Президент Украины Владимир Зеленский во время визита в Донбасс

Украина ноқулай позага турди

770
(Янгиланган 15:55 28.07.2020)
Владимир Зеленский анча давом этган танаффусдан сўнг Владимир Путинга қўнғироқ қилди. Томонлар етакчилар томонидан 2019 йил 9 декабрда "норманд формати" доирасида эришилган келишувларни амалга ошириш масалаларини муҳокама қилдилар.

ТОШКЕНТ, 28 июл — Sputnik. Сергей Левченко. Владимир Зеленский узоқ танаффусдан кейин Владимир Путинга қўнғироқ қилди. Томонлар етакчилар 2019 йил 9 декабрда "норманд формати" доирасида эришилган келишувларни амалга ошириш масалаларини муҳокама қилдилар, шунингдек, мулоқот гуруҳи доирасида Донбассда ўт очишни тўлиқ тўхтатиш бўйича келишувга эришилганини мамнуният билан олқишладилар - бу маълумот ҳар икки президент сайтларида жойлаштирилган.

Қолган ҳолатларда акцентлар фарқ қилади.

Украина президенти сайтида асосий эътибор Зеленский учун анъанавий бўлиб қолган, ушлаб турилган шахсларни ўзаро алмашиш мавзусига қаратилган. Ва кутилмаганда, Украина Конституциясига ўзгартиш киритишни кўзда тутувчи Донецк ва Луганск вилоятларидаги айрим ҳудудларда аксилмарказлаштириш ва маҳаллий ўзини ўзи бошқаришнинг махсус тартиби тўғрисидаги қонун лойиҳалари (негадир қонун деб аталган) муҳокамаси эслатиб ўтилган.

Кремл сайтида эса 15 июль куни Олий Рада томонидан қабул қилинган 2020 йилда маҳаллий сайловларни ўтказиш тўғрисидаги қарор Минск келишувларига зидлиги ва низоларни бартараф этиш истиқболларини хавф остига қўяётганига урғу берилган. Ҳамда яқинда Украинанинг юқори лавозимдаги расмий шахслари томонидан келишувларни қайта кўриб чиқиш зарурлиги ҳақида айтилган баёнотлар юзасидан ташвишлар билдирилган.

Агар баёнотлар шунчаки гап бўлса (Украина ҳукумати вакиллари қарийб олти йилдан бери бир-бирига зид баёнотлар билан чиқишмоқда), аммо Раданинг "Минск" келишувига зид бўлган қарори бекор қилиниши амалга ошмайдиган ишдек кўринмоқда. Айниқса, уруш партияси Зеленскийни ҳатто ўт очишни тўхтатиш бўйича навбатдаги келишувни имзолагани учун ҳам "хиёнат"да айблаётган бир шароитда.

Шуниси эътиборга моликки, ўт очишни тўхтатиш тўғрисидаги келишув ҳам, Владимир Путинга қўнғироқ ҳам, Чеченистон раҳбари Рамзан Қодиров Владимир Зеленскийга очиқ мурожаатидан бир неча кун ўтгач рўй берди. Зеленский ўз ҳаётидан қўрқувга тушди дейиш ноўрин. Шунчаки, унинг атрофидагилар ушбу мурожаатни Россия келишиб бўлмас Украина ҳукумати билан муносабатларнинг янги форматига ўтишга тайёрлиги ҳақида очиқ сигнал сифатида тўғри қабул қилишганга ўхшайди. Шу билан бирга, агар "Минск режалари" 2020 йил охиригача бажарилмаса, "Б режаси"га ўтиш билан муболаға қилган Зеленскийда албатта, бошқа муқобил режа йўқ ва умуман бўлмаган ҳам.

Қолаверса шу пайтда Зеленский рейтингини сақлаб қолиш бўйича "хас"лардан бири - "Норманд формати" етакчилар учрашуви ҳам иш бермай қўйди. Охирги учрашув қарорларини бажармай туриб, бундай урашувдан нафақат Россия қатъиян воз кечди, уни ўтказиш ғояси Берлин ва Париж томонидан ҳам унчалик қўллаб-қувватланмади.

