Российский многофункциональный истребитель пятого поколения Су-57

АҚШ нима сабабдан Су-57 қирувчисининг "яхшиланиши"дан хавотирда

627
(Янгиланган 17:14 19.08.2020)
Су-57 - бешинчи авлод кўп қиррали қирувчи самолёти бўлиб, узоқ ва яқин масофадаги ҳаво ҳужумида барча турдаги ҳаво нишонларини йўқ қилишга мўлжалланган.

Су-57 қирувчисига АҚШ мутахассисларининг доимий эътибори уларнинг “Сухой”нинг барча сирларини очишга интилишларини англатади. Американинг ҳарбий мавзуларга ихтисослашган нашрлари Су-57 қирувчисига бир қатор даъволари бўлиб, уларнинг асосийси жанговар устунлигидир.

Албатта, АҚШ Россия машинасининг радиолокацион кўринмаслиги борасида (гўё "F-22 Raptor"га нисбатан "кўринмаслик" даражаси паст) ва янги авлод двигателлари ҳақида маълумот йўқлиги билан боғлиқ баъзи шубҳалари бор, аммо ойдан-ойга чиқиб келаётган нашрлар асосан "ҳамкорлар"ни ҳақиқатда ташвишга солаётган нарсаларга боғлиқ.

Американинг The Drive нашри маълум қилишича Су-57нинг тайёрланиш сифати яхшиланяпти, шу жумладан "қопламасининг панеллари бардошлилиги". Ва “Сухой” корпорацияси томонидан нашр этилган серияли қирувчи суратларининг ҳар бир квадрат миллиметрини таҳлил қилмоқда. Алоҳида эътибор бурун қисми ичидаги инфрақизил нишонга олиш тизимига (101КС-В), иккиланган вертикал стабилизаторларнинг олд томонидаги қирралари асосидаги такомиллаштирилган ассиметрик ҳаво йиғувчиларига ва композитлардан тайёрланган ҳавода ёқилғи қуйиш мосламасига қаратилган. Америкаликларнинг энг даҳшатли қўрқувлари тасдиғини топди: Су-57 доимий равишда такомиллаштирилмоқда, гарчи, The Drive муаллифлари фикрига кўра, у шундоқ ҳам анчадан бери "ҳаво ҳужумининг янада жиддийроқ ва тармоққа камроқ боғлиқ бўлган доктринасига мослаштирилган имкониятларнинг уйғун мужассамлигидир". У "энг юқори технологияли душманни зарарсизлантиришга" қодир.

Су-57 бу узоқ ва яқин жангларда барча турдаги ҳаво нишонларини йўқ қилиш, душманнинг ҳаво мудофааси тизимларини енгиш билан душманнинг ер ва сув сиртидаги нишонларини йўқ қилиш, жойлаштирилиш базасидан узоқ масофадаги ҳаво майдонларини кузатиш, душманнинг авиациясини бошқариш тизимини йўқ қилишга мўлжалланган бешинчи авлод кўп қиррали қирувчисидир. У ўн бешга яқин “ҳаво-ҳаво” ва “ҳаво-ер сирти” энг сўнги авиацион зарба бериш воситаларини, шу жумладан 250 км гача масофада зарба берадиган кемаларга қарши ракеталари ва гипертовуш “Кинжал” ракеталарини ўз ичига олган қудратли жанговар комплексдир. Шу билан бирга, Су-57 жанговар юкининг массасига нисбати тўртинчи авлод машиналарига қараганда анча юқори.

Энг сўнги қирувчи юқори технологик устунликка эришди, Сурияда жанговар шароитларда синовдан ўтди ва РФ Мудофаа вазирлиги биринчи партияда иккита ёки учта эмас, балки бирданига 76та серияли Су-57га буюртма бергани бежиз эмас.

Мукаммалликнинг чеки йўқ

Аввалроқ, The Drive Су-57 нинг бир нечта технологик хусусиятларини, шу жумладан Американинг бешинчи авлод F-22 қирувчи самолётлари учун даҳлсиз бўлган хусусиятларни таҳлил қилди.

