Президент США Дональд Трамп

АҚШ супер қуроли ўз аҳолисига қарши қўлланилди: натижа?

1882
(Янгиланган 09:28 01.09.2020)
АҚШда оммавий медиа ёрдамида реал ҳаётни ўзгартиришга қилинаётган уринишлар аксил натижа бермоқда: сайловчилар демократлардан тобора безиб, Трамп томонига ўтмоқда.

Айни дамда АҚШда олдин ҳеч қачон бўлмаган эксперимент амалга оширилмоқда. Унда АҚШ сайловчилари тажриба қуёнчалари сифатида иштирок этмоқда.

Тажриба шундан иборат-ки: сайловчиларга айни дамда мамлакатда содир бўлаётган воқеаларнинг 2хил сиёсий тавсифи берилмоқда. Биринчи, мейнстрим журналистлари, Голливуд ҳамда NBA юлдузлари ва Демократик партия сиёсатчиларига кўра – АҚШда полиция зўравонлигига, ирқчилик ва тенг ҳуқуқлиликни талаб қилувчи тинч намойишлар бўлиб ўтмоқда.

Ҳақиқатда эса, ОАВ ва миллионер-баскетболчиларга ишонмайдиган америкаликлар кўз олдида – АҚШда ҳозир барчанинг кўз олдидан оммавий тартибсизликлар юз бермоқда. Унда “ҳақиқат ва тенг ҳуқуқлиликни талаб қилаётганлар” магазинларни ёқиб юбормоқда, кўчада юрган фуқароларни дўппосламоқда. Демократик партия вакиллари бўлган мэр ва губернаторлар полициядан аралашишни сўрашмоқда.

Бўлаётган воқеалар ва улар ҳақидаги хабарларни CNN телеканалининг сюжетларидан бирида шундай кўрсатилди: ёнаётган бино  акс этган видео остида “Қайноқ, лекин умуман олганда тинч намойиш” деган ёзув билан изоҳ берилган эди.

Ушбу вазиятда демократик партияси мантиқи шундан иборат-ки, полициядан ушбу намойишчиларни тўхтатишда аралашишни талаб қилиш нотўғри, чунки “тинч намойишчилар” – Демпартиянинг сиёсий активларидан биридир. Иккинчидан, норзилик намойишлари, келажакда қўрқув остида сайловчиларни Трамп учун овоз беришдан воз кечишига олиб келиши керак.

Учинчидан, Демократик партиянинг ОАВда жуда фаол бўлган радикал қаноти Трамп ва полициячиларни доимий ирқчиликда айблашмоқда. Шу сабабли ҳам полицияни қўллаб қувватлаш мумкин эмас, акс ҳолда маҳаллий полиция бюджетини қисқартирган мэр ва губернаторлар ноқулай вазиятда қолади.

Қолаверса Байден штаби назорати остида Ер шарининг энг кучли медиа машинаси ишламоқда. Айнан ана шулар бир неча йил олдин Киевдаги қуролланган неонацистларни “тинч намойишчилар”  деб атаган эди. Ушбу медиа машина шу вақтга қадар дунёнинг турли бурчакларида яхши ишлашини кўрсатган эди. Энди эса ўз она ерида ишламоқда.

Кичик магазинлар, пиццахона ва АЁҚШлар ҳамда уларнинг оддий ишчиларига нисбатан амалга оширилаётган зўравонликлар маҳаллий ҳукумат ва энг юқори доираларда  “тинч намойишлар” деб аталишини фақат шундай тушуниш мумкин. Номзод Байденнинг тарафдорлари телевизор ва ижтимоий тармоқларни ким назорат қилса – реал ҳаёт ва соғлом фикрни ўзлари истагандек талқин қилишлари мумкин деб ўйлашмоқда.

Менинг ушбу фикрларим сурбетликдек туюлиши мумкин, айниқса “Россия пропагандаси” томонидан айтилаётганини ҳисобга олганда, лекин айрим америкалик журналистлар ҳам худди шундай фикрда.

