Оилаларни бузиш, хавфсизликка зиён етказиш: Иегова шоҳидлари Ўзбекистонга таҳдид сифатида

1710
(Янгиланган 20:44 28.08.2020)
Жамият қадриятлари ва давлат қонунларини тан олмайдиган "Иегова шоҳидлари"* кўплаб мамлакатларга катта зарар етказмоқда.

Асли бухоролик бўлган, анча йиллардан буён Тошкентда истқомат қилувчи Фаррух, диний келишмовчиликлар туфайли оиласидан маҳрум бўлганини сўзлаб берди.

"Тўғрисини айтсам, бир кун келиб диний зиддият туфайли аёлим ва икки нафар гулдай фарзандимдан айриламан деб ўйламаган эдим", дея гап бошлади суҳбатдошим.

Фаррух олий маълумотли юрист, бироқ дипломи бўйича бир кун ҳам ишламаган, бизнес соҳасини танлаган. Турмуш ўртоғи – Марина билан 2010 йилларда танишган ва никоҳ ўқитишган. Бугунги кунда оила ажраган.

У бўлажак турмуш ўртоғи билан энди танишган вақтларида Марина отаси ўзбек, онаси рус, ўзининг насронийлигини айтган. Лекин йигитга турмушга чиқаётганида мусулмонча никоҳ ўқитишни хоҳлаб, ўз хоҳишига кўра, мусулмон динини қабул қилган.

Жуфтлик 10 йил эл қатори ҳаёт кечиради, яхши-ёмон кунларни биргаликда енгиб ўтади ва, ҳатто, орада Россияда яшаб, ишлаб қайтишади. 2018 йилда четдан қайтиб, расмий никоҳдан ўтишади ва Тошкентнинг Юнусобод туманидан уч хонали квартира олиб, яшай бошлашади.

Юнусобод – Марина туғилиб, ўсган жой бўлгани учун, кўп ўтмай оила ҳаётида «янги» эски танишлар пайдо бўлади. Оилада секин-аста тушунмовчиликлар, майда жанжаллар бошланади.

"Рафиқам кунларнинг бирида дастурхон устида "омин" қилмай қўйди. Ҳар доим овқатдан кейин онасига қараб омин қилишга ўрганиб қолган болаларим ҳам бундан, ғалати ҳолатга тушишди. Кейин арзимаган жанжал билан мени уйдан чиқариб юборишни одат қилди. Кейин билдимки, бу вақтга келиб "шоҳидлар" аёлимни тўлиқ ўзига оғдириб олишга улгурган экан. Вазият шу даражага етдики, "сен билан битта уйда яшай олмаймиз, алоҳида яша", дейишгача борди", дея ҳикоя қилади Фаррух.

Марина Фаррухнинг кўз ўнгида ўзгариб борарди. Гаплашиб олишга рози бўлмас, саволларига жавоб бермас, ҳатто уч хонали уйни сотиб, ҳомиладор ҳолига Яшнобод туманига кўчиб кетади.

Икки йил оиламни қайтаришга уриндим

Фаррух оиласини қутқариб қолиш мақсадида, Маринага нима бўлаётгани сабабини чуқурроқ англаш учун аёлини ўз холига қўйишга ва ҳатто у айтган талабларни бажаришга ҳаракат қилади.

Аммо бу бефойда эди. Марина "секта" ҳаётига шўнғиган, туну кун уларнинг юмушлари билан банд, оилада ҳатто оддий туғилган кун ҳам нишонланмайдиган бўлди.

– Бошида сабр билан қайтаришга ҳаракат қилган бўлсамда, кунларнинг бирида ўта ғазабландим. Иегова шоҳидлари оиламни пароканда қиляпти, ўзларининг уюшмасига тўнғич қизимни тўлиқ тиқиб бўлганини, мен эса қўлимдан ҳеч нарса келмаётганини, танг аҳволдалигимни тан олиб, буларнинг Чирчиқ шаҳридаги "Зал царства" деган черковига кириб бордим. Биласизми, ташқи кўриниши сахий, меҳрибон, беозор кўринган бу одамлар аслида сиз ўйлагандай эмас. Ҳамма айтганларимга қисқа қилиб, "бу унинг хоҳиши", дея жавоб қайтаришди. Оила пароканда бўлаётгани масаласи уларни мутлақо безовта қилмади. Ҳамма қилаётган ишлари ўқиётган адабиётларига қаршилигини далиллар билан исботлаган вақтларим аёлим "бизларга тортишиш мумкин эмас", дея мулоқотга нуқта қўяр эди. Шу тариқа бизлар бир-биримизга бегоналашиб кетдик.

