Трамп ва Путин “октябрь совғасини” ҳозирлади

954
(Янгиланган 17:19 13.10.2020)
Америкада президент сайловлари яқинлашгани сари, кутилмаганлик омили муҳим. АҚШда “октябрь совғаси” ҳақида гапиришни ёқтиришади. Яъни номзодларнинг тақдирини ҳал қилувчи бирор бир ҳодиса ёки маълумот.

“Сюрприз” ҳам аввалдан ҳозирланган, ҳам кутилмаган бўлиши мумкин – номзоднинг ёрқин иши, янги компромат, табиий офатга муносабат, ташқи сиёсий одим.

Ҳозир бундай “сюрприз” ҳар иккала номзодга даркор, лекин компромат шунчалик кўпки, “хавфли ақлдан озган Трамп” ёки “уйқу босган Байден ва унинг порахўр оиласи билан” кабиларга янги бирор бир нарсани илова қилишнинг ҳожати қолмаган. Ташқи сиёсатга эса, америкаликлар президентга овоз беришда унчалик эътибор беришмайди, рейтингни қўшиш мумкин.

Президент бошқа мамлакат раҳбарлари билан бирор бир нарса ҳақида келишиб олиши мумкин. Масалан, тинчлик ўрнатувчи шахс бўлиш. Трамп сўнгги ой ичида икки марта буни бажарди: аввалига араб-исроил сулҳи, кейин Сербия ва Косово битими. Бироқ бу америкалик сайловчига ҳеч қандай тўғридан-тўғри таъсир ўтказмайди. Унга на Балкан ва Яқин Шарқнинг қизиғи бор.

Лекин Трамп Афғонистондан қўшинларни олиб чиқишни ҳам тезлаштирмоқда. Рождество байрамига келиб барча аскарларни у ердан олиб чиқишга ваъда бермоқда. Буни бажариш қўлдан келмайди, Рождество ҳам 3 ноябрдан кейин ўтган келади. Лекин барча америкаликларга тааллуқли бўлган бир нарса бор – қуролланиш пойгаси, жумладан, ядровий.

Айнан бу ерда мусаффо осмон тўғрисида ўз ғамхўрлигини кўрсатиш мумкин. Буни Трампни ҳам яхши кўради, ахир у бир неча марта унинг Ким Чен Ин билан учрашувлари сабабли АҚШ ядровий қуролга эга КХДР билан урушмаётганини эслатиб ўтганди, Клинтон президент бўлганида эса фалокат бўлган бўларди. Лекин ўйлаб чиқарилган “корейс таҳдиди” аллақачон бироз ёддан кўтарилди ва “октябрь сюрпризи” учун бошқа бирор бир нарсани излаш лозим.

Афтидан кўринишича, Трамп буни топган: у Путин билан битим тузмоқчи. Ҳа, ўша уни тўрт йилдан бери у билан алоқаси борликда айблаб келишаётган Путин билан, устига устак сўнгги ҳафталарда “рус изи” билан боғлиқ воқеалар Оқ уйдаги демократчилар ва Клинтон штабининг махсус операцияси экани ҳақидаги кўплаб тасдиқлар пайдо бўлмоқда.

Шундай экан энди Трамп демократчилар ва “вашингтон ботқоғини” уларнинг ўзларининг “рус мавзуси” билан калтакламоқда – айнан сиз ҳақиқий фитначисизлар, уйдирма Трамп – Путин бирлиги эмас! Трамп реал Путин билан у зўр бўлгани ва Путин уни ҳурмат қилгани учун битим тузяпти – тахминан шундай Трамп америкаликларга ўзининг руслар билан шартномасини сотмоқчи.

