"Газ ОПЕК"и пайдо бўладими ва уни Россия бошқарадими

664
Яқин вақтдан бери "газ ОПЕК"и мавзуси яна муҳокама қилина бошлади. Бунга бир нечта ходиса сабаб бўлди.

Александр Собко. Яқин вақтдан бери "газ ОПЕК"и мавзуси яна муҳокама қилина бошлади. Бунга бир нечта ходиса сабаб бўлди. Биринчидан, албатта, газнинг жорий нархларининг пасайиши. Иккинчидан, узоқ муддатли сценарийларига келсак, Қатарнинг СТГ объектларини кенгайтиришининг нияти тобора равшанлашмоқда. Учинчидан, ОПЕК+нинг нефт бозоридаги мисли кўрилмаган ютуқлари.

Ва ниҳоят, агар Россиянинг ички кун тартиби ҳақида гапирадиган бўлсак, суюлтирилган газ ва қувур гази экспорти ўртасидаги нисбат ҳақида мунозаралар сақланиб қолмоқда. Ахир, бу ерда "газ ОПЕК"ини тузишда баъзи мажбуриятларни қабул қилишда қандайдир қоидаларни шакллантириш керак бўлади. Тафсилотларни муҳокама қиламиз, аммо асосий маълумотни дарҳол очиб берамиз: омиллар йиғиндиси нуқтаи назаридан "газ ОПЕК"и ғояси нефт секторига қараганда анча истиқболли кўринади.

Яқинда Қатар Жанубий Кореяда юзта газ ташувчиси қуриш учун қувватларни буюртма қилди (шартнома миқдори $ 20 миллиарддан сал озроқ), шунингдек Хитойда ҳам бир нечта газ ташувчилар қурилади. Қатарда СТГ-нинг янги заводлари бўйича якуний сармоявий қарор ҳали қабул қилинмаган бўлса-да, СТГ танкерлари билан боғлиқ сюжет кенгайиш содир бўлишидан дарак беради. Ва анчагина катта бўлиши режалаштирилмоқда: қўшимча 49 миллион тонна (икки босқичда), Қатарда ҳозирда 77 миллион тоннадан фарқли ўлароқ.

Дарвоқе, бу фонда, СТГ танкерларини қуриш бўйича ўз марказимизнинг (Узоқ Шарқдаги “Звезда” кемасозлик заводи негизида) барпо этилиши жуда фойдали бўлганлиги аён бўлади.Тўғри, баъзи бир ускуналар ва ҳатто кемалар баъзи элементларини импорт тўғри келаётган бўлса-да (гарчи ҳар бир тайёрланган янги газ ташувчиси чиқарилиши билан маҳаллийлаштириш даражаси ошиб боради), аммо энг муҳими - корейс заводларининг юкланишига бевосита қарамлик йўқ.

Қатарнинг кенгайиш тўғрисидаги эҳтимолий қарори, мамлакат тубдан бирон бир глобал газ шартномасида иштирок этишни истамаслигини англатадими? Жиддий айтганда, мутлақо керак эмас. Аммо шуни айтиш мумкинки, ҳатто инқироз пайтида ҳам ўз қувватларини намойишкорона кенгайтирган ҳолда, Қатар ўзига жуда яхши бошланғич музокара позицияларини таъминлади. Унда Қатар нима тўғрисида келишмоқчи?

Шу билан бирга, Қатар ва Россия ўртасидаги муносабатлар даражаси газ коалициясини тузиш имконияти ҳақида ишонч билан гапиришга ҳали имкон бермайди. Бундан ташқари, Қатар яқиндагина АҚШ билан газ борасида музокаралар олиб бораётганига ўхшади: Qatar Petroleum АҚШда ўзининг СТГ заводини қурмоқда ва шунинг учун у бозорга унчалик таъсир кўрсатмаслиги керак, гўё. Энди эса Қатар СТГсининг бозорга қўшилиши сезиларли бўлади. Энг радикал шарҳловчиларнинг таъкидлашича, кейинги ўн йил ичида АҚШ энди янги заводларни умуман қурмайди.

Албатта, "классик", нефт ОПЕКини эсга олиш муҳимдир. Аниқроқ айтганда, гап уч йил давомида тўғри ишлаган, аммо март ойининг бошларида муваффақиятсизликка учраган ОПЕК+ битими ҳақида кетмоқда. Кейинги воқеалар (мартни, деярли "коронавирусгача" бўлган низоларни эслайлик) бундай картелга эҳтиёж борлиги ҳақидаги масалани янада кучайтирди.

