Строительство газопровода Северный поток-2 в Германии

Мустақиллик - Россия бу масалада Германияга ёрдам бера олмайди

490
Германия ўзи қарор қабул қила олмасдан жавобгарликни Россияга юкламоқда - бу уларнинг ушбу масалада мустақил эмаслигидан дарак беради.

ТОШКЕНТ, 14 сен - Sputnik. Берлин айтишига кўра, Навальний "заҳарланишига" жавоб санкциялари "Шимолий оқим-2"ни блоклашгача бўлиши мумкин, лекин уларнинг қандай бўлиши, кўп жиҳатдан, гўёки, Россиянинг ушбу суриштирув жараёнида фаол иштирок этишига боғлиқ:

"Биз кун тартибига барча вариантларни чиқарамиз ва қулай вақтда қарор қабул қиламиз. Бундай чора ("Шимолий оқим-2"ни блоклаш, таҳр.) қўлланилмаслиги учун, Россия суриштириув жараёнида ўз ҳиссасини қўшиши мумкин", - деди Германия ташқи ишлар вазири Ҳайко Маас. 

Демак, Россия-Германия муносабатларининг келажаги Кремлга боғлиқми?  

Аслида эса, бу немис ҳукумати тарихий қарор олдидан турганидан дарак беради - чунки унинг ҳозирги қароридан Германия келажаги учун муҳим ва ҳал қилувчи аҳамиятга эга бўлади. Россия-Германия муносабатлари учун эмас, айнан Германия, демак бутун Европа келажаги учун. 

Ҳозирги Навальний воқеаси бу - Россия учун эмас Германия ва Европа лойиҳаси учун синов. Навальнийнинг сирли "заҳарланишида", агар ҳақиқатдан ҳам шундай бўлган бўлса, ҳалигача кўп нарса аниқ эмас. Лекин ушбу ҳолатдан сиёсий мақсадларда фойдаланишга бўлаётган уринишлар - кундек равшан.    

Германиядан "Шимолий оқим-2"ни тўхтишни талаб қилишмоқда. Деярли қуриб битказилган лойиҳадан воз кечиш жуда жиддий оқибатларга олиб келиши тайин. Бунда асосий зарба Германия иқтисодига эмас - газ қувури қурилиши учун сарфланган 10 миллиард евро ФРГ иқтисоди учун арзимаган пул. Россия гази эса барибир Украина орқали етказиб берилиши мумкин. Асосий зарба - Германиянинг обрўйига тегади.   

Руслар немисларнинг мустақил бўлишига бўлган ҳаракатига ишонмай қўяди, англосакслар эса немислардан ўтган асрлардагидек ўз манфаати йўлида манипуляция қилиш, уларни мисли кўрилмаган немис манфаатларига жавоб бермайдиган ишларда фойдаланишда уринишларини давом эттиришади.

Европаликларнинг аксарияти эса, жумладан Россия билан газ лойиҳаларида тўғридан-тўғри боғлиқ бўлган Италия ва Австрия ҳам, Берлин умумевропа манффатларига зид ҳаракат қилишга мойил эканини кўришади. Энг асосийси эса немисларнинг ўзи - улар ҳалигача ўз суверенитетларини қайтара олмаганликларига  амин бўлишади. Шунинг учун ҳам немисларнинг Навальний "заҳарланиши" ишига жавобининг нархи жуда қиммат - биринчи навбатда Германиянинг ўзи учун.

"Шимолий оқим - 2" - бу шунчаки кўрсатувчи, тимсол. Маас нима деса ҳам, Россия Берлинга ҳеч қандай ёрдам бера олмайди: бизнинг Навальний "заҳарланиши" бўйча ўтказган барча суриштирувларимиз натижаси, Германия ҳукуматининг мустақил қарор қабул қилиш заруратидан фориғ қила олмайди. Ушбу қарор натижаси - ҳатто Қрим туфайли Россия билан бошланган санкциялар урушидан ҳам каттароқ бўлади. 

Сўннги бир неча йил давомида Берлин англосакслар ва уларнинг Ғарбий Европалик йўлдошларининг "Шимолий оқим-2" ни тўхтатишга қарартилган ҳаракатларига қарши чиқиб келаётган эди. Уларнинг асосий важи - Шимолий оқим-2 ишга тушса Украина газ транзити учун олаётган пулларидан маҳрум бўлиши (ва унда қандай қилиб биз уни Россиядан ажратиб оламиз) каби сабаблардан иборат эди. 