Гап нима ҳақида? Кўп жафо чеккан ва амал қилиш муддати ўз ниҳоясига 4 ойдан камроқ қолган СНВ-3 (Стратегик ҳужумкор қуролланиш тўғрисидаги шартнома) ҳақида, шу билан бирга уни аллақачон деярли кўмиб бўлишди. Бироқ айнан Трампнинг ўзи кўмдику? Ҳа, Россия ҳамиша уни узайтиш тарафдори бўлган – кўзда тутилган 5 йилган. Вашингтон эса унга шартноманинг нафи йўқлигини айтиб, уни қайтадан ёзиш, илова қилиш ва умуман уч томонлама қилиш кераклигини таъкидлади.

Яъни унга Хитойни ҳам қўшиш керак. Хитой эса ушбу шартномага қўшишилишга ҳеч қандай хоҳиш билдирмади ва унда Россия ва АҚШга қараганда бундай қуролланиш бир неча баравар камлигини таъкидлади. Москва Пекиннинг ушбу позициясини тўлиқ қўллаб-қувватлади ва АҚШнинг Хитой борасидаги эътирозларига уни музокараларга мажбурлаш билан шуғулланмаслигини айтди.

Бунинг устига улар ўзларини шартнома уларга қараганда Россияга кўпроқ керакдай тутишди ва умуман агар Москва Америка талабларини 3 октябргача қабул қилишга шошилмаса, кейин узайтириш шартларни янада қатъийлашади.

Россия бундай арзон усулларга хотиржамлик билан муносабат билдирди. Пировардида шартнома ҳар икки томонга керак. Кремль Трампни битимни имзолашга рағбатлантиришга уринмоқчи бўлмаган, лекин ўтган ҳафта Владимир Путин эслатдики, Жо Байден СНВ-3 ни узайтириш ёки янги шартномани тузишга ваъда берган – ва “бу келажакдаги эҳтимолий ўзаро ҳамкорликнинг жуда жиддий элементи”.
Шундан сўнг бир неча Америка нашрларида Оқ уй ва конгрессдан ахборот сизиши пайдо бўлди: “Президент Дональд Трамп сайловларгача СНВ бўйича шартнома тузишга Россия томонининг розилигини олишга умид қилмоқда”.

“Трамп маъмурияти Қўшма Штатлар ва Россия ўртасида янги ядровий битим тузиш учун президент Владимир Путин ва Россия хавфсизлик кенгаши раҳбари Николай Патрушевнинг розилиги олди деб ҳисоблайди. Битим устидаги иш бир ҳафта ичида якунланиши мумкин.

Президент маъмуриятидаги амалдорлардан бири қарор энг юқорида даражада Миллий хавфсизлик кенгаши ва Давлат департаментида қабул қилинганини маълум қилди. Унинг сўзларига кўра, Сенатнинг халқаро муносабатлар қўмитаси ва миллий хавфсизлик бўйича ишчи гуруҳнинг айрим аъзолари бу муҳокамаларнинг якуний материалларини олишган”. Нашрнинг таъкидлашича, сайловолди ядровий битим устидаги янги иш жадвали “юқори мансабдор республикачилар ва айрим Оқ уй вакиллари учун сюрприз бўлди”.

Кремль, табиийки, босиқлик билан муносабат билдирди: “Манбалар хабарига муносабат билдирмаймиз, жуда кўп фейк бор. Бу мавзу долзарб, у биз учун алоқадаги америкаликлар учун устувор саналади. Экспертлар даражасида мулоқотлар давом этмоқда”. Трамп очиқ-ойдин сюрприз ҳозирламоқда: Путин билан келишув.

Барчаси икки президентнинг қўшма баёноти билан чекланади. Ёки бу ҳадли битим бўлади ва унда бўлажак янги шартноманинг чизиқлари белгиланади ва СНВ-3 муайян бир муддатга узайтирилиши эълон қилинади (камида 5 йилга, балки, икки ёки уч йилга).

Наҳотки Вашингтон ҳақиқатдан ҳам бундай қадам ташлашга тайёр? Ахир АҚШ махсус вакили Маршалл Биллингсли ташқи ишлар вазири ўринбосари Сергей Рябков билан 5 октябрь куни Хельсинкидаги музокараларда “муҳим ривожланиш”га эришилгани ва томонлар битим сари яқинлашганларини маълум қилган эди, Рябков америка оптимизмидан ҳайрон бўлди.

