Кандидат в президентыСША от Демократической партии Джо Байден во время дебатов, организованных CNN / New York Times в Университете Оттербейн. 15 октября 2019

Жо Байден Америка иқтисодиётини йўқ қилишга ваъда бермоқда

928
(Янгиланган 19:26 24.08.2020)
Америка ОАВлари Жо Байден яқинда ABC телеканалига берган интервьюсида кўрсатган қатъиятлилиги ва шафқатсизлигидан мамнун.

Америка ОАВлари Жо Байден яқинда ABC телеканалига берган интервьюсида кўрсатган қатъиятлилиги ва шафқатсизлигидан мамнун. Байден эпидемия давом этган тақдирда, иқтисодий фаолликни тўлиқ чеклаш билан яна бир бор мамлакат миқёсида қатъий карантин жорий этиш ниятида бўлганлиги ва шу билан президент Трампнинг позициясига мутлақо қарши бўлган ёндашувни намойиш қилиши катта завқ вужудга келтирди. Ушбу позициянинг оқибатларини тушуниш учун Европа Иттифоқи, Россия, Бангладеш ёки Хитойдаги коронавирус биринчи навбатда эпидемиологик масала бўлганлигини, фақатгина АҚШда коронавирус фақат сиёсий масала эканлигини ҳисобга олиш керак.

Politico нашри хабар беради:

"Демократик партиядан президентликка номзод Жо Байден коронавирус мамлакат ичида тарқалишига қарши курашиш учун" "ҳеч нарсадан қайтмаслигини" айтди, шу жумладан, агар керак бўлса, АҚШ (иқтисодиётини) блокировка қилишгача". "Мен уни (иқтисодиётни-таҳр.) ўчириб қўйган бўлардим. Мен олимларга қулоқ солган бўлардим, - деди Байден АВС мухбири Дэвид Мьюирга ўзининг шериги (вице-президентликка номзод) сенатор Камала Харрис билан қўшма интервьюсида. - Биз ҳаётларни сақлаб қолиш учун қўлимиздан келганини қиламиз". Байденнинг изоҳлари, Демократик партия номзоди бўлган ҳар қандай одам АҚШда камида 175 минг кишининг ўлимига сабаб бўлган вирус тарқалишини тўхтатиш учун қачонлардир таклиф қилган энг қатъий эҳтимолий чораларга ишора қилмоқда".

Умуман Демократик партия ва хусусан Байден сайловчиларга ўзларини АҚШда эпидемияни тўхтатиш учун энг кескин чораларни кўришга тайёр, коронавирусга қарши муросасиз курашчилар сифатида "сотишга" ҳаракат қилмоқда. Мақсад шундаки, уларнинг фонида президент Трамп, амалдаги маъмурият иқтисодий чекловларни узайтиришни истамаслиги, америкаликларнинг куч ишлатиш таҳдиди остида уйларини тарк этишини тақиқлашни, одамларга ниқоб тақишни мажбурлашни истамаслиги сабабли вафот этганларнинг қонига қўллари бурканган, "чоллар ва кампирларнинг қотили"га ўхшатишдир.

АҚШнинг Демократик партия томонидан бошқариладиган минтақаларида хукуматларнинг талвасаси баъзан кулгили тусга кирмоқда. Масалан, Лос-Анжелесда маҳаллий ҳокимият нафақат уй-жой зиёфатларини тақиқлаб қўйди (яъни фуқароларнинг йиғилиш ва эркин ҳаракатланиш бўйича конституциявий ҳуқуқларини чеклаб қўйди), балки бундай чекловлар бузувчиларини электр, сув таъминоти ва канализация тизимларидан узиб қўймоқда.