Айни дамда демократик лидерлар Кеноши шаҳри (тартибсизликлар дастлаб бошланган) мэридан бошлаб президент номзодига қадар, юз бераётган зўравонликлар миқёсини камайтириброқ кўрстишга, ёки уни сезмай қолишга ҳаракат қилишмоқда.Улар, шунингдек, тартибсизликлар ўз-ўзидан тўхташига ишонч билдирмоқдалар.

Демократик партия ва Американинг бошқа айрим юқори доиралари Трампга овоз бермоқчи бўлган сайловчиларни ўзларининг Украинада синовдан ўтган “Ўнг қанот”* (Россияда таъқиқиланган экстремистик ташкилот) ва бошқа айрим методлари билан қўрқитиб олишга умид қилишганди. Лекин ҳозир уларда муаммо пайдо бўлди. Медиа реалликни ҳаётий ҳақиқатдан устун кўрсатиш тажрибаси муваффақиятсизликка учради.

Джо Байденга яқин бўлган Axios портали хабарига кўра, ҳозир Америка шаҳарларида содир бўлаётган талончилик ва зўравонликлар Трампга ёрдам бериши мумкин. Турли штатларда ўтказилган сўровлар унинг тарафдорлари кўпаяётганини яққол намойиш қилмоқда.

2016 йилда Хиллари Ғалабасини башорат қилган мейнстрим прогнозлар ва математик моделлар, ҳозир бир овоздан Джо Байден ғалабасини башорат қилишмоқда. Жамиятни куч билан қўрқитиш ҳамда медиа ёрдамида манипуляция қилиш демокраратик партия учун навбатдаги ёқимсиз сюрприз бўлишин.

Балким оёғи ердан узилган журналистлар ва экрспертлар учун ёқиб юборилган оилавий кафе – бу Трамп учун қилинган кучли реклама эканлигини тушуниш шунчалик қийиндир. Ёки намойишчилар атайлаб этник камчиликка тегишли бўлган бизнесларни йўқ қилаётганида эса, уларнинг ирқчиликка қарши ва тенг ҳуқуқлар учун курашаётганига ишонтириш жуда қийин,бунинг учун CNN ва NBA биргаликда ҳаракат қилса ҳам.

Миннеаполисда йўқ қилинган Въетнам таомлари ресторани  эгаси Юм Нгуен журналистларга шундай деди:

“Мародерлар бизнинг оилавий ресторанни вайрон қилаётганини кўриб туриш – жуда ҳам юракни эзиб юборади. Яна улар буни кулиб ва истеҳзо билан қилишмоқда. Ростини айтсам, бугун мен бир одамни отиб ташлашимга сал қолди. У бизнинг оилавий фотосуратга мана бу тошни отиб менинг юзимга тикилиб қаради. Менинг кўзимдан ёш оқиб чиқди. Мен бунга ортиқ чидай олмайман...”

Демократик сиёсатчилар бошқарадиган Миннеаполисда босқинчини отиб ташлаш – бу ҳеч қандай одил судсиз ўзини қамоққа тиқиш дегани. Буни йўқ қилинган Въетнам ресторани эгаси ҳам яхши тушунади.

Лекин бир нарса шубҳасиз-ки, ҳар сафар ана шундай воқеа содир бўлганда, амеркиа жамиятининг бир бурчагида, ҳеч бўлмаса Трамп учун овоз бериш истаги пайдо бўлади. Агар бу етарли бўлмаса – қўлда қурол билан Вашингтон кўчаларида ўз ҳуқуқларини ҳимоя қилиш истаги пайдо бўлади.

Буларнинг барчаси иккита муҳим хулоса чиқариш керак.

Биринчиси: оммавий медианинг қўллидан ҳамма иш келмайди ва медиа пропагандасини ҳаёт глобусига ҳадеб “кийдиравериш”  охир оқибат ҳаётнинг ўзгаришига эмас, балким медиа бўлган ишончнинг тилка пора бўлишига олиб келади.