Газнинг бир қисмини Украина орқали сотиб олиш ҳақидаги шартнома имзоланганидан сўнг эса, улар ўз фуқароларини заҳарлаб ўлдирадиган "зулмкор давлатдан" газ сотиб олиш яхши эмас" дейишга ўтишди. Кейин эса - Германия уни Россия хавфидан ҳимоя қилаётган Америкага қўшимча пул тўлаши кераклиги ҳақидаги савол кўтарилди.

Берлин буларнинг ҳаммасини эшитиб, газ қувурини қуришда давом этди. Шу орада Буюк Британия ЕИни тарк этди, АҚШ билан муносабатлар тобора таранглаша бошлади. Бундай вазиятда Германия раҳбарияти ўз манфаатларини ҳимоя қилиши ва ўзининг Европа етакчиси номини ҳимоя қилиши керак эди. Ундан ташқари кўплаб немислар Германиянинг энг катта муаммоси - Россия эмас АҚШ деб ҳисоблайди. Буни гермениялик сиёсатчилар жуда яхши тушунишади. Шу сабабли ташқи босимга ён бериш шарт эмас эди. 

Навальний воқеасини "Шимолий оқим-2" тақдири билан боғлаш навбатдаги фитна бўлиши бошидан маълум эди, лекин Берлин буни эътиборга олмайди деган умид бор эди. Сўнгги 3 ҳафта ичида немис ОАВлари ва сиёсий давраларида шунчалик катта шовқин кўтарилганки, атлантикачилар барча кучларини ишга солган кўринади. 

Масалан, собиқ ташқи ишлар вазири Йошка Фишер ахлоқий сабабларга кўра ШО-2ни тўхтатиш таклифи билан чиққан. 

"ЕИ ички норозилигига қарамасдан, Федерал ҳукумат Россияга ушбу газ қувурини қуришда ёрдам беришга қарор қилиб, жуда катта стратегик хатога йўл қўйди. Оқибатда биз бундан жуда катта иқтисодий ва сиёсий зарар кўрдик", - деб ёзади Фишер. 

Шундан сўнг Фишер Скрипаллар иши, Тиргартен майдонидаги қотиллик, Немцовнинг ўлдирилиши ва бошқа ҳодисаларни эсга олади. - Россия каби ишончсиз ҳамкор билан узоқ муддатли бизнес олиб бориш қанчалик ақлли иш?, - деб савол қўяди. "Менимча мутлақ ақлсиз. Биз ким билан ишлаётганимизни унутмаслигимиз керак" - деб хулоса қилган собиқ сиёсатчи.

Германия собиқ канцлери Герхарда Шредерни эса дарҳол ким томонда эканини аниқлаштириш ва "Норд-Стрим" ҳамда "Роснефт" компанияларидаги лавозимларидан воз кечишни талаб қилишмоқда. 

"Канцлер инсон ҳуқуқларини тан оладими ёки йўқми - у ҳозир қарор қабул қилиши керак", - дейилган талабномада. 

Яъни улар собиқ канцлерни "ахлоқсизликда" айблашмоқда. 

Германия парламенти "Чап" фракциясининг собиқ раҳбари Сара Вагенкнехт ушбу масалага идрок ва ҳалоллик билан ёндашишни талаб қилмоқда. Навальний туфайли ШО-2дан  воз кечишни талаб қилаётганлар Германиянинг бошқа хом- ашё етказиб берувчиларини ҳам худди шундай принципга асосан баҳоланиши ва жазоланиши керак.  

"Бу иш учун ҳатто Кремль жавобгар бўлса ҳам (ҳозирча бунга ҳеч қандай далил йўқ) бу, биз нефт сотиб олаётган,   Саудия Арабистонидагидек мухолифатчиларнинг бошини кесиб олиш ёки ўлгунича калтаклашдек - разил ёки бизга ўзларининг сланец газини сотаётган АҚШнинг  кўп маротаба тинч аҳолини учувчисиз самолётлар ёрдамида тилка-пора қилишидек - хунук иш эсмас", - деди Сара Вагенкнехт. 