Икки йиллик жанжалли турмушдан сўнг, минг қайтаришга уринмай, Марина танлаган йўлидан қайтмаслигини айтгач, турмушимиз ажрим билан тугади.

Дин Ватан ҳимоясидан улуғ

Иегова шоҳидларининг таълимотида ҳарбий хизмат тақиқланади. Ҳарбий ҳаракатлардан иштирок этиш эса инчунин. Ҳатто ватанни ҳимоя қилиш учун ҳам қўлга қурол олиш мумкин эмас.

© Sputnik / Дильшода Рахматова.
Военные отмечают, что случаев отказа от службы в армии по религиозным убеждениям становится все больше

Тошкент шаҳар Мирзо Улуғбек тумани Мудофаа ишлари бўлими бошлиғининг сўзларига кўра, хизматдан қочадиган иеговчилар унча кўп эмас, лекин улар бор.

У яқинда юз берган бир ҳолатни эслайди. Йигит анча вақтгача ўзининг соғлиги жиҳатдан яроқсизлигини айтиб, хизматдан қочишга уринган. Тиббий хулоса эса бунинг аксини кўрсатган. Охир-оқибатда йигит Иегов шоҳодларидан эканини тан олиб, армияда хизмат ўташи мумкин эмаслигини айтади.

Бу каби фуқаролар альтернатив хизматни ўтайди. Бунинг учун хизматни рад этишнинг асослантирилган сабаблари кўрсатилган ариза билан мудофаага кўмаклашиш бўлимига мурожаат қилиши лозим бўлади.

Давлат ва жамиятдан холи 

“Иегова шоҳидлари" фаолияти МДҲнинг кўплаб мамлакатларда таъқиқланган. Жумладан Россия, Грузия ва Тожикистонда ҳам. 

Секта АҚШда ташкил этилган эмасми, иш услуби худди яхшигина тижорат ташкилотининг рекламасига ўхшайди - чиройли расмли буклетлар ва ўта хиралик билан одамга "ёпишиб" олишади.

1990 йлларда Ўзбекистон шаҳарларида бундайин хира суҳбатдош – Иегова шоҳидлари (Яҳве гувоҳлари) сектасининг миссионерларига дуч келмаган инсонинг ўзи бўлмаса керак.

Ўн йиллик охирига келиб, исломий экстремизм  ва радикализм кучайиш фонида Ўзбекистонда прозелтизм  (бировни ўз динига оғдириб олиш) ва миссионерлик фаолияти таъқиқланди, "Виждон эркинлиги ва диний ташкилотлар" тўғрисидаги қонунга ўзгартиришлар киритилди ва унинг ижроси талаб этила бошланди. Шундан сўнг кўчаларда буклет кўтариб юрадиган тарғиботчилар йўқолди. 

Ўзбекистонда “диний экстремизм” дейилганда кўпроқ ислом динини ниқоб қилиб олган ташкилотлар тушунилса-да, “шоҳидлар”нинг фаолияти ҳам ушбу Қонун таъсири доирасига тушди. Чунки уларнинг қилмишлари жамият учун, унинг маънавий-ахлоқий асослари, устунлари учун бошқа экстремистик ташкилотларникидан камроқ зарар келтирмасди.

На илм на дин

Кўринишидан беозор “беозор” бўлган ушбу секта, аслида - ўта хавфли. Чунки, улар на инсоний хулқ-атвор қоидаларини, жамият қадриятларни ва на давлат томонидан белгиланган қонун-қоидаларини тан олади.

