Лицевая сторона золотой медали XXII Олимпийских игр 1980 года

СССР олимпиячилари ўз ғалабалари учун қанча пул олишди ва гонорарларини нимага сарфлашди

723
Олимпиада-80да совринли ўринларни эгаллаганликлари учун совет спортчилари қандай мукофот олишган ва пулларини нимага сарфлаганлари - Sputnik материалида.

ТОШКЕНТ, 3 авг - Sputnik, Максим Огненный, Лев Рыжков, Алексей Стефанов. СССР спортчилари Москва Олимпиадаси-80да юқори натижаларга эришгани учун турли мукофотлардан кейин ҳам муносиб пулларни олишган. Спортчилар машиналар сотиб олди, таъмирлаш ишларини олиб борди, кимдир эса мукофотни ота-оналарига берди.

Даромад солиғи тўлови билан

Давлат Москва Олимпиадасида медални қўлга киритган совет спорт қаҳрамонларини қандай рағбатлантирди?

Машҳур чавандоз, СССРда хизмат кўрсатган спорт устаси, иккита Олимпия медаллари совриндори Виктор Угрюмов нархларни эслайди.

© Sputnik / Сергей Субботин
Призеры соревнований по выездке на Большой приз в личном первенстве (слева направо): Юрий Ковшов (СССР) - "серебро", Элизабет Тойрер (Австрия) - "золото", Виктор Угрюмов (СССР) - "бронза". XXII летние Олимпийские игры. Центральный стадион имени В.И. Ленина (ныне стадион "Лужники")

"1980 йилдаги Олимпия ўйинларида биринчи ўрин учун тўлов 4 минг рублни, иккинчи ўрин учун - 2 мингни, учинчи ўрин учун - 1,5 мингни ва шу тариқа олтинчи ўринга минг рубль беришган, - дейди Виктор Угрюмов. Жамоавий ҳисобда "олтин"ни, якка биринчиликда эса "бронза"ни қўлга киритганим учун жами 5,5 минг рубль олдим".

Медаллар учун мукофотлар "соф" ҳолда эмас, балки солиқлар ва бошқа моддаларни, масалан, боласизлик учун ушлаб қолинган ҳолда берилди.

"Олтин" учун 4 минг тшлашган, ундан даромад солиғини ушлаб қўлимизга 3600 ёки 3700 рубль – аниқ эсимда йўқ- чиқарди, - дейди Москва Олимпия ўйинларида еттита медалга эришган афсонавий гимнаст Александр Дитятин. - Менда учта "олтин" ва тўртта "кумуш" бўлган.

© Sputnik / Дмитрий Донской
Александр Дитятин, абсолютный Олимпийский чемпион 1980 года по спортивной гимнастике, выполняет упражнение на кольцах. XXII летние Олимпийские игры

Гимнастикачи еттита Олимпия медаллари учун солиқдан кейинги аниқ суммаси эсида йўқ. Унинг айтишича, бу тахминан 20 минг рубль бўлган. Аммо шунга қарамай у кўпроғини кутган.

"Олтин медал учун бизга 10 мингдан ваъда қилишган, шунинг учун кутилган ва ҳақиқатдаги маблағлар фарқлар яққол", - дея қўшимча қилади спортчи.

Спортчи Москвадан қанча узоқ яшаган бўлса, ушлаб қолиш шунча кўп бўлган. Ўтказмалар учун катта миқдорда маблағлар ушлаб қолинарди. Шу нуқтаи назардан, собиқ СССР республикалари спортчиларига омад унча кулиб боқмади.

"Ўша пайтда менга мукофот медали учун уч минг рублдан кўпроқ пул тўлашди, - деб эслайди Олимпиада-80 совриндори Лариса Савкина. - Ва шунингдек, Москвадан мен яшаган Озарбайжонга ўтказаётганда ҳам улардан каттагина фоиз ушланиб қолди. Яъни, ўша пайтга бу кичик хам эмас эди, аммо замонавий олимпиячилар оладиганича кўп эмас".

Ўзбекистонга жўнатиш учун гонорарнинг тахминан бешдан бир қисми ушланиб қолинган.

"М укофот пулларини биз ғам 1.5 минг рубльдан олдик, - дейди Валентина Заздравных, чим устида хотин-қизлар хоккейида Олимпиада-80 "бронза" совриндори. - Барча ушланмаларни ҳисобга олганда, 1200 рубль қолган".