ОПЕК+ битимининг танқиди уч жиҳатга уйғунлашди.

Биринчиси. Ички низолар, биринчи навбатда Россия ва Саудия Арабистони ўртасидаги тортишувлар. Тажриба шуни кўрсатадики, бу ерда келишувни албатта амалга ошириш мумкин.

Иккинчиси. Битим сланец ишлаб чиқаришни кўпайтириш орқали юқори нархлардан фойдаланган АҚШга фойда келтирди.

Учинчиси: юқори нархлар дунё бўйлаб бошқа иштирокчиларга ҳам (ОПЕК+ ташқарисидага), масалан, йирик ва қиммат денгиз конлари лойиҳаларига  сармоя киритишга имкон берди. Шунингдек, улар яхши шароитлардан ҳам фойдаланишди. Шу билан бирга, уларни АҚШдаги вазиятдан ажратиш жуда муҳимдир. Ахир, Америкада нефт ишлаб чиқариш мослашувчан, яъни нефт нархи, айтайлик, бир баррел учун 40-45 доллардан кам бўлса, у пасайишни бошлайди ёки ўсишни тўхтатади. Денгиз тубидаги лойиҳаларда вазият бошқача: амалга ошириб булинган капитал харажатлар, мулк эгаларини арзон нархларда ҳам нефт қазиб олишга мажбур қилади. ОПЕК+ келишуви танқидчилари ва тарафдорлари ўртасида муросага эришса бўлади: келишув амалга ошиши мумкин, аммо бир баррел учун мақсадли нарх 50-55 доллар шартида.

Келинг, ушбу сабоқларни келажакдаги низоларга ва эҳтимолий “газ ОПЕК”ининг газ нархлари бўйича умидларига қўллашга ҳаракат қилайлик. Биринчи яқинлашишда ҳаммаси бир хил. Ва эҳтимолий картел ичида битимлар билан боғлиқ муаммо ҳам. Шубҳасиз, бундай иттифоққа кирмаслиги аниқ АҚШнинг СТГи билан боғлиқ муаммолари. Ва сунъий равишда бошқариладиган нархлар вазиятида, бошқа ишлаб чиқарувчиларнинг қўшимча таклифи.

Аммо, нефт билан боғлиқ вазиятдан фарқли ўлароқ, иккинчи ва учинчи фикрларни бирлаштириш лозим. Зеро, завод қурилганидан кейин, таннарҳ қопланмаган бўлса ҳам, СТГ ишлаб чиқарилаверади. Биз буни ҳозир бутун дунё бўйлаб, шу жумладан АҚШда ҳам яхшигина кузатмоқдамиз. Ҳатто нефт сингари "эгилувчан" сланец газини ишлаб чиқариш бу ерда ёрдам бермайди, чунки нархнинг 40 фоизи заводларни капитал харажатлари билан белгиланади.

Газдаги вазиятни нефтникидан ажратиб турадиган яна икки омил.

Биринчидан, газ соҳасида, нефтьдан фарқли ўлароқ табиий рента улуши камроқ, капитал харажатларининг улуши каттароқ. Шу сабабли, мавжуд ишлаб чиқаришларни чеклаш эҳтимоли камроқ, барча иштирокчилар харажатларни максимал даражада қоплашни хоҳлашади.

Иккинчи жиҳат: "газ - кўмир", "газ – Тикланадиган энергия манбалари" ёқилғи ичидаги рақобат ҳам мавжуд. Дунё миқёсидаги газ савдосида етказиб бериш ҳажмининг бир-икки фоизга камайиши нефт секторидаги каби нархларнинг кескин ўсишига олиб келмайди. Умуман олганда, газ тикланадиган манбалар босими остида ва улар билан жуда фақатгина арзон ёқилғи рақобатлаша олади.

Хулоса қилайлик. СТГ ишлаб чиқаришнинг янги объектларини қуришни чеклаш қийин: Қатар уларни аллақачон эълон қилиб бўлган, Россия ҳам ўз режаларини қайта кўриб чиқмайди. Шунингдек, мавжуд ишлаётган заводларнинг ишини ҳам, бу маҳсулотнинг якуний нархидаги капитал харажатларининг юқори улуши билан боғлиқ бўлиб, улар ҳеч бўлмаганда қисман бўлса ҳам, ҳатто паст нархларда ҳам қоплаб олишни истайдилар. Шу билан бирга, фақатгина арзон газ қайта тикланадиган энергия ва кўмир билан рақобатлашганда талабнинг қўшимча ўсишини яратиши мумкин. Жуда юқори нархлар эса янги лойиҳаларни, шу жумладан АҚШда ҳам ишга туширилишига олиб келади. Буларнинг барчаси кўринишидан жозибали "газ ОПЕК"и ғоясини амалга ошиши қийин қилиб қўяди.