Уларнинг таълими асосида - умуминсоний Армагеддон, яъни Қиёмат куни. Бу кунда Исо билан Шайтон қўшини ўртасида жанг бўлади. Сектачилар, ўз ватанини ҳимоя қилмаганларидек, бу жангда ҳам иштирок этмайди, кузатишади.

Армагеддондан кейин сектанинг "кичик пода" деб аталадиган (имони мустаҳкам ва секта йўлида кўп хизмат қилган) алоҳида тоифаси – 144 минг киши осмонга чиқиб кетади, "руҳий танада" қайта тирилади, "бошқа қўйлар" (оддий сектачилар назарда тутилган) ерда қолади ва минг йил Исо Масиҳ подшолиги остида ердаги жаннатда бўлишади. Шундан сўнг иблис билан синов бўлиб, шайтон ва унинг ортидан эргашганлар таг-туги билан йўқ қилиб ташланади. Ниҳоят мана шу жангда "шоҳидлар" иштирок этади.

Хуллас, «шоҳид»ларнинг кейинги минг йиллик борасидаги қисқача ҳаёт сценарийлари мана шундай. Сахийлик билан ҳаммага жаннат ваъда қилинган. Кимгадир ерда, кимгадир осмонда.

Секта раҳбарлари бир-неча бор қиёматни «башорат» қилди, бирортаси ҳам рўёбга чиқмади. Натижада бунақа субутсизлик ташкилотнинг обрўйини тушириб юборди ва 1995 йилда раҳбарият "бундан кейин қиёмат кунининг аниқ санасини белгилаш мақсадга мувофиқ эмас", деган хулосага келди.

Эътиқодлар келишуви: ўртада бегона йўқ

Ўзбекистонда минг йиллар давомида турли эътиқодлар ёнма-ён, бир бирига кўникиб, ўзаро тушуниш ҳосил қилган ҳолда яшаб келмоқда. Секта эса ҳеч қандай давлат ва жамият қадриятларини тан олмаслиги - кундек равшан.

Дунёнинг энг йирик тўрт дини замин тарихи орқали ўтиб, унда ўз изларини қолдирдилар. уларнинг ҳеч бири бошқа дин ҳудудига, таъсир доирасига тажовуз қилмайди. Ана шундай нозик мувозанат ҳукм сураётган жамиятда ташқи бузғунчи кучнинг пайдо бўлиши - катта хавф ва ихтилофларга олиб келиши муқаррар. 

Ўзбекистонда Мустақилликнинг илк йилларида Иегова шоҳидларининг 2та ташкилоти очилган эди. Бири - Фарғонада иккинчиси - Чирчиқда. Бугунги кунда фақат Чирчиқдагиси қолган.

Ислом академияси доценти Даврон Мақсудов айтишга кўра, сектачилар жамиятга, айниқса ёшларга жуда катта зарар етказиши мумкин. Буни олдини олиш учун, биринчидан, одамлар орасида кенг тушунтириш ишлари олиб бориш керак. 

"Сектачилар кўп ҳолларда бепул овқат тарқатиш ёки бошқа хайр-эҳсон акциялари билан ўз сафларига одамларни чорлайди. Шунингдек улар тиббиёт масканларида ҳам тарғибот ишлари олиб боришади. Бу амалиётларни қонун билан чеклаш керак", - дейди эксперт.   

Мутахассис фикрига кўра, сектачиларнинг қирқ/ўн номли илмида - алоҳида хавф бор. улар Ер шарининг 40 ва 10 паралеллари орасидаги ерларда Инжилни тарғиб қилишни назарда тутади. Ушбу ҳудудга Марказий Осиё ҳам киради. 

Секта фаолиятининг ижтимоий оқибатлари ҳам ачинарлидир - одамлар ўзларининг барча мулкларни сотиб сектага бериши ва фақат Инжил билан қолишни талаб қилади. 

Сектачилар ҳеч ким - на католиклар, на православлар ва на мусулмонлар билан келиша олади. Бошқа дин вакилларини эса улар мутлақ тан олмайди, дейди мутахассис.  