Автомобиллар, мебел ва линолеум

Олимпиячилар мукофот пулларини нималарга сарфлашди? Асосан, албатта, улар қиммат харидлар қилишган.

© Sputnik / Сергей Лидов
Олимпийский чемпион 1976 года, чемпион СССР фехтовальщик Виктор Кровопусков

"Москвада иккита олтин медални қўлга киритдим, - дейди қиличбоз Виктор Кровопусков. - Мен мукофотни асосан мебелга сарфладим. Олимпиада арафасида менга пойтахтдан квартира беришди. У мутлақо бўш эди ва мен жиҳозларни сотиб олишга муваффақ бўлдим. Унда "Волга" нархи, менича, 4,5 минг рубль бўлган ("Волга", моделига қараб 10 дан 15 минг рублгача бўлган -таҳр.). Энди медалчиларга Қизил майдонга машиналар калитлари билан еткаб келинмоқда. Ўша пайтлар эса машина сотиб олиш ҳуқуқи учун курашиш керак эди. Одамлар жуда кўп эди, хоҳловчилар ҳам кўп эди!".

Ўз мукофот пулларини ҳам еттита Олимпия медаллари совриндори Александр Дитятин ҳам шу тарзда сарфлади.

"Мен дарҳол янги машина сотиб олдим, эскисини сотиб юбордим ва Ленинград марказидаги тўрт хонали уйимни тўлиқ жиҳозладим", - деди афсонавий гимнаст.

Бошқа бир спортчи, сузувчи Владимир Сальников, Олимпиада-80да учта биринчи ўринни эгаллаган, айтиладиганидек, тийин-тийинигача аниқ сарф қилди.

"Учта олтин медал учун мен ВАЗ русумли автомашинани сотиб олишга муваффақ бўлдим, - деб эслайди Сальников. – Олтинчи модель, 2106, лекин экспорт варианти. Шу билан тугади".

© Sputnik / Савельев
Автомобили марки ГАЗ-24 ("Волга") в цехе готовой продукции Горьковского автомобильного завода

Биринчи ўрин учун медал соҳиби Галина Савкинанинг мукофот пули эса машинага етмади.

"Ушбу пул устига эрим билан қўшимча қарз олиб, "Жигули"нинг сўнги моделини  сотиб олдик, - дейди Олимпиада-80 чемпиони. – Жуда ҳайратланарлиси, биз мукофот пули ҳақида ўйламаганмиз ҳам. Ўша пайтга ақл бовар қилмайдиган мукофот бўлишини тасаввур ҳам қилмаганмиз. Ҳозирда мен ҳам олимпиячиларимиз учун хурсандман. Давлат машиналарни ҳадья қилиш имкони бўлса, бу яхшику. Спортчилар бунга лойиқ. Аммо ҳозир одамлар бошқача бўлиб кетишган. Ҳозирда одамларга рағбатлантириш керак ва у шундагина юқори натижаларга интилади".

Олимпиада-80 бронза медали совриндори Валентина Заздравных ҳам фурсатдан фойдаланиб, машина сотиб олди.

"Андижонда ҳаммамизга навбатдан ташқари машина сотиб олишга руҳсат берилди, - деб тушунтиради спортчи. Бу танқис эдику! Автомобил сотиб олиш учун биз бир неча йил кутишимиз керак эди. Бизга, хоккей терма жамоаси қизларига, ким машина сотиб олишни хоҳласа навбатдан ташқари имконият берилди. Машина оддий "Жигули" эди. Аммо барчаси ҳам сотиб ололмади. Баъзиларига эса шунчаки керак эмас эди".

Ҳамма ҳам машина ололмади. Барча медал совриндорлари шахсий транспортига эга бўлди деб ўйлаш хато бўлади.

"Менга Олимпия медали учун икки минг рубл миқдоридаги мукофот пули ажратилди, - деб эслайди Олимпиада-80 кумуш чемпиони, ўзбекистонлик спортчи Руслан Ямбулатов. - Мен уни квартирамни таъмирлашга сарфладим. Аниқроғи уч рулон Югославия линолеумини сотиб олдим, у ўша пайт танқис эди. Уни уч хонали квартирамга солдим. Битта рулоннинг нархи 500 рубльдан ошиқ эди".