Бу ҳатто иккиёқлама стандарт ҳам эмас - Навальний "заҳарланиши"да энг ҳайратланарлиси Россия ҳукуматининг ушбу жиноятда айбланиши эмас, заҳарланиш бўлганми-йўқми - мана шу ҳам исботланмаганида. 

Германия ҳукумати Россия ТИВ сўровига узоқ вақтдан бери атайлаб жавоб бермаяпти. Сергей Лавров эса Германиянинг Навальний "заҳарланиши" да Россия иштирокидаги баёнотларига "мутлақ қабул қилиб бўлмайдиган муносабат" деб жавоб қайтаришга мажбур бўлмоқда. 

Шунингдек Россия ТИВи "ҳеч нарса билан тасдиқланмаган айбловга асосланиб ультиматум қўйгани учун Германия элчиси Гез фон Гайрга "қатъий норозилик" билдирди ва "агар Берлин Навальний заҳарланишининг тиббий далилларини келтирмаса, Москва ФРГ ҳукумати ҳақиқатни аниқлаш ва объектив тергов ўтказишдан бош тортишда айблаши ҳақида" огоҳлантирди. 

"Бундай ҳолда Германия ҳаракатлари Россияга қарши уюштирилган қўпол ва душманга хос фитна сифатида баҳоланади. Бу эса нафақат Россия-Германия муносабатларини бузилишига балким халқаро вазиятнинг жиддий ёмонлашувига олиб келади", - дейилган ТИВ баёнотида. 

Ана шундай кескин огоҳлантиришлар - Россия томонидан немис раҳбариятига кўрстиладиган ягона ёрдам тури бўлиши мумкин. Берлин эса - нафақат россия-германия муносабатлари, балким Германия келажаги, унинг мустақиллиги ва бутун Европа учун жавобгарлини ҳақида ҳам ўйлаб кўриши керак. Жавобгарликдан қочиш, оқибатида қўйилган хато учун жудда қиммат нарх тўлашга тўғри келади - Россия эмас балким бизнинг буюк ғарбий ҳамкоримизга. 

490

Нима учун Ғарб Тоғли Қорабоғ бўйича эришилган келишувдан норози

629
(Янгиланган 18:21 24.11.2020)
Франция ташқи ишлар вазири унинг мамлакати Тоғли Қорабоғ аҳолисига ёрдам бериш учун ташкил этилган гуманитар миссия тавсилоятлари билан ўртоқлашди. Ҳудудга жарроҳлар гуруҳи ва тиббий-жарроҳлик асбоб-ускуналарни жўнатиш ҳақида гап кетмоқда.

АҚШ, ўз навбатида, можарода жабрланган аҳолига ёрдам бераётган Қизил Хоч халқаро қўмитасига ва бошқа нодавлат ташкилотларга 5 миллион доллар ажратиш билан чекланди.

Қорабоғ масаласи бўйича Париж ва Вашингтонда иштиёқ этишмаслиги - ҳам риторикада, ҳам ҳаракатларда - улар "яраланган иззатталаблик"ни намойиш қилмоқда, деб айтган Сергей Лавров, нақадар ҳақ бўлганлигини тасдиқлайди.

Озарбайжон президенти Илҳом Алиев ҳам худди шундай деди: АҚШ ва Франция "кеч бўлса ҳам, эришилган келишувга ўзларининг ижобий муносабатларини билдиришди" деб киноя билан айтди.

Ўрнатилган анъанага кўра, Анқара сўз танлашда уялиб ўтирмади. Туркия президентининг матбуот котиби Ғарб НАТО ва Европа Иттифоқи сифатида 30 йилдан бери Қорабоғ қарама-қаршилиги бўйича "аниқ ва реал таклифларни" илгари сура олмаётганини, Россия ва Туркия эса "ўзаро ҳамжиҳатликка" эришганлигини билдирди.

Тоғли Қорабоғ бўйича келишув Ғарб учун аламли мағлубиятга айланди, айниқса - АҚШ ва Франция учун - деб ёзишни дарҳол бошлашди, улар Россия ва ЕХҲТ Минск гуруҳининг ушбу можарони тинч йўл билан ҳал қилиш йўлларини излаш гуруҳи ҳамраиси бўлган.

Агар The National Interest журналистларига ишонадиган бўлсак, Ғарб бу сафар ухлаб қолиб, ҳамма нарсани ўтказиб юборди. Унинг учун ҳам ҳарбий ҳаракатларнинг бошланиши, ҳам Россия тинчликпарвар кучларини киритиш ҳақидаги келишувнинг имзоланиши кутилмаган ҳолат бўлди.