* Россия ва қатор давлатларда тақиқланган ташкилот

1710

Рус вакцинасини йўқ қилиш: катта сиёсатнинг кичик ўлжаси

977
(Янгиланган 16:13 18.09.2020)
Россиянинг коронавирусга қарши вакцинани ишлаб чиқаришда етакчилик Ғарб учун нафақат ёқимсиз сюрприз, балки ҳам сиёсий, ҳам молиявий сабабларга кўра ғазабни келтирадиган чақирувга айланди.

Бир томондан, тубдан ортда қолган, нодемократик Россиянинг мураккаб илмий ва  технологик соҳаларда бундай ютуқларни амалга оширишга ҳаққи йўқ эди. Бошқа томондан эса – астрономик катталикдаги мўмай ютуқ турибди, у Ғарб фармацевтика концернлари ёнидан сузиб ўтиб кетиши деган фикрнинг ўзи, у ерда жиғилдон қайнашини келтириб чиқариши мумкин. Масалан, Ҳиндистонга 100 миллион дозани етказиб бериш тўғрисидаги келишувнинг ўзи эътиборга лойиқ.

Россия рус олимларининг илмий иш натижаларини обрўсизлантириш учун кўплаб уринишларга дуч келганлиги ажабланарли эмас: катта сиёсат, катта пул.

Бироқ, акулалар ёнида, хўжайин столидан қандайдир егулик олиб турадиган - ёпишқоқ-балиқлар учун ҳар доим жой топилади.

Дунёдаги энг қадимий ва нуфузли тиббиёт журналларидан бири The Lancet да “Спутник- V” вакцинасининг синов натижалари тўғрисида нашр этилган мақола атрофида шунга ўхшаш воқеа пайдо бўлди.

Мақола яшин тезлигида танқидга учради.

Жаҳон ОАВлари томонидан тарқатилган катта янгилик – бу очиқ мактуб бўлди, унда Америка Темпл университети биология профессори Энрико Бусси "эҳтимол, рус тадқиқотчилар йўл қўйган хатолар” борасидаги қўрқувлар юзасидан фикр билдирган. Уни 25 га яқин Ғарб олимлари қўллаб-қувватлади.

The Lancet россиялик тадқиқотчиларга берилган саволларга жавоб беришни таклиф қилди, бу ўз навбатида бажарилди.

Гамалея маркази нашрга “Спутник-V” вакцинасини ўрганиш бўйича тўлиқ клиник протоколни тақдим этди. Россия тўғридан-тўғри инвестиция жамғармаси раҳбари Кирилл Дмитриев мақола чоп этди, унда танқидчиларнинг асосий даъволари юзасидан батафсил изоҳ берган.

Шу ўринда муаммо нафақат маҳаллий тадқиқотчилари эътибор қаратган илмий ишларда эмас.  

Гап шундаки, жанжал кўтарган мактубнинг муаллифи ўзи жуда диққатга сазовор одам. Би-би-си материалида Энрико М. Буччи "сохта фанга қарши таниқли курашувчи" деб номланган. Бироқ, "илмдан ишбилармон" характеристикасини қўллаш тўғри бўлар эди.

2016 йилда Буччи илмий ишларни текшириш, тўғрилик ва ҳаққонийликни ўрганишга ихтисослашган Resis Srl компаниясига асос солган.

Бу замонавий илм-фаннинг жуда долзарб мавзуси. Сўнгги йилларда тадқиқотчилар нашр этган мақолаларда кўп хатолар,  шу жумладан қўпол хатолар устида ушланмоқда. Гап фақат суиистеъмол ёки фирибгарлик тўғрисида эмас, кўпинча ҳаққоний камчиликлар мавжуд бўлиб, улар фош этилганда, олимларнинг, ҳатто бутун илмий муассасаларнинг обрўсига таъсир қилади.

Айнан мана шундай муаммоларнинг олдини олиш учун, муаллифлар ва тадқиқот тузилмалар тез-тез ўзларининг матнларини мустақил равишда текшириб кўриш мақсадида – чоп этишдан аввал - бу каби ишларга ихтисослашган фирмаларга мурожаат қилишади.