“Музокаралар ёндашувларда катта турли сақланишлар борлигини кўрсатди. Биз умуман муайян асосий йўналишлар ва кейинги иш параметрлари ҳақида гапиришга имкон бериши мумкин бўлган ҳадли келишувга ўтишимиз мумкин деб биламиз. Лекин фақат бундан вариантни бўлиши мумкин деб ҳисоблаймиз.

Биз яқинлашмадик, мен буни таъкидлайман ва биз АҚШ билан сўнгги пайтда бундай келишувга эришишга яқинлашмаганмиз. Америкаликларнинг ишни гўёки биз бундай келишув остонасида турганимиз ва озгина қолгани ва бунга эришилади деб кўрсатиши тушунарсиз, асоссиз.

Шундай бўлса ҳам Биллингсли ва Рябков учрашуви 2 октябрда Женевада бўлиб ўтган Россия хавфсизлик кенгаши котиби Николай Патрушев ва АҚШ президентининг Миллий хавфсизлик бўйича маслаҳатчиси Роберт О’Брайен музокараларинг ўзига хос давоми бўлди. Бу уларнинг илк шахсий учрашуви эди (бунга қадар Трампнинг маслаҳатчиси Жон Болтон эди) ва айнан уларнинг натижалари америка оптимизмини келтириб чиқарган.

Далил тахмин қилиш мумкинки, у Россиянинг бирор бир ён бериши билан боғлиқ эмас, балки СНВ-3 ни узайтириш тўғрисидаги ҳадли ҳужжатни имзолаш тўғрисидаги сиёсий, муҳим келишувга эришилгани билан боғлиқ.

Шундан сўнг Биллингсли ва Рябковнинг Хельсинкидаги музокараларида, америкаликлар (одатдаги каби) босим тактикасини давом эттиришди: балки руслардан бирор бир ён бериш ва силжишни талаб қилиш олишга муваффақ бўлиш мумкин?

Муваффақ бўлинмайди – биз тарафдан сиёсий розилик аллақачон бор, лекин у аниқ шартларда берилган: ҳеч қандай Хитой, шартномани муддатга узайтириш, янгисини ишлаб чиқишга вақт. Агар Трамп рози бўлса, унга “октябрь совғаси”да ёрдам беришга тайёрмиз.

Яқин кунларда биз Трампнинг фикрини биламиз, нимадир менга шипшитяптики, у унинг қайта сайланишига ёрдам берувчи Путин билан қўшма ҳужжатни имзолаш имкониятини қўлдан бой бермайди. Ва унинг фаолиятидаги сўнгиси эмас.

Манба: РИА Новости.

954

“ШО-2” Германия ва АҚШ ўртасидаги муносабатлар тақдирини белгилайди

516
(Янгиланган 18:02 20.01.2021)
Жо Байден ўз инаугурацияга АҚШнинг асосий ҳамкори бўлган Германиядан унчалик ёқимли бўлмаган совғани олди.

Бу янги администрация ҳал қилиниши керак бўлган, эҳтиёткорлик билан ўралган ва лента билан боғланган асосий муаммолар тўпламини акс этади.

АҚШ “Шимолий оқим 2” (ШО-2) қурилишида иштирок этган Россия "Фортуна" қувур ётқизиш кемасига қарши санкциялар жорий қилди. Шунингдек, Германия ОАВларига кўра, Американинг Берлиндаги элчихонаси Германия ҳукуматига янги чеклов чораларини жорий этиш режалари тўғрисида хабар берди.

Германия ҳукумати ўзининг кучсизлигидан, ҳақоратли тарзда "буни афсус билан маълумот учун қабул қилганликлари" ҳақида муносабат билдирди, яъни расмий равишда ташвиш билдирилгани ҳам йўқ.

Бу содир бўлган воқеалар бундан бир неча кун олдин содир бўлган яна бир муҳим воқеанинг давоми эди.