Иккинчиси ва муҳимроғи: агар америка элитаси ўзаро муносабатларни қўлда қурол, талончилик ва оддий фуқароларни террор қилиш билан ҳал қилаётган бўлса, олдимизда дунё гегемони эмас, балким оддий “бантустан”. (Бантустан – Африка қитъасида ташкил этилган номига мустақил лекин аслида ЖАРга қарам бўлган давлатлари). Афсуски бугун ушбу давлат қўлида ядровий қурол ҳамда дунё молия тизимининг муҳим элементлари назорати бор.

Ушбу нуқта назардан қарганда АҚШ қолган дунё учун қанчалик катта хавф солаётганини кўриш мумкин.

1882

Рус вакцинасини йўқ қилиш: катта сиёсатнинг кичик ўлжаси

502
(Янгиланган 16:13 18.09.2020)
Россиянинг коронавирусга қарши вакцинани ишлаб чиқаришда етакчилик Ғарб учун нафақат ёқимсиз сюрприз, балки ҳам сиёсий, ҳам молиявий сабабларга кўра ғазабни келтирадиган чақирувга айланди.

Бир томондан, тубдан ортда қолган, нодемократик Россиянинг мураккаб илмий ва  технологик соҳаларда бундай ютуқларни амалга оширишга ҳаққи йўқ эди. Бошқа томондан эса – астрономик катталикдаги мўмай ютуқ турибди, у Ғарб фармацевтика концернлари ёнидан сузиб ўтиб кетиши деган фикрнинг ўзи, у ерда жиғилдон қайнашини келтириб чиқариши мумкин. Масалан, Ҳиндистонга 100 миллион дозани етказиб бериш тўғрисидаги келишувнинг ўзи эътиборга лойиқ.

Россия рус олимларининг илмий иш натижаларини обрўсизлантириш учун кўплаб уринишларга дуч келганлиги ажабланарли эмас: катта сиёсат, катта пул.

Бироқ, акулалар ёнида, хўжайин столидан қандайдир егулик олиб турадиган - ёпишқоқ-балиқлар учун ҳар доим жой топилади.

Дунёдаги энг қадимий ва нуфузли тиббиёт журналларидан бири The Lancet да “Спутник- V” вакцинасининг синов натижалари тўғрисида нашр этилган мақола атрофида шунга ўхшаш воқеа пайдо бўлди.

Мақола яшин тезлигида танқидга учради.

Жаҳон ОАВлари томонидан тарқатилган катта янгилик – бу очиқ мактуб бўлди, унда Америка Темпл университети биология профессори Энрико Бусси "эҳтимол, рус тадқиқотчилар йўл қўйган хатолар” борасидаги қўрқувлар юзасидан фикр билдирган. Уни 25 га яқин Ғарб олимлари қўллаб-қувватлади.

The Lancet россиялик тадқиқотчиларга берилган саволларга жавоб беришни таклиф қилди, бу ўз навбатида бажарилди.

Гамалея маркази нашрга “Спутник-V” вакцинасини ўрганиш бўйича тўлиқ клиник протоколни тақдим этди. Россия тўғридан-тўғри инвестиция жамғармаси раҳбари Кирилл Дмитриев мақола чоп этди, унда танқидчиларнинг асосий даъволари юзасидан батафсил изоҳ берган.

Шу ўринда муаммо нафақат маҳаллий тадқиқотчилари эътибор қаратган илмий ишларда эмас.  

Гап шундаки, жанжал кўтарган мактубнинг муаллифи ўзи жуда диққатга сазовор одам. Би-би-си материалида Энрико М. Буччи "сохта фанга қарши таниқли курашувчи" деб номланган. Бироқ, "илмдан ишбилармон" характеристикасини қўллаш тўғри бўлар эди.

2016 йилда Буччи илмий ишларни текшириш, тўғрилик ва ҳаққонийликни ўрганишга ихтисослашган Resis Srl компаниясига асос солган.