Хусусан, мазкур фаолият учун Германиянинг Фриц Липманн институти Буччи компаниясини ёллаган, бу ерда бир мунча вақт олдин нашр этилган ишлардаги хунук хатолар туфайли катта жанжал кўтарилди.  Nature журнали бир йил олдин ушбу воқеа батафсил маълумот берган.

Бундай бизнес маълум ахлоқий чекловларни келтириб чиқаради, буни профессор Буччи яхши англаб етади. 2019 йил декабрда Nature журнали ўзида илмий ишнинг софлиги ва ҳаққонийлигига бағишланган материал нашр этилди, у ерда Буччи ҳаммуаллифлик қилган. У ерда ҳам Энрико Н. Буччининг манфаатлар тўқнашуви борлиги очиқ ойдин қилиб кўрсатилган.

Оддий қилиб айтганда, тижорат компанияси эгаси у ихтисослашаётган фаолият тўғрисида омма олдида гапирганда, бу аслида ўз компаниясининг рекламасига айланади.

Аммо, албатта, Россия вакцинасини "фош қилиш" ҳақида гап кетганда, бундай майда-чуйда нарсалар аҳамият касб этмайди.

Ғарб Россия ишланмаларининг етакчилигига путур етказиш ёки ҳеч бўлмаганда уларни  заифлаштириш умидида яна бир зарба бериш мақсадида Буччининг очиқ (ва маъноси бўйича ўзини ўзи реклама қилиш) мактубидан фойдаланди.

Профессорнинг ўзи эса шундай катта миқёсда, орзу ҳам қилмаган даражада пиарни олди. Аслида, бу "хайпга жиловлаш" деб номланади, бу тамойил бўйича юзлаб ва минглаб медиа-шахслар ҳаракат қилади.

Шубҳасиз, бу жуда жозибадор янги тижорат шартномалар шаклида унга натижа беради. Катта сиёсатнинг лойқа сувида хайпни овлаш жуда фойдали бўлиши мумкин.

Аммо бу умуман фанга, хусусан тиббиётга ва дунё бўйлаб юз минглаб одамларнинг ҳаётини сақлаб қолишга ҳеч қандай алоқаси йўқ.

977
Алексей Навальный

Германия Алексей Навальнийни жим туришга мажбур қилади

557
(Янгиланган 18:24 16.09.2020)
Алексей Навальний комадан ўзига келганидан сўнг олинган биринчи суратини ижтимоий тармоқларда жойлаштирди, у ижобий динамикага қарамасдан соғлиғида ҳамон муаммолар сақланиб тургани маълум қилган.

Душанба куни бўлиб ўтган матбуот анжуманида Германия ташқи ишлар вазири Хайко Маас блогер “Новичок” билан заҳарлангани ҳақида хулосалар борасидаги танқидларни тўхтатишни талаб қилди, чунки Франция ва Швеция айрим мустақил лабораториялари бундесвер мутахассисларининг хулосаларини тасдиқлашди.

“Айрим” – лабораториялар, чунки улар ҳақида маълумот ҳам махфийлаштирилган. Идора раҳбарининг истаги ижобат бўлиши эҳтимолдан йироқ. Аммо тескари натижа эҳтимоли катта, чунки ҳозирда Алексей Навальний ўзи Германия ҳукуматига катта зарар етказди.

New York Times нашри Германия хавфсизлик хизмати юқори лавозимли вакилига таянган ҳолда, у соғайгандан кейин “ўз фаолиятини давом эттириш учун” Россияга қайтишни хоҳлаётганини маълум қилди.

Агар газетанинг инсайди ҳақиқатга яқин бўлса, унда Навальний учун фақат хурсанд бўлиш мумкин, чунки бундай истак унда шубҳасиз когнитив функциялар сақланиб қолганидан далолат бермоқда – чунки шифокорларнинг изоҳларига кўра, унинг оғир аҳволда бўлганида бунга кафолат йўқ эди.

