Ситуация в Нагорном Карабахе

Суриялик туркманлар Қорабоғда: уруш мақсадидаги сафарбарликми ёки катта кўчиш?

1514
Суриялик кўчманчи-жангарилар урушдан кейинги Қорабоғ ҳақиқатига айланиши мумкин. Бунинг муқобили тарихда бўлган: Усмонийлар империяси даврида албанларнинг сербия Косовосига кўчиб ўтишини эсга олайлик.

Туркия учун бу ташкиллаштириган миграция - яъни Жанубий Кавказда жиддий ва узоқ вақтга мустаҳкам ўрнашиб олиш учун қўшимча имкониятдир.

Тоғли Қорабоғдаги қуролланган можаро бир неча минг суриялик ёлланма жангариларни жалб этди, улар жанговар ҳаракатлар зонасига Туркия воситачилигида кириб келиб, Озарбайжон томонидан жанг қилишди. Уч томонлама битим имзолангач ва уруш якун топгач, бугунги кунга қадар террорчи-сайёҳларнинг ватанга қайтганлиги хусусида ҳали ҳеч нарса маълум эмас. Сурияликлар ўз оилалари билан Озарбайжонга қайтарилган туманларда уй-жой қилиши эҳтимоли юқори.

Sky News Arabia телеканали маълумотларига кўра, турк ҳукумати туркман оилаларнинг Сурия шимоли-шарқидан Тоғли Қорабоғ ҳудудларига кўчиб ўтишларига ёрдам бериб келмоқда (кўчиб ўтувчиларга Озарбайжон фуқаролиги ваъда қилинмоқда). Буларнинг барчаси минтақа демографиясини ўзгартириш учун амалга оширилмоқда. Туркия Африн шаҳрида (Сурия шимоли-шарқида) шундай трансформация бўйича тажрибага эга бўлган, у ерда ҳозирда туб аҳолининг 7%дан камроқ қисми истиқомат қилишади.

Сурия шимоли-шарқидаги Автоном администрация вакили Шафан ал-Хабурий Sky News Arabiaга берган интервьюсида турк ҳукуматининг суриялик оилаларни Тоғли Қорабоғ минтақасига кўчириш ташаббуси ҳақидаги маълумотларни тасдиқлади. У, Турк раҳбарияти 1923-1929 йилларда Қорабоғ ҳудудида пойтахти Лочин шаҳрида бўлган "Қизил Қурдистон Республикаси" бўлгани ҳақидаги фактни унутмаслигини қайд этиб ўтди.

Бу лойиҳанинг ҳеч қандай фантастик жиҳати йўқ. Террористик тажрибага эга бўлган кўчманчи-турклар (Усмонийлар салтанати ташкил топишидан олдин Яқин Шарқда яшаган турклар тўлқинлари авлоди) камроқ маблағ эвазига ҳам қаерда ва кимга қарши бўлишидан қатъий назар жанговар ҳаракатларда иштирок этишга қодир бўлган тайёргарликдан ўтган "ҳарбий контингент"ни ташкил этади. Тахминан оладиган бўлсак Қорабоғнинг гўёки "кавказ косовоси"га айлантирилиши Анқарага қардош халқ ҳимояси учун бош кўтариш имконини беради. Турк парламенти Озарбайжонга қўшинлар юборилишини маъқуллади, ва бу Жанубий Кавказда РФда таъқиқланган "ЖАбҳат ан-Нусра", "Фиркат Хамза", "Султон Мурод", ва бошқа экстремистик қурд уюшмалари иштирокида катта геосиёсий ўйин бошланишидир.

Кавказнинг янги "янычарлари"

Турк томони ёлланма кучларнинг Озарбайжонга юборилишини расман рад этмоқда, шу билан бир вақтнинг ўзида Арманистон ўн йиллардан буён турк ҳукуматига қарши курашиб келаётган Қурдистон ишчилар партиясини қўллаб-қувватлаётгани ҳақида маълум қилмоқда. Боку таъкидига кўра, Сурия ва Ливандан келган ёлланма жангарилар Арманистон томонида жанг қилмоқда, бу технологик жиҳатдан иложсиз, аммо айни вақтда долзарб ҳам эмас. Мўрт дунё вақт синовидан ўтмоқда. Қорабоғ тупигидан чиқиш у ерга шубҳали ўтмишга эга яқин шарқ "колониячиларини" кўчириш эмас, балки дипломатик ёндашувларни изламоқ даркор.

