Вертолет Ми-26

"Учар танк ва супер овчи": рус жанговар вертолётлари Кавказ томон йўл олди

1247
Россия вертолётлари Сурия чўллари ва Кавказ тоғлари шароитида - технологик ва жўғрофий жиҳатдан янги марраларни забт этмоқда. Шафқатсиз синовлар истиқболли винт-қанотли транспорт воситаларининг жанговар салоҳияти ошишига хизмат қилмоқда

РФ Мудофаа вазирлиги Эльбрус ҳудудининг баланд тоғли (қишки) шароитида Ми-28НМ ва Ми-26Т2В вертолётларини синовдан ўтказиш дастурини тасдиқлади. Кўп йўналишли ҳаво оқимлари ва баландликларда кескин ўзгаришлар ҳукмрон бўлган тоғларда учар аппаратларга осон бўлмаслиги тайин. Бироқ, технологик ҳалқа йўлга қўйилган, илгарироқ ушбу регионда Россиянинг "Ансат" (енгил кўпнишонли) ва Ми-171А2 (Ми-8нинг чуқур модернизацияси) вертолётлари синовдан ўтказилган.

Ми-28НМ ҳужум вертолёти Сурия Араб Республикаси ҳудудида жанговар шароитларда синовлардан муваффақиятли ўтди, у "ветеран" Ми-24 билан бирга ишлади. Бир нечта машиналар Россия ҳаво-космик кучларида синов эксплуатациясидан ўтказилмоқда. Россиялик учувчилар 2028 йилга қадар 100 та янги Ми-28НМ вертолётларини қабул қилиб олишади.

Оғир ҳарбий-транспорт вертолети бўлган - Ми-26Т2Внинг серияли ишлаб чиқарилиши 2021 йил бошида, давлат синовлари тугагандан сўнг бошланади. Мудофаа вазирлиги ва ФВВ учун Ми-26нинг бирлаштирилган арктик модификацияси ишлаб чиқилмоқда. Арктика денгизларининг қирғоқ зонасида ишлаш учун мослаштирилган оғир вертолётнинг биринчи тажриба намунаси 2022 йилда пайдо бўлади. Ушбу гигант махсус таништиришга муҳтож эмас. Дастлабки модификацияда Ми-26 тоғларда Элбрус тепасида (тоғ баландлиги 5600 м дан юқори) синовлар вақтида ҳалокатга учраган Ми-8АМТШ армия вертолётининг қолдиқларини эвакуация қилиш бўйича ташкиллаштирилган ноёб операция вақтида - тоғларда юк кўтариш бўйича еттита жаҳон рекордини ўрнатди.

Ми-28НМ ва Ми-26Т2В вертолётлари каттагина экспорт салоҳиятига эга бўлиб, биринчи навбатда, анъанага кўра Россия авиатехникасини (Ми-28Э версияларини) эксплуатация қиладиган мамлакатларда  мутахассислар эътиборини жалб қилмоқда. Янги Ми-28НМ вертолёт паркини бирлаштириш ва модернизация қилиш имконини беради, бир вақтнинг ўзида технологик изчилликни таъминлайди. Россиядан дастлабки фуқаролик ва ҳарбий модификациядаги 350 та Ми-26 барпо этилган бўлса, "Роствертол"нинг винтқанотли гигантлари шунингдек, дунёнинг турфа мамлакатларида эксплуатация қилиб келинади.

Тунги суперовчи

Ми-28НМ (тунги модернизацияланган) янги авлод ҳужум вертолёти аввалги Ми-28Ндан ҳар қандай об-ҳаво шароитида, кундузи ва кечаси нишонларга зарба бериш қобилияти янада ривожлантирилгани билан фарқланмайди. "Учар танк" втулка устида жойлашган ноёб айлана обзор радиолокация станцияси, Россияда ишлаб чиқарилган кучли двигателлар, бошқарув тизими ва душманнинг ҳаво ҳужумига қарши мудофаа ракеталарига қарши кураш замонавий воситалари билан жиҳозланган (лазерли тўхтатиш станцияси улар учун хаёлий нишонларни яратади).