АҚШ собиқ давлат котиби ва Жо Байденнинг ташқи сиёсат бўйича маслаҳатчиси Николас Бернс сайловда бир вақтнинг ўзида, янги администрация "Германия ҳукумати ва бошқа иштирокчи давлатлар билан ишонч ва оқилоналик билан суҳбат" ўтказиши учун АҚШ газ қувурига қўйилган санкцияларини бир вақтнинг ўзида музлатиб қўйиш ва унинг қурилишини тўхтатиб туриш ғоясини илгари сурди.

Шубҳасиз, Бернс ўз ташаббуси билан ҳаракат қилмаган, аксинча Вашингтоннинг таклифини айтди.

Бироқ, немислар унга қўл силтаб эътиборсизлик билдиришди. Бундестаг Энергетика қўмитаси раҳбари Клаус Эрнст Германия энергетика сиёсатининг АҚШ билан муҳокама қилинишини "умуман ноўрин" деб айтди. Унинг таъкидлашича, "ШО-2"нинг қурилиши - бу фақат Европанинг иши, у барча зарур рухсатномаларга эга ва шу сабабли тезда тугатилиши керак".

Сўнгги ўн йилликда Дональд Трампнинг президентлигида носозлик юз берган ва демократлар уни қайта тикламоқчи бўлган - Американинг ташқи сиёсати кўпинча глобалист сифатида тавсифланади. У иккита асосий ва бир хил даражада муҳим таркибий қисмлардан иборат - процессуал-институционал ва мафкуравий.

Мафкура учун - ЛГБТ-ривожланишидан тортиб, экологик сабабларга кўра, инсониятнинг гўшт истеъмол қилишдан воз кечишгача бўлган   энг либерал ва илғор ғояларнинг катта мажмуа жавоб беради. Бунда тарафдорларнинг радикализми "ягона ҳақиқий таълимот"га риоя қилиш талаблари ва рози бўлмаганларни таъқиб қилиш тобора кучаймоқда.

Институционал қисм жамоатчиликка яхши маълум ва у миллатлараро ташкилотлар, ҳужжатлар ва процедуралар тизимидан иборат. Шу тариқа АҚШ кўп йиллар давомида дунёга мақбул ўйин қоидаларини ўрнатиш ва ўз глобал етакчиликни абадий ўрнатиш деган машҳур фикр бор.

Бир нарса кўнгилдагидек кетмагани анчадан бери аён бўлиб қолди. Кўплаб давлатлар ўзларига нисбатан олдиндан адолатсиз эканлиги маълум бўлган тизимда ўйнашни ва ғалаба қозонишни ўрганди. Россия ва Жаҳон савдо ташкилотининг қоидаларини ўз фойдасига муваффақиятли татбиқ этиши истиснолардан кўра, аниқ мисол бўлади. Буни Дональд Трамп тўрт йил давомида такрорлаб келди, иккиланмасдан АҚШни кўплаб халқаро шартномалар ва ташкилотлардан чиқишга олиб келди: аслида улар Америка учун аввал ўйлаганидек фойдали эмас.

Шуни англаш қийин эмаски, улардан бири Германия АҚШнинг бир нечта имтиёзли шериклари кўпроқ бонусларга эга - ва аллақачон аниқ бўлиб қолганидек, улардан қандай қилиб яхши фойдаланишни билишади.

Германия ўз суверенитетини аста-секин, жимгина тиклаш ва Америкадан ўз манфаатлари йўлида фойдаланиш схемасини барбод қилган, бор ҳақиқатни, шошмашарлик билан айтган Трамп айнан шунинг учун Берлин учун жуда ноқулай эди.

Айнан шунинг учун ҳам ГФР ҳукумати Байденни эйфория билан АҚШ янги президенти сифатида қабул қилди: бу немислар учун муносабатларни анча қулай форматни қайтаришини ваъда қилмоқда - тарғибот риторикасининг тўлиқ мос келиши ва Германия учун қулай кун тартибини зимдан муваффақиятли ўтказиши мумкин.

