Военнослужащие армии США в Афганистане

Американча “Толибонгейт” - бу фитнанинг мақсади нима?

719
Американинг бир қатор журналистлари, сиёсатчилари ва разведкачилари Москвани Афғонистондаги Ғарб коалицияси аскарларига қарши ҳужумларини молиялашда айбламоқда.

Американинг бир қатор журналистлари, сиёсатчилари ва разведкачилари Москвани Афғонистондаги Ғарб коалицияси аскарларига қарши ҳужумларини молиялашда айбламоқда. Бу Россия-Америка муносабатлари доирасидан ташқарига чиқиб, афғон заминидаги шундоқ ҳам жиддий вазиятни янада кескинлаштириши мумкин.

Яна “хайли лайкли”?

АҚШда кучаяётган “Толибонгейт” (гўёки Россия Разведка Бош бошқармаси толибларга Афғонистондаги Америка фуқароларини ўлдирганлиги учун мукофот тўлаганлиги тўғрисидаги асоссий маълумотлар атрофидаги можаро) бир нечта масалага алоқаси бор.

Биринчидан, Россия-Америка муносабатларига. Аввало, гап навбатдаги “хайли-лайкли”(катта эҳтимоллик билан-таҳр.) (буни бошқачасига атаб бўлмайди ҳам, чунки бу воқеа тасдиқланмаган миш-мишларга асосланган) туфайли ғазабланган америкалик сиёсатчилар Россия Федерациясига қарши янги санкциялар жорий қилиниши талаб қилмоқдалар. Ва гап ҳатто ҳеч ким бу воқеани оҳиригача ўрганишни ва унинг ишончлилигини исботлашни истамаётганлигидадир. Гап шундаки, “Толибонгейт” воқеаси Москва ва Вашингтон нима сабабдан глобал ва минтақавий масалаларда муросага келиши нега шунчалик қийин эканлигини тушунтирадиган яна бир далил бўлди.

Деволдаги ёзувга (The New York Times-даги “Толибонгейт” ҳақидаги нашри ва унга қўшимчаларни бошқача атаб бўлмайди ҳам) асосланиб янги санкциялар ва “Америка фуқароларининг қотили бўлган мамлакат” билан музокаралар жараёнининг зарарлилиги ҳақида жар солаётган ҳамкор билан жиддий суҳбат олиб бориб ён бериш ҳақида қандай келишиш мумкин?

РФ ташқи ишлар вазирининг ўринбосари Сергей Рябков Москва энди Вашингтонни музокаралар бўйича келишиб бўладиган ҳамкор сифатида кўрмаслиги ва унга контрагент сифатида ишончни йўқотганини айтгани бежиз эмас. Дипломат бу ишончни кичик қадамлар тактикаси орқали тиклашга умид билдирмоқда, аммо АҚШда Россия агентларига уюштирилган ов шароитида бундай қадамларни амалга ошириш деярли имконсиздир. Агар улар Москва томонидан бир томонлама бўлса, бу тақдир улар ён босиш бўлиб қолади.

Иккинчи масала - АҚШ президенти сайловлари. Демократлар “Толибонгейт”дан, Трампнинг заифлигини ёки ундан ҳам яхшироғи - унинг Владимир Путиндан қўрқишини исботлаш учун фойдаланишмоқда. Тўғри, жуда ҳурматли генераллар, шу жумладан Пентагондагилар ҳам “америкаликлар шилинган териси” учун “рус мукофотлари” тўғрисидаги маълумотлар исботланмаган бўлиб ҳеч қандай жиддий муносабат талаб қилмаганлигини таъкидлашмоқда, Москвага жавоб ҳақида гапирмаса бўлади.