Эслатиб ўтмоқчиман, Латакия ва Алеппо провинцияларида 100 минг атрофида сурия туркманлари истиқомат қилиб, улар САР ҳукумат қўшинлари билан узоқ йиллар давомида жанг қилиб келаётган қатор террорчилик ташкилотлари билан боғлиқдир.

Туркия ҳукумати туркманларнинг қуролланган гуруҳларини қўллаб-қувватлайди. Аfrinpost медиа-ресурси 23 ноябр куни турк ҳукумати Сурия шимолидаги Афин қурд регионида Тоғли Қорабоғга, "озарбайжон армияси томонидан эгалланган ҳудудга" кўчиб ўтиш истагида бўлган оилаларни рўйхатга олиш учун иккита офис очгани ҳақида хабар берди. Ва ҳозирда бу офисларда (асосан Хомс провинциясидан) туркманлар оилаларидан иборат узун-узун навбатлар юзага келган. Бу одамларнинг барчасини мотивациялашгани эҳтимолдан ҳоли эмас. Мигрантларни Тоғли Қорабоғга жўнатишдан олдин турк разведкаси улар ҳақидаги маълумотларни ўз базасига киритмоқда.

Озарбайжон "Ронаи" қурдлар маданияти маркази раҳбари Фахраддин Пашаевнинг сўзларига кўра, бугун Озарбайжонда 240 мингга яқин курдлар истиқомат қилишади, аммо Туркия Тоғли Қорабоғга Яқин Шарқ қурдларини эмас, балки фақат туркманларни (оилалари билан биргаликда) кўчириш истагида. Арманистон аҳолисини инобатга олмаган тақдирда ҳам, бунинг Озарбайжонга нафи бўлармикин?

1923 йилдаги аҳолини рўйхатга олиш ишларига мувофиқ, Тоғли-Қорабоғ автоном вилоятида армянлар 94%ни ташкил қилган, аҳолининг қолган 6%и асосан озарбайжонлар бўлган. Қурдлар ва руслар озчиликни ташкил этишган. Совет ҳукумати йилларида Қорабоғдаги арман аҳолиси 77%гача камайган, озарбайжонликлар эса 21%дан ортган. 1990 йй бошидаги уруш ўз тузатишларини киритган. Истиқболда демографик таркиб қандай бўлишини олдиндан тахмин қилиш қийин.

Армия кундалик ҳаёти

Тоғли Қорабоғнинг арман қисмида Россия тинчликпарвар кучлари урушдан кейинги ҳаётни қайта изга солиш учун бор имкониятни қўлламоқда. Муҳандис-сапёр бўлинмалари инженер разведкасини амалга ошириб, йўлларни миналардан тозалашмоқда, умумий фойдаланиладиган йўллардан ёниб кетган техникани эвакуация қилишмоқда. Степанакертда йўл ҳаракати тикланган, фуқаро инфратузилмаси ижтимоий объектларига электр ва сув келган, инсонпарварлик маркази фаолият юритмоқда, аэромобил госпитал ишламоқда. Россиялик тинчликпарварлар қочқинлар автобусларини кузатиб қўйишмоқда, бир неча минг аҳоли шу вақтгача уйига қайтишга муваффақ бўлди.

Озарбайжон Республикаси, Россия Федерацияси президентлари ва Арманистон Республикаси Бош вазири томонидан 9-ноябр куни имзоланган уч томонлама баёнотга кўра, 25-ноябр куни Озарбайжон армиясининг бўлинмалари Келбажар ҳудудига киришди, 20-ноябр куни Агдам ҳудуди, ва кўп ўтмай (1-декабр куни) Лочин вилояти ҳам Боку назорати остига ўтди. Россия тинчликпарвар кучлари воситачилигида ҳудуднинг Озарбайжон томонига берилиши - 1992 йилги қочқинларнинг зудлик билан қайтишини кўзда тутмайди.