Бош конструктор Виталий Щербин маълумотларига кўра, Ми-28НМ вертолёти янги ракета билан  душман томоннинг ҳаводан ҳужумга қарши мудофаа ҳаракати зонасига кирмасдан туриб, ер устидаги нишонларни йўқ қилишга қодир.

Айни вақтда Россияда танкка қарши энг қудратли ракета ҳисобланган ва 1,2 м зирҳланган пўлатни тешиб ўтишга қодир бўлган "Хризантема-В" вертолёт ракетаси синовлари ўтиб бўлди. Головкани ўзи автоматик тўғирлайдиган "ҳаво-ҳаво"/"ҳаво-ер сатҳи" синфидаги кўпнишонли ракеталар ҳали махфийлик даражасидан чиқарилмаган.

Шунингдек, паст тезликда учадиган ҳаво объектлари (дронлар) ҳам мағлубият спектрида турибди. Юқори тезликдаги ҳужум вертолёти бошқа учар аппаратларга нишон белгиларини узатишга, фронт авиацияси таркибида ҳаракатланишга, махсус операцияларда иштирок этишга ва разведка гуруҳларини фронт чизиғидан узоқ масофада (душман сафлари орқасида) қўллаб-қувватлашга қодир.

Американинг Forbes нашри янги Ми-28НМ тезлиги (соатига 300 км) ва жанговар қўллаш радиуси (450 км), юк кўтариш қобилияти (2300 кг), энг асосийси эса, вертолёт бортида "Циркон" типидаги гипертовушли қанотли ракеталарни жойлаш имкониятидан ғоятда ташвишга тушган. Бу ҳали ҳаммасимас. Модернизация жараёни жанговар ахборот тизимини ҳам қамраб олган. Бошқарувнинг иккинчи комплекти экипаж аъзоларининг бири жароҳатланган тақдирда машина умри давомийлигини анча узайтиради. Умуман олганда, Ми-28НМ кабинаси зирҳланган сатҳни тешиб ўтувчи 20 миллиметр калибргача бўлган ўқ(снаряд)лардан ишончли ҳимояланган. Ҳавода кўтариб турувчи винт парраклари композит материаллардан тайёрланган бўлиб, винтга 30 мм калибрга тенг снарядлар тушган тақдирда ҳам парвозни якунлашга имкон беради.

"Тунги овчи"нинг янги двигатели (ВК-2500) ҳаво температураларининг кенг диапазони (сайёранинг исталган нуқтаси)да эксплуатация қилишга мўлжалланган, автоматик бошқарув тизимининг модернизация қилингани билан ажралиб туради, ёнғинга қарши ҳимояланган, буларнинг барчаси парвоз хавфсизлиги даражасини ошириб, унга хизмат кўрсатишни осонлаштиради ва техник характеристикаларини яхшилайди. Биринчи капитал таъмирга қадар унинг қуввати ва ресурси ҳам анчагина ошган (2000 цикл/соатдан 3000гача). Бундай қуроллар Россиянинг мудофаа технологиялари бўйича етакчилигини кўрсатиб, ғарблик "шериклар"нинг қайноқ бошларини совутади.

Сезиларли устунлик

Россиянинг оғир кенгфюзеляжли Ми-26 си -  коинотдаги энг катта ва энг қудратли ҳарбий-транспорт вертолёт ҳисобланади. Ми-26Т2В нинг энг янги модификацияси кечаю-кундуз фойдаланиш мумкинлиги, замонавий авионика ва (максимал учиш вазни 56 тоннагача бўлган бир шароитда) 25 тоннагача юк кўтариш имконияти  билан ажралиб туради. Соатига 270 км босгандаги парвоз масофаси 800 км, баландлиги 4600 метргача. Бунга ўхшаши йўқ ва яқин орада пайдо бўлмайди ҳам.