Бироқ, демократлар бу масалани сайловолди қалқонга қўйиб бўлиб, АҚШ президентининг Олий Бош қўмондон ролини ўйнашни эплай олмаётганини ва чет элдаги АҚШ ҳарбийларининг ҳаётини ҳимоя қилишга қодир эмасликларини эълон қилишди. Уларнинг фикрига кўра, Трамп (гўёки “Россия мукофотлари” ҳақида маълумотни баҳорда олган) дарҳол Путинга бутун Америка қудрати билан жавоб бериши керак эди - аммо у бундай қилмаган экан, энди ўзи кузда сайловчилар олдида жавоб бериши керак.

Оқибатлар

Дональд Трамп “Толибон” билан битим тузди, унга кўра америкаликлар аста-секин Афғонистонни тарк этишади (чиқишнинг оҳирги муддати 2021 йил май), толиблар эса бунга жавобан АҚШ ғалаба билан кетаётгани кўринишини таъминлайди. Яъни, улар америкалик аскарларни ўққа тутмайдилар, Кобулдаги ҳукумат билан ярашиш бўйича номинал музокаралар олиб борадилар ва ўз ҳудудларини аксил-Америка ҳаракатларига тақдим қилмаслик мажбуриятини оладилар. Бироқ, АҚШда бу битимнинг душманлари кўп.

Булар, ҳам Марказий разведка бошқармаси ҳодимлари (айнан шулар афғон героинини Косово орқали Европага етказишда иштирок этганликда айбланган), ҳам Афғонистонни тарк этишни истамайдиган глобалистлар (дунёнинг барча муҳим қисмларида жойлашиш орқали Американинг ҳукмронлигини сақлаб қолиш тарафдорлари), ва демократик партиянинг айрим вакиллари (сайловлар олдидан Трамп “Афғонистондаги урушининг тугатилиши учун” медалини кўкрагига осиб қўймаслиги учун Америка аскарларининг ҳаёти кандага қўйишга тайёр бўлганлари).

Хозирда уларнинг барчаси келишувни бузиш, толиблар билан кейинги музокаралардан воз кечиш ва Афғонистонда АҚШ ҳарбий кучларини сақлаб қолиш мақсадида “Толибонгейт”дан фойдаланиш учун бирлашдилар.

Афғонистон ҳукуматининг ўзи (ноябр сайловларидан кейин ўзлари олиб ташланиб, йўқ қилинишини истамайди, ва бунинг эҳтимоллиги жуда катта) бундан манфаатдор эканлигини ҳисобга олсак, улар хоҳласалар, Америка бургутларига руслар ва толибларнинг ўзаро келишувига доир баъзи маҳаллий “далил ва исботлар” тақдим этишлари мумкин.

Ва натижада америкаликлар ва толиблар ўртасидаги битим бузулгидай бўлса, Москва ва Марказий Осиё республикаларининг Афғонистоннинг бўлғуси ҳукумати билан ишлаш схемасини тузиш, ушбу республикадаги вазиятни барқарорлаштириш бўйича олиб борадиган барча дипломатик ҳаракатлари пучга чиқади.

Урушнинг давом этиши афғон қаршилигининг янада радикаллашишига ва “Ислом давлати”* ва Афғонистондаги бошқа радикал тузилмаларнинг кучайишига олиб келади (улар билан толиблар ўлимгача учун ҳам курашишга тайёр эдилар).

* “Ислом давлати” (ИШИД, ИД) ва “Толибон” - Россия ва бошқа бир қатор мамлакатларда тақиқланган террористик ташкилотлар.

719

“Осон иш”. АҚШ нима сабабдан Боку ва Ереванни яраштира олмади

340
(Янгиланган 15:40 27.10.2020)
АҚШ Тоғли Қорабоғда тинчлик ўрнатишга нақадар қизиқади, балким бу оддий сайловолди кампаниясидир - экспертлар жавоби.

ТОШКЕНТ, 27 окт —Sputnik. Тоғли Қорабоғда жанговар ҳаракатлар бир ойдан ортиқ давом этмоқда. Шу вақт давомида тинчлик ўрнатишга қаратилган учта уриниш самарасиз бўлди. Америкаликлар ҳам ҳудудда тартиб ўрнатишга ҳаракат қилишди, лекин уларга ишонувчи кам.  