Аммо, агар бирор сабабларга кўра газ нархи жуда кўтарилиб кетса, бу ёнилғи ичидаги рақобат доирасида (нефт секторига қараганда анча тезроқ) ўрнини босишга ва келажакда янги ортиқчалик билан қайта инвестиция киритишга олиб келади. Гап қандай рақамлар ҳақида кетмоқда? Ҳозирда газ ва СТГ нархларининг юқори чегараси ҳар минг кубометр учун 200 долларни ташкил этишини гапириш (Британия иссиқлик бирлиги учун олти доллардан озроқ) мақсадга мувофиқроқ бўлади.

Нарҳларнинг бир оз баландроқ даражасида, худди шу АҚШнинг ўзида янги "ортиқча" ишлаб чиқаришлар қурилади (АҚШда газнинг ички нархи унчалик кўп кўтарилмаслигини тахмин қилсак). Қуйидаги фикрнинг мавжудлиги бежиз эмас: "Газпром" Европада газ нархини шундай даражада ушлаб туришга ҳаракат қилмоқдаки (нархлар кўтарилган маҳалда), улар АҚШнинг суюлтирилган газининг тўлиқ нархидан ошмаслиги керак - янги заводлар қурилишини рағбатлантирмаслик учун. Нархларнинг кўтарилиши амалга ошиши мумкин, аммо бир кубометр учун 200 АҚШ доллар миқдорига етишиш учун, биз янги СТГ заводлари ёки қувур линияларини қуриш бўйича муайян қарорларни қабул қилишда консерватив оптимистик жиҳатдан сценарийга эътибор қаратишимиз керак.

664
ВОЗ заинтересовалась российской вакциной от СOVID-19

Ғарб "путин синов чўчқачалари"дан ҳавотир олмоқда

407
(Янгиланган 22:13 12.08.2020)
COVID-19 вакцинасини яратиш фармацевтика корпорациялари ва барча мамлакатлар жалб қилинган пойгага айланди.

Россияда ва жаҳонда биринчи коронавирусга қарши вакцина рўйхатга олинди. У Н.Ф.Гамалея номидаги Миллий эпидемиология ва микробиология марказида ишлаб чиқилди ва унга “Спутник V” номи берилди.

Вакцина рўйхатга олинганини Владимир Путин маълум қилди қилди ва унинг қизларидан бири вакцинани олиб иккала босқични ҳам муваффақиятли ўтганини қўшимча қилди.

Бу янгилик, шубҳасиз, Россия тарихидаги яна бир машҳур воқеани эслатди, унга мувофиқ 1768 йил кузида Екатерина II ва тахтнинг 14 ёшли ворисига чечакка қарши эмлаш амалга оширилган эди. Аммо, Россия президентининг ушбу маълумотни ошкор қилиши сабаблари унинг буюк аждоди сабабларидан фарқ қилади.

Икки ярим аср олдин, императрица Россия жамиятидаги янги тиббий муолажалар ҳақидаги нотўғри тушунча ва қўрқувни енгишга ҳаракат қилди. 2020 йилда, доим бундан четланишга ҳаракат қилган президент, шахсий маълумотларни ошкор қилишга мажбур бўлди, чунки мамлакат ахборот урушининг навбатдаги ва жуда ифлос босқичига жалб қилинди.

Юзага келган жирканчлик даражасига бахо беришингиз учун биттагина сарлавҳа кифоя: "Филиппин Дутертеси Россиянинг коронавирусга қарши вакцинаси синови учун Путиннинг (синов) свинкаси бўлишига рози бўлди". Айнан шундай сарлавҳа билан “Немис тўлқини” Филиппин президенти мамлакатда биринчи бўлиб ўзида Россия вакцинасини синаб кўришга тайёрлигини билдиргани ҳақидаги хабарни чиқарди.