Нашр бунда Америка разведкасини айблади, унинг маълумотларига кўра, улар ҳатто Путин ва Эрдоған музокаралари тўғрисида маълумотни ололмади, натижада эса АҚШнинг минтақадаги позицияси сезиларли даражада заифлашди.

Бироқ, аслида, вазият бундан ҳам ёмонроқ, чунки "разведка ишламади" деган позиция “Қорабоғ масаласи”да АҚШ муваффақиятсизлигининг бундан катта бўлган муаммони яширишга имкон беради.

Қорабоғ масаласини тинч йўл билан ҳал этиш, қарама-қаршилик нисбатан маҳаллий хусусиятига қарамай, глобал сиёсий тизим бошдан ўтказаётган ўзгаришларнинг тубдан янги босқичини бошлаб беради. Бу биринчи марта, АҚШ ва Европа - барча иштирок этаётган томонлар учун бирданига кераксиз ва исталмаган шерик сифатида бўлиб қолди.

Сўнгги 30 йилда Ғарб гегемонлигининг энг муҳим белгиси - унинг ҳамма жойда, барча учун керак бўлган зарурият сифатида бўлган эди.

Ҳар қандай вазиятда, ҳар қандай можарода, - ҳаттоки турли давлатларда ички сиёсий вазиятларда Ғарбга кўмак сўраб мурожаат қилган, ёрдамга умид боғлаган ва кўпинча уни у ёки бу шаклда олган.

Бу ёндашувнинг ёрқин намунаси сифатида Қримда 2014 йил баҳорида, Украина ҳарбийлари "Америка биз билан" деб бақирган ҳолда Россия ҳарбий объектларини "штурм қилган" эпизодни эслаш мумкин. Бу, албатта, кулгили кўринади, бироқ айни пайтда у бутун сайёра бўйлаб - Беларусдан Венесуэлагача, Суриядан Гонконггача - кўплаб одамлар, шу жумладан юқори амалдорларнинг фикрлаш тарзини жуда аниқ акс эттиради.

Бундан ташқари, бу ҳолат Ғарб томонидан мақсадга мувофиқ равишда қўллаб-қувватланади, дунёдаги ҳар қандай муаммо ва низоларга ҳеч бўлмаганда вето ҳуқуқига эга бўлишга интилади. Бу, аслида, унинг геосиёсий устунлигининг асосий таркибий қисмларидан бири.

Ҳозирги Қорабоғ тинч йўл билан ҳал қилиш ўзига хослиги шундаки, унда барча иштирокчи томонлардан Ғарб бирдан кесилди. Бу жуда ҳам таъсирли, чунки музокаралар жараёни осонликча бўлмади.

Бироқ, ўрнатилган жаҳон анъаналарига асосан АҚШ ёки Европани иштирок этишга жалб қилиш ўрнига, ҳар ким бир овоздан "буни ўзимиз ҳал қиламиз" деган ишончга амал қилди.

Улар ҳақиқатан ҳам ҳал қилишди – воқеа содир бўлиб ўтгандан кейин эришилган ва амалга оширишга киришилган келишув Ғарбга, бутун дунё олдига қўйилди.

Шундай қилиб, АҚШ таъсирининг яна бир асосий тошига, дунё тизимида алоҳида мавқега эга бўлиш талабига жуда кучли зарба берилди. Амалиёт шуни кўрсатадики, биринчи муваффақиятли уринишдан кейин албатта бошқалари етиб келади.

Ажабланарли жойи йўқ, америкаликлар воқеани разведканинг тасодифий муваффақиятсизлиги, деб ҳисоблашни афзал кўришмоқда. Тоғли Қорабоғда тинч йўл билан ҳал қилиш ҳақиқатда дунё сиёсий тизимидаги, аста-секин АҚШ ва умуман Ғарбни ундаги эксклюзив мақомидан маҳрум этади, яна бир тектоник силжишни англатади, улар учун бу ҳақиқатга иқрор бўлиш ва оммавий тан олинишдан кўра қулайроқдир.