Авваламбор, бу самолёт қаноти ва корпусига мужассамлаштирилган Х-диапазондаги Н036 "Белка" фаол фазали антенна панжараси, у янада кенгроқ кузатиш майдонини таъминлайди, учувчининг вазиятни англашини оширади ва унга тактик усулларни бошқа қирувчи самолётларга қараганда яхшироқ бажаришга имкон беради.

"Допплер эффекти" тафсилотларини кўриб ўтирмасдан, таъкидлаб ўтишимиз керакки "ёнбош радиолокацион станциялари" бортдаги ўз (шунингдек ўз эргашувидаги самолётлар ёки дронлар арсеналидаги) ракеталари учун мақсадли белгилаш самарадорлигини йўқотмасдан, Су-57га нишонларни излашда юқори автономияга эришишни таъминлайди.

Су-57 қирувчиси уч ўлчовли тортиш векторига эга, у ҳавода ақл бовар қилмайдиган маневраларни амалга ошириш имконини беради ва бу ҳусусият бошқа ҳеч қайси бешинчи авлод самолётларида йўқ. Агар узоқ ёки яқин жангларда қурол аслаҳа тўлиқ тугаб қолса, “Сухой”нинг тезлиги ва маневрлилиги жангда омон қолишнинг ишончли кафолати бўлиб қолади.

Су-57 нинг мустаҳкамланган шассиси, катта шиналари ва лой тўсиқларига эга бўлган "йўл танламаслик" хусусиятлари ҳам ҳурматга сазовор. Бешинчи авлоддаги бундай қирувчи "супурувчилар армияси"ни талаб қилмасдан кенг оператив (қопламасиз) аэродром тармоғидан фойдаланишга қодир. Су-57нинг ёрдамчи кучланиш ускунаси жойлашувнинг юқори автономлигини, ер сиртидаги ишлов бериш пайтида ёқилғининг кам сарфланишини, асосий двигателларнинг ресурсини тежалишини таъминлайди.

Американинг янада заифроқ ва инжиқроқ F-22 ва F-35 самолётларидан фойдаланиш учун Руминия, Польша ва Болтиқбўйи давлатларида (жуда қиммат) “замонавий” аэродромлар қурилиши керак (қопламасиз сирт улар учун ўлим каби).

Қойилмақом “Гималаи” радиоэлектрон кураш мажмуаси ҳам "ҳамкорлар" учун технологик таҳқирлашдир, у эҳтимолий душманнинг бешинчи авлод қирувчиларини тўртинчи авлод самолётларига айлантириш мумкин, яъни F-35 ва F-22ларни кўринадиган қилиб, сўнгра уларни "қуролсизлантириш" қобилиятига эга.

Мужассамлаштирилган радиоэлектрон кураш тизими Су-57 фюзеляжи ва қанотларига шундай тақсимланганки, у ҳар қандай бурчак ва проекциядан электрон тўсиқлар қўйиб самолётни каллачаси ўзи нишонга олувчи ракеталардан ҳимоя қилиш имконини беради.

"Гималаи" амал қилиши масофаси эҳтимолий душманнинг “ҳаво-ҳаво” ракеталарини ишлатиш радиусидан ошади. Эҳтимол, худди шу радиоэлектрон кураш тизими, Россиянинг Су-57 самолёти бошқарувчи сифатида тайинланган энг сўнги русумдаги "Охотник" пилотсиз учувчи аппаратга ҳам ўрнатилади.

Эволюция ва революция

Американинг Military Watch Magazineнашри 18 август куни: "Россия Су-57нинг янги технологияларидан Ту-22М3М тактик бомбардимончиларини такомиллаштириш учун фойдаланмоқда".