Бу замонавий илм-фаннинг жуда долзарб мавзуси. Сўнгги йилларда тадқиқотчилар нашр этган мақолаларда кўп хатолар,  шу жумладан қўпол хатолар устида ушланмоқда. Гап фақат суиистеъмол ёки фирибгарлик тўғрисида эмас, кўпинча ҳаққоний камчиликлар мавжуд бўлиб, улар фош этилганда, олимларнинг, ҳатто бутун илмий муассасаларнинг обрўсига таъсир қилади.

Айнан мана шундай муаммоларнинг олдини олиш учун, муаллифлар ва тадқиқот тузилмалар тез-тез ўзларининг матнларини мустақил равишда текшириб кўриш мақсадида – чоп этишдан аввал - бу каби ишларга ихтисослашган фирмаларга мурожаат қилишади.

Хусусан, мазкур фаолият учун Германиянинг Фриц Липманн институти Буччи компаниясини ёллаган, бу ерда бир мунча вақт олдин нашр этилган ишлардаги хунук хатолар туфайли катта жанжал кўтарилди.  Nature журнали бир йил олдин ушбу воқеа батафсил маълумот берган.

Бундай бизнес маълум ахлоқий чекловларни келтириб чиқаради, буни профессор Буччи яхши англаб етади. 2019 йил декабрда Nature журнали ўзида илмий ишнинг софлиги ва ҳаққонийлигига бағишланган материал нашр этилди, у ерда Буччи ҳаммуаллифлик қилган. У ерда ҳам Энрико Н. Буччининг манфаатлар тўқнашуви борлиги очиқ ойдин қилиб кўрсатилган.

Оддий қилиб айтганда, тижорат компанияси эгаси у ихтисослашаётган фаолият тўғрисида омма олдида гапирганда, бу аслида ўз компаниясининг рекламасига айланади.

Аммо, албатта, Россия вакцинасини "фош қилиш" ҳақида гап кетганда, бундай майда-чуйда нарсалар аҳамият касб этмайди.

Ғарб Россия ишланмаларининг етакчилигига путур етказиш ёки ҳеч бўлмаганда уларни  заифлаштириш умидида яна бир зарба бериш мақсадида Буччининг очиқ (ва маъноси бўйича ўзини ўзи реклама қилиш) мактубидан фойдаланди.

Профессорнинг ўзи эса шундай катта миқёсда, орзу ҳам қилмаган даражада пиарни олди. Аслида, бу "хайпга жиловлаш" деб номланади, бу тамойил бўйича юзлаб ва минглаб медиа-шахслар ҳаракат қилади.

Шубҳасиз, бу жуда жозибадор янги тижорат шартномалар шаклида унга натижа беради. Катта сиёсатнинг лойқа сувида хайпни овлаш жуда фойдали бўлиши мумкин.

Аммо бу умуман фанга, хусусан тиббиётга ва дунё бўйлаб юз минглаб одамларнинг ҳаётини сақлаб қолишга ҳеч қандай алоқаси йўқ.

502
Алексей Навальный

Германия Алексей Навальнийни жим туришга мажбур қилади

541
(Янгиланган 18:24 16.09.2020)
Алексей Навальний комадан ўзига келганидан сўнг олинган биринчи суратини ижтимоий тармоқларда жойлаштирди, у ижобий динамикага қарамасдан соғлиғида ҳамон муаммолар сақланиб тургани маълум қилган.

Душанба куни бўлиб ўтган матбуот анжуманида Германия ташқи ишлар вазири Хайко Маас блогер “Новичок” билан заҳарлангани ҳақида хулосалар борасидаги танқидларни тўхтатишни талаб қилди, чунки Франция ва Швеция айрим мустақил лабораториялари бундесвер мутахассисларининг хулосаларини тасдиқлашди.

“Айрим” – лабораториялар, чунки улар ҳақида маълумот ҳам махфийлаштирилган. Идора раҳбарининг истаги ижобат бўлиши эҳтимолдан йироқ. Аммо тескари натижа эҳтимоли катта, чунки ҳозирда Алексей Навальний ўзи Германия ҳукуматига катта зарар етказди.