Вертолёт қурол ва аслаҳага эга десантчиларни (82 кишини), фюзеляж ичида ва ташқи илгакда юкларни ташишга мўлжалланган. Қайд этамиз, Ми-26нинг двигателлари ҳавони 70%гача тозалашга қодир чангдан ҳимояловчи қурилмага эга ва бу Яқин Шарқ, Марказий Осиё ва Африка мамлакатлари учун муҳим аҳамият касб этади (вертолётни кучли чанг шароитида ҳам эксплуатация қилиш имконияти мавжуд).

Янги Ми-26Т2В "Витебск" борт мудофаа тизими, рақамли учувчилик комплекси билан жиҳозланган. Радиоэлектрон ускуна автоматик режимда маршрут бўйлаб учиш, белгиланган нуқтага чиқиш ва у ерга қўниш, асосий ёки захира аэродромларига қайтиш имкониятига эга. Ми-26нинг кабина габаритлари ва юк кўтариш имконияти жанговар техника ва мотоўқчилар дивизияси юкларини транспортировка қилишни таъминлайди. Ўлчами 12га 8,25 м бўлган юк бўлимида йирик габаритли автомобиллар муаммосиз сиға олади. РФ Мудофаа вазирлиги бу машиналардан камида ўнта харид қилмоқчи.

Ми-26 вертлёти – бир қатор ҳарбий ва фуқаролик масалаларини ҳал қилиш учун универсал инструмент. Катта қизиқиш уйғотиши мумкин бўлган модификациялар рўйхатида: тегишли ускуналар билан жиҳозланган - Ми-26MS тиббиёт вертолёт, тўртта самолётни бир вақтнинг ўзида заправка қилиш учун қўшимча ёқилғи бакларига эга - Ми-26ТЗ заправкачи вертолёт, помех постановкачиси (радиоэлектрон кураш) - Ми-26ПП, ташқи илгакда гидроакустика станциясига эга - Ми-26НЕФ-М - кемаларга қарши вертолёт, қўшинларни бошқариш учун ҳаво пункти бўлиб хизмат қиладиган - Ми-27ни санаб ўтиш мумкин.

Илгарироқ Ми-26 нинг ноёб имкониятларига америкаликлар ҳам баҳо беришган эди. Афғон кампанияси давомида, 2009 йилнинг кузида, "Толибон" берган оловли зарба туфайли АҚШнинг Chinook CH-47 вертолёти мажбурий қўнишни амалга оширди. Шундан сўнг америкалик учувчилар уни худди шундай машинадан фойдаланган ҳолда эвакуация қила олмаган эдилар. Россия транспорт компаниясининг Ми-26 вертолети CH-47ни (12 тонна) ташқи илгакда осонгина кўтариб, 110 км масофага - базага "олиб бориб қўйди". Албатта, бу халқаро рекорд эмас, Россия винтқанотли гигантида эса бундай рекорлардан 14та, 4100 метр баландликка 25 тонна юк кўтариш шулар жумласига киради. Атроф муҳитда истиқболда бу сингари технологик рақобат кузатилмаяпти.

1247

"Русларнинг нозик жойига урамиз": НАТО нимани режалаштирган

1707
(Янгиланган 21:30 22.01.2021)
Ҳарбий контингентни ошириш, армия инфратузилмаси қурилиши ва халқаро миқёсда янада жипслашиш - 2021 йилда НAТО Россия ғарбий чегараларига босимни кучайтиради.

ТОШКЕНТ, 22 янв — Sputnik, Андрей Коц. Ҳарбий контингентни кўпайтириш, армия инфратузилмасининг қурилиши ва халқаро миқёсда янада жипслашиш - 2021 йилда НAТО Россиянинг ғарбий чегараларига босимни кучайтиради. Май-июнь ойларида альянс совуқ уруш давридан буён энг йирик Defender Europe 2021 манёврларини ўтказади. Бунга жавобан Россия ва Беларусь кўламдорлиги жиҳатдан қолишмайдиган "Ғарб-2021" ҳамкорликдаги машғулотларни сентябр ойида ўтказишни режалаштирган. Буларнинг барчаси нима билан тугаши мумкинлиги ҳақида — РИА Новости материалида ўқинг.