Таъкидланишича, Су-57 платформаси "турли хил датчиклар тўпламидан тортиб, радиоэлектрон кураш ва лазер ҳимояси тизимларигача кўплаб янги технологияларни бирлаштиради", улар бошқа жанговар самолётларнинг синфларига мужассамлаштирилиши мумкин ва, ҳусусан Ту-22М3М ракета ташувчи-бомбардимончисини имкониятларнинг янги даражасига олиб чиқади. Россия Ҳаво-космик кучлари таркибида ушбу турдаги 70га яқин машина мавжуд бўлиб, уларнинг модернизацияси ва 1000 кмгача масофага учадиган янги Х-32 қанотли ракеталари билан жиҳозлаш ишлари давом этмоқда.

Интеграция нутқнинг шакли эмас. Ту-22М3М модернизациясида аллақачон Су-57нинг маълумотларни узатишнинг тезлиги ва энергия самарадорлиги юқори бўлган алоқа платформасидан фойдаланилмоқда. Тизимнинг очиқ конфигурацияси техник функционални, шу жумладан дастурий таъминотни янгилаш орқали тезкор равишда кенгайтиришга имкон беради. Парвоз синовлари юқори эксплуатацион хусусиятларни намойиш этди ва энди янги тизим Т-160М2 стратегик бомбардимончига ҳам интеграцияланади.

Шундай қилиб, бошқарувнинг юқори даражадаги автоматизациясига ва экипажни интеллектуал қўллаб-қувватлашига эга, чуқур интеграциялашган авиониканинг янги мажмуаси билан жиҳозланган Су-57 ўзининг катта "ака"ларининг технологик ўсишига замин яратади.

Аввалроқ, Military Watch  сайтида 2020 йил июн ойида Су-57ни 4++ авлодидаги Су-35 қирувчиларининг (Россия Ҳаво-космик кучлари таркибида 2014 йилдан хизматда) бошқарув маркази сифатида синовлари ҳақида маълумот пайдо бўлди.

Тажриба "ҳақиқий жанговар шароитда" амалга оширилди ва Су-57 Су-35 билан синергетик жанговар самарадорликни сезиларли даражада ошириб, яхлит ахборот маконида ишлашга қодирлигини исботлади. Таъкидлаш жоизки, Пентагон ва НАТОнинг "тармоқларида" бундай алоқа мавжуд эмас.

Ҳавода устунлик халқаро қурол бозорида ҳам дивидендлар бериши жуда яхши. Military Watch қайд этишича: "Су-57 ва Су-35 нинг биргаликда ҳаракат қилиш имкониятларининг кенгайиши нафақат уларнинг жанговар салоҳиятини оширади, балки янги қирувчини Су-35 ва Су-30СМ экспортчилари учун янада жозибадор қилади".

Америкаликлар ҳозирча бешинчи авлод Су-57 қирувчисининг асосий ва стратегик устунлигини муҳокама қилишмаяпти, аммо хитойлик мутахассислар аллақачон жанговар бошқарув тизимига мужассамлаштирилган истиқболли сунъий интеллектни пайқашди. Ўйлашимча, бу ҳарбий жабҳада ҳақиқий инқилобдир: Россиянинг Су-57си вазифаларнинг 90 фоизини автоматик режимда бажаришга қодир ва ҳатто олдиндан тайёрланган дастур бўйича тўлиқ автоматик равишда ишлашга ҳам. Агар учувчи жангда яраланса ёки ҳалок бўлса, бошқарув тизими мустақил равишда асосий ва иккиламчи мақсадларни аниқлаб, йўналишни белгилаб, зарбани беради ва самолётни базага қайтаради.

Биз Су-35 қирувчилари билан биргаликда ҳаракат қилиш имкониятини юқорида айтиб ўтган эдик, аммо Су-57нинг сунъий интеллекти, ўз "ақли" ва олти тоннадан ортиқ бомба ва ракеталарни 5000 километргача масофага ташиш қобилиятига эга бўлган С-70 "Охотник" оғир ҳужум дрони билан биргаликда ишлаши ҳам мумкин. Гипотетик жанг майдонида бундай қудратли ва душман учун технологик жиҳатдан олдиндан айтиб бўлмайдиган машиналар, F-22 Raptor каби "қария"ларга ҳеч қандай имконият қолдирмайди.