Америкача  уйғониш

“АҚШ Арманистон ва Озарбайжон ташқи ишлар вазирликларининг ҳамда ЕХҲТ Минск гуруҳи раҳбарларининг самарали музокараларида ёрдам берди. Бизнинг ҳаракатларимиз Тоғли Қорабоғ атрофидаги можарони ҳал қилишга қаратилган”, - деб баёнот берди Давлат Департаменти. Бу можарони тўхтатишга қаратилган учинчи уриниш эди.

Россия иштирокида тузилган олдинги икки келишув ҳам бузилганини ҳисобга олган ҳолда, Майк Помпео ўз номидан қуйидаги кафолатларни берган эди: “Зограб Мнацаканян ва Джахун Байрамов (Арманистон ва Озарбайджон ТИВ раҳбарлари) тинчлик шартларини бажаришга ваъда беришди”.

Дональд Трамп ҳам Тоғли Қорабоғ можаросини бошқаришда қизиқиши борлигини кўрсатди. Нью-Гэмпшир штатида сўзга чиққан АҚШ президенти Кавказ урушига барҳам беришни ваъда берди. “Нега бўлмасин? Менимча, нима қилишни билган киши учун бу - осон иш”, - деган эди у.  

Нью-Гэмпшир штати кимга озвоз бериши аниқ ҳал қилинмаган штатлардан ҳисобланади. Шу сабабли ўзига кўпроқ овоз олиш учун АҚШ президенти сайловчиларга тўғридан-тўғри мурожаат қилди.

"Арманларга қаранг – улар жуда яхши одамлар. Бу ҳудуд учун улар жуда кўп жанг  қилишди. Улар жуда меҳнатсевар халқ. Биз уларга ёрдам берамиз. Биз Сербия ва Косовога ўз муаммоларини ҳал қилишда ёрдам бердик. Тоғли Қорабоғга ҳам ёрдам берамиз. Мақсадимиз – инсон ҳаётларини сақлаб қолиш”, - деди АҚШ президенти.

Арманистон ва Озарбайжон халқларини музокара ўтказишга чақириш ҳаракатлари Россия президенти томонидан ҳам қўллаб-қувватланди. “Вашингтон, можарони ҳал қилишда биз билан бир ёқадан бош чиқариб ҳаракат қилади деб умид қиламан”, -  деди Владимир Путин.

Музокаралар бузилиши

Гуманитар тинчлик 26 октябр маҳаллий вақт билан соат 8да кучга кирган бўлса, ярим соат ўтиб томонлар келишувлар бузилгани ҳақида хабар беришди.

Озарбайжон томон Арманистон Қуролли кучларини Тертер ва бошқа аҳоли пунктларини ўққа тутишда айблади. Арманистон эса Озарбайжонни “тўқнашув чизиғинининг шимоли-шарқий йўналишини” ўққа тутишда айблашди.

Тушга яқин тан олинмаган Қорабоғ республикаси ҳам учинчи тинчлик келишувлари бузилганини хабар қилди. Степанакерт Боку Мартунинск туманидаги қишлоқллардан бирига ракета зарбаси беришда айблади.

Арманистон бош вазири Никол Пашинян ва Тоғли Қорабоғ раҳбари Араик Арутюнян тинчликни сақлаш тартибига амал қилишга тайёр эканликларини билдиришди.

Озарбайжон президенти Илҳом Алиев вақтинчалик тинчликка рози бўлди ва тинчлик ўрнатиш жараёнида иштирок этаётган халқаро томонларни бетараф бўлишга чақирди.

“Агар улар ўт очиш тўхтатилишни истаса,  Арманистонга бизнинг ҳудудларни тарк этишни айтишсин. Агар бу амалга ошмаса - биз охиригача борамиз”, - деди Озарбайжон раҳбари.