New York Times нашри Германия хавфсизлик хизмати юқори лавозимли вакилига таянган ҳолда, у соғайгандан кейин “ўз фаолиятини давом эттириш учун” Россияга қайтишни хоҳлаётганини маълум қилди.

Агар газетанинг инсайди ҳақиқатга яқин бўлса, унда Навальний учун фақат хурсанд бўлиш мумкин, чунки бундай истак унда шубҳасиз когнитив функциялар сақланиб қолганидан далолат бермоқда – чунки шифокорларнинг изоҳларига кўра, унинг оғир аҳволда бўлганида бунга кафолат йўқ эди.

Сўнгги бир неча ўн йилликлар ичида аввал таниқли бўлган кўплаб ижтимоий ва сиёсий арбоблар Россияни тарк этиб, баланд овоз билан эшикни ёпдилар. Натижа ҳар доим бир хил эди: улар ижтимоий қудратни тезда йўқотиб, ҳеч ким қизиқмайдиган умумий эмигрантлар массасига қўшилишди. Кремлга қарши муросасиз курашчилар позицияси билан бир қаторда улар бу мақом билан боғлиқ молиявий имкониятларни ҳам йўқотишди - рус мухолифатчилар орасида Михаил Ходорковскийга ўхшаган чинакам бой одамлар кам.

Натижада, энди улар фақат Прага, Рига ёки Лондондаги камтарона квартиралардан ижтимоий тармоқларга заҳрини сочиш билан шуғулланиш тўғри келади. Ахир энг ачинарли ҳолатларда эса, Пётр Павленский билан содир бўлганидек, янги келган мамлакатда "қонли гебни" (режим) ва "жазолаш психиатрияси" тош тегирмонига тушиш мумкин.

Айтганча, дарсни ўзлаштиришди. Ҳар йили "Мен Россияни абадий тарк этаман, у менсиз нобуд бўлсин" мавзуси камроқ ва секинроқ эшитилмоқда.

Алексей Навалний учун эса бундай ёндашув айниқса ачинарли бўларди. У нафақат Россиядаги энг таниқли мухолифат етакчисига айланди, балки ўз тарафдорларидан маблағ ундириш учун жуда самарали тизимни ҳам яратди. Ўтган йиллар давомида бу унга кўплаб ёқимли бонусларни ва умуман олганда жуда юқори турмуш даражасини таъминлади - қиммат хорижий курортларда оилавий таътилдан тортиб, қизининг Стэнфорд университетида таҳсил олишигача.

Блогерда "ортиқча меҳнат билан орттирилганлар"дан заррача ҳам воз кечиш ва дунёнинг чеккасида қадимги Солсберида шинам ҳаёт ўрнига, гўёки Британия махсус хизматлари томонидан заҳарланган иккинчи Скрипалга айланиш истаги йўқлиги ажабланарли эмас - барчаси ГРУ қотилларидан мўъжизавий равишда қочиш афсонасини қўллаб-қувватлаш учун.

Аммо бу ерда Алексей Навальнийнинг шахсий манфаатлари билан унинг касаллик ҳақида Ғарб томонидан тасвирланган сурати ўртасида принципиал қарама-қаршилик пайдо бўлади. Хавфсизлик нуқтаи-назаридан немислар томонидан қўйилган ташхис уни ватанга қайтишига йўл қўймайди. Аммо блогер ўжарлик билан ортга қайтмоқчи, тўғри уни ўлдиришга оз қолган аждарнинг оғзига бориб тушиш, ҳеч қандай “Новичок” билан заҳарланиш ва Россия ҳукумати томонидан ҳаётига таҳдид солинишига ишонмаслигини англатади.

