Малый ракетный корабль проекта 22800 (Каракурт)

Россия ғарбий чегараларини мустаҳкамлаш: “Каракурт” ракета кемалари нимаси билан қизиқ

1553
Болтиқ флотининг жанговар таркиби мунтазам равишда бортида узоқ масофага мўлжалланган, юқори аниқликдаги ракета қуроллари жойлаштирилган янги авлод кемалари билан билан тўлдирилмоқда.

Бу НАТО мамлакатларининг минтақадаги ҳарбий инфратузилмани ва бир қатор тажовузкор имкониятларни агрессив ривожлантиришга Россиянинг муқаррар ва тенг жавобидир.

Россия ҲДФ бош қўмондони Николай Евменовнинг сўзларига кўра, яқин келажакда Болтиқ денгизи флоти сув усти кучлари "Калибр-НК" қанотли ракеталари билан қуролланган 22800 "Каракурт" лойиҳасининг олти дона кичик ракета кемалари билан тўлдирилади. Олтита КРК (кичик ракета кемаси) дан тўрттаси "Панцирь-МЕ" зенит-ракета мажмуасисининг денгиз варианти билан жиҳозланади.

Янги ракета кемаларининг пайдо бўлиши Россия денгиз флотининг Болтиқ денгизидаги тезкор ва стратегик бирлашмасининг хужум кучини сезиларли даражада оширади. "Каракурт"нинг асосий қуроли - жанговар вазиятда синовдан ўтган ва 2,5 минг километргача масофадаги нишонга зарба беришга қодир бўлган "Калибр-НК" қанотли ракеталари. Қўйилган вазифасига қараб, битта бундай кема душманнинг ракетали эсминецини, ҳарбий базасини ёки аэродромини йўқ қилиши мумкин (мисол учун, Балтийскдан Ramstein авиабазасигача - атиги минг километр).

"Каракурт" мўлжал вазифаларини якка ўзи, ҳамда денгиз флоти гуруҳининг бир қисми сифатида бажариши мумкин.

Ушбу сериядан биринчи бўлиб ҳозирда "Панцир-МЕ" мажмуасининг денгиз модификацияси синовдан ўтказилаётган "Одинцово" КРК ҳизматга топширилади. Аввалроқ, Болтиқ флотига 22800 лойиҳасининг иккита кемаси  топширилган: "Мытищи" ва "Советск". Россияда 2026 йилга келиб 18 та "Каракурт" қурилиши режалаштирилган.

Малый ракетный корабль проекта 22800 (Каракурт)
© Sputnik / Сергей Мамонтов
Малый ракетный корабль проекта 22800 (Каракурт)

Болтиқ флоти янги ракета кемаларини устувор тартибда олади, чунки у ғарбий стратегик йўналишда жойлашган ва душманнинг эҳтимолий ракеталари ва ҳаво зарбаларини қайтаришга доимо тайёр. Флотнинг асосий вазифалари қуйидагилар: иқтисодий зона ва ишлаб чиқариш минтақаларини ҳимоя қилиш, юк ташувчи флот юриши хавфсизлигини таъминлаш ва Россия ҳукуматининг Дунё океанининг иқтисодий жиҳатдан муҳим ҳудудларида ташқи сиёсий ҳаракатларини амалга ошириш.

Ҳарбий кемалар ватани қирғоқлари яқинида, Ўрта ер денгизида, Ҳинд ва Атлантика океанларида хизматни ўташмоқда. Болтиқ флоти таркибига ер усти кемалари бўлинмалари, дизел сув ости кемалари дивизиони, ёрдамчи ва қидирув-қутқарув кемалари бўлинмалари, денгиз авиацияси, қирғоқ қўшинлари, ҳаво мудофааси бўлинмалари ва бошқалар киради. Жойлаштиришнинг асосий пунктлари Балтийск шаҳри (Калининград вилояти) ва Кронштадт (Ленинград вилояти).

Кичкина деманг бизни...

22800 лойиҳасининг ракета кемалари конструкция ва жанговар имкониятлари билан ноёбдир, дунёда аналоглари йўқ. Масалан, "Каракурт" КРК яқин денгиз ҳудудининг 21631 лойиҳасининг "Буян-М" ракета-артиллерия кемасидан сезиларли даражада устундир.