Рейтингини йўқотаётган Зеленский учун эса октябрь ойидаги маҳаллий сайловлар арафасидаги ушбу учрашув жуда муҳимдир.

Украина ҳукуматининг ўт очишни тўхтатиш бўйича намойишкорона, аммо қайтарса бўладиган қадамлари, юқорида эслатиб ўтилган қонун лойиҳалар муҳокамаси табиати айнан шу билан ифодаланади.

Бироқ, 15 июль куни Олий Рада томонидан тасдиқланган ва мамлакатдаги маҳаллий сайловлар 2020 йил 25 октябрга режалаштирилганлигини назарда тутувчи фармон, айни пайтда қайтариб бўлмайдиган қарорга ўхшайди - у 326та овоз билан конституциявий кўпчилик томонидан қабул қилинди.

Ушбу ҳужжатга кўра, маҳаллий кенгашлар депутатлари ва қишлоқ, посёлка, шаҳар раҳбарларининг сайловлари 25 октябрь куни бўлиб ўтади, аммо: "қарорнинг 2 ва 3-бандларида кўрсатилганлардан ташқари".

Қарорнинг юқорида айтиб ўтилган бандлари эса "Қрим Автоном Республикасининг вақтинча эгаллаб олинган ҳудудларида, Севастополь шаҳрида, Донецк ва Луганск вилоятларининг айрим туманлари, шаҳарлари, посёлка ва қишлоқларида бу каби сайловлар тайинланмайди ёки ўтказилмаслиги" кўрсатиб ўтилган.

4-бандда эса Қримда ва назоратсиз Донбассда сайловлар ўтказилиши керак бўлган бешта шарт белгиланади:

- Россия Федерацияси томонидан Украинани вақтинча оккупацияси ва ҳарбий агрессиясини тугатиш, хусусан: Россия Федерацияси томонидан бошқариладиган, назорат қилинадиган ва молиялаштирилган ноқонуний қуролли тузилмаларни, Россия оккупацион қўшинлари, уларнинг ҳарбий техникаларини Украина ҳудудидан олиб чиқиш;

- Украина давлат чегараси устидан тўлиқ назоратни тиклаш;

- Украинанинг вақтинча эгаллаб олинган ҳудудларида фаолият юритаётган барча ноқонуний қуролли гуруҳларни ва ёлланма жангчиларни қуролсизлантириш;

- Украинанинг вақтинча эгаллаб олинган ҳудудларида конституциявий тузум ва ҳуқуқий тартиботни тиклаш;

- тегишли ҳудудларда истиқомат қилувчи Украина фуқароларининг хавфсизлигини таъминлаш, ОБСЕ сайлов стандартларига риоя қилиш учун имкониятлар яратиш.

Албатта, Қримга нисбатан, бу шартлар мантрага ўхшайди ва "Минск-2"га ҳеч қандай алоқаси йўқ. Аммо Донецк ва Луганск вилоятларининг назоратсиз ҳудудлари борасида, "Минск-2" доирасида Украина ўз зиммасига олган мажбуриятларига зидлигини сезмаслик жуда қийин.

Битимлар имзоланганига беш ярим йил бўлди ва эҳтимол ҳатто кар-кўрларга ҳам уларнинг асосий қоидаларини ва томонларнинг ҳаракатлари кетма-кетлиги аён. Келишув тан олинмаган ДҲР ва ЛҲР ҳудудларида сайловлардан олдин қуролли тузилмаларни тарқатиб юбориш ва қуролсизлантиришни назарда тутмайди. Чегара устидан назорат Украина томонига овоз бериш жараёни тугаши ва Украина Конституциясида ҳудудларнинг алоҳида мақоми мустаҳкамланганидан кейин ўтказилиши керак. Шундан сўнггина Донбассдан чет эл ҳарбий тузилмалари, ҳарбий техникалар ва ёлланма жангарилар олиб чиқилиши керак ҳамда “барча ноқонуний гуруҳларни қуролсизлантирилиши” ҳам амалга оширилиши керак.