COVID-19 вакцинасини ишлаб чиқиш пойгасига нафақат фармацевтика корпорациялари, балки бутун бошли мамлакатлар ҳам киришиб кетди. Ушбу жараён билан шуғулланишни Хитой, АҚШ ва Буюк Британиядан бироз кейинроқ бошлаган Россиянинг тўсатдан ўзиб кетиши энди Ғарбдаги ҳамкорларимиз учун оғир азобларни келтириб чиқармоқда. Бунинг сабаблари жуда кўп ва хилма-хилдир.

Биринчидан, энг илғор ғояларга қарама-қаршилиги. Авторитар, қолоқ Россия илмий ва технологик жиҳатдан илғор соҳада ғоят катта натижаларга эришишда Ғарбдан устун келишига ақл бовар қилиб бўлмайди. Бизнинг мамлакатимиз активлари қаторида эски эпидемиологик мактаб, тўпланган тажриба ва вакциналарни ишлаб чиқиш соҳасида катта ютуқлар бўлиши эса муҳим эмас.

Иккинчидан, Ғарбнинг геосиёсий таъсирига таҳдид. Ахир, агар Россия бошқа мамлакатлар билан уларнинг аҳолисини COVID-19 га қарши эмлаш бўйича фаол ҳамкорлик қилса, у ерда ўз обрўсини мустаҳкамлаш учун қўшимча имкониятларга эга бўлади. Бунга эса, албатта, йўл қўйиб бўлмайди.

Учинчидан эса - пул. Бунга жуда катта маблағлар тикилган, ва албатта бунга дунёнинг етакчи фармацевтика компаниялари кўз тикишмоқда. Россия тўғридан-тўғри инвестициялар жамғармаси (РФПИ) раҳбари Кирилл Дмитриевнинг маълум қилишича, унинг ташкилотига 20 дан ортиқ мамлакатдан бир миллиард доза вакцина сотиб олиш учун буюртмалар тушган. Бу фармацевтик компаниялар учун қанчалик астрономик фойдани келтиришини тасаввур қилиш қийин, айниқса нархни бир неча бор кўтариб юборса.

Кеча Клиник тадқиқот ташкилотлари уюшмаси (АОКИ) Россия Соғлиқни сақлаш вазирлигини синовларнинг учинчи босқичи якунланмагунча коронавирус вакцинасини рўйхатдан ўтказмасликка чақиргани бежиз эмас, бу уюшмага дунёдаги энг йирик фармацевтика гигантлари киради: Pfizer, Bayer, Novartis ва бошқа шу каби таниқли брендлар. Уларнинг ҳис-туйғуларини ва оғриқларини тушунса бўлади, ахир улар улкан фойдани бой беришмоқда, ва уларда бунинг борасида ўз ҳисоб-китоблари ва режалари бор эди.

Уларнинг важлари Россия расмий тузилмалари ва эпидемиолог-олимлари томонидан рад этилгани муҳим эмас. Фармлоббистлар бу жараённи секинлаштиришга жиддий умид қилишгани даргумон.

Уларнинг асосий мақсади Россия ишланмасини мамлакат ичида эмас, балки четда обрўсизлантиришдир. Ахир, АОКИ-нинг ушбу мурожаати Ғарб оммавий ахборот воситаларига ўзининг хавфли эканлиги ҳақида баланд овоз билан жар солиш имкониятини беради.

Аммо энди улар "путин синов чўчқачалари" рўйхатига Россия президентининг қизи киритилганини ҳам ёзишга мажбур бўлади. Бу эса "Кремлнинг янги жинояти" фош этилишининг таъсирини сезиларли даражада пасайтиради.

Манба: РИА Новости

407
Первая в мире вакцина от коронавируса

"Россиянинг коронавирусга қарши вакцинаси: барча доҳиёна нарсалар каби оддий"

293
Одамларни коронавирус билан касалланишидан ҳимоя қилиш. Усул ҳар жиҳатдан яхши - одам ҳам соғлом қолади, бошқаларни ҳам юқтирмайди.

Сергей Царенко. Биз, шифокорлар, моноклонал антитаначалар, стероидлар, антивирус дори воситалар ёрдамида коронавирус билан оғриган беморларни даволашда катта ютуқларга эришдик. Беморлар вафот этиши ҳолатлари камайди, аммо инфекциянинг оғир шакллари учраса, уларни Ўпкани суньий вентиляция ускуналарига ўтказишимизга тўғри келмоқда. Кейинчалик ҳар ўн бемордан 6-8 нафари касалхона ичидаги инфекциялардан вафот этмоқда. Бундай беморларни янги антибиотиклар ёрдамида қутқариш мумкин бўлар эди. Аммо уларни яратишга йиллар керак бўлади.