Бу "Шимолий оқим-2" билан содир бўлмоқда. Сўнгги ойларда қувур линияси қурилишини океанорти санкцияларининг босимидан иложи борича ҳимоя қилиш чоралари кўрилди. Ўша "Фортуна"нинг эгалари ўзгартирилди. Мекленбург-Ворпоммерн парламенти лойиҳанинг операцион фаолиятини қўллаб-қувватлаш учун фонд яратди.

Энг қизиғи шундаки, ушбу тузилма ёрдамида Германия ҳукумати иккита қуённи битта ўқ билан ўлдиришга уринмоқдалар: қурилишни ўзи қўллаб-қувватлашдан ташқари, унинг, чунки янги ташкилот "Мекленбург-Ғарбий Померания" иқлим ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш фонди "деб номланган ва "Германиянинг иқлим мақсадларига эришиш"ни тарғиб қилиш бўйича ахборот ва мафкуравий таъминотини ҳам амалга оширмоқдалар. Шу тарзда экологик кун тартиби узатилмоқда, чунки мамлакат ичкарисида "ШО-2"га қаршилик қилиш яшиллар фаолроқ ишлатмоқда.

Жо Байден жамоаси жуда қийин аҳволга тушиб қолди. Улар, Трамп қилганидек - стратегик шеригига қарши қаттиқ чоралар кўриш билан бутун дунёга катта жанжал кўтара  олишмайди. Бу шунчаки Ғарб бирлигини тиклаш бўйича асосларга зид, демократлар улар билан ҳокимиятга қайтмоқда. Бундан ташқари, умуман олганда, Берлин Вашингтонга содиқ ғайрат ва чуқур мафкуравий иттифоқни намойиш этади, бу уларнинг Россияда Алексей Навальний ҳибсга олинишига нисбатан синхрон-ғазабланган реакция билан яна бир бор намоён бўлди.

Пардалар ортидаги “базм”ларда ишлашнинг одатий усуллари ва босимнинг аста-секин ўсиб бориши бир неча ойга чўзилиб кетиши билан таҳдид қилмоқда: немислар халқаро-бюрократик тортиш-туртиш ва сансалорлик бўйича катта усталари ҳисобланади. Ўша вақтга қадар "ШО-2" қуриб битказилади, америкаликларга эса мушт силкитиш учун кеч бўлади.

Натижада Жо Байден президентликнинг илк кунлариданоқ янги администрация ўз ишида қатъиян қабул қилиниши мумкин бўлмаган трампизм ва ғоявий жиҳатдан тўғри, аммо қатъий самарасиз либерал глобализмни танлашга мажбур бўлади.

Бироқ, Германияда ўзига хос қийинчиликлари бор. Кеча “Газпром” сиёсий босим туфайли "ШО-2" газ қувури учун хавф туғдириши ҳақида огоҳлантирди, бу эса лойиҳанинг тўхтатилиши ёки ҳатто бекор қилинишига олиб келиши мумкин. Бу биринчи навбатда мустақилликка интилиш ва геосиёсий жиҳатдан мустаҳкамланиш борасидаги Навальнийни заҳарлаш иши кўринишидаги Россияга қарши картасини ўйнашни яхши фикр деб билган Берлин учун огоҳлантириш - Россиянинг бундай нарсаларга қанчалик оғриқли жавоб қайтариши мумкинлигини яна бир бор унутди.