Сайёранинг Америка ахборот майдонидан ташқарида бўлган фуқаролари учун бу психознинг даражасини тушуниш қийин, бироқ Америка оммавий ахборот воситалари (Трампга қарши иш олиб борувчи ва саноат миқёсидаги "маълумот чўкиндилари" ёрдамида оддий одамларнинг онгига даҳшат етказиш орқали) ажойиб натижаларга эришдилар. Масалан, Franklin Templeton  молиявий компанияси эпидемия бўйича махсус жамоатчилик фикрини ўрганиш сўровига буюртма берди ва қуйидаги хулосаларга келди: "Биз COVID-19 билан касалланишнинг соғлик учун жиддий оқибатларидан жуда ташвишланаётган ёки хавотирда бўлганларнинг улуши 25 ёшдан 64 ёшгача бўлганларнинг барча ёш қатламлари учун деярли бир хил эканлигини аниқладик, ва у 65 ёшдан ошганларнинг улушидан кам эмас. Бу кўрсаткичларнинг ўлимнинг ҳақиқий кўрсаткичига мос келмаслиги жуда ҳайратга солади: 18-24 ёшдаги одамлар орасида соғлиғидан жиддий ташвишланаётганларнинг улуши COVID'дан ўлимлар умумий сонидан 400 баравар юқори; 25-34 ёшлилар учун - 90 баравар юқори".

Буни оддий огоҳлик деб ҳисобласа бўлар эди, аммо бу борада нюанс бор: худди шу ҳавотирдаги фуқаролар гигиена ва ниқоб кийишни эмас, балки мактаблар, корхоналар, давлат идоралари ёпилишининг ва умуман хавфсизлик тўлиқ таъминланмагунча барча нормал ҳаётни чеклаш тарафдорларидир.

Franklin Templeton сўровининг буюртмачилари алоҳида аниқлаган, айнан ижтимоий тармоқларнинг фаол фойдаланувчилари ва асосий оммавий ахборот воситаларининг (яъни аксил-Трамп) истеъмолчилари орасида тарқаладиган ушбу психозга мурожаат қилиш орқали Байден сайловда ғалаба қозонганидан кейин иқтисодиётни ўчиришга тайёрлигини маълум қилди.

Муаммо шундаки, Байден гапираётган иқтисодиётни ўчириб туриш, аслида, уни ўлдиради.

"Бутун бошли мамлакатни блокировка қилиш <...> сизга ойига ЯИМнинг уч фоизигача тушади, шунинг учун сайёранинг ҳатто энг бадавлат давлатлари ҳам қўшимча икки ёки уч ойлик тўлиқ блокировкани амалга оширишга қодир эмас", - дейди Швейцариянинг UBS банки Осиё-Тинч океани минтақаси акциялар бўлими раҳбари Хартмут Иссель CNBC'га.

Эпидемияга қарши кураш мавзусини шу қадар кўп сиёсийлаштириб ташламаган ва уни сайловолди ташвиқоти мавзусига айлантирмаган мамлакатларда вазият тўғри қабул қилинмоқда: энди иқтисодиётни тўлиқ музлатиб қўйишнинг иложи йўқ. Буни турли хил сиёсатчилар ва ишбилармонлик вакиллари, шу жумладан Буюк Британия собиқ Бош вазири Тони Блэр, Siemens бош директори Джо Кэзер ва Франция Бош вазири Жан Кастекс ҳам гапириб ўтган.

Бу маънода АҚШнинг ҳеч қандай фарқи йўқ ва у ҳаттоки ундан ҳам ёмонроқ ҳолатда, ваҳоланки АҚШ иқтисодиётни биринчи марта тўхтатганидан кейин тикланишига ишора ҳам йўқ. The New York Post газетасининг маълум қилишича, "Нью-Йоркнинг оч қолган аҳолиси Квинсда бепул озиқ-овқат учун чорак мил масофалик навбатларда туришмоқда".

Таниқли иқтисодчи ва Allianz  суғурта гигантининг етакчи иқтисодий маслаҳатчиси Муҳаммад Эл-Эрианнинг фикрига кўра, "кичик бизнеснинг коронавирус томонидан яксон қилиниши АҚШдаги капитализмга таҳдид солмоқда".

CNBC молиявий телеканали таянаётган ҳукуматнинг расмий маълумотларга кўра, "АҚШ (ишга лаёқатли) аҳолисининг деярли ярми ишсиздир".

Шу фонда Жо Байден, аниқроғи, унинг сиёсий технологлари - сайловчиларни кўпроқ коронавирус билан қўрқитиш ва уларга янада жиддийроқ иқтисодий чекловлар (қонунбузарларни электр ва сув таъминотидан узиш билан) орқали уларни ўз томонига жалб қилишлари кераклигига таянмоқдалар. Eurasia Group йирик халқаро консалтинг компаниясининг эгаси Ян Бремер тўғри таъкидлаганидек, умуман электорат Байдендан кўра Трампга кўпроқ ишонадиган ягона масала бу иқтисодиётдир ва Байденнинг бундай баёноти амалдаги президентнинг сайловолди кампаниясига қўшимча имкониятлар бериши мумкин.