Айни пайтда, Россиянинг “МиГ” ва “Сухой” фирмалари (интеграцияда) олтинчи авлод қирувчи самолётларини ишлаб чиқмоқдалар.

627
Алексей Навальный

Германия Алексей Навальнийни жим туришга мажбур қилади

522
(Янгиланган 18:24 16.09.2020)
Алексей Навальний комадан ўзига келганидан сўнг олинган биринчи суратини ижтимоий тармоқларда жойлаштирди, у ижобий динамикага қарамасдан соғлиғида ҳамон муаммолар сақланиб тургани маълум қилган.

Душанба куни бўлиб ўтган матбуот анжуманида Германия ташқи ишлар вазири Хайко Маас блогер “Новичок” билан заҳарлангани ҳақида хулосалар борасидаги танқидларни тўхтатишни талаб қилди, чунки Франция ва Швеция айрим мустақил лабораториялари бундесвер мутахассисларининг хулосаларини тасдиқлашди.

“Айрим” – лабораториялар, чунки улар ҳақида маълумот ҳам махфийлаштирилган. Идора раҳбарининг истаги ижобат бўлиши эҳтимолдан йироқ. Аммо тескари натижа эҳтимоли катта, чунки ҳозирда Алексей Навальний ўзи Германия ҳукуматига катта зарар етказди.

New York Times нашри Германия хавфсизлик хизмати юқори лавозимли вакилига таянган ҳолда, у соғайгандан кейин “ўз фаолиятини давом эттириш учун” Россияга қайтишни хоҳлаётганини маълум қилди.

Агар газетанинг инсайди ҳақиқатга яқин бўлса, унда Навальний учун фақат хурсанд бўлиш мумкин, чунки бундай истак унда шубҳасиз когнитив функциялар сақланиб қолганидан далолат бермоқда – чунки шифокорларнинг изоҳларига кўра, унинг оғир аҳволда бўлганида бунга кафолат йўқ эди.

Сўнгги бир неча ўн йилликлар ичида аввал таниқли бўлган кўплаб ижтимоий ва сиёсий арбоблар Россияни тарк этиб, баланд овоз билан эшикни ёпдилар. Натижа ҳар доим бир хил эди: улар ижтимоий қудратни тезда йўқотиб, ҳеч ким қизиқмайдиган умумий эмигрантлар массасига қўшилишди. Кремлга қарши муросасиз курашчилар позицияси билан бир қаторда улар бу мақом билан боғлиқ молиявий имкониятларни ҳам йўқотишди - рус мухолифатчилар орасида Михаил Ходорковскийга ўхшаган чинакам бой одамлар кам.

Натижада, энди улар фақат Прага, Рига ёки Лондондаги камтарона квартиралардан ижтимоий тармоқларга заҳрини сочиш билан шуғулланиш тўғри келади. Ахир энг ачинарли ҳолатларда эса, Пётр Павленский билан содир бўлганидек, янги келган мамлакатда "қонли гебни" (режим) ва "жазолаш психиатрияси" тош тегирмонига тушиш мумкин.

Айтганча, дарсни ўзлаштиришди. Ҳар йили "Мен Россияни абадий тарк этаман, у менсиз нобуд бўлсин" мавзуси камроқ ва секинроқ эшитилмоқда.

Алексей Навалний учун эса бундай ёндашув айниқса ачинарли бўларди. У нафақат Россиядаги энг таниқли мухолифат етакчисига айланди, балки ўз тарафдорларидан маблағ ундириш учун жуда самарали тизимни ҳам яратди. Ўтган йиллар давомида бу унга кўплаб ёқимли бонусларни ва умуман олганда жуда юқори турмуш даражасини таъминлади - қиммат хорижий курортларда оилавий таътилдан тортиб, қизининг Стэнфорд университетида таҳсил олишигача.