516
Теглар:
Жо Байден, Дональд Трамп, газ, санкциялар, Навальний, Германия, АҚШ, Россия, Шимолий оқим-2
Мавзу бўйича
АҚШ “Шимолий оқим-2”га қарши санкцияларни узайтирди
Байдендан “Шимолий оқим-2” борасида нималарни кутиш мумкин?
“Шимолий оқим – 2” учун ҳал қилувчи жанг бошланди
АҚШ нима учун "Шимолий оқим-2"га тўсқинлик қилмоқда - видео
“Шимолий оқим-2” қувурларини ётқизиш учун кема иш жойига яқинлашди
АҚШ яна "Шимолий оқим - 2" масаласига киришди
АҚШ “Шимолий оқим-2”га қарши янги санкциялар жорий этди
Атомная подводная лодка ВМФ России. Архивное фото

Путин “матрёшкаси” ёки Россиянинг янги сув ости кемаси ҳақида нималар маълум бўлди

1445
(Янгиланган 09:44 20.01.2021)
Россиянинг ядровий энергия ёрдамида ҳаракатланувчи, континентлараро стратегик торпедоси АҚШ мудофаа тизимини чил-парчин қилди. Энди уларни икки океан ҳам "ҳимоя гумбазлари" ҳам ҳимоя қила олмайди.

Россияда махсус атом сув ости кемаси қурилиши якунига етмоқда. Қисқа вақт ичида унинг гидравлик синовлари бошланиши керак. Россия ҳарбий-денгиз флотига (ҲДФ) ушбу кема 2027 йилга қадар фойдаланишга топширилиши керак.

“Ульяновск” (09853 проект) туридаги субмариналарини қуриши Севмаш заводида 2017 йилда бошланган эди. Лекин кейинчалик кема конструкцияси замонавий тизим ва механизмлар билан тўлдирилган. Military Watch Magazine нашрига кўра, ушбу кемалар совет даврида қурилган “Борей” стратегик атом сув ости крейсерларининг кичрайтирилган нусхасидир.

"Ульяновск" сув ости кемаси "Хабаровск" ва "Белгород"дан фарқли ўлароқ, "Посейдон"  - термоядровий торпедолар билан жиҳозлангандир. Яқин келажакда Россия шимолий флот таркибида камида иккита ана шундай торпедолар ташувчи кемалар бўлишини режалаштирган.

Денгиз худоси 

"Посейдон"  - кўп мақсадли океан системаси бўлиб, у НАТОнинг Шарқий Европа ҳудудига кенгайиши ва Пентагоннинг зарба бериш потенциалини оширишга қарши жавобдир.

"Посейдон"  - Россиянинг энг махфий лойиҳаларидан бири бўлиб, eшбу тизим ҳақида аниқ маълумот жуда кам тарқалган. У ҳақида бироз олдин чоп этилган эҳтимолий хусусиятлари ҳам мутахассисларга Россиянинг у ядровий ушлаб туриш тизими ҳақида тасаввур бериши мумкин.

Океанская многоцелевая система Посейдон
Пресс-служба Минобороны РФ
Полигонные испытания комплекса "Посейдон"

"Ульяновск" — серияли субмарина бўлиб,  "Хабаровск" концепциясининг давомчисидир. “Ульяновск” икки корпусли компоновкага эга бўлиши мумкин. Сув ости кемасининг узунлиги 113 метрга етиши, тўлиқ сув сиғими— ўртача 10 минг тоннани ташкил қилиши, сувга шўнғиш хусусияти 500 метргача бўлиши, сув остида ҳаракатланиш тезлиги 30 узелгача бўлиши мумкин. Кема 120 сутка давомида чекланмаган масофага автоном сузишда бўлиши мумкин. Экипаж – 100 киши.

Ульяновск 6та “Посейдон” торпедолари, “Калибр-ПЛ" қанотли ракеталари, "Циркон" гипертовуш ракеталар  ва "Пакет-ПЛ" ўз-ўзини ҳимоя қилиш мажмуаси билан жиҳозланган бўлиши мумкин.

Россиянинг кўп мақсадли океан тизими душманнинг аваташувчи гуруҳларини, қирғоқдани нишонларни, ҳарбий базаларини ва қирғоқбўйидаги бошқа стратегик объектларини йўқ қилиши мумкин.