Аммо яна бир усул ҳам бор: одамларни коронавирус билан касалланишидан ҳимоя қилиш. Усул ҳар жиҳатдан яхши - одам ҳам соғлом қолади, бошқаларни ҳам юқтирмайди. Ахир, бу касалликка чидамли одамлар қанча кўп бўлса, жамиятда иммун қатлами шунча қалин бўлади, эпидемиянинг охири шунча тез келади.

Ҳозирча касалликка чидамлилик фақат одам у билан касалланган тақдирдагина шаклланмоқда. Аммо хавфсизроқ вариант ҳам бор ахир – бу эмлаш. Устига устак, Гамалея институти мутахассислари томонидан яратилган самарали ва хавфсиз вакцина ҳам мавжуд. Микробиология ҳамжамиятда бу институт автомобилсозликда "Мерcедес" маркаси каби мавқега эга.

Мен академик Гинцбург ва Логуновни кўп йиллардан бери биламан. Улар ва ходимлари билан бирга бардошли бактерияларга қарши курашишнинг янги усулларини ишлаб чиқмоқдамиз. Бундан ташқари, институт олимлари аллақачон Эбола ва MERS-га қарши вакциналарни муваффақиятли яратдилар. Улар буни нафақат яратдилар, балки вакциналарни яратишда хавфсиз ва самарали усул – вектор усулини ишлаб чиқдилар. Одам учун хавфсиз аденовирусга орбитал станцияни ташувчи-ракетага илганни сингари - коронавируснинг бир бўлагини илишади. Уни инсон танасига киритишади. Шундан сўнг, ҳам "ташувчи-ракетага", ҳам "орбитал станцияга" иммунитет ҳосил бўлади. Муваффақиятни мустаҳкамлаш учун уч ҳафтадан кейин худди шундай "орбитал станция" бошқа аденовирусда , бошқа"ташувчи-ракетага" илинган ҳолда киритилади. Иммунитет яна шаклланади. Натижада, иккала аденовирусга сустроқ иммунитет шаклланади-да (ахир унинг организмга кераги йўқ), коронавирусга эса - барқарор ва ишончли иммун ҳимоя шаклланади.

Барча доҳиёна нарсалар каби оддийгина. Ахир бизнинг “Левша”ларимиздан (чапақай-уста – таҳр.) бошқа ҳеч кимнинг ҳаёлига бундай нозик нарсалар келмаган. Дунёда яна бир нечта векторли вакциналар яратилмоқда, аммо бирданига иккита "ташувчи-ракета" билан ҳеч қаерда йўқ!

Вакцина аллақачон кўнгиллиларда синовдан ўтди. Эътиборга шуниси лойикки, биринчи кўнгиллилар Гамалея институтининг барча ходимлари бўлди. Улар янги кўприк яратувчиларига ўхшайди - кўприк бўйлаб биринчи поезд юраётганида, улар шу кўприк остида туришди! Бундан кейин, вакцина ҳарбий кўнгиллиларда синовдан ўтказилди. Битта ҳам асорат йўқ, ҳаммасининг иммунитети ўта кучли.

Матбуотда танқидлар тўлқини ўтгани ажабланарли эмас. Ўғирланган технологиялар ҳақидаги шунчаки уйдирмалардан тортиб, вакцинага иммунитетни шаклланиши пайтида тасодифан коронавирусни юқтириш ҳолатида вазиятнинг ёмонлашиши мумкинлиги ҳақидаги сохта илмий мулоҳазаларгача. Охиргиси жуда қўрқинчли эшитилади: Антитаначаларга қарам кучайиш (ADE). Мутахассис бўлмаганлар учун қўрқинчли. Вирусологлар эса ADE таъсири фақатгина Денге безгагига хос ва шунда ҳам эмлаш билан боғлиқ бўлмаганлигини билишади. Бошқа ҳолларда, эффект баъзан пробиркада кўринади. Коронавирус инфекциялари ҳолатида эмас.

Шунда савол туғилади. Матбуотда бу кампанияни ким молиялаштирмоқда? "Мустақил экспертлар" кимга қарам? Полишинель сири: ҳозиргача Россия олимларидан ортда қолган бошқа вакцина ишлаб чиқарувчиларига қарам. Шунингдек баъзида самарали дорилар, аммо касалликнинг енгил шакли ва кўп ножўя таъсирларга эга антивирус дори воситалари ишлаб чиқарувчиларига.