Блогерда "ортиқча меҳнат билан орттирилганлар"дан заррача ҳам воз кечиш ва дунёнинг чеккасида қадимги Солсберида шинам ҳаёт ўрнига, гўёки Британия махсус хизматлари томонидан заҳарланган иккинчи Скрипалга айланиш истаги йўқлиги ажабланарли эмас - барчаси ГРУ қотилларидан мўъжизавий равишда қочиш афсонасини қўллаб-қувватлаш учун.

Аммо бу ерда Алексей Навальнийнинг шахсий манфаатлари билан унинг касаллик ҳақида Ғарб томонидан тасвирланган сурати ўртасида принципиал қарама-қаршилик пайдо бўлади. Хавфсизлик нуқтаи-назаридан немислар томонидан қўйилган ташхис уни ватанга қайтишига йўл қўймайди. Аммо блогер ўжарлик билан ортга қайтмоқчи, тўғри уни ўлдиришга оз қолган аждарнинг оғзига бориб тушиш, ҳеч қандай “Новичок” билан заҳарланиш ва Россия ҳукумати томонидан ҳаётига таҳдид солинишига ишонмаслигини англатади.

Энг ёмони, Навальний ватанга эпикриз билан қайтиши керак бўлади. Германия томони эса, Москвага унинг ташхисини тасдиқловчи ҳар қандай маълумотни беришдан бош тортмоқда. Россия Бош прокуратураси немис ҳамкасбларига блогернинг касаллиги ҳақидаги барча воқеаларни текшириш учун яна бир сўров юборди, аммо Берлин ёрдамига умид қилиб бўлмайди. Блогер ўзи билан бирга олиб келадиган “Шаритэ” клиникасидан кўчирма, Россиянинг ваколатли органларига жуда кўп қизиқарли маълумотларни бериши мумкин.

Умуман олганда, Алексей Навальнийнинг Россияга қайтиш истаги немисларни ниҳоятда ёқимсиз ва қийин аҳволга солиб қўймоқда, чунки шу ҳафтада қалаштириб ташланган уйдирмани ниҳоят ағдариш билан таҳдид қилмоқда.

Айтганча, британияликларда бу ҳолат янада бежиримроқ ишланганди. Скрипал заҳарланиш шоуси нафақат унинг кўлами ва тафсилотлари, шу жумладан уйларнинг бузилиши билан ҳайратга солди, "жабрланувчи"ни ҳам жуда тўғри танладилар: кураторлар айтганини тўлиқ бажарадиган ҳеч кимга қизиғи йўқ ва кераксиз собиқ жосус. Аммо шуниси аҳамиятлики, ҳатто Лондон Скрипалга ҳеч бўлмаганда минимал ҳаракат эркинлигини беришга журъат этмади ва унга журналист ёки дипломатлар билан суҳбатлашишга бирор марта имкон бермади.

Алексей Навальнийни бутун оиласи билан асосий россиялик мухолифачисининг ширин ҳаётидан ихтиёрий равишда воз кечишга ишонтириш немислар учун жуда мураккаб вазифа бўлиб чиқиши мумкин.

Блогер учун ёмон янгилик шундаки, унинг Россияга қайтиши бу “бўтқани дамлаган” Берлин учун жуда ёқимсиз оқибатлар билан хавф солмоқда, чунки у ерда бу масалани ҳал қилиш учун улар "ишонтириш" ва "ихтиёрий" сўзларини ишлатишни ўз ичига олмайди услубларга мурожаат қилишлари мумкин.

522
Строительство газопровода Северный поток-2 в Германии

Мустақиллик - Россия бу масалада Германияга ёрдам бера олмайди

480
Германия ўзи қарор қабул қила олмасдан жавобгарликни Россияга юкламоқда - бу уларнинг ушбу масалада мустақил эмаслигидан дарак беради.