Путин “матрешка”си

09851 ва 09853 лойиҳаларига мансуб сув ости торпедолари ташувчилари – яширин ва жуда қудратли бўлиши мумкин. Улар жаҳон океанининг  исталган қисмида 4 ой давомида сув остида яширин жанговар хизмат олиб бориши мумкин. Ўз навбатида “Посейдон” аппаратлари - янада яширин ва янада автоном, жанговар вазиятда эса – умуман  йўқ қилиб бўлмайдиган даражада ҳимояланган.

Россиянинг кўп мақсадли океан сув ости жанговар тизими – атом сув ости кемаси ва континентлараро термоядровий торпедолар, қандайдир маънода рус матрешкасини эслатади. Душманлар уни безовта қилмагани  маъқул, жиддий сабаб бўлмаса - у ишга тушмайди.  

"Посейдон" – ядровий двигателга эга бўлган сув ости аппаратининг узунлиги 20 метр, диаметри 1,8 м ва оғирлиги 100 тоннани ташкил қилади. У чекланмаган масофадаги нишонга зарба бериши, сув остига 1км чуқурликкача яшириниши, 100 узел (185 км/соат) тезликда ҳаракатланиши мумкин.

Ундан ташқари сув ости аппаратининг ўз сунъий онги бўлади ва ўз ташувчисидан бир неча минг км узоқликда мустақил ҳаракат қилиши мумкин. Қандай тезлик ва чуқурликда ҳаракатланишни аппаратнинг ўзи вазиятга қараб ҳал қилади. Унинг максимал тезлиги ҳар қандай хавфдан қочиб  қаолиш имконини беради. Унинг турган жойини  гидроакустик воситалар ёрдамида аниқлашнинг иложи йўқ.

“Посейдон” 10 км масофагача денгиз туби релльефига мувофиқ ҳаракат йўналишини белгилаши, нишонга етиб борганидан сўнг ҳам жанговар боши ишга туширилишини ойлаб кутиши ёки базага қайтиши мумкин.  "Посейдон" жанговар қисмининг қуввати  — 100 мегатонна тротилни ташкил қилади. Унинг “жанговар бошидаги” кобальт секция – душман ҳудудини максимал даражада радиоактив ифлослантириш учун мўлжалланган.

Бундай тафсилотлар Россияга билан “куч нуқтаи назаридан” гаплашишни режалаштирган “ҳамкорлар” учун атайлаб хабар қилинмоқда. Атом субмариналари ва стратегик торпедоларининг ушбу хусусиятлари, душман сувда ва қуруқликда мустаҳкам “ҳимоя гумбази” яратган ҳолда ҳам жавоб зарбаси бериш имконятини сақлаб қолиш учун яратилган.

Режалаштирилаётган 4та субмариналар – бу жаҳон океанида 24та “Посейдон” дегани. Forbes баҳо беришига кўра ушбу торпедолар ҳар қандай рақибнинг қирғоқ мудофаасини нольга тенглаштириши, авиаташувчи гуруҳларини йўқ қилиши мумкин. Ушбу тизим АҚШнинг ғарбий ёки шарқий қирғоғига мисли кўрилмаган миқдорида зарар етказиши мумкин. Бундай хусусиятга эга бўлган ҲДФ дунёда бошқа йўқ.

ҲДФ стратегиясида рус революцияси

Вашингтон ўзининг ҲДФ ва хорижий ҳарбий базалар тармоғига ишонган ҳолда тажовузкор ташқи сиёсати олиб бормоқда ва бутун дунёни назорат қилишни режалаштирган.

Россия стратегик кўп мақсадли субмариналари яратишига сабаб, АҚШ ўз сув ости кемаларида 2,5 км масофага зарба бера оладиган “Томогавк”  ракеталарини жойлаштириши сабаб бўлган, деб ҳисоблайди экспертлар.

 “Посейдон”лар пайдо бўлиши Американи жиддий уйловга солган. Уларни ҳозир - жанг вақтида ушбу қуроллардан фойдаланиш халқаро ҳуқуқ нормаларини бузмайдими, деган савол қийнамоқда. Бу жавобсиз саволдир.