Самарали қанотли ракеталарига эга бўлган юқори аниқликдаги "Калибр-НК" мажмуасидан ташқари (бортда қанча борлиги сир), янги КРКларда илғор бошқариш тизимлари, ҳаво мудофааси, радиотехник қурол, радио алоқа, навигация, радиоэлектрон кураш (РЭБ), шунингдек, диверсияга қарши ускуналар мавжуд. Ихчам кема корпусига (узунлиги 67 метр, кенглиги 11 метр, ҳажми 800 тонна) катта жанговар куч уйғунлашган.

Келажакда 22800 лойиҳаси, шунингдек, бир минг километрдан узоқдаги нишонга зарба берувчи, мавжуд ва истиқболли ракеталарга қарши мудофаа тизимларига сезилмайдиган "Циркон" гипертовуш ракеталарини ҳам олади (3М22 "Циркон" ракетаси соатига 10 минг км тезликда учади). Россия ҳарбий-денгиз флотининг "узоқ ва аниқ қўллар" дастури бошқа бир лойиҳадаги кичик ракета кемаларидан фойдаланган ҳолда Суриядаги ИД* жангариларини йўқ қилишнинг амалий тажрибасини ҳисобга олган ҳолда ривожланмоқда.

Корабельный зенитный ракетно-артиллерийский комплекс (ЗРАК) Панцирь-МЕ
© Sputnik / Александр Мельников
Корабельный зенитный ракетно-артиллерийский комплекс (ЗРАК) "Панцирь-МЕ"

Ўтган йили қурилган "Одинцово" КРКси биринчи бўлиб ўз қурол тизимига интеграциялашган сўнгги "Панцирь-МЕ" ҳаво мудофаа тизимини қабул қилди. Бу битта минора ускунаси ичида қудратли артиллерия ва кўп режимли ракета қуролларини ва радиолокацион-оптик бошқарув тизимини бирлаштирган дунёда ягона тизими.

Автоматлаштирилган мажмуа таҳдидларга деярли бир зумда (уч-беш сония) жавоб беришни таъминлайди ва барча турдаги ҳаво нишонларига (секундига минг метр тезликгача учадиган) зарба беришга қодир, шу жумладан кемага қарши ракеталар, авиабомбалар, дронларга ҳам - 20 километргача узоқликда ва 15 километргача баландликда. Эслатиб ўтаман, қуруқликдаги "Панцирь" Сурияда энг юқори жанговар самарани кўрсатди. Кема версияси ҳам асосий моделнинг фазилатларини мерос қилиб олди. Денгиздаги "Панцирь"нинг аналоглари йўқ ва яқин келажакда кутилмаяпти ҳам.

Кичик ракета кемаси кичик акс берувчи юзаси туфайли душман радарларида аниқланиши осон эмас. Экипаж (39 киши) атроф-муҳитни "Минерал-М" кўп функцияли комплекс (горизонт орти масофасининг фаол ва пассив радиолокацион станциялари) ёрдамида кузатиб боради. Фарқланувчи хусусиятлар рўйхатига "Каракурт"нинг максимал тезлигини - 30 узел (соатига 55 километрдан ортиқ), автономликни - 15 кун, юриш масофаси - 2,8 минг денгиз милигача (4,5 минг километрдан ортиқ) қўшиш мумкин. Дарҳақиқат, кичик, аммо жуда чаққон. 22800 лойиҳасининг янги КРКлари НАТО мамлакатларининг нодўстона денгиз кучлари билан ўралган Болтиқ денгизи флотининг оператив имкониятларини кенгайтиради.

Суверенитет асоси

Сўнгги олти ой ичида Болтиқ флотида 1500 га яқин жанговар тайёргарлик машғулотлари муваффақиятли ўтказилди. Экипажлар 400 га яқин жанговар машқларни, шу жумладан 180та артиллерия ва етти ракета отувларини, миналар ўрнатишни, чуқурликга бомба отиш ва миналардан тозалаш ишларини амалга оширди. Тузилмалар ва қисмларнинг қўшма машғулотлари давомида кема ва қирғоқ зобитлари турли кучлар ва воситаларни бошқаришни ўргандилар.

