзда 14 миллион овозга кўпайиб, иккиланаётганлар овози йўқ қилинди ва худди ўша "ҳеч қандай алдашлар бўлмади, Трамп алдаяпти, трампистлар ҳам" ритмидаги гипнос-мантраларни илгари сурмоқда.

...Бу ерда нимани қайд этиш лозим?

Биз, албатта, АҚШ маъмуриятининг кейинги ҳаракатларига таъсир кўрсатишга қодир эмасмиз. Биринчидан, чунки Америкада "Россияпарастлар лоббиси" йўқ ва бўлмаган ҳам (айтганча, айниқса у ҳеч қачон республикачилар орасида бўлмаган: АҚШдаги "россияпараст" сиёсий арбоб аслида Демпартиядан президентликка маргинал номзод Тулси Габбард бўлган, у бизни жазолашга даъват қилмагани учун "рус активи" деган ном орттириб олганди).

Иккинчидан — ва энг асосийси — биз битта оддий нарсани ёдда сақлашимиз керак: мана ўн йилдирки АҚШ элитаси (сиёсий, медиа, ва бошқа исталган) Россия ҳақида ҳеч вақо билмайди. Американинг ҳеч бир сиёсатчиси бизнинг заҳарли мамлакатимизга келишмайди, уларнинг ҳеч бири Москва, Питер, Екатеринбург, Сибирь ва Камчаткани кўрмаган; уларнинг ҳеч бири руслар билан учрашмаган, албатта, БМТда тайёрлаб қўйилган навбатдаги ўзаро "батлл"ларда иштирок этадиган рус дипломатларидан ташқари; Россия ҳақидаги барча маълумотлар уларга, ҳар сафар Путин томонидан заҳарланадиган ва мўъжиза туфайли омон қоладиган трансмиллий сиёсий-лесбиянкалар ва ўта бадқовоқ мухолифатлардан иборат патологик кадрлар орқали етказиб турилади.

Аммо, буларнинг барчаси ҳам улар эътибори перифериясида: барча асосий душманлар уларнинг ўз миллати ичида мужассамлашган ва айнан уларни биринчи ўринда забт этишади.

Бундаги яхши хабар нимада дейсизми?

Юқорида санаб ўтилган сабабларга кўра бизнинг давлатимизга қарши кураш ва жазолашнинг аллақандай ноёб методлари қўлланилади, дея ўйламаслик лозим.

Исталган бир мамлакатга аниқ ва мақсадли ҳаракатларни қўллаш учун уни билиш талаб этилади. Қандайдир отишмада олий даражадаги боссни ўлдиришга ҳаракат қилганлар, билишадики: буни узоқ ўрганишсиз амалга ошириш мумкин эмас.

Хуллас: гап АҚШ Россиянинг оғрийдиган жойига зарба беришга унчалик қодир эмаслигида ҳам эмас (отиладиган нарсанинг барчаси кўп йиллар олдин отилиб бўлинган). Ҳаммаси бунданда ёмонроқ: улар ҳаттоки бизнинг мамлакатга зиён етказиш масаласида ҳақиқатан диққатни жамлашга қодир эмас.

Биттагина оддий сабабга кўра: айни вақтда у ерда ички оппонентларни ўз асосий рақиби сифатида кўрувчи медиа-сиёсий олигархия ғалаба қозонди.

Бу эса, ушбу фонда қуйидагиларга босим ўтказиш лозимлигини англатади:

— "янги тенглик" ни рад этадиган диний консерваторларга, яъни девиант озчиликларнинг сўзсиз имтиёзли позициясини;
— ўзининг бекаму-кўстлиги ва уларнинг оқланган ҳаёт тарзи ҳақидаги тасаввурлари учун оқ танли эркакларни;
— "яшил" энергетика фойдасига анъанавий энергетикага, —
олдиндан шуни айтиш жоизки, Россия таҳдиди ҳақидаги фантом маргинал сифатида қаралади. Ва шовқинли, аммо самарасиз методлар билан ғолиб чиқиши керак.

Аммо бу Россиянинг "Шимолий оқим - 2" каби макролойиҳаларига ҳеч нарса хавф солмаётганини англатмайди. Аммо, ушбу таҳдид кучаймоқда, деб таъкидлаш учун ҳам ҳеч қандай асос йўқ.

Бизни, табиийки, яхши кўришмайди (ҳатто, нафратланишади, деб айтиш мумкин — ахир ҳар не рўй берганда дунёдаги гегемонни ярим соат ичида йўқ қилишга қодир бўлган коинотдаги ягона давлатдан нимани ҳам кутиш мумкин).

Аммо давлатнинг тоталитар тузилмаси, у "раҳнамо" ёки "демократик" бошқарув шаклига эга бўлсин, нормал ҳолатдаги давлат тузилмасидан шуниси билан фарқ қиладики, у ҳамиша бош душманларни ўз ичида излайди ва топади.

Шундай экан, барчамиз сабрли бўлишимизга тўғри келади.

Ёки, попкорн, ёки бўлмаса семичка оволинг.

1118
Национальная валюта Узбекистана — сум

Пенсия таъминотига доир қонун лойиҳаси тайёрланди

178
Молия вазирлиги “Фуқароларнинг давлат пенсия таъминоти тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига ўзгартишлар киритишга доир ҳужжат тайёрлади.

ТОШКЕНТ, 2 дек — Sputnik. Молия вазирлиги “Фуқароларнинг давлат пенсия таъминоти тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига ўзгартишлар киритиш ҳақида Ўзбекистон Республикаси Қонуни лойиҳасини тайёрлаб, умумий муҳокамага қўйди.

Лойиҳанинг асосий мақсади - “Ногиронлиги бўлган шахсларнинг ҳуқуқлари тўғрисида” 2020 йил 15 октябрдаги қонунига асосан, “Фуқароларнинг давлат пенсия таъминоти тўғрисида”ги қонунида белгиланган “ногирон” деган атамани “ногиронлиги бўлган шахс” атамасига алмаштириш.

- меҳнат қобилиятини йўқотган ногиронлиги бўлган шахсга меҳнат қобилияти тикланганлиги ёки узрсиз сабабларга кўра қайта кўрикдан ўтишга келмаганлиги оқибатида пенсияси тўхтатиб қўйилиб, беш йилдан муддатдан сўнг шахсни такроран ногиронлиги бўлган шахс деб эътироф этилганида, амалда бўлган қонунчилик талабларидан келиб чиқиб ногиронлик пенсиясини тайинлаш.

- пенсионернинг вафоти муносабати билан унинг вафот этган ойдаги пенсия пулини оила аъзоларига тўлиқ миқдорда тўлаш.

Таъкидланишича, қонун лойиҳасининг қабул қилиниши Давлат бюджетидан ҳамда Молия вазирлиги ҳузуридаги бюджетдан ташқари Пенсия жамғармасидан йилига 4,4 млрд сўм қўшимча маблағ талаб этилади.

178