Баъзи олимпиячилар мукофот пулларини умуман сарфламадилар.

"Мен доим пулларга нисбатан бир хил муносабатда бўлганман - мен фақат ўзимга керагини сотиб олганман, ошиқча ҳашамат қилмаганман, кейин шогирдларимнинг ота-оналари қарз сўрашди, - дейди Москва Олимпиадасининг икки карра медал совриндори Виктор Угрюмов. – Шу тариқа ҳаммасини бериб юбордим. Ҳеч қандай фоизлар ҳақида гап кетмаган ҳам. Кейин эса қайта қуриш юз берди, ҳаммаси қадрсизлана бошлади, қарзлар ҳамон қайтариб беришмади, лекин менинг омадим чопди – у одамлар инсофли бўлиб чиқди. Улар билан ўтирдик, улар мендан олган пулларга нима сотиб олганларини ва бу нарсаларнинг ҳозирги нархини ҳисобладик ва улар курс бўйича долларда қайтариб беришди. Шу пайт биринчи набирам дунёга келган эди – барчасини қизимга бериб қўя қолдим".

Олимпиячи автомобилни навбатсиз сотиб олиш ҳуқуқини тошкентлик дўстига бериб юборди.

Сузувчи Александр Сидоренко ҳам ўзига сарфлаб ўтирмади. Спортчининг сўзларига кўра, унинг отаси узоқ вақтдан бери машинани орзу қилган, натижада олимпиада мукофотини медалчи отасига бериб юборди.

© Sputnik / Юрий Сомов
Чемпион Европы и мира 1978 года, член Олимпийской сборной СССР по плаванию Владимир Сальников (справа) со своим тренером Игорем Кошкиным

Турар-жой учун кураш

Спортчиларда мукофот пулига кирмаган  яна бир имтиёзи бор эди. Уларга Совет Иттифоқида квартиралар берилиши мумкин эди, бу квартиралар ҳам навбатда турганлар орасида тақсимланган эди - улар ўн ёки ундан кўп йил кутишларига тўғри келарди, аммо уларга текин бериларди. Ва мамлакат ғурури бўлган Олимпиада чемпионларига навбатда навбатдан ташқари уй берилди.

"Олимпиададан сўнг, эрим иккаламизга Бокуда квартира берилди, - дейди олтин медал совриндори Лариса Савкина. - Менга бу квартира Гарик Каспаровдан “мерос” бўлиб ўтди, унга спорт қўмитасидан шахмат бўйича жаҳон чемпионлигига номзод сифатида каттароқ ва яхшиғи берилди".

Еттита медал совриндори Александр Дитятин ўз хизматлари учун Ленинград марказида тўрт хонали квартирани олди. Аммо бундай бахт учун курашишга тўғри келди.

"Бу яшаш шароитларини яхшилаш деб номланарди, чунки бундан олдин менда кичикроқ квартира бор эди, - дейди чемпион. - Рафиқам, ўғлим Алёша ва ота-онам билан Олимпиада-80 гача уч хонада яшаганмиз. Аммо биз дарҳол кўчиб ўтолмадик. Ленинград шаҳар ижроқўми раиси менга марказда тўрт хонали квартира учун ҳужжатга имзо чекди, аммо аён бўлишича, узоқ вақт давомида менга мос келадиганини топа олишмаган".

Натижада, спортчи ташаббусни ўз қўлига олишга мажбур бўлди. Ўртоқлари гимнастга ўзи учун бошқа альтернатива топиш мумкинлигини айтишди ва буни қандай қилиш кераклигини тушунтиришди.

"Тайёр вариант билан мен квартиралар тақсимланадиган жойга келдим, топганимни айтдим, ордер беришларини сўрадим, - дея давом эттиради Александр Дитятин. - Албатта, буни қилишни истамаган амалдорлар ҳам бор эди – гўё мен кимманки улар менга квартира беришга мажбур? Аммо барчаси яхши якунланди ва шароитларимни яхшилаб беришди".

Кўп йиллар ўтгач, катта ўғли аллақачон улғайганида ва Александр Дитятин ўз рафиқаси билан ажрашганида, Санкт-Петербург марказидаги "спорт уйи" учта квартирага алмаштирилди.