Жанг майдони — Европа

Defender Europe 2021да, аввалгидек, Шарқий Европа ва Болтиқбўйида мудофаа ва ҳужум ҳаракатлари машқ қилинади. Машғулотлар афсонасига кўра, НАТО қўшинларига Калининград вилоятига штурм уюштириш, Россия ғарбий вилоятларини блоклашга, шунингдек, "русларнинг ёппасига ҳужумини" қайтаришга тўғри келади. Ўтган йилгилардан фарқли равишда, 2021-йилда алоҳида эътибор Шарқий эмас, балки Жанубий Европага қаратилади. Манёврлар Черногория, Косово ва Албанияда режалаштирилган. Болгария ва Руминияда Ҳаводан ҳужумга қарши машғулотлар ўтказилади ва "ер - ер" синфидаги ракеталардан ўт очиш амалга оширилади. Венгрия эса бошланаётган "урушнинг" орқа томони сифатида хизмат қилади.

Aмерикаликлар Европага кучларнинг асосий қисмини кўчиради, жумладан 1-отлиқлар ва 82-ҳаво-десант дивизиялари бўлинмаларини. Aтлантика океанидан юзлаб турли мақсадлар учун мўлжалланган ҳарбий техникалар олиб ўтилади. Бундан ташқари, Флорида штатидан 53-пиёда бригадаси етказиб берилади. Машғулотлардан сўнг америкаликлар баъзи қуролларни яна Европада "унутиб қўйишлари" ҳам истисно эмас, бу биринчи бор содир бўлмаяпти, ахир. Мутахассислар фикрига кўра, шу тариқа Пентагон йилдан-йилга минтақадаги ҳужум имкониятларини ошириб бормоқда.

Defender Europe 2021га жавобан Россия ва Беларусь сентябр ойида "Ғарб-2021" манёврларини ўтказади. Душанба куни Беларусь Мудофаа вазири Виктор Хренин маълум қилганидек, "қўшма машқлар юқори даражадаги шаҳарлашган шароитда бирлаштирилган ҳужум бўлинмалари томонидан қўшма ҳаракатларнинг янги усулларини синовдан ўтказиш"га, шунингдек, "янги ва модернизация қилинган қурол ва техника намуналари самарадорлигини баҳолаш"га имкон беради.

Минскда, стратегик манёвралар "кучли иттифоқчилик муносабатлари ва Беларусь ва Россиянинг мудофаа идораларининг Иттифоқ давлат ҳарбий хавфсизлигини таъминлаш бўйича қарашлари бирлигини" акс эттиришини қайд этишди.

Кучни кўз-кўз қилиш

Иккала томон ҳам маневралар бирон бир давлатга ёки ҳарбий блокга қарши йўналтирилмагани тўғрисидаги одатдаги дипломатик иборалардан фойдаланмадилар. НAТО кучлари томонидан Калининградга ҳужум саҳнасини машқ қилиш ва рус ҳарбий хизматчиларининг шаҳарда кечадиган жангларга тайёрланишлари, ким кимга қарши жанг қилишини аниқ намоён этиб турибди. Aлбатта, кенг кўламли қуролли тўқнашув эҳтимоли жуда кичик, аммо реал.

Мутахассислар фикрига кўра, НАТОнинг 2021 йилдаги ҳаракатлари АҚШдаги ҳукумат алмашувига бевосита таъсир кўрсатади. Дональд Трамп президентлигининг тўрт йилида Шимолий атлантика блоки бирлиги сезиларли кучсизланди. Оқ уй эгаси биринчи галда америка манфаатларини кўзлашини яширмас, ва ҳатто альянсдан чиқиш имконияти борлигини ҳам истисно этмасди. Бундай оҳанг Европада кучли ташвишни келтириб чиқарди, яна бир бор ЕИ армияси ҳақидаги масала кўтарилди. Янги президент, кўриниб турибдики, ҳаммасини тўғрилашга ҳаракат қилади.