Болтиқ флоти бугунги кунда кучли ва турли ҳил қисмлардан иборат гуруҳга эга, у замонавий қурол ва техник воситалари билан қуролланган сув усти ва сув ости кучлари, авиация, ҳаво ҳужумидан мудофаа қўшинлари ва қуруқликдаги кучларга эга. Ҳарбий тайёргарликнинг устувор йўналиши - флотнинг турли ҳужум кучларининг (кема ҳужум гуруҳлари, авиация ва Болтиқ денгизи ҳудудидаги қирғоқ кучлари билан биргаликда) ҳаракатларини синашдир. Шу билан бирга денгиздаги классик муаммоларни ҳал қилишда замонавий "Стерегущий", "Сообразительный", "Бойкий" ва "Стойкий" корветлари, шунингдек, "Советск", "Серпухов", "Зеленый Дол" ва "Мытищи" кичик ракета кемалари муҳим рол ўйнайди. Янги "Калибр-НК" қанотли ракеталари ва эҳтимол, "Циркон"лар билан жиҳозланган "Каракурт"лар навбати ҳам яқинлашмоқда.

Қурол-аслаҳа соҳасидаги юқори технологиялар ҳар қандай мамлакатнинг ҳақиқий суверенитети ва барқарор ривожланишининг асоси бўлиб қолмоқда ва Россия ушбу йўналишда, ва ҳусусан, Болтиқбўйи минтақасида барча рақиблардан устундир. Пентагон расмий равишда  (ХҲР ва Россия Федерациясининг кучайиши фонида) АҚШнинг глобал ҳарбий устунлигини  йўқотганини, шунингдек Россиянинг Болтиқбўйи минтақасидаги НАТОдан ҳарбий-географик устунлигини тан олмоқда. РФнинг юқори технологияли қурол-аслаҳа соҳасидаги етакчилиги бу – ягона мақсад эмас, балки замон талаби ва миллий хавфсизлик кафолати.

* “Ислом давлати” (ИШИД, ИД) - Россия ва дунёнинг кўплаб мамлакатларида тақиқланган террорчилик ташкилоти.

1553

Рус вакцинасини йўқ қилиш: катта сиёсатнинг кичик ўлжаси

1396
(Янгиланган 16:13 18.09.2020)
Россиянинг коронавирусга қарши вакцинани ишлаб чиқаришда етакчилик Ғарб учун нафақат ёқимсиз сюрприз, балки ҳам сиёсий, ҳам молиявий сабабларга кўра ғазабни келтирадиган чақирувга айланди.

Бир томондан, тубдан ортда қолган, нодемократик Россиянинг мураккаб илмий ва  технологик соҳаларда бундай ютуқларни амалга оширишга ҳаққи йўқ эди. Бошқа томондан эса – астрономик катталикдаги мўмай ютуқ турибди, у Ғарб фармацевтика концернлари ёнидан сузиб ўтиб кетиши деган фикрнинг ўзи, у ерда жиғилдон қайнашини келтириб чиқариши мумкин. Масалан, Ҳиндистонга 100 миллион дозани етказиб бериш тўғрисидаги келишувнинг ўзи эътиборга лойиқ.

Россия рус олимларининг илмий иш натижаларини обрўсизлантириш учун кўплаб уринишларга дуч келганлиги ажабланарли эмас: катта сиёсат, катта пул.

Бироқ, акулалар ёнида, хўжайин столидан қандайдир егулик олиб турадиган - ёпишқоқ-балиқлар учун ҳар доим жой топилади.

Дунёдаги энг қадимий ва нуфузли тиббиёт журналларидан бири The Lancet да “Спутник- V” вакцинасининг синов натижалари тўғрисида нашр этилган мақола атрофида шунга ўхшаш воқеа пайдо бўлди.

Мақола яшин тезлигида танқидга учради.

Жаҳон ОАВлари томонидан тарқатилган катта янгилик – бу очиқ мактуб бўлди, унда Америка Темпл университети биология профессори Энрико Бусси "эҳтимол, рус тадқиқотчилар йўл қўйган хатолар” борасидаги қўрқувлар юзасидан фикр билдирган. Уни 25 га яқин Ғарб олимлари қўллаб-қувватлади.

The Lancet россиялик тадқиқотчиларга берилган саволларга жавоб беришни таклиф қилди, бу ўз навбатида бажарилди.