Агар бу имкониятлар амалга оширилса, бу бироз қайғули ҳам бўлар эди. Америка иқтисодиёти яна бир (қанчалик қисқа бўлишидан қатъий назар) оммавий карантиндан қандай омон қолишини кузатиш жуда қизиқ бўлар эди.

928

Рус вакцинасини йўқ қилиш: катта сиёсатнинг кичик ўлжаси

925
(Янгиланган 16:13 18.09.2020)
Россиянинг коронавирусга қарши вакцинани ишлаб чиқаришда етакчилик Ғарб учун нафақат ёқимсиз сюрприз, балки ҳам сиёсий, ҳам молиявий сабабларга кўра ғазабни келтирадиган чақирувга айланди.

Бир томондан, тубдан ортда қолган, нодемократик Россиянинг мураккаб илмий ва  технологик соҳаларда бундай ютуқларни амалга оширишга ҳаққи йўқ эди. Бошқа томондан эса – астрономик катталикдаги мўмай ютуқ турибди, у Ғарб фармацевтика концернлари ёнидан сузиб ўтиб кетиши деган фикрнинг ўзи, у ерда жиғилдон қайнашини келтириб чиқариши мумкин. Масалан, Ҳиндистонга 100 миллион дозани етказиб бериш тўғрисидаги келишувнинг ўзи эътиборга лойиқ.

Россия рус олимларининг илмий иш натижаларини обрўсизлантириш учун кўплаб уринишларга дуч келганлиги ажабланарли эмас: катта сиёсат, катта пул.

Бироқ, акулалар ёнида, хўжайин столидан қандайдир егулик олиб турадиган - ёпишқоқ-балиқлар учун ҳар доим жой топилади.

Дунёдаги энг қадимий ва нуфузли тиббиёт журналларидан бири The Lancet да “Спутник- V” вакцинасининг синов натижалари тўғрисида нашр этилган мақола атрофида шунга ўхшаш воқеа пайдо бўлди.

Мақола яшин тезлигида танқидга учради.

Жаҳон ОАВлари томонидан тарқатилган катта янгилик – бу очиқ мактуб бўлди, унда Америка Темпл университети биология профессори Энрико Бусси "эҳтимол, рус тадқиқотчилар йўл қўйган хатолар” борасидаги қўрқувлар юзасидан фикр билдирган. Уни 25 га яқин Ғарб олимлари қўллаб-қувватлади.

The Lancet россиялик тадқиқотчиларга берилган саволларга жавоб беришни таклиф қилди, бу ўз навбатида бажарилди.

Гамалея маркази нашрга “Спутник-V” вакцинасини ўрганиш бўйича тўлиқ клиник протоколни тақдим этди. Россия тўғридан-тўғри инвестиция жамғармаси раҳбари Кирилл Дмитриев мақола чоп этди, унда танқидчиларнинг асосий даъволари юзасидан батафсил изоҳ берган.

Шу ўринда муаммо нафақат маҳаллий тадқиқотчилари эътибор қаратган илмий ишларда эмас.  

Гап шундаки, жанжал кўтарган мактубнинг муаллифи ўзи жуда диққатга сазовор одам. Би-би-си материалида Энрико М. Буччи "сохта фанга қарши таниқли курашувчи" деб номланган. Бироқ, "илмдан ишбилармон" характеристикасини қўллаш тўғри бўлар эди.

2016 йилда Буччи илмий ишларни текшириш, тўғрилик ва ҳаққонийликни ўрганишга ихтисослашган Resis Srl компаниясига асос солган.

Бу замонавий илм-фаннинг жуда долзарб мавзуси. Сўнгги йилларда тадқиқотчилар нашр этган мақолаларда кўп хатолар,  шу жумладан қўпол хатолар устида ушланмоқда. Гап фақат суиистеъмол ёки фирибгарлик тўғрисида эмас, кўпинча ҳаққоний камчиликлар мавжуд бўлиб, улар фош этилганда, олимларнинг, ҳатто бутун илмий муассасаларнинг обрўсига таъсир қилади.