Аслида, ушбу келишувлар, шу жумладан конституцион ислоҳотлар, 2015 йилда амалга оширилиши керак эди. Президентлар Путин ва Порошенко ўртасида 2015 йил 30 апрел куни бўлиб ўтган телефон суҳбати яқинда Украинада ошкор этилишидан шу аён бўладики, Украина томони Минск келишувларини бажаришга ҳатто тайёрланаётган ҳам бўлган.

Бироқ 2015 йил ёзидан бошлаб, Украина хукуматининг мақсадлари - кўринишидан Вашингтоннинг ишораси билан - тинчлик ва реинтеграция жараёнини чўзиш ва шу билан бирга Минск келишувларига риоя қилмаслик фактидан фойдаланиб Россияга қарши санкцияларни кучайтириш учун фойдаланиш бўлган.

Ва айнан 2015 йилнинг ёзида, аниқроғи 17 июлда, Украина Олий Радаси биринчи бор Минск келишувларига мутлақо зид бўлган резолюцияни қабул қилди. 2015 йил 25 октябрда бўлиб ўтадиган маҳаллий сайловларни тайинлаш ва ўтказиш тўғрисидаги қарорда сайловларни ўтказиш шартлари, жорий йилнинг 15 июлида қабул қилинган қарор шартлари билан бир хил.

Аммо бу факт на сиёсатчиларнинг ва на журналистларнинг эътиборини жалб қилмади - барча даражаларда Украина ва унинг қонунлари билан келишилмаган ҳолда ЛДХРда мустақил сайловлар ўтказиш тўғрисида келишувларга зид келадиган масалалар муҳокама қилинди. Бу жараён Украина юқори лавозимли амалдорларнинг ўз мажбуриятларини бажаришга содиқликларига ишонтиришлар ва ҳатто келгуси йил учун муддатни узайтириш тўғрисидаги сўровлари фонида юз берди.

Ўшандан бери айрим нарсалар ўзгарди. Минск келишувлари муддати ўз-ўзидан номаълум бўлиб қолди. Украинанинг юқори лавозимли амалдорлари гарчи ўзлари шуни истамаган ҳолда Минск жараёни тарафдори эканликларини билдиришда давом этаётган бўлсалар-да, бир вақтнинг ўзида "норманд тўртлиги" иштирокчиларидан келишувни қайта кўриб чиқишни сўраб мурожаат қилишмоқда. Улар қатор низомлардан воз кечиш - биринчи навбатда, чегара устидан назоратни топширишни бекор қилиш ҳақида очиқ айтишмоқда. Битимлар ўша пайт ҳарбий мағлубият доирасида имзолангани ҳақида сафсата сотишмоқда, яъни бу билан негадир бугун Украина ғолиб-ку, дея ишора қилишмоқда.

Аммо шу пайтда Владимир Путин ва Ангела Меркель ўртасида 15 июл куни бўлиб ўтган суҳбат давомида Украина расмийларининг Чора-тадбирлар мажмуасини қайта кўриб чиқиш зарурияти ҳақидаги баёнотлари деярли биринчи марта иккала томоннинг салбий баҳосини олди.

Мана шундай ўзгарган шароитларда, Олий Рада 2015 йилги - Минск келишувларида кўзда тутилмаган шартларни тасдиқлаш борасидаги финти(ҳийласи)ни такрорлашга қарор қилди.

Бу сафар ушбу ҳаракат нафақат эътибордан четда қолмади, балки Украина  "Минск келишувларини" бузганлик бўйича тўғридан-тўғри айбловларга дуч келди. Зеленскийнинг ушбу муаммони ҳал қилишга имконияти жуда паст бўлгани туфайли, бундан келиб чиқмоқдаги бундай қарорнинг қабул қилиниши, "норманд жараёни"нинг кейинчалик ҳаракатланиши буткул Россиянинг яхши ниятию, Берлин ва Парижнинг Киев томонидан бўлаётган бундай саботажга кўзни юмиш истагига боғлиқ бўлади.

Манба: РИА Новости.

770
Первая в мире вакцина от коронавируса

"Россиянинг коронавирусга қарши вакцинаси: барча доҳиёна нарсалар каби оддий"

67
Одамларни коронавирус билан касалланишидан ҳимоя қилиш. Усул ҳар жиҳатдан яхши - одам ҳам соғлом қолади, бошқаларни ҳам юқтирмайди.