723
Мавзу:
Олимпиада-80: ҳаммаси қандай бўлган эди? (22)

Россияни доҳий, қаҳрамон раҳбар асраб қолиши мумкин - Зюганов

737
(Янгиланган 12:46 23.09.2020)
Зюганов СССР тарқалиши, Елцин сиёсати, ҳозирги Россия партиялари, Ер шарининг келажаги ва ўз ҳаётий принциплари ҳақида нима деди.

Россиянинг энг ёш ва истиқболли журналисти Иван Сурвилло, Россия Коммунистик партияси етакчиси Геннадий Зюгановдан интервью олди. Қуйида ушбу интервьюни қисқартирилган шаклда келтирамиз.

Ота она васияти

Менга ота-онамдан жуда яхши васиятлар қолган. Мен район комсомолига етакчи этиб сайланганимда отам шундай деган эди.

“Ўғлим шуни эсингдан чиқарма, бу дунёда совет ҳукуматидан кўра ёруғроқ, виждонлироқ ва меҳрибонроқ ҳеч нарса бўлмаган. Нега? – Чунки совет ҳукумати оддий одам тақдири ҳақида қайғурган.  Тўғри хатолар бўлган, муаммолар бўлган, лекин умумий ҳисобда совет ҳукумати оддий одамлар ҳақида ўйлаган”

Отам менга ҳамма нарсага ўз бошинг, ўз меҳнатинг ва ўз ироданг билан эришгин деганлар. Мен ҳар доим у кишининг васиятига амал қилганман.

Ўзим ҳам ўғлимни 12 ёшидан заводга ишлашга юборганман. Оғир иш бўлмаса ҳам, меҳнат нималигини билиш учун. Бу унга жуда яхши таъсир қилган эди, дарров характери ўзгарган эди. Менинг тушунишимча, чин инсон фақат меҳнат ва синовларни енгиб ўтишда шаклланади. Бошқа йўлини билмайман.

Онам эса менга одамларни яхши кўришни ўргатган. Онам менги “Менинг вазифам, сенга одамларга меҳрибон бўлишни ва ситқидилдан меҳнат қилишни ўргатиш”, - дерди.

Ҳаётим давомида ҳар доим бунга амал қилиб келганман. Ҳозир ҳам соат 5да ўрнимдан тураман ва соат 12гача ишлайман. Ҳар қандай ишга ситқидилдан киришаман.

Масалан, Иттифоқ даврида партия сафида ишлаганимда, Орел шаҳри билан шуғулланишга тўғри келган. Ўшанда бизга Орел шаҳрида уй ва ижтимоий объектлар қуриш вазифаси топширилган эди. Биз мутахассислар билан маслаҳатлашиб “Орлов узулуксиз қурилиши” (Орловская непрерывка) услубини ўйлаб топган эдик.

Ушбу услуб 2-3 йил давомида узулуксиз равишда бутун бошли микрорайонлар қуришни назарда тутади. Унинг ичига ҳамма нарса киритилади, мактаблар боғчалар, инфраструктура ва коммуникациялар. Ўшанда бу тажриба бутун Иттифоқ доираса самарали услуб деб топилган эди ва шундан сўнг Иттифоқнинг бошқа республикаларда ҳам қўлланила бошлаган эди.

Ҳозир бўлсачи – кўп хонадонли уй қуриб қўйишади, лекин атрофида мактаб йўқ, боғча йўқ, парковка йўқ. Аҳоли болаларини қаерга юбориши керак ? Ихтиёр менда бўлганида эди микрорайон умумий режаси аниқ тузилмагунча бирорта ҳам уй қурилишига рухсат бермаган бўлардим.

Украина ва Беларус

Украинада бандера ва МРБ ҳукуматни эгаллаб олди. Оға беларус халқига ёрдам қўлини чўзмасак уни ҳам йўқотамиз. Кейин авлодларимиз олдида нима билан ўзимизни оқлаймиз? Лекин Россия давлат телеканаллари мен бу мавзуга катта қизиқиш кўрмаяпман...

Менга кўп айтишади, сиз ўз тажрибангиз ва билимларингиз билан Давлат Кенгашида Примаков ролини ўйнашингиз мумкин эди, лекин нега бу ҳалигача содир бўлмаяпти, - деб?  Мен - бунга ўзим ҳам ҳайронман деб жавоб бераман.