Айнан мана шундай муаммоларнинг олдини олиш учун, муаллифлар ва тадқиқот тузилмалар тез-тез ўзларининг матнларини мустақил равишда текшириб кўриш мақсадида – чоп этишдан аввал - бу каби ишларга ихтисослашган фирмаларга мурожаат қилишади.

Хусусан, мазкур фаолият учун Германиянинг Фриц Липманн институти Буччи компаниясини ёллаган, бу ерда бир мунча вақт олдин нашр этилган ишлардаги хунук хатолар туфайли катта жанжал кўтарилди.  Nature журнали бир йил олдин ушбу воқеа батафсил маълумот берган.

Бундай бизнес маълум ахлоқий чекловларни келтириб чиқаради, буни профессор Буччи яхши англаб етади. 2019 йил декабрда Nature журнали ўзида илмий ишнинг софлиги ва ҳаққонийлигига бағишланган материал нашр этилди, у ерда Буччи ҳаммуаллифлик қилган. У ерда ҳам Энрико Н. Буччининг манфаатлар тўқнашуви борлиги очиқ ойдин қилиб кўрсатилган.

Оддий қилиб айтганда, тижорат компанияси эгаси у ихтисослашаётган фаолият тўғрисида омма олдида гапирганда, бу аслида ўз компаниясининг рекламасига айланади.

Аммо, албатта, Россия вакцинасини "фош қилиш" ҳақида гап кетганда, бундай майда-чуйда нарсалар аҳамият касб этмайди.

Ғарб Россия ишланмаларининг етакчилигига путур етказиш ёки ҳеч бўлмаганда уларни  заифлаштириш умидида яна бир зарба бериш мақсадида Буччининг очиқ (ва маъноси бўйича ўзини ўзи реклама қилиш) мактубидан фойдаланди.

Профессорнинг ўзи эса шундай катта миқёсда, орзу ҳам қилмаган даражада пиарни олди. Аслида, бу "хайпга жиловлаш" деб номланади, бу тамойил бўйича юзлаб ва минглаб медиа-шахслар ҳаракат қилади.

Шубҳасиз, бу жуда жозибадор янги тижорат шартномалар шаклида унга натижа беради. Катта сиёсатнинг лойқа сувида хайпни овлаш жуда фойдали бўлиши мумкин.

Аммо бу умуман фанга, хусусан тиббиётга ва дунё бўйлаб юз минглаб одамларнинг ҳаётини сақлаб қолишга ҳеч қандай алоқаси йўқ.

925
Алексей Навальный

Германия Алексей Навальнийни жим туришга мажбур қилади

555
(Янгиланган 18:24 16.09.2020)
Алексей Навальний комадан ўзига келганидан сўнг олинган биринчи суратини ижтимоий тармоқларда жойлаштирди, у ижобий динамикага қарамасдан соғлиғида ҳамон муаммолар сақланиб тургани маълум қилган.

Душанба куни бўлиб ўтган матбуот анжуманида Германия ташқи ишлар вазири Хайко Маас блогер “Новичок” билан заҳарлангани ҳақида хулосалар борасидаги танқидларни тўхтатишни талаб қилди, чунки Франция ва Швеция айрим мустақил лабораториялари бундесвер мутахассисларининг хулосаларини тасдиқлашди.

“Айрим” – лабораториялар, чунки улар ҳақида маълумот ҳам махфийлаштирилган. Идора раҳбарининг истаги ижобат бўлиши эҳтимолдан йироқ. Аммо тескари натижа эҳтимоли катта, чунки ҳозирда Алексей Навальний ўзи Германия ҳукуматига катта зарар етказди.

New York Times нашри Германия хавфсизлик хизмати юқори лавозимли вакилига таянган ҳолда, у соғайгандан кейин “ўз фаолиятини давом эттириш учун” Россияга қайтишни хоҳлаётганини маълум қилди.

Агар газетанинг инсайди ҳақиқатга яқин бўлса, унда Навальний учун фақат хурсанд бўлиш мумкин, чунки бундай истак унда шубҳасиз когнитив функциялар сақланиб қолганидан далолат бермоқда – чунки шифокорларнинг изоҳларига кўра, унинг оғир аҳволда бўлганида бунга кафолат йўқ эди.