Сергей Царенко. Биз, шифокорлар, моноклонал антитаначалар, стероидлар, антивирус дори воситалар ёрдамида коронавирус билан оғриган беморларни даволашда катта ютуқларга эришдик. Беморлар вафот этиши ҳолатлари камайди, аммо инфекциянинг оғир шакллари учраса, уларни Ўпкани суньий вентиляция ускуналарига ўтказишимизга тўғри келмоқда. Кейинчалик ҳар ўн бемордан 6-8 нафари касалхона ичидаги инфекциялардан вафот этмоқда. Бундай беморларни янги антибиотиклар ёрдамида қутқариш мумкин бўлар эди. Аммо уларни яратишга йиллар керак бўлади.

Аммо яна бир усул ҳам бор: одамларни коронавирус билан касалланишидан ҳимоя қилиш. Усул ҳар жиҳатдан яхши - одам ҳам соғлом қолади, бошқаларни ҳам юқтирмайди. Ахир, бу касалликка чидамли одамлар қанча кўп бўлса, жамиятда иммун қатлами шунча қалин бўлади, эпидемиянинг охири шунча тез келади.

Ҳозирча касалликка чидамлилик фақат одам у билан касалланган тақдирдагина шаклланмоқда. Аммо хавфсизроқ вариант ҳам бор ахир – бу эмлаш. Устига устак, Гамалея институти мутахассислари томонидан яратилган самарали ва хавфсиз вакцина ҳам мавжуд. Микробиология ҳамжамиятда бу институт автомобилсозликда "Мерcедес" маркаси каби мавқега эга.

Мен академик Гинцбург ва Логуновни кўп йиллардан бери биламан. Улар ва ходимлари билан бирга бардошли бактерияларга қарши курашишнинг янги усулларини ишлаб чиқмоқдамиз. Бундан ташқари, институт олимлари аллақачон Эбола ва MERS-га қарши вакциналарни муваффақиятли яратдилар. Улар буни нафақат яратдилар, балки вакциналарни яратишда хавфсиз ва самарали усул – вектор усулини ишлаб чиқдилар. Одам учун хавфсиз аденовирусга орбитал станцияни ташувчи-ракетага илганни сингари - коронавируснинг бир бўлагини илишади. Уни инсон танасига киритишади. Шундан сўнг, ҳам "ташувчи-ракетага", ҳам "орбитал станцияга" иммунитет ҳосил бўлади. Муваффақиятни мустаҳкамлаш учун уч ҳафтадан кейин худди шундай "орбитал станция" бошқа аденовирусда , бошқа"ташувчи-ракетага" илинган ҳолда киритилади. Иммунитет яна шаклланади. Натижада, иккала аденовирусга сустроқ иммунитет шаклланади-да (ахир унинг организмга кераги йўқ), коронавирусга эса - барқарор ва ишончли иммун ҳимоя шаклланади.

Барча доҳиёна нарсалар каби оддийгина. Ахир бизнинг “Левша”ларимиздан (чапақай-уста – таҳр.) бошқа ҳеч кимнинг ҳаёлига бундай нозик нарсалар келмаган. Дунёда яна бир нечта векторли вакциналар яратилмоқда, аммо бирданига иккита "ташувчи-ракета" билан ҳеч қаерда йўқ!

Вакцина аллақачон кўнгиллиларда синовдан ўтди. Эътиборга шуниси лойикки, биринчи кўнгиллилар Гамалея институтининг барча ходимлари бўлди. Улар янги кўприк яратувчиларига ўхшайди - кўприк бўйлаб биринчи поезд юраётганида, улар шу кўприк остида туришди! Бундан кейин, вакцина ҳарбий кўнгиллиларда синовдан ўтказилди. Битта ҳам асорат йўқ, ҳаммасининг иммунитети ўта кучли.