Сергей Лавров ҳам Тоғли  Қорабоғ можаросининг “ташқи иштирокчиларига” мурожаат қилди. Жумладан у Туркияни Кавказдаги таъсирини ишга солишга чақирди. “Туркия ташқи ишлар вазири Мевлюд Чавушоглу билан музокаралар ўтказдик. Анқарани тинчлик музокаралари йўлидан боришга ундаяпмиз”, - деди ТИВ раҳбари.

Турк ўйинлари

ЕХҲТнинг Минск гуруҳи ҳам томонларни яраштириш ҳаракатларини тўхтатмаяпти. Пайшанба 29 октябр куни улар Арманистон ва Озарбайжон раҳбарлари билан учрашув ўтказиши режалаштирилган. РИА Новости мурожаат қилган экспертлар ушбу музокаралар муваффақиятли бўлишига ишонқирамай қарашмоқда.

“Музокараларда можаро томонларининг қизиқиши бўлиши керак. Ҳозирча бу кузатилмаяпти. Озарбайжон томон Тоғли Қорабоғни қайта-қайта ўққа тутишни янгидан бошламоқда. Арманистон ҳудудига эса дронлар учиб келишда давом этмоқда. Бу – Бокунинг тўхташ нияти йўқлигини билдиради”, - дейди Арманистон Ҳудудий изланишлар илмий ходими Джонни Меликян.

Унинг фикрига кўра, Ереван ЕХҲТнинг Минск гуруҳи ташаббусларини қўллаб-қувватлайди, лекин Озарбайжон томонида бўлган Туркия жараёнга халал бермоқда.

“Москва, Вашингтон, Париж  - тинчликка чақирмоқда. Анқара эса қаршилик кўрсатмоқда ва Бокуни қуролли тўқнашувга йўналтирмоқда. Шу билан бирга Туркия Минск гуруҳига ҳамраис сифатида қўшилиш нияти борлигини маълум қилмоқда. Агар бу содир бўлса – ушбу формат яксон қилинади”, - деб хулоса қилмоқда эксперт.

Америка ташаббуси

Россиялик кавказчи олим Нурлан Гасымов хулосасига кўра, Тоғли Қорабоғ можаросига АҚШ аралашуви энг бошидан – ҳеч қандай натижага олиб келмаслиги аниқ эди. Иккала томон ҳам вақтинчалик тинчликдан фойдаланиб қўшинларни яқинроққа олиб келиш ва ўз позицияларини мустаҳкамлаб олиш учун фойдаланиб қолишди.

“Лачин коридори учун қақшатқич жанглар кетмоқда. Агар Озарбайжон уни эгаллаб олса Арманистон ва Тоғли Қорабоғ орасида бевосита алоқа узилади. Бу эса ҳудудда вазиятни мутлақ ўзгартиради. Боку Лачинга жуда кўп куч ташлаган, ҳозир Озарбайжон учун тинчлик шартномаси тузиш – фойда келтирмайди”, - дейди Гасымов.

Эксперт фикрига кўра, тинчлик ўрнатиш жараёнига Вашингтоннинг фаол иштироки - ҳозир Америкада давом этаётган сайловолди камрпанияси билан боғлиқ, лекин янги маъмурият сайланганидан сўнг улар Жанубий Кавказ ҳудудига бир зумда қизиқишни йўқотади.

“Вашингтон томонидан қилинган ягона таклиф 1999 йилда бўлган эди. Ўшанда Ки-Уэстда бўлилб ўтган учрашувда АҚШлик музокарачи Пол Гобл томонларга ҳудудлар билан алмашишни таклиф қилган эди. Унга кўра Тоғли Қорабоғ атрофидаги 7та туман Озарбайжонга қайтариб берилиши, Тоғли Қорабоғ ва Лачин коридори эса – Арманистонга ўтиши керак эди. Ўшанда бу таклифга на Боку на Ереван рози бўлган эди”, - дейди эксперт.