Қорабоғнинг кейинги тақдири кўп ҳолатларда армия ва Озарбайжон Республикаси ҳарбий-сиёсий раҳбариятига боғлиқ. Еттита туманнинг Арманистон "хавфсизлик ҳудудидан" худди шундай кам сонли аҳоли яшайдиган ва хавфли озарбайжон зонасига трансформация қилиниши – мутлақо тавсия этилмайдиган иш. Еттита ҳудудга сурия туркманлари кўчиб келиши эҳтимоли бор. Аммо 28 йилдан сўнг янги жойга кўникиб бўлган озарбайжонлик қочқинларни "ҳеч қаёққа" қайтариш - жуда мураккаб масала.

Бу хилда бир халқнинг иккинчиси билан "қўлаки" алмаштирилиши юз бериши мумкин.

Сал олдин Озарбайжон президенти Илҳом Алиев Туркия Мудофаа вазири Хулуси Акар, ТИВ раҳбари Мевлют Чавушоглу, разведка етакчиси Хакан Фидан ва пиёда қўшинлари қўмондони Умит Дюндар билан мулоқотда Россия ва Туркия можарони ҳал этишда "тенгҳуқуқли ролга эгалиги" ҳақида баёнот берган эди. Турк ҳарбий маслаҳатчилари мамлакатда кенг тақдим этилган. Уларнинг кўпчилиги Қорабоғдан олисда, аммо Арманистон билан чегарадош Нахичеван автономиясида бўлиб туриши Боку ва Анқаранинг "арман фронтида" олдиндан катта урушга тайёрлигидан далолат беради. Россия тенглик асосда жанговар ҳаракатларни тўхтатди, ва бундан ҳамма ҳам мамнун эмас.

Турк мудофаа вазири Хулуси Акар 24 ноябрь куни РФ билан музокаралар давом этаётганини ва уч томонлама битимга эришилгач, Қорабоғдаги кузатув пунктлари ўртасида турк патрули режалаштирилаётгани ва энг муҳими: "Биз буни Озарбайжон билан музокараларимизга монанд равишда амалга оширамиз", дея баёнот қилган эди.

Бу ерда гап ҳамкорликдаги мониторинг маркази ҳақида бормаётгани аён. Анқара минтақа манфаатлари ва можаро томонларини тинчлантириш мантиғига зид бўлса-да, ҳаракат қилишга тайёр. Эҳтимол, Қорабоғдаги "янги тинчлик" кимгадир жуда тинчлик бермаяпти.

1514
Тренировка к Параду Победы

"Масала ёпилди": ҳарбий сиёсатшунос РФ ва АҚШнинг СНВ-3 бўйича келишуви ҳақида

358
(Янгиланган 18:09 27.01.2021)
РФ ва АҚШ Стратегик ҳужумкор қуролларини қисқартириш тўғрисидаги шартномани Москва шартлари билан узайтиришга келишиб олдилар, дейилган ТИВ хабарида.

Sputnik радиоси эфирида ҳарбий сиёсатшунос Андрей Кошкин бу масала тезкорлик билан ҳал қилинса, аниқ фойдали бўлади, деб таъкидлади.

Россия ва АҚШ Стратегик ҳужумкор қуролларни қисқартириш тўғрисидаги шартномани (ДСНВ, СНВ-3) Москванинг шартларида узайтиришга қарор қилдилар. Бу ҳақда ташқи ишлар вазирининг ўринбосари Сергей Рябков маълум қилди.

“Бизнинг шартларимизда: беш йилга ҳеч қандай дастлабки шартларсиз, ҳеч қандай қўшимчаларсиз”, - деб таъкидлади ТИВ вакили.

Сешанба куни Россия ва АҚШ президентлари Владимир Путин ва Жозеф Байден ўртасида телефон орқали суҳбат бўлиб ўтди. Натижада СНВ шартномасини узайтириш бўйича келишувга эришиш тўғрисида ноталар алмашинувини олқишлашди.

Оқ уйнинг маълумотларига кўра, Байден ва Путин ўз ходимларига 5 февралга қадар шартномани узайтиришга улгуриш учун кўрсатма беришди.

Давлат Думасининг маълумотлар базасидан келиб чиққан ҳолда, Россия етакчиси ҳужжатни ратификация қилиш учун киритди. СНВ-3 шартномасини узайтириш тўғрисидаги шартномада беш йилга узайтириш - 2026 йил 5 февралгача кўрсатилган.