Биз, амалиётчи-шифокорлар, бу шов-шувли маш-машаларга эътибор беришдан уяламиз. Биз коронавирус инфекцияси билан касалланган беморлар олдимизга келишини тўхташини ва ҳозирча эпидемияда бошқа ишга бормаётган қўлларимиз бошқа касалликлар билан ҳам шуғулланишини кутамиз.

293

Ўзбекистонда 17 августдан масжидлар ишга тушади

110
(Янгиланган 00:09 13.08.2020)
Масжидларда вақтинча жума намози адо этилмайди, диний ташкилотлар фаолиятига ҳар куни дезинфекция ишларини амалга ошириш ҳамда қатъий ижтимоий масофани сақлаш чекловларига риоя этилишини таъминлаган ҳолда рухсат берилади.

ТОШКЕНТ, 12 авг - Sputnik. Республика махсус комиссиясининг қарори билан шу йил 17 август, душанба кунидан эътиборан Ўзбекистондаги барча диний ташкилотлар ўз фаолиятини қайта давом эттиради. Диний ташкилотлар фаолиятига ҳар куни дезинфекция ишларини амалга ошириш ҳамда қатъий ижтимоий масофани сақлаш чекловларига риоя этилишини таъминлаган ҳолда рухсат берилади.

Шунингдек, Дин ишлари бўйича қўмита ва Ўзбекистон мусулмонлари идораси матбуот хизмати расмий баёнотида диний ташкилотларда жума ва шанба-якшанбалик диний хизматларни вақтинчалик амалга оширмаслик талаб этилиши айтилган.

Қуйидаги муҳим тавсия ва талабларга сўзсиз амал қилиш, масжидлар фаолиятининг давомли бўлишига асосий омил бўлади:

- масжидларнинг кириш жойини дезинфекцион "тўшак"лар билан жиҳозлаш, бирламчи дезинфекциялаш воситалари, пирометрлар (контактсиз ҳарорат ўлчагич) билан таъминлаш;

- ҳар бир фуқаро масжид ичида тиббий ниқобда бўлиши, ҳудудга киришда қўлларини дезинфекциялаш воситасидан фойдаланиши;

- масжидга ташриф буюрган ҳар бир шахснинг касаллик аломатларини текшириш (ҳарорат ўлчаш ва ташқи аломатлар), тана ҳарорати 37ºС ва ундан юқори бўлган ҳолатда фуқароларни алоҳидалаш ва 103 телефон рақами орқали тез тиббий ёрдамга хабар бериш;

- ибодат вақтида ижтимоий масофаланишни сақлаш, фуқаролар орасидаги масофани 1,5 метр этиб белгилаш (махсус чизиқлар ёрдамида катакларга ажратган ҳолда);

- ҳар бир масжиднинг кириш қисмига касалликдан сақланиш, ҳудудда карантин талабларига қатъий амал қилиш, хусусан, 65 ёшдан катта фуқароларни масжидларга вақтинча ташриф буюрмай туришлари тавсия этилиши тўғрисидаги ахборот лавҳаларини ўрнатиш;

- масжид маъмурияти томонида иш фаолиятни карантин даврида ташкил этиш бўйича тегишли буйруқ ва ички тартибларни ишлаб чиқиш (бунда ёши 65 ёшдан улуғ фуқароларни вақтинча ташриф буюрмай туришларини тавсия этиш);

- масжидларда жума намозини вақтинча адо этмаслик;

- ҳудудий Санитария-эпидемиология хизмати ходимлари томонидан масжидларнинг барча ходимлари билан тушунтириш ишларини ташкил этиш;

- ушбу хизмат томонидан белгиланган муддатда (ҳар 3 кунда ёки ҳафтада бир маротаба) масжидлардаги санитария-эпидемиологик ҳолатни ўрганиш ва тавсиялар бериш;

- масжидлар бинолари ва ҳудудини ҳар куни дезинфекция қилиш, хоналарни шамоллатиш;

- масжидга кириш ва чиқиш жойларида аҳолининг тўпланишига қатъий йўл қўймаслик;

- таҳоратхонадан фақат зарур шароитлар яратилган (бир марталик сочиқ-салфетка, антисептик воситалар, суюқ совунлар билан таъминлаш, қисқа муддатларда дезинфекция қилиш), ижтимоий масофаланишни сақлаган ҳолда фойдаланиш каби тартиб-интизомлар алоҳида таъкидланади.

110
Мавзу:
COVID-19 умумжаҳон пандемияси