Сўнгги бир неча ўн йилликлар ичида аввал таниқли бўлган кўплаб ижтимоий ва сиёсий арбоблар Россияни тарк этиб, баланд овоз билан эшикни ёпдилар. Натижа ҳар доим бир хил эди: улар ижтимоий қудратни тезда йўқотиб, ҳеч ким қизиқмайдиган умумий эмигрантлар массасига қўшилишди. Кремлга қарши муросасиз курашчилар позицияси билан бир қаторда улар бу мақом билан боғлиқ молиявий имкониятларни ҳам йўқотишди - рус мухолифатчилар орасида Михаил Ходорковскийга ўхшаган чинакам бой одамлар кам.

Натижада, энди улар фақат Прага, Рига ёки Лондондаги камтарона квартиралардан ижтимоий тармоқларга заҳрини сочиш билан шуғулланиш тўғри келади. Ахир энг ачинарли ҳолатларда эса, Пётр Павленский билан содир бўлганидек, янги келган мамлакатда "қонли гебни" (режим) ва "жазолаш психиатрияси" тош тегирмонига тушиш мумкин.

Айтганча, дарсни ўзлаштиришди. Ҳар йили "Мен Россияни абадий тарк этаман, у менсиз нобуд бўлсин" мавзуси камроқ ва секинроқ эшитилмоқда.

Алексей Навалний учун эса бундай ёндашув айниқса ачинарли бўларди. У нафақат Россиядаги энг таниқли мухолифат етакчисига айланди, балки ўз тарафдорларидан маблағ ундириш учун жуда самарали тизимни ҳам яратди. Ўтган йиллар давомида бу унга кўплаб ёқимли бонусларни ва умуман олганда жуда юқори турмуш даражасини таъминлади - қиммат хорижий курортларда оилавий таътилдан тортиб, қизининг Стэнфорд университетида таҳсил олишигача.

Блогерда "ортиқча меҳнат билан орттирилганлар"дан заррача ҳам воз кечиш ва дунёнинг чеккасида қадимги Солсберида шинам ҳаёт ўрнига, гўёки Британия махсус хизматлари томонидан заҳарланган иккинчи Скрипалга айланиш истаги йўқлиги ажабланарли эмас - барчаси ГРУ қотилларидан мўъжизавий равишда қочиш афсонасини қўллаб-қувватлаш учун.

Аммо бу ерда Алексей Навальнийнинг шахсий манфаатлари билан унинг касаллик ҳақида Ғарб томонидан тасвирланган сурати ўртасида принципиал қарама-қаршилик пайдо бўлади. Хавфсизлик нуқтаи-назаридан немислар томонидан қўйилган ташхис уни ватанга қайтишига йўл қўймайди. Аммо блогер ўжарлик билан ортга қайтмоқчи, тўғри уни ўлдиришга оз қолган аждарнинг оғзига бориб тушиш, ҳеч қандай “Новичок” билан заҳарланиш ва Россия ҳукумати томонидан ҳаётига таҳдид солинишига ишонмаслигини англатади.

Энг ёмони, Навальний ватанга эпикриз билан қайтиши керак бўлади. Германия томони эса, Москвага унинг ташхисини тасдиқловчи ҳар қандай маълумотни беришдан бош тортмоқда. Россия Бош прокуратураси немис ҳамкасбларига блогернинг касаллиги ҳақидаги барча воқеаларни текшириш учун яна бир сўров юборди, аммо Берлин ёрдамига умид қилиб бўлмайди. Блогер ўзи билан бирга олиб келадиган “Шаритэ” клиникасидан кўчирма, Россиянинг ваколатли органларига жуда кўп қизиқарли маълумотларни бериши мумкин.

Умуман олганда, Алексей Навальнийнинг Россияга қайтиш истаги немисларни ниҳоятда ёқимсиз ва қийин аҳволга солиб қўймоқда, чунки шу ҳафтада қалаштириб ташланган уйдирмани ниҳоят ағдариш билан таҳдид қилмоқда.