Матбуотда танқидлар тўлқини ўтгани ажабланарли эмас. Ўғирланган технологиялар ҳақидаги шунчаки уйдирмалардан тортиб, вакцинага иммунитетни шаклланиши пайтида тасодифан коронавирусни юқтириш ҳолатида вазиятнинг ёмонлашиши мумкинлиги ҳақидаги сохта илмий мулоҳазаларгача. Охиргиси жуда қўрқинчли эшитилади: Антитаначаларга қарам кучайиш (ADE). Мутахассис бўлмаганлар учун қўрқинчли. Вирусологлар эса ADE таъсири фақатгина Денге безгагига хос ва шунда ҳам эмлаш билан боғлиқ бўлмаганлигини билишади. Бошқа ҳолларда, эффект баъзан пробиркада кўринади. Коронавирус инфекциялари ҳолатида эмас.

Шунда савол туғилади. Матбуотда бу кампанияни ким молиялаштирмоқда? "Мустақил экспертлар" кимга қарам? Полишинель сири: ҳозиргача Россия олимларидан ортда қолган бошқа вакцина ишлаб чиқарувчиларига қарам. Шунингдек баъзида самарали дорилар, аммо касалликнинг енгил шакли ва кўп ножўя таъсирларга эга антивирус дори воситалари ишлаб чиқарувчиларига.

Биз, амалиётчи-шифокорлар, бу шов-шувли маш-машаларга эътибор беришдан уяламиз. Биз коронавирус инфекцияси билан касалланган беморлар олдимизга келишини тўхташини ва ҳозирча эпидемияда бошқа ишга бормаётган қўлларимиз бошқа касалликлар билан ҳам шуғулланишини кутамиз.

67
Первый полет новейшего беспилотника «Охотник»

"Кўринмас" қотил: Россиянинг "овчи" дрони АҚШ ва НАТОни ташвишга солмоқда

651
(Янгиланган 17:53 12.08.2020)
Россия Су-57 билан биргаликда ишлаш қобилиятига ва сунъий интеллектга эга бўлган 5-авлод қирувчилари қотилини тайёрламоқда.

АҚШ ҳарбий-ҳаво кучларининг оғир дронлари биринчи навбатда, "учинчи дунё" мамлакатларида исёнчиларга қарши курашиш учун мўлжалланган, Россия эса Су-57 билан биргаликда ишлаш қобилиятига ва сунъий интеллектга эга бўлган 5-авлод қирувчилари қотилини тайёрламоқда.

Ғарблик "шериклар"ни Россиянинг юқори технологияли қурол-яроғлар соҳасидаги ютуқлари шу даражада ҳавотирга солмоқдаки, ҳатто 7 август куни нуфузли молиявий-иқтисодий журнал ҳисобланган Forbes асосий мавзудан чекиниб, Россиянинг оғир S-70 "Okhotnik" (Hunter) русумли учувчисиз қурилмасини АҚШнинг муқобил дронлари билан таққослашга киришди.

АҚШ ҲҲКнинг MQ-9 Reaper "ишчи тулпоридан" фарқли ўлароқ, Россиянинг разведка-зарба дрони (ҳаво ҳужумига қарши мудофаа воситаларисиз) исёнчиларга қарши курашиш учун эмас, балки кенг кўламли ҳарбий можаролар учун мўлжалланган, дея таъкидлаган Америка нашри.

Қурилма 5000 километр масофага разведка воситалари ва 6 тоннадан ортиқ бомба ёки "ер-ҳаво" ва "ҳаво-ҳаво" ракеталарини олиб бориши мумкин. Олис масофа ва қуроллар хилма-хиллиги нуқтаи-назаридан "овчи" "мисли кўрилмаган имкониятларга" эга. Ташқи тузилиши X-47B Northrop Grumman лойиҳасига ўхшаш, лекин бошқа йўналишда кетган.

Кўпам кўз илғамайдиган зарба берувчи "Овчи" дронининг ишлаб чиқарилишини тезлаштириш режалари эълон қилинган, серияли ишлаб чиқариш 2024 йилда бошланади.