Биз бир нарсани яхши тушунишимиз керак – ҳозир давлатимиз тарихида энг мураккаб замонлардан бири. Дунё адашиб қолган, америка глобализми боши берк кўчага кириб қолди. Улар янги ечим таклиф қила олмаяпти – фақат яна доллар чоп этмоқчи холос. Яна 7 триллион чоп этишга қарор қилишибди. 

Ҳукумат ва сиёсат

Ҳар қандай ижроий ҳукумат - назоратсиз бошини йўқотиб қўяди. Ё ўғирлик, ё маишатбозлик бошланади. Охири эса хаос билан тугайди. Бу Қадимги Рим давридан бери маълум-ку!

Мен ҳозхирги ҳукуматга бу ҳақида кўп маротаба айтдим. Бизларда ҳам эрта-индин (норозилик намойишлари) бошланса нима қиламиз деб.  Келинглар, расмий ҳукуматдан ташқари яна кучли обрўйга эга бўлган сиёсий раҳбарларни, диний етакчиларни  етиштирайлик,  деб. Улар мени эшитишади-ю, лекин гапимга қулоқ солишмайди.

Шойгу ва Мишустин – уларнинг иккаласи ҳам нолдан бошлаб кучли муассасалар ташкил қила олишди. Шойгу – дастлаб ФВВни, ҳозир эса армияни тартибга солди. Мишустин эса – Солиқ хизматини.

Мен энг афсусланадиган ҳолат бу –  биз буюк совет давлатимизни сақлаб қола олмаганимиз. Бу рус цивилизациясининг энг чўққиси эди. Биз уни асраб аввайлаб сақлашимиз керак эди.

КПСС – бу партия эмас, давлат бошқарув тизими эди. Уни синдриб бўлаклаб ташлаш керак эмас эди. Уни ислоҳ қилиш, энг муносиб одамларни тепага кўтариш керак эди.

Ҳозирги партияларга қаранг. Ахир бизнинг партиядан бошқа йирик партия йўқку. Единая Россия – бу шунчаки амалдорлар тўплами, ЛДПР эса – Путин айтганидай “Жириновский  бор – партия бор, Жириновский йўқ – партия йўқ”. Қолганлар эса – хукумат томонидан ўйлаб топилган винегрет...

Мен охирги вақтларда умидимни йўқотмоқдаман, лекин шунча балоларни енгиб ўтган Россия халқи бу синовни ҳам енгиб ўтишга кучи етади деб умид қиламан. Россия бўлмаса Ер шаримизни сақлаб қолишнинг иложи йўқ. 

Ер шари ва одамлар 

Биласизми сиз космонавт? Сиз Ер деб номланувчи космик кемада 25 км/сони тезликда учиб кетаяпсиз. Лекин қаерга кетаётганингизни ўзингиз ҳам билмайсиз. Ер шарида ана шундай космонавтлар сони 8 млрд. Кўпчиллик йўлидан адашган, ва космик кемага нисбатан ноўрин муносабатда бўлмоқда. Ер шари эса ўзига муносиб муомала талаб қилади. У биздан тўфонлар, ёнғинлар ва бошқа табиий офатлар билан қасос олмоқда.

Биз Худонинг бандаларимиз, лекин ҳаётнинг ёки Ернинг хўжайни эмасимиз. Ҳаёт ва табиатга ҳурмат билан асраб-авайлаб муносабатда бўлиш керак. Ана шу менинг набираларимга асосий васиятларимдан биридир.

Бу дунёда барчамиз меҳмонмиз. Бизга кўп нарса керак эмас. Қорнимизга сиққанича овқат, жигаримиз ўтказганича ичимлик ичишимиз мумкин. Кийим-кечак эса эстетик кўриниш учун керак холос. Қолгани эса эса – ортиқча.

Ҳаётни севимли ишинг пайдо бўлганидан сўнг тушуна бошлайсан. Иш, виждон, дўстлар, болалар ва меҳр – мана шу асосийси.

Мен ҳаётимнинг асосий мақсади – Ғалабанинг Қизил байроғини сақлаб қолганим, деб ҳисоблайман. Дўстларим билан партия туздик. Менинг илмий ишларим бир неча тилларга таржима қилинган. Отамнинг суюкли машғулоти – асалчиликни давом эттирдим.

Иттифоқ бузилаётган вақтда мен олимлар ва раҳбарлар олдида сўзга чиқиб Елцин учун овоз бермасликларини сўраган эдим. Агар у ҳукумат бошига келса сиз завод ва институларингизни йўқотасиз дедим, лекин барча зомбига ўхшаб унга овоз берди.