"Россия ва НАТО ўртасидаги муносабатлар бу йил ёмонлашиб боради, — деб ҳисоблайди Геосиёсий масалалар Академиясининг биринчи вице-президенти Константин Сивков. — Байден альянсни қайта тикламоқчи ва сафарбар шай ҳолатга келтирмоқчи. Бунинг учун эса ташқи душман керак. Хитой жуда узоқ бўлгани учун, Россия бу рольга ҳаммадан яхши мос келади. Вашингтонга ташқи душман образи америка жамиятини жипслаштириш учун ҳам керак".

Пул ишлаш

Бироқ, мутахассисларнинг фикрича, аслида НAТОнинг Россияга қарши аниқ тажовузкор режалари йўқ. Aмерикаликлар учун альянснинг кейинги кенгайтирилиши - бу пул ишлашнинг ва Европани ўзига янада кучлироқ боғлашнинг усулидир. Вашингтон Трампгача бўлган даврга қайтади ва Кўхна дунё ишларига аралашувни кучайтиради.

"Мени наздимда, 2021-йилда НАТО ҳарбий ташкилотдан аллақандай глобал корпорацияга айланаётганини намойиш этади, — дея тушунтиради америкачи-сиёсатшунос Сергей Судаков. — Альянснинг муҳим масаласи аввалгидек ҳамон долзарб — бу молиялаштириш. Мусиқани пулини тўлаган буюради. Бюджетнинг учдан икки қисмини АҚШ таъминлайди, ва бу ҳеч кимга сир эмас. Биз ҳаражатлар уч миллион доллардан ошиб тушганини яхши биламиз. Ва энг аввало - Вашингтон туфайли. Европа давлатлари АҚШдан поставкаларга умид қилишади - ҳатто сухой паёкларгача. Буни американинг улкан мудофаа бюджети қўллаб-қувватлайди — НАТО манфаатларида ҳаракат қиладиган корпорациялар жуда улкае миқдорда даромад кўришади".

Эксперт Шимолий Aтлантика альянсининг бугунги фаолиятини бир чўнтакдан бошқасига пул ўтказишга қиёслади. Вашингтон НAТОга пул ажратади, иттифоқчилар бу маблағларга Aмерика техникаси ва қуролларини сотиб олиш учун фойдаланади ва шу билан доира ёпилади.

Байден давридаги AҚШ Европа учун ҳарбий маҳсулотлар учун асосий бозорлардан бири бўлиб қолади. Демак, океан ортидан Россияга қарши риторика кучайишини кутишимиз керак. Aммо аксарият мутахассислар шунга аминки: Вашингтон ва Брюссел дунёда қудрати бўйича иккинчи ўринда турадиган армия кучини синаб кўришга журъат этолмаса керак.

1707
Медработник демонстрирует вакцину ЭпиВакКорона в процедурном кабинете

"ЭпиВакКорона"дан нимани кутса бўлади. COVID-19га қарши пептидли вакцина ҳақида

348
(Янгиланган 19:06 22.01.2021)
Ҳозирда вакцина 3 мингдан зиёд кўнгиллиларда синовдан ўтказилмоқда. Хабар беришларича, унинг салбий таъсирлари жуда кам, шу боис, вакцина, катта ёшдаги инсонларга ҳам тўғри келади. У ҳақда нималарни билиш лозим, кимлар вакцина билан эмланмоқчи - РИА Новости материалида.

ТОШКЕНТ, 22 янв — Sputnik, Татьяна Пичугина. "ЭпиВакКорона"нинг иммунологик самарадорлиги юз фоиз, дея таъкидлашмоыда Новосибирскдаги "Вектор" марказида. Бу - COVID-19 қўзғатувчиси - SARS-CoV-2нинг оқсил-тиканли майда фрагментларидан иборат синтетик препаратдир. Ҳозирда вакцинани уч мингдан зиёд кўнгиллиларда синовдан ўтказишмоқда. Шу билан бирга у фуқаролик оборотига киритилган. Хабар беришларича, унинг салбий таъсирлари жуда кам, шу боис, вакцина, катта ёшдаги инсонларга ҳам тўғри келади. У ҳақда нималарни билиш лозим, кимлар бу вакцина билан эмланмоқчи - РИА Новости материалида ўқинг.