АҚШда ўхшаш лойиҳа жойидан жилгани йўқ. Американинг оғир учувчисиз учиш аппарати - X-47B нинг илк парвози 2011 йилда амалга оширилди (бу вақтда "Сухой" корпорацияси "Овчи"ни энди ишлаб чиқара бошлаган эди). Пентагон 2020 йилга келиб машинанинг тезкор тайёрлигига эришиш  мақсадида ҳарбий-денгиз кучлари учун 2013 йилда истиқболли учувчисиз учиш мосламаларини мослаштириш дастури – UCLASSни ишга туширди (4та компания ҳар бири 15 миллион доллардан олди).

Подготовка к транспортировке ракетного экраноплана проекта 903 Лунь
© Foto : Courtesy of Press service of the Southern Military District

2015 йилдаёқ ҲДК мутахассислари кема зарба дронига бўлган эҳтиёж (самарадорлиги борасида) шубҳага боришганди. Кейинчалик эса ишлар янада ёмонлашди. UCLASS дастури доирасида дрон мақоми секин-аста зарба беришдан разведкага ва ундан сўнг шунчаки учар ёқилғи қуйиш аппаратигача пасайди.

АҚШ ҳарбий-ҳаво кучлари бугунги кунда "эргашувчи аппарат" (loyal wingman) сифатида бошқа, нисбатан кичик XQ-28 Valkyrie аппаратини эҳтиёткорлик билан синаб кўрмоқда, у атиги 450 кило фойдали юк (бир ёки иккита бомба ёки ракета)ни кўтаришга қодир ва "стелс" хусусиятларига эга эмас.

Forbes: "АҚШ дронлар йўналишида эрта старт қилган ҳолда финишга Россиянинг ортидан келиши мумкин", дея таъкидлашга мажбур. Юқори технологияли қурол-яроғ соҳасида бу аллақачон тенденцияга айланган.

Жанговар интеллект

Бундан аввал Американинг The Drive нашри ҳам Россиянинг оғир учувчисиз қурилмасига қатор мақолаларни бағишлаган эди: "Овчи" ("Охотник") қирувчига ўхшайди ва "жуда ҳайбатли кўринади" - узунлиги тахминан 38 фут, қаноти билан қўшиб 62 фут" (яъни 11 ва 19 метр), ўлчамлари - ичида қуроллар жойлаштиришга, конструкцияси эса "содиқ шерик" сифатида энг янги бошқариладиган қирувчи Су-57 билан биргаликда юқори тезликда учишга имкон беради.

Шу боис унга бўлган қизиқиш табиийдир. Кўринмас-оғир разведка-зарба хусусиятига эга учувчисиз учиш аппаратларини ишлаб чиқарадиган давлатлар рўйхати жуда тор. Зарба дронларини 5-авлод қирувчи самолётлари билан интеграллаштириш технологиясини эса ҳали ҳеч ким ўзлаштирмаган. Эҳтимол, Россия биринчи бўлади.

"Овчи" нинг аниқ хусусиятлари, жанговар вазифаси, жиҳозланиши ва қурол-яроғлари узоқ вақт махфийлигича қолади. Шуниси маълумки, учувчисиз қурилма рақиб радарлари (стелс) учун қурилма кўринишини камайтирадиган композит материаллардан фойдаланган ҳолда "учувчи қанот" схемаси бўйича тайёрланган.

Бошқарув мосламаси векторли реактив двигател билан жиҳозланган ва соатига 1000 километр тезликда уча олади. У 5-6 тонна жанговар юкни кўтаришга қодир. Учиш массаси - 20 тоннагача. Ҳаводан мудофаага қарши муҳим ҳаракатлар шароитида ишлаши мумкин. Иккинчи йилдирки синов парвозлари йил давом этмоқда.

Бундан ташқари, "Овчи"га, унинг бошқа қатор "кичик укаларига" сингари сунъий интеллект киритилмоқда. Оғир Су-57 қирувчилар бўғинида (Биринчи босқичда РФ Мудофаа вазирлиги томонидан 76та машинага буюртма берилган) "ақлли" эргашувчи оғир "Овчи"нинг жанговар қобилияти сезиларли даражада ошади, дея тахмин қилиш мумкин.