Ҳозир эса вазият янада ёмонроқ. Олдин одамларда Иттифоқда жамланган мустаҳкамлик ва виждон бор эди. Ҳозир булар йўқ.

Мен ўйлашимча биз бу гирдобдан чиқиб кета оламиз. Лекин бунинг учун барча бир бўлиб ҳаракат қилиши керак. Кўп нарса давлат раҳбарига боғлиқ.

Россия доҳийлар мамлакати. Бизга кучли йўлбошчи, биринчи котиб, етакчи, қаҳрамон керак. Тарих давомида шундай бўлган. Доҳийларсиз биз тирик қолмасдик.

737

Рус вакцинасини йўқ қилиш: катта сиёсатнинг кичик ўлжаси

1539
(Янгиланган 16:13 18.09.2020)
Россиянинг коронавирусга қарши вакцинани ишлаб чиқаришда етакчилик Ғарб учун нафақат ёқимсиз сюрприз, балки ҳам сиёсий, ҳам молиявий сабабларга кўра ғазабни келтирадиган чақирувга айланди.

Бир томондан, тубдан ортда қолган, нодемократик Россиянинг мураккаб илмий ва  технологик соҳаларда бундай ютуқларни амалга оширишга ҳаққи йўқ эди. Бошқа томондан эса – астрономик катталикдаги мўмай ютуқ турибди, у Ғарб фармацевтика концернлари ёнидан сузиб ўтиб кетиши деган фикрнинг ўзи, у ерда жиғилдон қайнашини келтириб чиқариши мумкин. Масалан, Ҳиндистонга 100 миллион дозани етказиб бериш тўғрисидаги келишувнинг ўзи эътиборга лойиқ.

Россия рус олимларининг илмий иш натижаларини обрўсизлантириш учун кўплаб уринишларга дуч келганлиги ажабланарли эмас: катта сиёсат, катта пул.

Бироқ, акулалар ёнида, хўжайин столидан қандайдир егулик олиб турадиган - ёпишқоқ-балиқлар учун ҳар доим жой топилади.

Дунёдаги энг қадимий ва нуфузли тиббиёт журналларидан бири The Lancet да “Спутник- V” вакцинасининг синов натижалари тўғрисида нашр этилган мақола атрофида шунга ўхшаш воқеа пайдо бўлди.

Мақола яшин тезлигида танқидга учради.

Жаҳон ОАВлари томонидан тарқатилган катта янгилик – бу очиқ мактуб бўлди, унда Америка Темпл университети биология профессори Энрико Бусси "эҳтимол, рус тадқиқотчилар йўл қўйган хатолар” борасидаги қўрқувлар юзасидан фикр билдирган. Уни 25 га яқин Ғарб олимлари қўллаб-қувватлади.

The Lancet россиялик тадқиқотчиларга берилган саволларга жавоб беришни таклиф қилди, бу ўз навбатида бажарилди.

Гамалея маркази нашрга “Спутник-V” вакцинасини ўрганиш бўйича тўлиқ клиник протоколни тақдим этди. Россия тўғридан-тўғри инвестиция жамғармаси раҳбари Кирилл Дмитриев мақола чоп этди, унда танқидчиларнинг асосий даъволари юзасидан батафсил изоҳ берган.

Шу ўринда муаммо нафақат маҳаллий тадқиқотчилари эътибор қаратган илмий ишларда эмас.  

Гап шундаки, жанжал кўтарган мактубнинг муаллифи ўзи жуда диққатга сазовор одам. Би-би-си материалида Энрико М. Буччи "сохта фанга қарши таниқли курашувчи" деб номланган. Бироқ, "илмдан ишбилармон" характеристикасини қўллаш тўғри бўлар эди.

2016 йилда Буччи илмий ишларни текшириш, тўғрилик ва ҳаққонийликни ўрганишга ихтисослашган Resis Srl компаниясига асос солган.

Бу замонавий илм-фаннинг жуда долзарб мавзуси. Сўнгги йилларда тадқиқотчилар нашр этган мақолаларда кўп хатолар,  шу жумладан қўпол хатолар устида ушланмоқда. Гап фақат суиистеъмол ёки фирибгарлик тўғрисида эмас, кўпинча ҳаққоний камчиликлар мавжуд бўлиб, улар фош этилганда, олимларнинг, ҳатто бутун илмий муассасаларнинг обрўсига таъсир қилади.