629
Теглар:
Тоғли Қорабоғ

Қонунсизлик: Россия устидан АҚШ разведка парвозлари кимга керак

709
(Янгиланган 17:11 24.11.2020)
Трамп маъмурияти даврида АҚШ халқаро хавфсизлик тизимидаги бир неча шартномалардан чиқди. Байден жамоаси уларга қайтмоқчи бўлса - бу жуда мушкул бўлади.

ТОШКЕНТ, 24 ноя —Sputnik, Софья Мельничук. АҚШнинг Очиқ осмон шартномасидан (ООШ) чиқиш ҳақидаги огоҳлантирув хатининг муддати тугади. Устига устак Вашингтон Москвани “йиллар давомида ООШни бузиб келишда” айблади.

Трамп маъмурияти мамлакатни эскириб кетган ва “рақибларга устунлик бераётган ҳамда миллий хавфсизликка таҳдид қилаётган” шартномалардан чиқардик деб ҳисоблайди. Лекин Байден жамоаси АҚШ осмонини яна очади деган умид пайдо бўлмоқда.

Ишонч бўлмаса ООШга ўрин йўқ

Оқ уйнинг Москвага энг катта даъволаридан бири, бу – айрим ҳудудлар устидан учиб ўтишга қўйилган таъқиқлар эди. Хусусан, Жанубий Осетия, Абхазия, Чеченистон ва Калининград. Бунга жавобан АҚШ Аляска ва Тинч океанидаги бир неча ороллар устидан парвоз қилишни таъқиқлаб қўйишди.

2002 йилда 35 давлат  томонидан имзоланган шартномага кўра,  ушбу давлатлар бир-бирларининг ҳудудлари устидан разведка парвозлари амалга оширишлари мумкин. Бунда жамланган маълумотлар барча учун очиқ бўлади. Парвозларни амалга ошираётган самолётларда қурол бўлмаслиги ҳамда унинг бортида назорат қилинаётган давлат вакили бўлиши керак.

2019 йилда ООШ доирасида 1,5 мингта парвозлар амалга оширилди. Улардан мақсад – нафақат назоратни кучайтириш, балким бир-бирига  муайян сиёсий сигналлар беришни ҳам назарда тутади. Хусусан 2014 йилда Донбассда қуролли можаро бошланганидан сўнг, АҚШ Украина шарқида Киевни қўллаб-қувватлаш рамзи сифатида доимий парвозлар амалга оширишни йўлга қўйган эди.

Нопок ўйинлар

Кремль ушбу шартномани ўзаро ишонч ва қурол-яроғ устидан назорат қилиш учун муҳим фактор деб ҳисоблайди. АҚШнинг ундан чиқиши шартноманинг аҳамиятини йўққа чиқаради. Лекин Москва, маълум шартлар асосида унга амал қилишда давом этади.

Биринчи шарт – Европа давлатлари разведка парвози давомида ўзлари жамлаган маълумотларни АҚШга бермасликни кафолатлашлари керак. Иккинчиси – Россия самолётлари Европада жойлашган америка объектларини инспекция қилиши мумкин.

Лекин ҳозирча ушбу давлатлардан ҳеч қандай кафолат олинмади ва Москвани бундай вазият мутлақ қониқтирмайди.

“АҚШ ўз иттифоқдошларидан Москва шартларига рози бўлиш ва Вашингтон шартномадан чиққанидан сўнг ҳам, маълумотларни уларга юбориб туришни талаб қилаётгани сир эмас, - дейди Венадаги Россия ҳарбий хавфсизлик делегацияси раҳбари Константин Гаврилов.   — Бу нафақат ООШни бузиш, балким ушбу шартнома асосида қандайдир нопок ўйинлар олиб боришдир. ООШ Вашингтоннинг халқаро қурол-аслаҳани назорат қилиш тизимини бузиш йўлида қўйшаг навбатдаги қадами бўлди”.

“Бу ақлсизлик”

АҚШнинг ООШдан чиқиши биринчи навбатда унинг Европадаги иттифоқчиларига таъсир қилади. Улар учун Америка самолётлари жамлаган маълумотлар жуда керак. Бир қатор европа давлатлари бу борада ўз афсусларини айтишди. “Биз Россия томонидан ушбу шартномани бажаришда айрим қийинчиликлар бўлганини тушунамиз, лекин бизнингча бу шартномадан чиқишга етарли асос бўлмайди”, - деди Германия ТИВ раҳбари Хайко Маас.