Ахир, Су-57 400 километргача бўлган олис масофада ҳавода ва ер устида жойлашган нишонларни аниқлай олади, 62 тагача бўлган объектни кузатиб боришга қодир, зарба дронларига нишонлар жойини юбориши мумкин.

Су-57 нинг Америка бешинчи авлод қирувчи самолётларидан яққол устунлигини инобатга олган ҳолда (буюк пилотаж хусусиятлари, бортдаги 10 тонна арсенал (шу жумладан, гипертовушли қурол), ноёб асосий радар ва нишонларни аниқлаш бўйича оптик -электрон тизимлар), учувчи ва "Овчи" типидаги жанговар робот ўртасида ўзаро самарали ҳамкорлик учун улкан имкониятлар очилмоқда.

Оғир разведка-зарба учувчисиз қурилмаси Россия Ҳаво-космик кучлари ва Ҳарбий-денгиз кучларида хизмат қилишга қодир. Шу билан бирга, истиқболли авиаташувчи кемаларда "Овчи" ва модификацияланган Су-57 биргаликда жойлаштирилиши ва жанговар вазифаларни бажариши мумкин. Тахминимча, истиқболда, Россия оғир учувчисиз аппаратининг самода - юқори технологияли "ов", дея аталмиш жанговар ишлари кўп бўлади ва бу ҳеч муболағасиз айтилмоқда.

Биринчи ўқ узилгунча учаман

АҚШ ҳарбий-ҳаво кучлари 7 август куни Невада штатида кўпсонли F-22 Raptors ва F-35A Joint Strike Fighter стелс-қирувчилари, B-2A Spirit кўринмас-бомбардимонлар, RQ-170 Sentinel стелс-дрони (ўта махфий 44-разведка эскадрильясидан), шунингдек, F-15E Strike Eagle "кўринмас" қирувчилари ва EA-18G Growler радиоэлектрон кураш самолёти иштирокида уч кунлик ҳарбий машғулотлар якунланганини эълон қилди.

1,4 миллион долларлик ушбу тадбир АҚШ (Шимолий ва Жанубий Америкада) эга бўлмаган юқори технологияга эга рақиб тажовузига қарши жиддий тайёргарлик каби кўринади.

Манёврлар давомида самолётлар ҳаво зарбасидан мудофаа тизимлари зоналарига яширин кириб бориш, шартли душманнинг мудофаа воситалари ва тизимларини радиоэлектрон бостириш ва ишдан чиқариш машқ қилинди.

Улар нимага тайёргарлик кўришганини пайқаш мушкул эмас. Ўтган йилнинг сентябр ойида АҚШнинг Европадаги Ҳарбий ҳаво кучлари қўмондони Жеффри Харриган Пентагон Калининград вилоятининг кўпқатламли ҳаво мудофааси тизимини бузиш бўйича режага эга эканлигини эълон қилди, октябр ойида эса Польша ва АҚШ томонидан Калининград вилоятининг босиб олиниши режаси эълон қилинди.

Пентагон Россияни россия чегарасида тобора фаол ва телбаларча "тийиб турмоқда". Болтиқбўйи ва Қора денгиз устидаги ҳаво бўшлиғида Америка разведка самолётларини шунчаки ўққа тутиб беришмоқда. Бу очиқдан очиқ ва масъулиятсиз провокациялар замирида концептуал можарони қуроллига айлантириш мақсади ётибди.

Шу билан бирга, 2020 йилда Қўшма Штатлар разведка самолётларининг Россия чегаралари яқинида ушланиши ҳолатлари ортгани фожиали оқибатларга олиб келиши мумкин.

Американинг The National Interest  нашри экспертлари ҳодисалар учун айб тўлиқ Вашингтон зиммасида эканлигини очиқ айтишмоқда. Сабаби, НАТО қўшинлари Россия Федерацияси чегараларини ўраб олган, аксинча эмас.

Россия муносабат билдиришга мажбур - жанговар фойдаланишнинг жамики муҳитида - ерда, денгизда, ҳавода - зарба ва мудофаа воситаларини кучайтиришга мажбур. Уфқда "Овчи" оғир зарба дронининг пайдо бўлиши эса ўз вақтида ва қонуний тўғри бўлиб кўринмоқда.