Россия “Посейдон”лари АҚШ олдин эга бўлган, икки океан ҳимоясидан маҳрум қилади. Термоядровий заряд билан жиҳозланган ақлли сув ости дронларининг борлигини ўзи америкаликларни тинчликка мажбурлайди, келишувчанлигини оширади. Бунга жавобан эса Вашингтон, улкан молиявий харажатлар қилиши, “қиёмат куни торпедоларига” қарши мутлақ янги ҳимоя тизими яратиши керак бўлади. Лекин бунга америкаликларнинг технологик қолоқлиги халал беради.

Келажакда эса, ядровий торпедолар йирик ҳарбий кемаларга, ёки гидрографик ва савдо кемалари кўринишидаги яширин кемаларда ҳам ўрнатилиши мумкин.

"Посейдон" тизими бугунг кунда мавжуд бўлган ҳеч қандай қуролланишни чекловчи тизимлар остига тушмайди ва улкан экспорт потенциалига эга. Халқаро қурол бозорида унга келишилган “жанговар бош” ўрнатган ҳолда ҳаридорларга етказиб бериш мумкин.

Ҳиндистон ва Хитой ушбу қуролни кўп ўйлаб ўтирмасдан сотиб олган бўларди. Хитой мутахассслари ана шундай технологиялар сув остида катта чуқурликда изланишлар ўтказиш учун идеал восита бўлиши мумкинлигини маълум қилишди. Дарҳақиқат “Посейдон” корпуси уни 14 кмгача денгиз тубига тушириш имконини беради.

Нима бўлгандан ҳам, Россиянинг ядровий энергия ёрдамида ҳаракатланувчи, стратегик континентлараро  аппаратининг келажаги порлоқдир. Москва эса - ҳар қандай ноқулай ҳамкорлар билан “инсонпарварлик кучи” нуқтаи назаридан музокаралар олиб боришга тайёр.

1445

Товарларнинг нархларини чет-эл валюталарига боғлаш мумкин бўлди

376
“Валютани тартибга солиш тўғрисида”ги қонунга киритилган қўшимчаларга кўра, эндиликда товарларнинг нархлари чет-эл валюталари ва шартли бирликларига боғланиши мумкин.

ТОШКЕНТ, 24 янв — Sputnik. 22 январь куни қабул қилинган қонун билан “Валютани тартибга солиш тўғрисида"ги қонунга қўшимчалар киритилди.

Унга мувофиқ, Ўзбекистонда реализация қилинадиган товарлар (ишлар, хизматлар) нархлари чет эл валюталарига ва шартли бирликларга боғланиши мумкин. Бу тартиб фақат президент қарорлари асосида давлат-хусусий шериклик тўғрисидаги битимлар ва Ҳукумат орқали жалб этилган чет эл инвестициялари лойиҳаларига тааллуқли. Бунга қадар мазкур тартиб мавжуд эмас эди.

Концессиялар билан боғлиқ муносабатлар “Давлат-хусусий шериклик тўғрисида”ги қонунда ўз аксини топмоқда.

Концессия лойиҳаларини рўёбга чиқариш ДХШ лойиҳалари учун белгиланган тартибда амалга оширилади.

Эндиликда фақатгина қиймати 1 млн доллардан ортиқ лойиҳаларининг тендер ҳужжатлари ва ДХШ тўғрисидаги битимларнинг лойиҳалари келишилади.

Киритилган қўшимчалар билан маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларининг давлат-хусусий шериклик соҳасидаги ваколатлари белгиланди.

Давлат-хусусий шериклик лойиҳаларига оид маълумотларнинг эълон қилинадиган қисми аниқлаштирилди.

Хусусан, бунда расмий веб-сайтларга лойиҳа тарафлари, фаолият йўналиши, жойлашган ери, лойиҳа муддати ва умумий қиймати, товарлар, давлат томонидан қўллаб-қувватлаш ҳажми ва турларига оид маълумотлар жойланади.

376