Айтганча, британияликларда бу ҳолат янада бежиримроқ ишланганди. Скрипал заҳарланиш шоуси нафақат унинг кўлами ва тафсилотлари, шу жумладан уйларнинг бузилиши билан ҳайратга солди, "жабрланувчи"ни ҳам жуда тўғри танладилар: кураторлар айтганини тўлиқ бажарадиган ҳеч кимга қизиғи йўқ ва кераксиз собиқ жосус. Аммо шуниси аҳамиятлики, ҳатто Лондон Скрипалга ҳеч бўлмаганда минимал ҳаракат эркинлигини беришга журъат этмади ва унга журналист ёки дипломатлар билан суҳбатлашишга бирор марта имкон бермади.

Алексей Навальнийни бутун оиласи билан асосий россиялик мухолифачисининг ширин ҳаётидан ихтиёрий равишда воз кечишга ишонтириш немислар учун жуда мураккаб вазифа бўлиб чиқиши мумкин.

Блогер учун ёмон янгилик шундаки, унинг Россияга қайтиши бу “бўтқани дамлаган” Берлин учун жуда ёқимсиз оқибатлар билан хавф солмоқда, чунки у ерда бу масалани ҳал қилиш учун улар "ишонтириш" ва "ихтиёрий" сўзларини ишлатишни ўз ичига олмайди услубларга мурожаат қилишлари мумкин.

555

Лукашенко 5 ноябрдан президент сифатида тан олинмайди - Европарламент

348
(Янгиланган 17:08 19.09.2020)
Шу ҳужжатда Европарламент беларус мухолифати мувофиқлаштириш кенгашини "халқнинг муваққат вакили" сифатида тан олган ва сайловлар ўтказилишини қўллаб-қувватлаган.

ТОШКЕНТ, 19 сен — Sputnik. Европарламент Александр Лукашенкони 5 ноябрдан бошлаб республика раҳбари деб ҳисоблашдан тўхташлари ҳақида баёнот берди.

"Амалдаги аторитар етакчи Александр Лукашенконинг ваколатлари муддати тугаши билан <…>, парлмент уни мамлакат президенти сифатида бошқа тан олмайди", - дейилади резолюцияда.

Шу ҳужжатда Европарламент беларус мухолифати мувофиқлаштириш кенгашини "халқнинг муваққат вакили" сифатида тан олган ва сайловлар ўтказилишини қўллаб-қувватлаган. Шунингдек, Европарламент Лукашенкога нисбатан эҳтимолий санкцияларни ҳам қўллаб-қувватлаган.

Беларус ТИВ Европарламентнинг ушбу ҳаракатларидан ихлоси қайтганлигини маълум қилди. Идора, шунингдек, ўзини холис ва демократик тузилма сифатида намойиш этадиган ушбу ташкилот "бурнидан нарироққа қарашга" ўзида сиёсий ирода топа олмаганлигини қайд этган.

Республика кенгашида резолюциянинг қабул қилиниши давлатнинг ички ишларига аралашув сифатида баҳоланди. Россия Давлат думаси спикери Вячеслав Володин ҳам ушбу ҳужжатга "ички аралашув" сифатида баҳо берган эди. Володинга кўра, резолюциянинг қабул қилиниши мамлакатдаги ҳукумат органларини алмаштиришга бўлган уринишдир.

Беларусдаги воқеалар

Беларусдаги оммавий протестлар 9 август куни, президент сайловларида олтинчи маротаба Лукашенко ғалаба қозонгач бошланган эди. МСК маълумотларига кўра, у 80,1 фоиз овоз олган. Оппозиция сайловларда Светлана Тихановская ғалаба қозонди, дея ҳисоблайди. Тихановскаянинг ўзи мамлакатни тарк этишга қарор қилди ва Литвага йўл олди.

Акциянинг илк кунларида куч тузилмаси ходимлари протест қатнашчиларига нисбатан кўз ёш чиқарувчи газ, водомет, шовқин гранаталари, резина ўқларни ишлатишган. Сўнгра, ҳуқуқ тартибот органлари митингларни тарқатишни ва куч методларидан фойдаланишни тўхтатишди.

Расмий маълумотларга, илк кунларда 6,7 мингдан зиёд қўлга олинган. ИИВ хабарига кўра, тартибсизликлар давомида юзлаб одамлар жабрланган, жумладан, 120дан ортиқ куч ходимлари ҳам. Беларус ҳукумати маълумотига кўра, уч киши қурбон бўлган.

348