"ЭпиВакКорона"нинг таркиби нимадан иборат?

SARS-CoV-2 коронавирусининг учта қисқа ташувчи-оқсилга уланган оқсил-тиконли фрагментларидан. Ушбу фрагментларни пептидлар деб аташади, шу туфайли вакцина ҳам пептидли-вакцина номини олган. Оқсил-ташувчи коронавирус РНКасини ўраб олган нуклеокапсидли оқсилни ўз ичига олган. Иммун жавобни кучайтирувчи модда — адъювант сифатида — алюмин гидроксиди ўртага чиқади. Шунингдек, ёрдамчи бирикмалар ва сув ҳам бор. Барча таркибий элементлар синтетикдир.

Вакцина таркибига қандай пептидлар кирган?

РИА Новостига "Вектор" давлат илмий марказида хабар беришларича, вакцина пептидлари энг аввало В-ҳужацрали эпитопларни ўз ичига олган, Т-хелперли эпитоплар манбаси сифатида оқсил-ташувчи хизмат қилади. Бу нимани англатишини тушунтирамиз.

SARS-CoV-2 бу - нуклеокапсид - қобиққа ўралган РНК молекуласи кўринишига эга. Буларнинг барчаси ташқи томондан корона сингари йирик оқсил-тиконлар билан безатилган липид халтачасининг ичида жойлашган. Коронавирус ҳақида шу туфайли ҳам гапирилади.

Оқсил-тиконлар вирус бўлакчасига инсон ҳужайрасига ёпишиб олишга ва ичкарига киришга ёрдам беради. Кўпсонли тадқиқотларда, ушбу тиконлар организмда энг кўп иммун жавобни чақириши ўз исботини топган. Биологлар атамасида оқсил-тинкон - бу антигендир.

Ушбу оқсил молекуласи жуда йирик бўлиб, уларда алоҳида участкалар - эпитоплар мавжуд. Иммун тизим ҳужайралари уларни танийди ва инфекцияга қарши кураш механизмини фаоллаштиради.

"В-эпитоплар ва Т-эпитоплар мавжуд. Биринчилари антиген детерминантлар деб аталади. Бу антитаначалар билан боғланувчи антиген молекулалар участкаларидир. Аммо бу участкалар даставвал В-лимфоцитлар рецепторлари билан боғланади ва уларни антитаначаларни ишлаб чиқаришга қодир бўлган плазма ҳужайраларга айлантириш жараёнини ишга туширади", - деб ҳикоя қилади профессор Екатерина Колесанова, В.Н.Орехович номидаги биотиббий кимё ИТИ пептидли инженерия лабораторияси раҳбари.

Аммо ҳаммаси ҳам бу қадар оддий эмас. Антиген пуфак-эндосома таркибида В-лимфоцит ичига кириб, у ерда қисқа фрагментларга ажралади. Эндосомалар билан иккинчи синф гистомослик бош комплексини ташкил қилувчи оқсиллар боғланади. "Бу оқсиллар антигеннинг айрим фрагментларини ушлайди, улар хўжайин-организми оқсиллари фрагментларига ўхшамайдиган, одатда узунлиги 14-20 аминокислота қолдиқлари кўринишида бўлади. Ўзимизники-бегонага ажратиш жараёни шу ҳолатда рўй беради", - деб давом этади эксперт.

Сўнгра гистомослик бош комплекси оқсиллари антиген фрагментлари билан биргаликда В-лимфоцитлар сатҳида пайдо бўлади. Ва бу ерда уларни махсус иммун ёрдамчи-ҳужайралар Т-хелперлар таниб олади. Улар В-лимфоцитлар билан боғланади ва уларни фаоллаштиради. "Вакцина антитаначалар ишлаб чиқилишини чақириши учун, унда антиген қўзғатувчининг В- сингари, Т-хелпер эпитоплари бўлиши керак", - дея қайд этади профессор Колесанова.