ТОШКЕНТ, 14 сен - Sputnik. Берлин айтишига кўра, Навальний "заҳарланишига" жавоб санкциялари "Шимолий оқим-2"ни блоклашгача бўлиши мумкин, лекин уларнинг қандай бўлиши, кўп жиҳатдан, гўёки, Россиянинг ушбу суриштирув жараёнида фаол иштирок этишига боғлиқ:

"Биз кун тартибига барча вариантларни чиқарамиз ва қулай вақтда қарор қабул қиламиз. Бундай чора ("Шимолий оқим-2"ни блоклаш, таҳр.) қўлланилмаслиги учун, Россия суриштириув жараёнида ўз ҳиссасини қўшиши мумкин", - деди Германия ташқи ишлар вазири Ҳайко Маас. 

Демак, Россия-Германия муносабатларининг келажаги Кремлга боғлиқми?  

Аслида эса, бу немис ҳукумати тарихий қарор олдидан турганидан дарак беради - чунки унинг ҳозирги қароридан Германия келажаги учун муҳим ва ҳал қилувчи аҳамиятга эга бўлади. Россия-Германия муносабатлари учун эмас, айнан Германия, демак бутун Европа келажаги учун. 

Ҳозирги Навальний воқеаси бу - Россия учун эмас Германия ва Европа лойиҳаси учун синов. Навальнийнинг сирли "заҳарланишида", агар ҳақиқатдан ҳам шундай бўлган бўлса, ҳалигача кўп нарса аниқ эмас. Лекин ушбу ҳолатдан сиёсий мақсадларда фойдаланишга бўлаётган уринишлар - кундек равшан.    

Германиядан "Шимолий оқим-2"ни тўхтишни талаб қилишмоқда. Деярли қуриб битказилган лойиҳадан воз кечиш жуда жиддий оқибатларга олиб келиши тайин. Бунда асосий зарба Германия иқтисодига эмас - газ қувури қурилиши учун сарфланган 10 миллиард евро ФРГ иқтисоди учун арзимаган пул. Россия гази эса барибир Украина орқали етказиб берилиши мумкин. Асосий зарба - Германиянинг обрўйига тегади.   

Руслар немисларнинг мустақил бўлишига бўлган ҳаракатига ишонмай қўяди, англосакслар эса немислардан ўтган асрлардагидек ўз манфаати йўлида манипуляция қилиш, уларни мисли кўрилмаган немис манфаатларига жавоб бермайдиган ишларда фойдаланишда уринишларини давом эттиришади.

Европаликларнинг аксарияти эса, жумладан Россия билан газ лойиҳаларида тўғридан-тўғри боғлиқ бўлган Италия ва Австрия ҳам, Берлин умумевропа манффатларига зид ҳаракат қилишга мойил эканини кўришади. Энг асосийси эса немисларнинг ўзи - улар ҳалигача ўз суверенитетларини қайтара олмаганликларига  амин бўлишади. Шунинг учун ҳам немисларнинг Навальний "заҳарланиши" ишига жавобининг нархи жуда қиммат - биринчи навбатда Германиянинг ўзи учун.

"Шимолий оқим - 2" - бу шунчаки кўрсатувчи, тимсол. Маас нима деса ҳам, Россия Берлинга ҳеч қандай ёрдам бера олмайди: бизнинг Навальний "заҳарланиши" бўйча ўтказган барча суриштирувларимиз натижаси, Германия ҳукуматининг мустақил қарор қабул қилиш заруратидан фориғ қила олмайди. Ушбу қарор натижаси - ҳатто Қрим туфайли Россия билан бошланган санкциялар урушидан ҳам каттароқ бўлади. 

Сўннги бир неча йил давомида Берлин англосакслар ва уларнинг Ғарбий Европалик йўлдошларининг "Шимолий оқим-2" ни тўхтатишга қарартилган ҳаракатларига қарши чиқиб келаётган эди. Уларнинг асосий важи - Шимолий оқим-2 ишга тушса Украина газ транзити учун олаётган пулларидан маҳрум бўлиши (ва унда қандай қилиб биз уни Россиядан ажратиб оламиз) каби сабаблардан иборат эди. 