Global Firepower маълумотларига кўра, АҚШ 2 мингга яқин зарба самолётларига эга. Пентагонда жами 5 мингдан ортиқ учар аппаратлар бор, бу НАТО иттифоқчилари жанговар авиациясини ҳисобга олмаганда.

Таққослаш учун: Россия мудофаа вазирлиги 870та қирувчилар, бомбардимонлар ва ҳужум самолётларига, ва жами атиги 4 минг дона учар аппаратларга эга.

Эҳтимол, Россия самолётлари Вашингтонни Мексика ёки Куба ҳудудидан гипотетик "тийиб туриш" учун етарли эмас, ахир Москва ўз олдига бундай мақсадни қўймайди. Евросиё қитъасида Россия Федерациясининг Ҳаво-космик кучлари фақат мудофаа вазифаларини ҳал қилмоқдалар ва қирувчи (зарба) авиациясининг имкониятлари асосан Россия чегараларининг периметри бўйлаб жойлашган ҳаво мудофааси ва ракетага қарши мудофаа тизимларини сезиларли даражада тўлдиради.

АҚШ ҳарбий-ҳаво кучларининг Невададаги "кўринмас" қирувчиларнинг тайёргарлиги ва ҳаво ҳужумидан мудофаа тизимини синаб кўриш режалари тактик жиҳатдан фойдасиз ва "воқеликдан учиб чиқаётган " америкалик ҳарбий хизматчилар учун ўта хавфлидир.

“Овчи" пилотсиз аппарат – келажакка сакраш, у ҳаво устунлигига эришиш йўлидаги эзгу юзлаб истиқболли Россиянинг воситаларидан биридир. Ортиб бораётган таҳдидларга Россиянинг юқори технологияли мудофаа қобилияти жавоб беради, Ғарб "шериклари"нинг энг ёмон умидларига мос келади, Пентагон ва НАТОнинг қуролли кучлари ва оддий қуролларнинг алоҳида қисмларидаги миқдорий устунлигини том маънода тенглаштиради.

651

Самарада мигрантларнинг чегара олдида тўпланмаслигини ЙПХ назорат қилади

18
(Янгиланган 17:38 12.08.2020)
Россия-Қозоғистон чегарасида тўпланган меҳнат мигрантлар ватанига қайтарилди. Бироқ минтақа ҳукумати шунга ўхшаш ҳолат яна қайтарилмаслиги учун чора кўрмоқда.

ТОШКЕНТ, 12 авг — Sputnik. Россия чегаралари ва Самара вилоятидан 7 август ҳолатига кўра жами икки мингдан зиёд Ўзбекистон ҳамда юзга яқин Тожикистон фуқаролари олиб кетилди. Бу ҳақда Sputnik Тожикистон нашрига Самара вилояти Инсон ҳуқуқлари бўйича вакили Ольга Гальцова маълум қилди.

Чет эл фуқароларини олиб кетиш босқичма-босқич амалга оширилган. Шунингдек, улар учун барча зарурий шароитларга эга бўлган чодирли лагерь ташкил этилган.

Тожикистон фуқаролари Қозондан 28 июль куни самолётда, Ўзбекистон фуқароларининг сўнгги гуруҳи 7 август куни ватанига жўнатилган.

Лекин шундай эҳтимол борки, мигрантлар фирибгарлик тузоғига илиниб, яна Россия чегаралари яқинига келишга уринишади.

“Самара вилояти Большая Черниговка тумани ҳудудида чет эл фуқаролари тўпланишининг олдини олиш ҳамда уларнинг Оренбург вилояти ҳудудига ўтиш уринишини олдини олиш мақсадида ЙПХ (ДПС) қўйилган”, - дейилган хабарда.

Эслатиб ўтамиз, аввалроқ Россия-Қозоғистон чегарасида тўпланган жами 1850 нафар Ўзбекистон фуқаролари қайтарилган эди. Уларнинг 920 нафари Оренбург вилоятининг “Бузулук”, 930 нафари эса Самара вилоятининг “Кинел” станциясидан поездларда ватанга олиб келинди.

18