Франция ТИВи АҚШ Москва томонидан шартнома бузилгани ҳақида ҳеч қандай далиллар тақдим этмаганини қайд этди. Испания, Бельгия, Финляндия, Италия, Люксембург, Нидерланд, Чехия ва Швеция биргаликда эълон қилган баёнотида ООШ “фойдали ва амал қилаётган” шартнома бўлиб қолишини билдиришган.

АҚШнинг ўзида ҳам бу борада якдиллик йўқ. Масалан Сенатнинг халқаро муносабатлар бўйича вакили Роберт Мендес Оқ уй ҳаракатларини шундай баҳолайди: "Президент Трамп, сайловда ютқизганидан сўнг, сурбетларча қонунларни менсимагасдан, бир томонлама сиёсийлашган тартибда шартномадан чиқди”, - деди.  

“Бу ақлсизлик”, - деди Миллий хавфсизлик агентлиги собиқ директори АҚШ Ҳарбий ҳаво кучлари генерали Майкл Хайден. Рональд Рейген даврида Давлат депаратаменти раҳбари бўлган Жордж Шульц ва барак Обаманинг норасмий маслаҳатчиси Сэмьюэл Нанн Оқ Уйга Очиқ осмон шартномасини сақлаб қолиш ҳақида хаб юборишди.

Шартномалар якуни

Дональд Трампнинг 4 йиллик президентлик даврида бутун дунё унинг қурол-аслаҳа соҳасида назоратни сақлаб қолишдан манфаатдор эмаслигини тушунди. 2018 йилда у Теҳрон 2015 йилда имзоланган шартномага амал қилмаётганини рўкач қилиб “Эрон ядрой дастури ҳаракатлари” шартномасидан чиқишини эълон қилган эди.

Орадан бир йил ўтиб у Рейган ва Горбачев томонидан имзоланган Ўрта ва яқин масофа ракеталари шартномасидан ҳам чиқди.

2020 йилда Оқ Уйда 1992 йилдан буён илк бор ядровий синовлар муҳокама қилингани маълум бўлди. Агар ушбу ҳолат олдинроқ  юз берганида бу АҚШ, Россия, Хитой, Британия ва Франция орасида имзоланган шартномани бузишни англатган бўлар эди.

2010 йилда имзоланган Стратегик ҳужум қуроллари ҳақидаги шартнома (СНВ-3) тақдири ҳам ҳозирча номаълум бўлиб қолмоқда. Ўтган йили бўлиб ўтган музокараларда АҚШ Россияга қўшимча шартлар қўйди. Улар орасида бажариб бўлмайдиганлари ҳам бор. Масалан Хитойни ушбу шартномага қўшиш. СНВ-3 муддати келгуси йил февралида тугайди. Экспертлар унинг узайтирилиши даргумон деб ҳисоблашади.

Нима бўлганда ҳам Очиқ Осмон шартномаси Дональд Трамп маъмуриятининг сўнгги қурбони бўлади деб умид қиламиз. Ҳозирча Жо Байденни расмий ғалаба билан табриклашга ҳали эрта, лекин унинг ҳукумат бошига келиши эҳтимоли кун сайин ортиб бормоқда.

Янгидан кириш

Айрим экспертлар хулосаига кўра, Байден ООШга қайтадан кириш масаласини ўйлаб кўриши керак, лекин бунинг амалга ошиши амри маҳол, деб ҳисоблайди НИУ ВШЭнинг Европа ва Халқаро изланишлар маркази директори Дмитрий Суслов.

“АҚШда бир неча 10 йиллар давомида жамланган аниқ тажриба бор: улар қуролларни назорат қилиш борасида бирор шартномадан чиқса, унга бошқа қайтиб кирмайди”, - дейди мутахассис. Устига- устак  ООШ бўйича Россияга Оқ уй ва Пентагон томонидан Обама давриларидан буён турзи даъволар билдириб келинаётган эди.  

Ундан ташқари янги шартнома Конгресснинг юқори палатаси томонидан ратификация қилиниши керак. У ерда аксарият республикачилар бўлгани учун, бу янги муаммолар келтириб чиқариши мумкин.