Газнинг бир қисмини Украина орқали сотиб олиш ҳақидаги шартнома имзоланганидан сўнг эса, улар ўз фуқароларини заҳарлаб ўлдирадиган "зулмкор давлатдан" газ сотиб олиш яхши эмас" дейишга ўтишди. Кейин эса - Германия уни Россия хавфидан ҳимоя қилаётган Америкага қўшимча пул тўлаши кераклиги ҳақидаги савол кўтарилди.

Берлин буларнинг ҳаммасини эшитиб, газ қувурини қуришда давом этди. Шу орада Буюк Британия ЕИни тарк этди, АҚШ билан муносабатлар тобора таранглаша бошлади. Бундай вазиятда Германия раҳбарияти ўз манфаатларини ҳимоя қилиши ва ўзининг Европа етакчиси номини ҳимоя қилиши керак эди. Ундан ташқари кўплаб немислар Германиянинг энг катта муаммоси - Россия эмас АҚШ деб ҳисоблайди. Буни гермениялик сиёсатчилар жуда яхши тушунишади. Шу сабабли ташқи босимга ён бериш шарт эмас эди. 

Навальний воқеасини "Шимолий оқим-2" тақдири билан боғлаш навбатдаги фитна бўлиши бошидан маълум эди, лекин Берлин буни эътиборга олмайди деган умид бор эди. Сўнгги 3 ҳафта ичида немис ОАВлари ва сиёсий давраларида шунчалик катта шовқин кўтарилганки, атлантикачилар барча кучларини ишга солган кўринади. 

Масалан, собиқ ташқи ишлар вазири Йошка Фишер ахлоқий сабабларга кўра ШО-2ни тўхтатиш таклифи билан чиққан. 

"ЕИ ички норозилигига қарамасдан, Федерал ҳукумат Россияга ушбу газ қувурини қуришда ёрдам беришга қарор қилиб, жуда катта стратегик хатога йўл қўйди. Оқибатда биз бундан жуда катта иқтисодий ва сиёсий зарар кўрдик", - деб ёзади Фишер. 

Шундан сўнг Фишер Скрипаллар иши, Тиргартен майдонидаги қотиллик, Немцовнинг ўлдирилиши ва бошқа ҳодисаларни эсга олади. - Россия каби ишончсиз ҳамкор билан узоқ муддатли бизнес олиб бориш қанчалик ақлли иш?, - деб савол қўяди. "Менимча мутлақ ақлсиз. Биз ким билан ишлаётганимизни унутмаслигимиз керак" - деб хулоса қилган собиқ сиёсатчи.

Германия собиқ канцлери Герхарда Шредерни эса дарҳол ким томонда эканини аниқлаштириш ва "Норд-Стрим" ҳамда "Роснефт" компанияларидаги лавозимларидан воз кечишни талаб қилишмоқда. 

"Канцлер инсон ҳуқуқларини тан оладими ёки йўқми - у ҳозир қарор қабул қилиши керак", - дейилган талабномада. 

Яъни улар собиқ канцлерни "ахлоқсизликда" айблашмоқда. 

Германия парламенти "Чап" фракциясининг собиқ раҳбари Сара Вагенкнехт ушбу масалага идрок ва ҳалоллик билан ёндашишни талаб қилмоқда. Навальний туфайли ШО-2дан  воз кечишни талаб қилаётганлар Германиянинг бошқа хом- ашё етказиб берувчиларини ҳам худди шундай принципга асосан баҳоланиши ва жазоланиши керак.  

"Бу иш учун ҳатто Кремль жавобгар бўлса ҳам (ҳозирча бунга ҳеч қандай далил йўқ) бу, биз нефт сотиб олаётган,   Саудия Арабистонидагидек мухолифатчиларнинг бошини кесиб олиш ёки ўлгунича калтаклашдек - разил ёки бизга ўзларининг сланец газини сотаётган АҚШнинг  кўп маротаба тинч аҳолини учувчисиз самолётлар ёрдамида тилка-пора қилишидек - хунук иш эсмас", - деди Сара Вагенкнехт. 