Гамалея маркази нашрга “Спутник-V” вакцинасини ўрганиш бўйича тўлиқ клиник протоколни тақдим этди. Россия тўғридан-тўғри инвестиция жамғармаси раҳбари Кирилл Дмитриев мақола чоп этди, унда танқидчиларнинг асосий даъволари юзасидан батафсил изоҳ берган.

Шу ўринда муаммо нафақат маҳаллий тадқиқотчилари эътибор қаратган илмий ишларда эмас.  

Гап шундаки, жанжал кўтарган мактубнинг муаллифи ўзи жуда диққатга сазовор одам. Би-би-си материалида Энрико М. Буччи "сохта фанга қарши таниқли курашувчи" деб номланган. Бироқ, "илмдан ишбилармон" характеристикасини қўллаш тўғри бўлар эди.

2016 йилда Буччи илмий ишларни текшириш, тўғрилик ва ҳаққонийликни ўрганишга ихтисослашган Resis Srl компаниясига асос солган.

Бу замонавий илм-фаннинг жуда долзарб мавзуси. Сўнгги йилларда тадқиқотчилар нашр этган мақолаларда кўп хатолар,  шу жумладан қўпол хатолар устида ушланмоқда. Гап фақат суиистеъмол ёки фирибгарлик тўғрисида эмас, кўпинча ҳаққоний камчиликлар мавжуд бўлиб, улар фош этилганда, олимларнинг, ҳатто бутун илмий муассасаларнинг обрўсига таъсир қилади.

Айнан мана шундай муаммоларнинг олдини олиш учун, муаллифлар ва тадқиқот тузилмалар тез-тез ўзларининг матнларини мустақил равишда текшириб кўриш мақсадида – чоп этишдан аввал - бу каби ишларга ихтисослашган фирмаларга мурожаат қилишади.

Хусусан, мазкур фаолият учун Германиянинг Фриц Липманн институти Буччи компаниясини ёллаган, бу ерда бир мунча вақт олдин нашр этилган ишлардаги хунук хатолар туфайли катта жанжал кўтарилди.  Nature журнали бир йил олдин ушбу воқеа батафсил маълумот берган.

Бундай бизнес маълум ахлоқий чекловларни келтириб чиқаради, буни профессор Буччи яхши англаб етади. 2019 йил декабрда Nature журнали ўзида илмий ишнинг софлиги ва ҳаққонийлигига бағишланган материал нашр этилди, у ерда Буччи ҳаммуаллифлик қилган. У ерда ҳам Энрико Н. Буччининг манфаатлар тўқнашуви борлиги очиқ ойдин қилиб кўрсатилган.

Оддий қилиб айтганда, тижорат компанияси эгаси у ихтисослашаётган фаолият тўғрисида омма олдида гапирганда, бу аслида ўз компаниясининг рекламасига айланади.

Аммо, албатта, Россия вакцинасини "фош қилиш" ҳақида гап кетганда, бундай майда-чуйда нарсалар аҳамият касб этмайди.

Ғарб Россия ишланмаларининг етакчилигига путур етказиш ёки ҳеч бўлмаганда уларни  заифлаштириш умидида яна бир зарба бериш мақсадида Буччининг очиқ (ва маъноси бўйича ўзини ўзи реклама қилиш) мактубидан фойдаланди.

Профессорнинг ўзи эса шундай катта миқёсда, орзу ҳам қилмаган даражада пиарни олди. Аслида, бу "хайпга жиловлаш" деб номланади, бу тамойил бўйича юзлаб ва минглаб медиа-шахслар ҳаракат қилади.

Шубҳасиз, бу жуда жозибадор янги тижорат шартномалар шаклида унга натижа беради. Катта сиёсатнинг лойқа сувида хайпни овлаш жуда фойдали бўлиши мумкин.

Аммо бу умуман фанга, хусусан тиббиётга ва дунё бўйлаб юз минглаб одамларнинг ҳаётини сақлаб қолишга ҳеч қандай алоқаси йўқ.