АҚШнинг 90 йиллардаги тинчлик ташаббусларини кўпроқ Кавказ ҳудудидаги нефт соҳасига киритилган сармояларини ҳимоя қилишга қаратилган ҳаракат деб баҳолайди эксперт.

“Ўшанда Ғарб Жанубий Кавказ ҳудудида газ ва нефт қувурлари қуришга кўп маблағ тиккан эди. Озарбайжон нефтига Европада Россия нефтининг муқобили сифатида қаралаётган эди. Уруш ушбу режаларга халал бериши мумкин эди. Лекин Гобл режаси муваффақиятсизликка учраганидан сўнг  Вашингтон тинчлик ўрнатиш миссиясини тўлиқ Россияга топширди", — дейди Гасымов.

Москва билан консенсус

АҚШ ва Канадани ўрганиш институти катта илмий ходими Павел Кошкин ҳам американинг тинчлик ўрнатиш ҳаракатларини сайловолди ташвиқотлар билан боғлайди.

“Трамп учун кўп сонли арман диаспораси овозларини олиш жуда муҳим. Шу сабабли у можарони ҳал қилишда ёрдам беришни ваъда қилмоқда. Сайловдан сўнг Вашингтон Кавказ ҳақида яна унутади”, - дейди эксперт.

АҚШнинг Тоғли Қорабоғ можаросидан узоқ йиллар давомида ўзини четда тутишига сабаб – улар ушбу можарони жудда  оддий деб қабул қилишида. АҚШ ушбу муаммони ҳеч қачон чигал деб қабул қилмаган. Украина ёки Грузиядаги вазиятдан фарқли ўлароқ равишда, бу борада АҚШ ҳар доим Москва билан консенсусда бўлган”.  

Оқ уй янги раҳбари ким бўлишидан қатъий назар, Тоғли Қорабоғга бўлган қизиқиш - маргинал (кам) даражада қолади, лекин муҳими шунда-ки, бу мавзуда Вашингтон Москва хулосасига ишонади.

340

Россия нега “Қиёмат куни самолётлари”ни янгиламоқда

1052
(Янгиланган 12:15 26.10.2020)
"Қиёмат куни самолётлари" ядровий уруш бошланиши арафасида ҳавога кўтарилади ва у ердан туриб барча турдаги ҳарбий қўшинларни бошқариб туради.

ТОШКЕНТ, 26 окт — Sputnik, Андрей Коц. Кенг, ҳимояланган, юқори технологияли – яқин орада Россия Қуролли кучлари Ил-96-400М – узоқ масофага учувчи қўмондонлик пунктларига эга бўлади. Ғарбда ушбу самолётларни “Қиймат куни самолёти” деб аташади.

Учинчи жаҳон уруши бошланган тақдирда давлат раҳбарияти ва ҳарбий қўмондонлик ердаги қўшинлар бошқарувини ана шундай “учар штаблар”  орқали амалга оширади. Бундай ҳаво лайнерлари нафақат Россияда балким АҚШда ҳам бор. Бугунги мақоламиз ушбу самолётлар ҳақида.

Қўмондонликни сақлаб қолиш

Ядровий давлатлар орасидаги муносабатлар жуда кескинлашиб кетди, дипломатлар боши берк кўчага кириб қолишди, томонлар ҳатто элчиларни ҳам чақириб олишди, ҳарбий кучлар тўлиқ жанговар тайёргарликка келтирилди. Стратегик бомдардимончилар ҳавога кўтарилиб, атом сув ости кемалари  океанга чиқиб кетганидан, ҳаракатланувчи ер усти ракета комплекслари ҳам жанговар позицияларини эгаллаганидан сўнг – дунё учинчи жаҳон уруши арафасида қолади.