Бу ҳатто иккиёқлама стандарт ҳам эмас - Навальний "заҳарланиши"да энг ҳайратланарлиси Россия ҳукуматининг ушбу жиноятда айбланиши эмас, заҳарланиш бўлганми-йўқми - мана шу ҳам исботланмаганида. 

Германия ҳукумати Россия ТИВ сўровига узоқ вақтдан бери атайлаб жавоб бермаяпти. Сергей Лавров эса Германиянинг Навальний "заҳарланиши" да Россия иштирокидаги баёнотларига "мутлақ қабул қилиб бўлмайдиган муносабат" деб жавоб қайтаришга мажбур бўлмоқда. 

Шунингдек Россия ТИВи "ҳеч нарса билан тасдиқланмаган айбловга асосланиб ультиматум қўйгани учун Германия элчиси Гез фон Гайрга "қатъий норозилик" билдирди ва "агар Берлин Навальний заҳарланишининг тиббий далилларини келтирмаса, Москва ФРГ ҳукумати ҳақиқатни аниқлаш ва объектив тергов ўтказишдан бош тортишда айблаши ҳақида" огоҳлантирди. 

"Бундай ҳолда Германия ҳаракатлари Россияга қарши уюштирилган қўпол ва душманга хос фитна сифатида баҳоланади. Бу эса нафақат Россия-Германия муносабатларини бузилишига балким халқаро вазиятнинг жиддий ёмонлашувига олиб келади", - дейилган ТИВ баёнотида. 

Ана шундай кескин огоҳлантиришлар - Россия томонидан немис раҳбариятига кўрстиладиган ягона ёрдам тури бўлиши мумкин. Берлин эса - нафақат россия-германия муносабатлари, балким Германия келажаги, унинг мустақиллиги ва бутун Европа учун жавобгарлини ҳақида ҳам ўйлаб кўриши керак. Жавобгарликдан қочиш, оқибатида қўйилган хато учун жудда қиммат нарх тўлашга тўғри келади - Россия эмас балким бизнинг буюк ғарбий ҳамкоримизга. 

480

30 миллиондан ошиб кетди. COVID бўйича жаҳон статистикаси янгиланди

29
(Янгиланган 12:43 18.09.2020)
Портал маълумотларига кўра, дунёда ҳозирга қадар коронавирус инфекциясини юқтирган инсонлар сони 30 181 110 нафарга етган. Улардан ярмидан кўпи, коронавирусни юқтирганлар сони энг кўп бўлган учта давлат ҳиссасига тўғри келади.

ТОШКЕНТ, 18 сен - Sputnik. Дунёда пандемия бошланганидан буён аниқланган коронавирус ҳолатлари 30 миллиондан ошиб кетди. Жонса Хопкинс томонидан эълон қилинган маълумотлар шундан далолат бермоқда.

Портал маълумотларига кўра, дунёда ҳозирга қадар коронавирус инфекциясини юқтирган инсонлар сони 30 181 110 нафарга етган. Улардан ярмидан кўпи, коронавирусни юқтирганлар сони энг кўп бўлган учта давлат ҳиссасига тўғри келади.

17 сентябр куни бир суткада дунё бўйича 314 минг киши инфекцияни юқтирган.

Коронавирусга чалиниш ҳолати энг кўп АҚШда аниқланган – 6,6 миллион ҳолат, Ҳиндистонда – 5,2 миллион ва Бразилияда – 4,4 миллион. Россия 17 сентябр ҳолатига кўра 1,08 миллион кўрсаткич билан тўртинчи ўринда келмоқда.

Инфекция оқибатида 945 минг киши вафот этган (қурбонлар сони АҚШ, Бразилия ва Ҳиндистонда энг кўп).

Соғлиқни сақлаш вазирлиги маълумотига кўра, 17 сентябр соат 10.00 ҳолатига кўра Ўзбекистонда коронавирусга чалиниш кўрсаткичи 50 мингга яқинлашган.

29