1396
Алексей Навальный

Германия Алексей Навальнийни жим туришга мажбур қилади

579
(Янгиланган 18:24 16.09.2020)
Алексей Навальний комадан ўзига келганидан сўнг олинган биринчи суратини ижтимоий тармоқларда жойлаштирди, у ижобий динамикага қарамасдан соғлиғида ҳамон муаммолар сақланиб тургани маълум қилган.

Душанба куни бўлиб ўтган матбуот анжуманида Германия ташқи ишлар вазири Хайко Маас блогер “Новичок” билан заҳарлангани ҳақида хулосалар борасидаги танқидларни тўхтатишни талаб қилди, чунки Франция ва Швеция айрим мустақил лабораториялари бундесвер мутахассисларининг хулосаларини тасдиқлашди.

“Айрим” – лабораториялар, чунки улар ҳақида маълумот ҳам махфийлаштирилган. Идора раҳбарининг истаги ижобат бўлиши эҳтимолдан йироқ. Аммо тескари натижа эҳтимоли катта, чунки ҳозирда Алексей Навальний ўзи Германия ҳукуматига катта зарар етказди.

New York Times нашри Германия хавфсизлик хизмати юқори лавозимли вакилига таянган ҳолда, у соғайгандан кейин “ўз фаолиятини давом эттириш учун” Россияга қайтишни хоҳлаётганини маълум қилди.

Агар газетанинг инсайди ҳақиқатга яқин бўлса, унда Навальний учун фақат хурсанд бўлиш мумкин, чунки бундай истак унда шубҳасиз когнитив функциялар сақланиб қолганидан далолат бермоқда – чунки шифокорларнинг изоҳларига кўра, унинг оғир аҳволда бўлганида бунга кафолат йўқ эди.

Сўнгги бир неча ўн йилликлар ичида аввал таниқли бўлган кўплаб ижтимоий ва сиёсий арбоблар Россияни тарк этиб, баланд овоз билан эшикни ёпдилар. Натижа ҳар доим бир хил эди: улар ижтимоий қудратни тезда йўқотиб, ҳеч ким қизиқмайдиган умумий эмигрантлар массасига қўшилишди. Кремлга қарши муросасиз курашчилар позицияси билан бир қаторда улар бу мақом билан боғлиқ молиявий имкониятларни ҳам йўқотишди - рус мухолифатчилар орасида Михаил Ходорковскийга ўхшаган чинакам бой одамлар кам.

Натижада, энди улар фақат Прага, Рига ёки Лондондаги камтарона квартиралардан ижтимоий тармоқларга заҳрини сочиш билан шуғулланиш тўғри келади. Ахир энг ачинарли ҳолатларда эса, Пётр Павленский билан содир бўлганидек, янги келган мамлакатда "қонли гебни" (режим) ва "жазолаш психиатрияси" тош тегирмонига тушиш мумкин.

Айтганча, дарсни ўзлаштиришди. Ҳар йили "Мен Россияни абадий тарк этаман, у менсиз нобуд бўлсин" мавзуси камроқ ва секинроқ эшитилмоқда.

Алексей Навалний учун эса бундай ёндашув айниқса ачинарли бўларди. У нафақат Россиядаги энг таниқли мухолифат етакчисига айланди, балки ўз тарафдорларидан маблағ ундириш учун жуда самарали тизимни ҳам яратди. Ўтган йиллар давомида бу унга кўплаб ёқимли бонусларни ва умуман олганда жуда юқори турмуш даражасини таъминлади - қиммат хорижий курортларда оилавий таътилдан тортиб, қизининг Стэнфорд университетида таҳсил олишигача.

Блогерда "ортиқча меҳнат билан орттирилганлар"дан заррача ҳам воз кечиш ва дунёнинг чеккасида қадимги Солсберида шинам ҳаёт ўрнига, гўёки Британия махсус хизматлари томонидан заҳарланган иккинчи Скрипалга айланиш истаги йўқлиги ажабланарли эмас - барчаси ГРУ қотилларидан мўъжизавий равишда қочиш афсонасини қўллаб-қувватлаш учун.