Давлат Думаси қонун лойиҳасини чоршанба куни бўлиб ўтадиган ялпи мажлисда кўриб чиқади, деди Дума халқаро ишлар қўмитаси раҳбари Леонид Слуцкий.

Sputnik радио эфирида ҳарбий сиёсатшунос, Плеханов номидаги Россия иқтисодиёт университети сиёсатшунослик ва социология кафедраси мудири Андрей Кошкин икки мамлакат раҳбарларининг бундай тезкор қарори аниқ фойда келтиришини таъкидлади.

“Кечагина Россия президенти Владимир Путин АҚШ президенти Жо Байден билан телефон орқали мулоқот қилди, бунинг натижасида биринчи навбатда - АҚШ томонидан Россиянинг СНВ-3 шартномаси бўйича барча шартларга рози бўлиш тўғрисида қарор қабул қилинди. Яъни шартномани ҳеч қандай шартларсиз узайтириш. Бундай узайтирилиш содир бўлган деб ҳисоблаш мумкин, чунки иккала томон ҳам шартномани ратификация қилиш механизмини ишга туширишди. Масала ёпилди, деб айтса бўлади. Менимча, бундай тезкор ечим, биринчи навбатда, дунёдаги барқарорликни таъминлаш учун фойдали бўлади. Келажакда 45-президент Дональд Трамп даврида бўлгани каби барқарорлаштириш механизмларини йўқ қилиш эмас, қуролланиш пойгасини жиловлашни таъминлайдиган янги механизмларни яратиш учун имконият бўлиши учун", - деди Андрей Кошкин.

Россия ва АҚШ ўртасидаги СНВ-3 шартномаси 2011 йил 5 февралда кучга кирди. Ҳужжатда назарда тутилишича, ҳар бир томоннинг ядровий арсеналлари шундай камайтирилиши керакки, етти йил ичида ва ундан кейин ҳам қуролларнинг умумий сони 700 минтақалараро баллистик ракеталар, сув ости кемалари ва оғир бомбардимончи самолётларда жойлашган баллистик ракеталар, шунингдек, 1550 боеголовкалар ва 800 та жойлаштирилган ва жойлаштирилмайдиган ракеталардан ошмаслиги керак.

Бугунги кунда СНВ-3 Россия ва АҚШ ўртасида қуролларни чеклаш тўғрисидаги амалдаги ягона битим ҳисобланади. Ҳужжат муддати 2021 йилнинг 5 февралида тугайди. Агар шартнома узайтирилмаса, дунёда йирик ядровий державалар арсеналларини чекловчи бошқа биронта ҳужжат қолмайди.

2020 йил 16 октябрда Россия президенти Владимир Путин амалдаги ДСНВ ҳеч қандай шартларсиз бир йилга узайтиришни таклиф қилганди. Россия Ташқи ишлар вазирлигининг қўшимча қилишича, Москва нафақат келишувни узайтиришни таклиф қилади, балки шу билан бирга АҚШ билан биргаликда мавжуд ядровий жанговар зарядлар сонини бир йилга музлатиш мажбуриятини олишга ҳам тайёр.

Москва бундай ўзаро "музлатиш" тўғрисида қарор қабул қилиниши, АҚШ қўшимча талабларисиз шарти билан амалга оширилиши маълум қилди.

Ўз навбатида, Вашингтон Хитойни шартномага қўшилишини талаб қилди, аммо кейинчалик бундан воз кечгани маълум бўлди.

358
Теглар:
Россия ТИВ, ядро қуроли, Жо Байден, Владимир Путин, АҚШ, Россия
Мавзу бўйича
"Ҳеч бўлмаса уриниб кўриш керак" – мутахассис “СНВ-3” ҳақида
Россия ва АҚШ СНВ-3 битимини узайтира оладими — Кокошин фикри
Россия ва АҚШ ДСНВ шартномасини бир йилга узайтиришга яқинлашди - Небензя
Москва шартларида: Россия ва АҚШ “ДСНВ” шартномасини узайтиришга келишиб олди
Ракетный эсминец  США Дональд Кук

Американинг “Дональд Кук” кемаси Қора денгизда “йўқ қилинди”

891
Россия ҳарбий денгиз флотини кучайтириш -  Америка "яккаҳокимлик" иллюзиясини чеклаш ва кўпқиррали дунёни сақлаб қолиш учун керакдир.