Четыре Ил-80 и два Ил-76СК в аэропорту Чкаловский

Худога шукур-ки бундай сценарий ҳозир фантастика холос. АҚШ ҳам Россия ҳам тўлиқ масштабли уруш жуда тез ядровий урушга айланиб кетишини жуда яхши тушунишади. Лекин ҳарбийлар, ҳар доимгидек, энг ёмон сценарийга  тайёргарлик кўришади. Иккала томон ҳам бундай вазиятда – биринчи зарба рақибни ҳарбий кучлар бошқарувидан маҳрум қилиши мумкинлигини яхши тушунишади. Ахир рақиб биринчи навбатда – ҳарбий ва сиёсий марказларга зарба беради.

Хавф кучайганидан сўнг Россия раҳбарияти ва ҳарбий кучлар қўмондонлик таркиби ўта махфий тартибда ҳарбий аэродромга йўл олишади ва у ердан  қанотли қўмондонлик пунктларига минишади. “Қиёмат куни самолётлари” уларни хавфдан қутқариб, ҳаводан туриб ердаги қўшинларни бошқариб туриш вазифани бажаради. Қўмондонлик пунктлари хавфсизлигини эса – уларни доимий кузатиб борадиган бир неча қирувчи самолётлар ва заправкачи-танкерлар амалга оширади. Совуқ уруш йилларида ишлаб чиқилган худди шундай тактика АҚШда ҳам бор.

Узоқ кутилган янгиланиш

Россия Ҳаво-космик кучлари таркибида 4та “Қиёмат куни самолёти” бор. Улар Ил-86 йўловчи самолётлар негизида қурилган бўлиб расмий номи Ил-80. Кучли энергия қурилмаси, замонавий алоқа воситалари ҳамда ҳаётни таъминлаш тизими – бир неча кун давомида узулуксиз равишда ҳавода қолиш имконини беради - албатта қўшимча ёнилғи қуйиш шарти билан.

Ил-80 фуқаро самолётларидан ўзининг баланд “пешонаси” билан фарқ қилади. “Пешона” ичида турли радиоэлектрон ускуналар жойлашган. Самолётнинг яна бир хусусияти – унинг иллюминаторлари йўқлигидир. Бу ядровий портлаш йўловчиларнинг кўзини қамаштирмаслиги учун атайлаб қилинган. Шунингдек – самолёт дум қисмида сув ости кемалари билан алоқада бўлиш учун тросли антена ҳам бор.  

Лекин самолёт ҳақида батафсил маълумот – бу давлат сири. Шуниси аниқ-ки унинг бортида барча тур қўшинларни бошқариш учун мўл жалланган аппаратура ўрнатилган, қўмондонлик ишлаши ва дам олиши учун барча шароит яратилган. Самолёт ҳар қандай фуқаро ва ҳарбий аэродромдан ҳавога кўтарила олади ва ердаги навигация марказлари йўқ қилинган вазиятда ҳам йўлидан “адашиб” қолмайди.

Ил-80 самолётлари 15 йилдан ортиқ вақт давомида эксплуатация қилинмоқда ва унинг ресурси якунига етиб қолган. Устига улар устак ўрта масофага учувчи (Ил-86) самолёт негизида қурилган бўлгани туфайли уларнинг бир марталик парвоз узоқлиги 3800 кмни ташкил қилади. Шу сабабли ҳам янги қўмондонлик пунктлари асоси учун Ил-96-400М самолётлари танлаб олинган. Ушбу самолёт максимал юклама билан – 9000 км масофага парвоз қила олади.

"Учар меҳмонхоналар"

АҚШ Қуролли кучларида ҳам тўртта Boeing-747 асосида қурилган E-4B Nightwatch (Тунги қоровул) самолётлари бор. Уларнинг ҳар бири бортига 100га яқин одамни олиб ҳавода бир ҳафтагача узулуксиз бўлиши мумкин. Албатта ёнилғи қуйиш шарти билан. Е-4B ядровий портлашдан ҳимоя қилинган ва энг замонавий радиоэлектрон ускуналар билан жиҳозланган.