Аммо бу ерда Алексей Навальнийнинг шахсий манфаатлари билан унинг касаллик ҳақида Ғарб томонидан тасвирланган сурати ўртасида принципиал қарама-қаршилик пайдо бўлади. Хавфсизлик нуқтаи-назаридан немислар томонидан қўйилган ташхис уни ватанга қайтишига йўл қўймайди. Аммо блогер ўжарлик билан ортга қайтмоқчи, тўғри уни ўлдиришга оз қолган аждарнинг оғзига бориб тушиш, ҳеч қандай “Новичок” билан заҳарланиш ва Россия ҳукумати томонидан ҳаётига таҳдид солинишига ишонмаслигини англатади.

Энг ёмони, Навальний ватанга эпикриз билан қайтиши керак бўлади. Германия томони эса, Москвага унинг ташхисини тасдиқловчи ҳар қандай маълумотни беришдан бош тортмоқда. Россия Бош прокуратураси немис ҳамкасбларига блогернинг касаллиги ҳақидаги барча воқеаларни текшириш учун яна бир сўров юборди, аммо Берлин ёрдамига умид қилиб бўлмайди. Блогер ўзи билан бирга олиб келадиган “Шаритэ” клиникасидан кўчирма, Россиянинг ваколатли органларига жуда кўп қизиқарли маълумотларни бериши мумкин.

Умуман олганда, Алексей Навальнийнинг Россияга қайтиш истаги немисларни ниҳоятда ёқимсиз ва қийин аҳволга солиб қўймоқда, чунки шу ҳафтада қалаштириб ташланган уйдирмани ниҳоят ағдариш билан таҳдид қилмоқда.

Айтганча, британияликларда бу ҳолат янада бежиримроқ ишланганди. Скрипал заҳарланиш шоуси нафақат унинг кўлами ва тафсилотлари, шу жумладан уйларнинг бузилиши билан ҳайратга солди, "жабрланувчи"ни ҳам жуда тўғри танладилар: кураторлар айтганини тўлиқ бажарадиган ҳеч кимга қизиғи йўқ ва кераксиз собиқ жосус. Аммо шуниси аҳамиятлики, ҳатто Лондон Скрипалга ҳеч бўлмаганда минимал ҳаракат эркинлигини беришга журъат этмади ва унга журналист ёки дипломатлар билан суҳбатлашишга бирор марта имкон бермади.

Алексей Навальнийни бутун оиласи билан асосий россиялик мухолифачисининг ширин ҳаётидан ихтиёрий равишда воз кечишга ишонтириш немислар учун жуда мураккаб вазифа бўлиб чиқиши мумкин.

Блогер учун ёмон янгилик шундаки, унинг Россияга қайтиши бу “бўтқани дамлаган” Берлин учун жуда ёқимсиз оқибатлар билан хавф солмоқда, чунки у ерда бу масалани ҳал қилиш учун улар "ишонтириш" ва "ихтиёрий" сўзларини ишлатишни ўз ичига олмайди услубларга мурожаат қилишлари мумкин.

579

Тимсоҳларга тўла дарёга сузиб келган букри кит денгизга қайтди

132
(Янгиланган 21:06 21.09.2020)
Австралияда букри кит тимсоҳларга тўла дарёга тасодифан сузиб келди. Икки ҳафтадан сўнг у очиқ денгизга қайтишга муваффақ бўлди.

ТОШКЕНТ, 21 сен — Sputnik. Австралиянинг Какаду миллий боғида букри кит тимсоҳлар тўла дарёга тасодифан сузиб келди. Икки ҳафтадан сўнг кит очиқ денгизга қайтишга муваффақ бўлди. ABC телеканали хабарига асосан.

Олдинроқ дарё бўйида балиқ овлашга кетган денгиз экологлари 2 сентябрь куни учта букри китни кўришганди. Кейинчалик улардан иккитаси денгизга қайтишга муваффақ бўлди. Таъкидланишича, тарихда илк бор Какаду миллий боғнинг дарёсида 20 километр нарида китни кўришганди.

Жума куни кит саёзликка сузиб келганда, олимлар ташвишга тушдилар.

"Кит лойга ботган эди, аммо кўриниши яхши эди", - дейди Кэрол Палмер, Австралия Шимолий Ҳудуди ҳукумати олими.

Олимлар китни қутқаришнинг кўплаб вариантларини, шу жумладан уни қўрқитиш ва орқага сузиш учун баланд товушлардан фойдаланиш усулларини кўришганди. Яхшиямки, кит якшанба куни денгизга қайтишга муваффақ бўлди.

132