Вакцина қандай ишлайди?

Эмлаш натижасила оқсил-ташувчи барча учта пептидни инсон В-лимфоцитига етказиб беради. Улар В-лифоцитни фаоллаштиради ва ҳимоя антитаначалари - иммуноглобулинлар ишлаб чиқила бошлайди. Ҳар бир В-эпитоп ноёб иммуноглобулин синтези учун жавоб беради. Биринчи галда M (IgM) синфидаги антитаначалар ҳосил бўлади, кейинроқ - IgG синфидаги, аммо охиргилари қонда энг узоқ қолиш ва иммунитет борлигини далиллаш хусусиятига эга.

"Вектор"да эмлаш туфайли пайдо бўладиган антитаначалар коронавирус оқсил-тиконига ўхшашлигини тасдиқлашмоқда. Иммунлашган кўнгиллилардан олинган қон зардоблари вирусни йўқ қилувчи фаолликни намоён этмоқда. Бу эса, антитаначалар коронавирусни нафақат таниш, балки уни йўқ қилишга қодирлигини англатади.

"ЭпиВакКорона" таркибидаги коронавирусми ёки қандайдир бошқа вирус?

У ерда ҳеч қандай вирус ёки уларнинг қисмлари йўқ. У аденовирусли "Спутника V" вакцинасидан шуниси билан фарқ қилади. "ЭпиВакКорона"да РНК, ДНК, ҳеч қандай тирик компонентлар, консервантлар ва антибиотиклар ҳам йўқ. Таркиби Роспотребнадзор сайтида, шунингдек, интернетда жойлаштирилган вакцина кўрсатмасида батафсил ёзилган.

"ЭпиВакКорона"да коронавирус оқсилларига ўхшаш оқсиллар фрагментлари - пептидлар мавжуд. Уларни сунъий равишда синтезлашган ва ташувчи-оқсилга улашган. "Вектор" томонидан рўйхатга олинган RU2738081 патентга мувофиқ, уни синтезлашга ичак таёқчаси ёрдам беради.

Эмлаш қандай амалга оширилади?

Вакцина суспензия кўринишида чиқарилади ва шприц ёрдамида елка мушакларига киритилади. Пептидли препаратлар тезкор ва кучли иммунитет жавобини ҳосил қилмайди, шу боис, "ЭпиВакКорона"ни икки марта 21 кунлик орқалиқ билан тенг дозаларда киритишади.

Салбий таъсирлари қандай?

I-II фаза синовларида қатнашган кўнгиллилар укол жойида тез ўтиб кетувчи камроқ оғриқ бўлгани ҳақида айтишган. Бошқа салбий таъсирлар кузатилмаган.

Рўйхатдан олингандан кейинги синовлар (III фаза) иштирокчилари томонидан ташкил этилган #ЭпиВакКорона норасмий Telegram-каналида оз миқдордаги салбий ҳолатлар ҳақида айтилади: булар ноқулайлик, укол қўйилган жойнинг бир сутка давомида қизариб туриши, елкадаги кучли оғриқ. Юқори ҳарорат, кучли тана оғриғи ҳеч кимда кузатилмаган, ёки бу оғриқлар ва эмлаш ўртасидаги боғлиқлик тасдиқланмаган.

"ЭпиВакКорона" самарадорлиги қандай?

"Иммунологик ва профилактик самарадорлик бор. Биринчиси - бу ўзига хос антитаначаларнинг ишлаб чиқилиши. I-II фаза клиник синовлари якунига кўра, ўзига хос антитаначалар барча кўнгиллиларда ҳосил бўлган. Профилактик самарадорлик — бу эмланганларнинг касалликдан ҳимоясидир. Вакцина рўйхатдан олингандан кейинги клиник синовлар устидан тадқиқотлар давом этмоқда, маълумотлар февралда чоп этилади", — дея изоҳ беради Роспотребнадзор матбуот-хизмати.