Эҳтимолий душман Россия денгиз чегараси яқинида пайдо бўлганда, у тезкорлик билан “кутиб олинади” ва кемалар, қирғоқ мудофаа тизими ёки авиация ёрдамида йўқ қилинади. Баъзан ушбу тизимларнинг барчаси биргаликда ҳаракат қилади ва буни кўп вариантли жанговар ўқув машғулоти дейилади.

Американинг “Дональд Кук” номли эсминеци 23 январ куни Қора денгизга кириб келди ва Россия ҲДФнинг одатий “нишони”га айланди. Миллий Мудофаа марказида “Қора денгиз кучлари ва воситалари кузатувга киришди” деб қисқа хабар қилишди. Шу куннинг ўзида Россия ҳаво космик кучларининг олтита жанговар самолётилари, Қрим ярим ороли қирғоғидан 300 км масофада америка эсминци бўйлаб “зарба” берди. Ушбу  вазифани бажариш учун иккитадан Су-30 ва Су-27 ҳамда иккита Су-24 бомбардимончи самолётлар осмонга кўтарилди. Улар навбатма-навбат денгиздаги “нишонга” зарба бериш масофасига яқинлашиб ракета ва бомба билан зарба бериш ҳаракатларини машқ қилишди.

Бу Америка кемасининг Россия денгиз чегараси яқинидаги деструктив ҳатти-ҳаракатларига нисбатан адекват реакция бўлди. Бундан икки ой олдин “Томогавк” ракеталари билан жиҳозланган “Жон Маккейин” эсминеци ҳам Узоқ Шарқ ҳудудидаги Пётр Великий бўғозида Россия чегарасини бузган эди. “Адмирал Виноградов” кемаси унга таран билан пўписа қилиб нейтрал ҳудудга ҳайдаб чиқарган эди.

Ўшанда АҚШ ҲДФ қўмондонлиги денгизнинг ушбу қисмини Россияга тегишли эмас деб ҳисоблашини ва бу ерда Америка кемалари ҳаракат қилиши мумкинлигини даъво қилган эди. Ана шундай провокациялар Қрим ярим ороли ҳудудида ҳам юз бериш эҳтимоли катта. Шу сабабли 23 январь куни Россия “Дональд Кук”ка қатъий ҳаракатлар қилишга тайёр эканини дарҳол кўрсатди ва Россия сувларида америка флотининг эркин ҳаракатланиши мумкинлиги тўғрисидаги афсонани барбод қилди.

Ундан ташқари Қора Денгиз флоти қўмондонлиги, можароли вазиятларда ҳаракат қилиш бўйича режали жанговар ўқув машғулотлари ўтказилиши сабабли, Қора денгизнинг шимолий қирғоғида бир неча минг квадрат метр майдонни сузиш воситалари ҳаракатланиши учун ёпиб қўйди.  

“Шўнғувчи бомбардимончи”  тактикаси

ЭМ “Дональд Кук” ўз бортида 60та қанотли “Томогавк” ракеталари олиб юриши мумкин. Ушбу ракеталар 1600 км масофагача зарба бериши ва ядровой жанговар бошга эга бўлиши мумкин. Ундан ташқари кемаларга қарши ASROC ракеталари,  “Стандарт” зенит ракеталари, “Иджис” ракета-ҳимоя тизими ҳамда жанговар бошқарув тизими мавжуд. Бу “Дональд Кук” АҚШнинг НАТО билан ҳамкорлигини тасдиқлайди. Эслатиб ўтамиз 36 йил давомида “Иджис” ракета ҳимоя тизимининг ягона жанговар ўлжаси – уриб туширилган  IranAir компаниясининг йўловчи самолёти бўлди.  “Иджис” уни F-14 қирувчи самолёти деб нотўғри аниқлаган.