E-4B Nightwatch - "Самолёт Судного дня" США

Бир сўз билан айтганда американинг “Қиёмат куни” самолёти – бу учар отель. У ерда автоном ишлаш ва дам олиш учун барча шароитлар яратилган – ошхона, санитария қулайликлари, ётоқ бўлинмалари, мажлислар зали ва 29 кишига мўлжалланган алоқа зали. Самолёт интерьери жуда қулай. Балким шу сабаблаи АҚШ раҳбарияти тез-тез узоқ масофаларга учиш учун президент самолётлари Air Force One ўрнига айнан ушбу самолётлардан фойдаланади.    

E-4B самолётларининг ёши Россиянинг Ил-80 самолётларидан анча катта. Улар ҳарбий кучлар сафига 1970 йилларда қабул қилинган. Лекин улар доимий равишда модернизация қилиб келнмоқда. Бугунги кунда улар кенг полосали ҳимояланган интернет ва кенг полосали спутник алоқаларига эга.  E-4B самолётлари бир заправкада — 11 минг км масофага уча олади.

Ушбу учар отеллардан ташқари америкаликларда 16та E-6 русумли самолётлар бор. Улар АҚШ Бирлашган Ҳарбий қўмондонлиги ва атом сув ости кемалари орасида узулуксиз алоқа таъминлашга учун хизмат қилади. Керак бўлганда ушбу самолётлар Атлантика ва Тинч океанлар ҳудудларини назорат қилиш билан бирга АҚШ E-4B “Қиёмат куни самолётлари” ва стратегик атом сув ости кемалари орасида алоқа ўрнатади.

1052

Эртага Ўзбекистонга Волгабўйидан совуқ антициклон киради

371
Илиқ ва совуқ ҳаво оқимларининг босимлари тафовути республика ҳудуди бўйича шамолнинг тезлиги секундига 17-22 метргача кучайишига олиб келади

ТОШКЕНТ, 27 окт - Sputnik. Эртага республика шимолига Россиянинг Европа қисми (Москва области)дан Волгабўйи орқали совуқ антициклон кира бошлайди, деб хабар бермоқда Ўзгидромет.

Эртага, 28 октябрда совуқ ҳаво бутун республика ҳудудига тарқалади, ҳарорат фони 8-10 даража пасаяди.

Аксарият вилоятларда кундузги ҳаво ҳарорати 10-13 даража атрофида бўлади. Кучсиз, асосан қор кўринишидаги ёғинлар мамлакатнинг тоғли ва баланд тоғли ҳудудларида кузатилиши мумкин.

Илиқ ва совуқ ҳаво оқимларининг босимлари тафовути республика ҳудуди бўйича шамолнинг тезлиги секундига 17-22 метргача кучайишига олиб келади.

Совуқ ҳаво оқимининг таъсири 29 октябрда ва 30 октябрда кечаси сақланиб туради, 30 октябрда кундузи антициклон шимоли-шарққа чекина бошлайди ва ҳаво аста-секин исийди.

29 ва 30 октябрь кунлари тунги ҳаво ҳарорати 0-3 даража илиққача тушади, айрим жойларда ҳавода биринчи аёз кузатилади — ҳарорат 1-2 даража совуқ бўлади. 29 октябрда кундузи 10-13 даража илиқ атрофида бўлади, 30 октябрда эса бироз — 13-16 даражагача исийди. Бу кунларнинг ҳарорати октябрь ойи учун хос бўлган меъёрий қийматлардан 7-9 даражага паст бўлади.

31 октябрда Ўзбекистон ҳудудига Эрон томондан иссиқ ҳаво кира бошлайди. Тунги аёз тўхтайди, кундузи эса ҳарорат 18 даража, айрим жойларда ундан ҳам юқори бўлади.

371