I-II фаза клиник тадқиқотлари ҳали якунланмаган, дея аниқлик киритишди "Вектор" ДММда. Фақатгина оралиқ натижалари бор.

Ҳозирда плацебо гуруҳи билан иккиламчи кўр-кўрона рандомизирлашган тадқиқот ўтказилмоқда. Одамларни тасодифий тарзда гуруҳларга бўлишмоқда. Ким вакцина оляпти, ким — физэритма - на кўнгиллилар, на шифокорлар билади. Уч минг нафар иштирокчидан 2897таси вакцина қилинди, чорак қисми плацебо олган. Синовлар энг сўнгги кўнгилли эмлангандан сўнг 180 кундан кейин якунланади.

Бир вақтнинг ўзида ёши 60дан катта 150 кўнгиллиларда синовлар ўтказилмоқда. Бу гуруҳ бўйича дастлабки маълумотлар феврал ойида эълон қилинади.

Коронавирусга қарши пептидли вакцинани яна ким ишлаб чиқади?

Пептидли вакциналар бутун дунёда тажриба босқичида турибди. Уларни ишлаб чиқиш ва текшириш жуда машаққатли, шу боис, улар мРНК, векторли ва инактивирланган/ўлдирилган вакциналардан ортда қолмоқда. Россия бу масалага ўз кучи билан ечим топиш учун етарлича ресурс ва малакали кадрларга эга.

БССТ рўйхатида 19 январь ҳолатига, "ЭпиВакКорона"дан ташқари, — яна иккита пептидли номзод-вакциналар бор.

Уларни одамларда синашмоқда.

348
Мавзу:
COVID-19 умумжаҳон пандемияси
Новый детский сад открыли в Сергелийском районе Ташкента

“Ўлик жонлар” ортидан 983,5 млн сўмни ўмарган боғча мудирасининг кирдикорлари фош бўлди

23
Боғча мудираси ва бошқалар билан тил бириктириб, 2014-2020 йиллар давомида амалда боғчада ишламайдиган 37 нафар, шу жумладан, 4 нафар яқин қариндошини ишга қабул қилган.

ТОШКЕНТ, 24 янв — Sputnik. Тошкент вилояти Зангиота туманидаги 16-сонли мактабгача таълим ташкилотида 983,5 млн сўм бюджет маблағлари талон-торож қилингани аниқланди. Бу ҳақда Бош прокуратура матбуот хизмати хабар қилмоқда.

Бош прокуратура ҳузуридаги Департаментнинг Зангиота тумани бўлими мактабгача таълим вазирлиги мутахассислари билан ҳамкорликда ушбу боғчада текшириш ўтказилган.

Текширишда боғча мудираси ва бошқалар олдиндан тил бириктириб, 2014-2020 йиллар давомида амалда боғчада ишламайдиган 37 нафар, шу жумладан, 4 нафар яқин қариндошини ишга қабул қилгани аниқланган. Ходимларнинг меҳнат фаолияти бўйича штат жадваллари ва бухгалтерия табелларига сохта маълумотлар киритиш орқали ҳужжатларни қалбакилаштирилган. Бу йўл билан 983,5 млн. сўм бюджет маблағлари талон-торож қилинган.

Мазкур ҳолат юзасидан боғча мудираси ва бошқаларга нисбатан Жиноят кодексининг тегишли моддалари билан жиноят иши қўзғатилган.

Тергов ҳаракатлари ўтказилмоқда.

Эслатиб ўтамиз, аввалроқ Молия вазирлиги 2020 йилда бюджет маблағларини мақсадли сарфланиши юзасидан амалга оширилган назорат ишлари тўғрисида маълумот берган эди. Унга кўра, мактабгача таълим вазирлиги тизимида ўтказилган 327 та назорат тадбирларининг 270 тасида 16,7 млрд сўм миқдорида қонунбузилиш ҳолатлари аниқланган.

23