Эсминецнинг қирғоқдаги нишонларга зарба бериш имконияти жуда кенг бўлсада денгиз жангида унинг самарадорлиги текширилмаган. Қанотли “Томогавк” ракеталари денгиз жангида ҳеч қандай ёрдам бера олмайди. “Томогавк” ракеталарининг кемага қарши тури BGM-109B TASM – бир неча йил олдин ишлаб чиқарилиши тўхтатилган эди. “Кук”нинг орқа қисмида 4 дона кичик ўлчамли, товуш тезлигидан секин ҳаракатланувчи “Гарпун” кемага қарши ракеталар бор. Россия ушбу эсмнецни доимо кузатиб туради.

“Дональд Кук” АҚШ ҲДФнинг 6-бўлинмаси таркибига киради ва Қора ва Болтиқ денгизи ҳдудларида 2014 йилдан буён Россия сув чегаралари яқинда пайдо бўлмоқда. Ўша йилда эсминец экипажининг барча аъзолари (300 киши) Қора денгизда Россия Су-24 самолёти билан яқиндан танишиш имконига эга бўлган эди. Ўшанда Россия самолёти кема устидан 12 маротаба учиб ўтган эди.

АҚШ қўмондонлиги маълумотига кўра, ўшанда Су-24 бортига ўрнатилган РЭБ аппарати “Кук”да ўрнатилган электроникани ишдан чиқарган ва америкалик денгизчиларни ваҳимага солган эди. Иккинчи маротаба Су-24  2018 йилда “Кук”нинг аппаратурасини ўчириб қўйган эди.

2021 йилда Қора денгиз ҳудудида қарама-қаршилик тактикаси бироз ўзгарди. “Сўнгги вақтларда “Кук” Қора денгиз ҳудудига тез-тез келадиган ва ҳудуддаги вазиятни бузадиган бўлиб қолди.

Иккинчи томондан, унчалик замонавий бўлмаган  Су-24 самолёти, радио электрон кураш (РЭБ) аппаратурасидан ташқари денгиз нишонларига зарба берувчи турли воситаларга эга. Масалан, 285 км масофагача юқори аниқликда зарба берадиган “Ҳаво – юза” турдаги ракеталарга эга. Ушбу ракеталар душман кемасининг радарлари нурланишига қараб уни нишонга олади. Унинг тезлиги 3,6 Маха (товуш тезлигидан 3,6 баравар тез) бўлиб, жанговар вазиятларда “Арли Берк”, туридаги кемалар омон қолишига имкон бермайди.

Су-24 ва Су-30 самолётларининг АҚШ ҳарбий кемаларига қарши зарба бериш имконияти шунчалик каттаки, бу ҳам Монтре Конвенцияси каби, АҚШ ҲДФ учун яна бир ғамгин мавзуга айланган. Монтре Конвенциясига кўра, Қора денгизқирғоғида жойлашмаган давлатлар жанговар кемалари Қора денгиз акваториясига энг узоғи билан 3 ҳафтага кириши мумкин.

Россия Жануби-ғарбий стратегик муҳим аҳамиятга эга бўлган йўналишда  АҚШ ва НАТО ҲДФга қарши туриш учун ўз ҳарбий кучлари сонини ошириши ва қарши туриш тактикасини такомиллаштириши керак. Қора денгиз флоти сўнгги йиллар давомида бир неча фрегат ва кичик ракетали кемалар, 6та дизел-электрик сув ости кемалари билан тўлдирилди. Уларнинг барчасида узоқ масфага зарба берувчи “Калибр” қанотли ракеталари жойлаштирилган.

Шунингдек Қрим ярим оролида тўртта С-400 ҳаво мудоффа дивизионлари, бир нечан “Панцыр-С” дивизионлари жойлаштирилган.  Севастопол яқинида ракета ҳужуми ҳақида огоҳлантириувчи янги радио локацион дивизион ҳам жойлаштирилган. 

Россия ҳарбий денгиз флоти Ўрта-Ер денгизида ҳам ўз таъсиринпи кучайртирмоқда. Бугунги кунда у ерда 10та жанговар кемалар ва сув ости кемалари жойлаштирилган. Бу ушбу ҳуддадаги АҚШ кемаларидан кўпни ташкил қилади.

Defense News хабарига кўра, Узоқ Шарқ ҳудудида жойлаштирилган “Бастион” мажмуаси Москвага Беринг бўғози орқали Арктикага кириш йўлини назорат қилиш имконини беради. Керак бўлса Аляскадаги нишонларни ҳам яксон қилиши мумкин. Энди нима бўлади?