Энг ёмони, Навальний ватанга эпикриз билан қайтиши керак бўлади. Германия томони эса, Москвага унинг ташхисини тасдиқловчи ҳар қандай маълумотни беришдан бош тортмоқда. Россия Бош прокуратураси немис ҳамкасбларига блогернинг касаллиги ҳақидаги барча воқеаларни текшириш учун яна бир сўров юборди, аммо Берлин ёрдамига умид қилиб бўлмайди. Блогер ўзи билан бирга олиб келадиган “Шаритэ” клиникасидан кўчирма, Россиянинг ваколатли органларига жуда кўп қизиқарли маълумотларни бериши мумкин.

Умуман олганда, Алексей Навальнийнинг Россияга қайтиш истаги немисларни ниҳоятда ёқимсиз ва қийин аҳволга солиб қўймоқда, чунки шу ҳафтада қалаштириб ташланган уйдирмани ниҳоят ағдариш билан таҳдид қилмоқда.

Айтганча, британияликларда бу ҳолат янада бежиримроқ ишланганди. Скрипал заҳарланиш шоуси нафақат унинг кўлами ва тафсилотлари, шу жумладан уйларнинг бузилиши билан ҳайратга солди, "жабрланувчи"ни ҳам жуда тўғри танладилар: кураторлар айтганини тўлиқ бажарадиган ҳеч кимга қизиғи йўқ ва кераксиз собиқ жосус. Аммо шуниси аҳамиятлики, ҳатто Лондон Скрипалга ҳеч бўлмаганда минимал ҳаракат эркинлигини беришга журъат этмади ва унга журналист ёки дипломатлар билан суҳбатлашишга бирор марта имкон бермади.

Алексей Навальнийни бутун оиласи билан асосий россиялик мухолифачисининг ширин ҳаётидан ихтиёрий равишда воз кечишга ишонтириш немислар учун жуда мураккаб вазифа бўлиб чиқиши мумкин.

Блогер учун ёмон янгилик шундаки, унинг Россияга қайтиши бу “бўтқани дамлаган” Берлин учун жуда ёқимсиз оқибатлар билан хавф солмоқда, чунки у ерда бу масалани ҳал қилиш учун улар "ишонтириш" ва "ихтиёрий" сўзларини ишлатишни ўз ичига олмайди услубларга мурожаат қилишлари мумкин.

541
Узбекские милиционеры рядом с патрульной машиной

Қашқадарёда мактаб директори ўз жонига қасд қилди. У вафотидан олдин хат ёзиб қолдирган

408
Шунингдек, маълумотларга кўра, текширишда марҳумнинг яқин қариндошлари мурдани суд-тиббиёт экспертизаси кўригидан ўтказмаслик мақсадида юрак ҳуружидан вафот этгани важи билан жасадни кўмиб юборишганлиги аниқланган

ТОШКЕНТ, 18 сен - Sputnik. Бош прокуратура матбуот-хизмати ижтимоий тармоқларда тарқалган Қашқадарё вилоятида мактаб директори ўз жонига қасд қилганлиги, вафотидан олдин хат ёзиб қолдирганлиги ҳақидаги хабарлар юзасидан расмий баёнот эълон қилди.

Мактубда келтирилишича, директор суиқасд олдидан хат ёзган ва унда барча ҳамкасбларидан коррупцияга йўл қўймасликни ўтиниб сўраган.

"Ҳозирда мазкур ҳолат юзасидан Китоб тумани прокуратураси томонидан терговга қадар текширув ҳаракатлари олиб борилмоқда", - дейилади Бош прокуратура хабарида.

Шунингдек, маълумотларга кўра, текширишда марҳумнинг яқин қариндошлари мурдани суд-тиббиёт экспертизаси кўригидан ўтказмаслик мақсадида юрак ҳуружидан вафот этгани важи билан жасадни кўмиб юборишганлиги аниқланган.

Ҳозирда туман халқ таълими, ички ишлар бўлимлари ҳамда махалла ва оилани қўллаб-қувватлаш маркази туман бўлимининг мутасадди ходимлари ҳаракатлари юзасидан хизмат текширувлари тайинланган.

Текшириш ҳаракатлари давом этмоқда.

408