Айнан мана шундай муаммоларнинг олдини олиш учун, муаллифлар ва тадқиқот тузилмалар тез-тез ўзларининг матнларини мустақил равишда текшириб кўриш мақсадида – чоп этишдан аввал - бу каби ишларга ихтисослашган фирмаларга мурожаат қилишади.

Хусусан, мазкур фаолият учун Германиянинг Фриц Липманн институти Буччи компаниясини ёллаган, бу ерда бир мунча вақт олдин нашр этилган ишлардаги хунук хатолар туфайли катта жанжал кўтарилди.  Nature журнали бир йил олдин ушбу воқеа батафсил маълумот берган.

Бундай бизнес маълум ахлоқий чекловларни келтириб чиқаради, буни профессор Буччи яхши англаб етади. 2019 йил декабрда Nature журнали ўзида илмий ишнинг софлиги ва ҳаққонийлигига бағишланган материал нашр этилди, у ерда Буччи ҳаммуаллифлик қилган. У ерда ҳам Энрико Н. Буччининг манфаатлар тўқнашуви борлиги очиқ ойдин қилиб кўрсатилган.

Оддий қилиб айтганда, тижорат компанияси эгаси у ихтисослашаётган фаолият тўғрисида омма олдида гапирганда, бу аслида ўз компаниясининг рекламасига айланади.

Аммо, албатта, Россия вакцинасини "фош қилиш" ҳақида гап кетганда, бундай майда-чуйда нарсалар аҳамият касб этмайди.

Ғарб Россия ишланмаларининг етакчилигига путур етказиш ёки ҳеч бўлмаганда уларни  заифлаштириш умидида яна бир зарба бериш мақсадида Буччининг очиқ (ва маъноси бўйича ўзини ўзи реклама қилиш) мактубидан фойдаланди.

Профессорнинг ўзи эса шундай катта миқёсда, орзу ҳам қилмаган даражада пиарни олди. Аслида, бу "хайпга жиловлаш" деб номланади, бу тамойил бўйича юзлаб ва минглаб медиа-шахслар ҳаракат қилади.

Шубҳасиз, бу жуда жозибадор янги тижорат шартномалар шаклида унга натижа беради. Катта сиёсатнинг лойқа сувида хайпни овлаш жуда фойдали бўлиши мумкин.

Аммо бу умуман фанга, хусусан тиббиётга ва дунё бўйлаб юз минглаб одамларнинг ҳаётини сақлаб қолишга ҳеч қандай алоқаси йўқ.

1539

Путин Нобел тинчлик мукофотига номзод этиб кўрсатилди

61
(Янгиланган 15:04 24.09.2020)
Нобель тинчлик мукофоти - Альфред Нобель фонди томонидан ҳар йил топшириладиган нуфузли 5та мукофотлардан бири бўлиб, дунёда тинчликни мустаҳкамлаш учун қўшган ҳиссаси учун берилади.

ТОШКЕНТ, 24 сен - Sputnik. Россия президенти Владимир Путин Нобель тинчлик мукофотига номзод этиб кўрсатилди, РИА новости хабарига асосан. 

Ушбу ташаббус Россиялик журналист ва ёзувчи Сергей Комков томонидан амалга оширилган. Комков Путин номзодини 2021 йил нобель тинчлик мукофотига номзод сифатида расмий аризани 10 сентябр куни Осло шаҳрига юборган. 

Маълумот учун, Россия президентини биринчи маротаба ушбу мукофотга номзод этиб кўрсатилаётгани йўқ. 2013 йилда ҳам Владимир Путин Дунё халқлари бирлиги академияси президенти томонидан ушбу мукофотга номзод этиб кўрсатилган эди. 

Нобель тинчлик мукофоти - Альфред Нобель фонди томонидан ҳар йил топшириладиган нуфузли 5та мукофотлардан бири бўлиб, дунёда тинчликни мустаҳкамлаш учун қўшган ҳиссаси учун берилади.

Турли йилларда ушбу мукофотга Барак Обама, Альберт Гор, Кофи Анан, Ким Де Жун, Нельсон Манделла, Михаил Горбачев ва бошқалар муносиб деб топилган. 

 

61