АҚШ ҲДФининг қийшиқ ойнаси

АҚШ ҳарбий кемаларининг Қора денгизда бўлиши ҳар доим Россиянинг жиғига тегади, чунки улар ракета зарбасидан яхши ҳимояланган ва узоқ масофаларга зарба берувчи қанотли ракеталар билан жиҳозланган. Руслар бундай таҳдидни стратегик масала деб қабул қилади ва ушбу арсенал ўз аҳоли пунктлари ва стратегик объектларига яқин жойлашишига йўл қўймайди. Бу АҚШдаги CNА - Россияни ўрганиш таҳлилий маркази рахбари Майкл Кофманнинг сўзларидир.

Ўз навбатида Вашингтон ҳам Россиянинг кўп мақсадли стратегик сув ости кемаларининг АҚШ қирғоқлари яқинидан бўлишидан, Россия стратегик бомбардимончиларининг АҚШ яқинида учиб ўтишидан ғазабга тушади.

Аслида бир томонлама хавфсизлик бўлмайди, лекин АҚШнинг ўз стратегияси бор. Яқинда АҚШ ҲДФ бошлиқларидан бири адмирал Майкла Гилдей кемалар сони бўйича АҚШ дунёда биринчи ўринда бўлмаса-да, Жаҳон океанида янги технологиялар ёрдамида ҳукмронликни сақлаб қолиши керак, деган эди.

Океан кенгликлари узра назоратни сақлаб қолиш АҚШ иқтисодиёти ва сиёсати ҳамда америкаликлар ва уларнинг иттифоқчиларининг эркин навигацияси ҳамда душман қирғоқларига “куч кўрсатиш учун”  учун жуда муҳим.

Демак Россиянинг энг катта “жинояти” – бу ўз мудофаа қобилиятини кучайтираётганидир. Америка қарама-қаршилик концепциясида шундай дейилган: “Россия  ҲДФ дунё харитасида ўз таъсир ҳудудларини кенгайтирмоқда ва бизнинг қирғоқларимизга яқин ҳаракат қилмоқда... Агар бунга етарли эътибор берилмаса, у ўрнатилган дунёвий тартибни бузишда давом этади ва бизнинг давлатга хавф солади”.  

Ушбу баландпарвоз гаплардан сўнг Пентагон қуруқлик ва денгизда провокация ва операциялар ўтказиши мумкин (Ироқ, Югославия, Афғонистон, Ливия ва Суриядаги  операцияларни эсга оламиз). Шу сабабли ҳам Россия ҳарбий денгиз флотини кучайтириш -  америкалик “ҳамкор”ларни қаттиққўллик билан реал ҳаётган қайтариш ва кўпқиррали дунёни сақлаб қолиш учун керакдир.

891
Автомобильная дорога, ведущая к городу Душанбе

Тожикистон ФВҚ минус 50 даража совуқ бўлиши ҳақида огоҳлантирди

762
(Янгиланган 19:43 27.01.2021)
Тожикистон Фавқулодда вазиятлар қўмитаси аҳолини минус 50 даража қаттиқ совуқ бўлиши ҳақида огоҳлантирди.

ТОШКЕНТ, 27 янв — Sputnik. Тожикистон Фавқулодда вазиятлар қўмитаси аҳолини қаттиқ совуқ бўлиши ҳақида огоҳлантирди, деб хабар қилди Sputnik Тожикистон.

Тожикистон метеорология агентлигининг хабар беришича, республиканинг тоғли ва тоғ олди ҳудудларида 29 январга қадар совуқ об-ҳаво бўлиши кутилмоқда.

Кечаси баъзи туманларда термометр минус 16-21 даражагача тушади, ТБАОнинг шарқий қисмида 36-41 даража совуқ бўлиши кутилади. Помирнинг шарқий қисмида - Булункулда ҳарорат 51-53 даражагача пасаяди.

Фавқулодда вазиятлар қўмитаси фуқароларга хавфсизлик чораларига риоя қилиш зарурлиги ҳақида эслатди.

Аввалроқ, январь бошида Тожикистонга минус 40 даражадаги Сибир совуғи келиши ҳақида хабар бергандик.

762
Теглар:
ФВВ, совуқ, об-ҳаво, Тожикистон