Сўнгги бир неча ўн йилликлар ичида аввал таниқли бўлган кўплаб ижтимоий ва сиёсий арбоблар Россияни тарк этиб, баланд овоз билан эшикни ёпдилар. Натижа ҳар доим бир хил эди: улар ижтимоий қудратни тезда йўқотиб, ҳеч ким қизиқмайдиган умумий эмигрантлар массасига қўшилишди. Кремлга қарши муросасиз курашчилар позицияси билан бир қаторда улар бу мақом билан боғлиқ молиявий имкониятларни ҳам йўқотишди - рус мухолифатчилар орасида Михаил Ходорковскийга ўхшаган чинакам бой одамлар кам.

Натижада, энди улар фақат Прага, Рига ёки Лондондаги камтарона квартиралардан ижтимоий тармоқларга заҳрини сочиш билан шуғулланиш тўғри келади. Ахир энг ачинарли ҳолатларда эса, Пётр Павленский билан содир бўлганидек, янги келган мамлакатда "қонли гебни" (режим) ва "жазолаш психиатрияси" тош тегирмонига тушиш мумкин.

Айтганча, дарсни ўзлаштиришди. Ҳар йили "Мен Россияни абадий тарк этаман, у менсиз нобуд бўлсин" мавзуси камроқ ва секинроқ эшитилмоқда.

Алексей Навалний учун эса бундай ёндашув айниқса ачинарли бўларди. У нафақат Россиядаги энг таниқли мухолифат етакчисига айланди, балки ўз тарафдорларидан маблағ ундириш учун жуда самарали тизимни ҳам яратди. Ўтган йиллар давомида бу унга кўплаб ёқимли бонусларни ва умуман олганда жуда юқори турмуш даражасини таъминлади - қиммат хорижий курортларда оилавий таътилдан тортиб, қизининг Стэнфорд университетида таҳсил олишигача.

Блогерда "ортиқча меҳнат билан орттирилганлар"дан заррача ҳам воз кечиш ва дунёнинг чеккасида қадимги Солсберида шинам ҳаёт ўрнига, гўёки Британия махсус хизматлари томонидан заҳарланган иккинчи Скрипалга айланиш истаги йўқлиги ажабланарли эмас - барчаси ГРУ қотилларидан мўъжизавий равишда қочиш афсонасини қўллаб-қувватлаш учун.

Аммо бу ерда Алексей Навальнийнинг шахсий манфаатлари билан унинг касаллик ҳақида Ғарб томонидан тасвирланган сурати ўртасида принципиал қарама-қаршилик пайдо бўлади. Хавфсизлик нуқтаи-назаридан немислар томонидан қўйилган ташхис уни ватанга қайтишига йўл қўймайди. Аммо блогер ўжарлик билан ортга қайтмоқчи, тўғри уни ўлдиришга оз қолган аждарнинг оғзига бориб тушиш, ҳеч қандай “Новичок” билан заҳарланиш ва Россия ҳукумати томонидан ҳаётига таҳдид солинишига ишонмаслигини англатади.

Энг ёмони, Навальний ватанга эпикриз билан қайтиши керак бўлади. Германия томони эса, Москвага унинг ташхисини тасдиқловчи ҳар қандай маълумотни беришдан бош тортмоқда. Россия Бош прокуратураси немис ҳамкасбларига блогернинг касаллиги ҳақидаги барча воқеаларни текшириш учун яна бир сўров юборди, аммо Берлин ёрдамига умид қилиб бўлмайди. Блогер ўзи билан бирга олиб келадиган “Шаритэ” клиникасидан кўчирма, Россиянинг ваколатли органларига жуда кўп қизиқарли маълумотларни бериши мумкин.

Умуман олганда, Алексей Навальнийнинг Россияга қайтиш истаги немисларни ниҳоятда ёқимсиз ва қийин аҳволга солиб қўймоқда, чунки шу ҳафтада қалаштириб ташланган уйдирмани ниҳоят ағдариш билан таҳдид қилмоқда.

Айтганча, британияликларда бу ҳолат янада бежиримроқ ишланганди. Скрипал заҳарланиш шоуси нафақат унинг кўлами ва тафсилотлари, шу жумладан уйларнинг бузилиши билан ҳайратга солди, "жабрланувчи"ни ҳам жуда тўғри танладилар: кураторлар айтганини тўлиқ бажарадиган ҳеч кимга қизиғи йўқ ва кераксиз собиқ жосус. Аммо шуниси аҳамиятлики, ҳатто Лондон Скрипалга ҳеч бўлмаганда минимал ҳаракат эркинлигини беришга журъат этмади ва унга журналист ёки дипломатлар билан суҳбатлашишга бирор марта имкон бермади.