“Байден собиқ президент қарорини бекор қилмоқчи бўлса ҳам - бу бир қатор муаммоларга дуч келиши мумкин. Устига устак Трамп маъмурияти ҳозир ушбу йўналишда янги муаммолар яратмоқда: Оқ уй Ҳаво кучларини кузатув парвозларида фойдаланилаётган самолётлардан воз кечишни талаб қилмоқда”, - дейди ПИР маркази консультанти, Бошқарув қарорлари қабул қилиш маркази катта эксперти Олег Шакиров.

Узоқ йиллар давомида, республикачилар босими остида Конгресс ушбу самолётларни замонавийлаштиришга маблағ ажратмай келаётган эди. Ушбу самолётларсиз ООШга қайтиш ҳам мураккаб бўлади, деб ҳисоблайди эксперт.

Очиқ осмон шартномасига қарши бўлганлар Байден жамоасида ҳам бор. Масалан Майкл Карпентер — ташқи сиёсат бўйича собиқ маслаҳатчи, у ҳам АҚШнинг ушбу шартномада иштирок этишига қарши бўлган. Унинг фикрича Россия ООШ парвозлари орқали американинг инфратузилмавий объектларига зарар етказиш учун маълумот жамламоқда.  

Умумий хулоса шундан иборатки, Байденнинг асосий ғояси – Европа билан ишончли муносабатлар ўрнатиш, дейди Шакиров. Европа учун ООШнинг муҳимлигини ҳисобга олган ҳолда, АҚШ вақти келиб ушбу шартномага қайтиши ҳам мумкин, - иттифоқдошлари учун.

709

Ҳайвонларга шафқатсиз муносабатда бўлганлар озодликдан маҳрум қилиниши мумкин

11
(Янгиланган 11:33 29.11.2020)
Ўзбекистонда ҳайвонларга шафқатсиз муносабатда бўлганларни жиноий жавобгарликка тортишни таклиф қилмоқда. Қонун қабул қилинса, бундай кимсалар 1 йилгача қамалиши мумкин.

ТОШКЕНТ, 29 ноя — Sputnik. Ўзбекистон Бош прокуратураси ҳайвонларга нисбатан шафқатсиз муносабатда бўлганларни жиноий жавобгарликка тортишни таклиф этмоқда. Тегишли қонун лойиҳаси жамоатчилик муҳокамасига қўйилди.

Жиноят кодекси 202-1-модда билан тўлдирилиши кутилмоқда. Унда ҳайвонларга нисбатан шафқатсиз муносабатда бўлганлик учун жавобгарлик белгиланади.

Ушбу моддага биноан, ҳайвонга нисбатан шафқатсиз муносабатда бўлиш, уни қийнаш унинг ўлимига ёхуд майиб бўлишига олиб келса:

  • БҲМнинг 25 бараваридан 50 бараваригача миқдорда жарима;
  • 240 соатгача жамоат ишлари;
  • 1 йилгача ахлоқ тузатиш ишлари;
  • 6 ойгача озодликни чеклаш ёки озодликдан маҳрум қилиш жазоси кўзда тутилади.

Ўша қилмишлар бир гуруҳ шахслар томонидан олдиндан тил бириктириб ёки ижтимоий тармоқлардан фойдаланиб тарқатган ҳолда содир этилган бўлса, икки ёки ундан ортиқ ҳайвонларга нисбатан ёки вояга етмаган шахс ҳозирлигида содир этилган бўлса ёхуд қизил китобга киритилган ҳайвонларга нисбатан содир этилган бўлса:

  • БҲМнинг 50 бараваридан 100 бараваригача миқдорда жарима;
  • 360 соатгача жамоат ишлари;
  • 3 йилгача ахлоқ тузатиш ишлари;
  • 1 йилгача озодликни чеклаш ёки озодликдан маҳрум қилиш жазоси кўзда тутилмоқда.

Итга нисбатан шафқатсизлик қилган фуқаро жазоланди

Ҳозирда Ўзбекистонда ҳайвонларга шафқатсиз муносабатда бўлганларга Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексининг 111-моддасига мувофиқ чора кўрилади. Унга кўра, ҳайвонларга нисбатан шафқатсиз муносабатда бўлиш уларнинг ўлимига ёхуд майиб бўлишига олиб келса, худди шунингдек ҳайвонларни қийнаш — ЭКИҲнинг 1 барваридан 3 бараваригача миқдорда жарима солишга сабаб бўлади.

11
Теглар:
янги қонун, Бош прокуратура, ҳайвонлар