Алексей Навальнийни бутун оиласи билан асосий россиялик мухолифачисининг ширин ҳаётидан ихтиёрий равишда воз кечишга ишонтириш немислар учун жуда мураккаб вазифа бўлиб чиқиши мумкин.

Блогер учун ёмон янгилик шундаки, унинг Россияга қайтиши бу “бўтқани дамлаган” Берлин учун жуда ёқимсиз оқибатлар билан хавф солмоқда, чунки у ерда бу масалани ҳал қилиш учун улар "ишонтириш" ва "ихтиёрий" сўзларини ишлатишни ўз ичига олмайди услубларга мурожаат қилишлари мумкин.

557

Лукашенко 5 ноябрдан президент сифатида тан олинмайди - Европарламент

465
(Янгиланган 17:08 19.09.2020)
Шу ҳужжатда Европарламент беларус мухолифати мувофиқлаштириш кенгашини "халқнинг муваққат вакили" сифатида тан олган ва сайловлар ўтказилишини қўллаб-қувватлаган.

ТОШКЕНТ, 19 сен — Sputnik. Европарламент Александр Лукашенкони 5 ноябрдан бошлаб республика раҳбари деб ҳисоблашдан тўхташлари ҳақида баёнот берди.

"Амалдаги аторитар етакчи Александр Лукашенконинг ваколатлари муддати тугаши билан <…>, парлмент уни мамлакат президенти сифатида бошқа тан олмайди", - дейилади резолюцияда.

Шу ҳужжатда Европарламент беларус мухолифати мувофиқлаштириш кенгашини "халқнинг муваққат вакили" сифатида тан олган ва сайловлар ўтказилишини қўллаб-қувватлаган. Шунингдек, Европарламент Лукашенкога нисбатан эҳтимолий санкцияларни ҳам қўллаб-қувватлаган.

Беларус ТИВ Европарламентнинг ушбу ҳаракатларидан ихлоси қайтганлигини маълум қилди. Идора, шунингдек, ўзини холис ва демократик тузилма сифатида намойиш этадиган ушбу ташкилот "бурнидан нарироққа қарашга" ўзида сиёсий ирода топа олмаганлигини қайд этган.

Республика кенгашида резолюциянинг қабул қилиниши давлатнинг ички ишларига аралашув сифатида баҳоланди. Россия Давлат думаси спикери Вячеслав Володин ҳам ушбу ҳужжатга "ички аралашув" сифатида баҳо берган эди. Володинга кўра, резолюциянинг қабул қилиниши мамлакатдаги ҳукумат органларини алмаштиришга бўлган уринишдир.

Беларусдаги воқеалар

Беларусдаги оммавий протестлар 9 август куни, президент сайловларида олтинчи маротаба Лукашенко ғалаба қозонгач бошланган эди. МСК маълумотларига кўра, у 80,1 фоиз овоз олган. Оппозиция сайловларда Светлана Тихановская ғалаба қозонди, дея ҳисоблайди. Тихановскаянинг ўзи мамлакатни тарк этишга қарор қилди ва Литвага йўл олди.

Акциянинг илк кунларида куч тузилмаси ходимлари протест қатнашчиларига нисбатан кўз ёш чиқарувчи газ, водомет, шовқин гранаталари, резина ўқларни ишлатишган. Сўнгра, ҳуқуқ тартибот органлари митингларни тарқатишни ва куч методларидан фойдаланишни тўхтатишди.

Расмий маълумотларга, илк кунларда 6,7 мингдан зиёд қўлга олинган. ИИВ хабарига кўра, тартибсизликлар давомида юзлаб одамлар жабрланган, жумладан, 120дан ортиқ куч ходимлари ҳам. Беларус ҳукумати маълумотига кўра, уч киши қурбон бўлган.

465