Участники акции протеста, получившей название черная суббота, против ужесточения законодательства об абортах в Польше

“Беларусь сценарийси” Польша учун: қайтар дунё

1580
Варшава томонидан Беларусь учун ўйлаб чиқарилган сценарий бунчалик тез ўзига қайтишини ҳеч ким кутмаган эди.

Польшада мамлакатда абортни деярли тўлиқ тақиқлашга қарши кенг кўламли норозилик намойишлари давом этмоқда.

Бир неча маротаба исботланган: сиёсатда кўпинча бумеранг эффекти иш беради. Натижада давлат қўшнисига нисбатан нимани экса, ўшани ўради. Лекин расмий Варшава томонидан Беларусь учун ўйлаб чиқарилган сценарий бунчалик тез ўзига қайтишини ҳеч ким кутмаган эди.

Беларусь сайловларидан кейин икки ой мобайнида Польшанинг барча даражадаги раҳбарлари қўшни мамлакатдаги “тинч намойишларни” барча имкониятларни ишга солиб қўллаб-қувватлаш, “эркинлик учун қаҳрамонларча курашаётган Беларусь аёлларини ҳимоя қилиш”, уларга маънан ва молиявий ёрдам бериш зарурлиги ҳақида жўшиб нутқ сўзларди. Польшанинг ўзида “белорусча сценарийни” амалга ошираётган вақтда эса ўша миллий етакчилар ўзларининг “тинч намойишчиларини” ғазаб билан қоралашни бошлади, уларга нисбатан полиция зўравонликларини қўллашни маъқуллаб, қамаш билан таҳдид қилишди.

Қаршилик билдириш мумкин эди: Минск ва Варшавадаги норозилик намойишлари ўртасидаги ўхшашлик иштирокчиларнинг мотивациясидаги тафовут сабаб унчалик тўғри эмас дея. Аммо эътибор беринг, Поьшадаги аёллар митинги ташкилотчилари белоруслик ҳамкасблари томонидан қўлланилаётган технология ва маҳаллий ОАВларда фаол айланаётган технологиялардан нусха олаётганларини яширишмаяпти.  Масалан, ўтган якшанба “страйка кобет”нинг (мамлакатни ларзага солган аёлларнинг иш ташлаши) норасмий етакчилари ўзларини шакиллантириб, Беларусь мухолифатчиси Светлана Тихановскаянинг Мувофиқлаштирувчи кенгашига ўхшаш ўзларининг Маслаҳатлашув кенгашини тақдим этишди. Польша норозилик намойишлари етакчиси Марта Лемпарт очиқчасига айтмоқдаки, Минск воқеалари моделини асос қилиб олган: “Беларусга қараб акцияларни мувофиқлаштириш нақадар муҳимлигини кўряпмиз”.

Бу митингларнинг якуний мақсади ҳам бир-бирига мувофиқ келади: ҳукуматнинг шубҳасиз истеъфога чиқиши. Тихановская ва Лемпарт томонидан ташкил этилган расмиятчиликка асосланган органлар эса, уларнинг сўзларига кўра, “ҳукуматни тинч топширишга” кўмаклашиши зарур, холос. Бундан ортиғи эмас.

Шундай қилиб, Польша матбуотида Беларусь воқеаларини расмий Варшаванинг фаол иштирокида мадҳ этиш улардан полякларнинг ўзи нусха олишига олиб келди. Куни кеча бўлиб ўтган “страйка” акцияларида бундай плакатлар тасодифан пайдо бўлмади: “Бизни кўкларга кўтарилган қўзғолонлар билан тарбиялашди, энди эса норозилик билдиришимизга ҳайрон бўлишмоқда”.

Бироқ польшалик амалдорларнинг улар Минск ва Варшавадаги ўхшаш жараёнлар ҳақидаги гапираётган пайтда нотиқлик санъатлари тўсатдан ўзгаради! Бир неча ҳафта аввал мамлакат бош вазири Матеуш Моравецкий Беларусга революция экспорт қилиш зарурлиги ҳақида очиқчасига ёзганди ва ҳаттоки “Беларусь аёлларининг жасорат ва қаҳрамонликларини акс эттирувчи” сурат танловини эълон қилганди. Варшава кўчаларидаги оммавий норозилик намойишларига ўша суратлар олиб чиқилган бўлса ажаб эмас.

Бош вазирнинг ушбу ташаббусидан атиги бир неча кун ўтиб, унинг ўзи Польша намойишларининг “номақбул” усуллари ҳақида ғазаб билан ёзади, уларни “жоҳиллик ва қонунга хилоф” деб атайди. Шунингдек, ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларни қонунни қўллашга ундайди.

Бир неча ҳафта давомида Польша ҳукумати “Лукашенко режимини” белоруслик мухолифатчиларни жазолаганлик учун қоралашни талаб қилди. Энди эса адлия вазирининг ўринбосари Михал Вось прокуратурани ўз намойишчиларини қаттиқ жазолашга чақирмоқда. “Польшанинг барча прокурорлари ноқонуний тўпланишлар ташкилотчиларига жиноятчиларга каби муносабатда бўлишлари лозим. Улар ҳаёт ва саломатлик таҳдиди туфайли саккиз йилгача озодликдан маҳрум қилинишлари мумкин”, - деди у “Maryja” радиосига берган интервьюсида. Беларусь ҳуқуқни муҳофаза қилувчи орган ходимлари ўзларига савол беришаётган бўлса керак: “Шундай қилса бўлардими?”

Польша ҳукумати намойишчиларга қарши чораларни оғир эпидемиологик вазият билан тушунтиришмоқда. Давлат телеканаллари одамларнинг бирга тўпланиши пандемия авж олган паллада атрофдагиларнинг саломатлигига ёмон таъсир кўрсатиши ҳақидаги хабарларни тез-тез эфирга узатиб турибди. Қизиқ, Беларусдаги оммавий норозилик намойишларини қўллаган ўша ОАВлар бу акция иштирокчиларининг соғлиғи ҳақида заррача ҳам қайғуришмаганди.  

Қайд этиш жоизки, Варшавада Польша пулларига ишлаётган (ўзларининг тан олишларича) Минск намойишлари дирижёрлари деразалари ортида бўлаётган оммавий митингларни ҳеч кўришмаяпти. Қаршилик билдириш мумкин эди, Варшава томонидан расман молиялаштирилувчи Nexta телеграм канали ва сайтлар, фақат Беларусдаги воқеаларни ёритишга қаратилган. Аммо унутмаслик керакки, Nexta яқинда Бишкекда бўлиб ўтган воқеаларни фаол ёритди. Бундан ташқари Беларусга ҳеч қандай алоқаси бўлмаган Россиядаги кам одамлар иштирокидаги турли акцияларни ёритиб боради. Лекин Варшаванинг ўзида кўп мингли норозилик намойишлари бошланганда бирдан Nexta᾽нинг уларни ёритиш учун бирорта ҳам бўш стримери йўқ экан.

Айтганча, Беларусь норозилик намойишлари маъбудаси Светлана Тихановская польшалик аёлларга нисбатан кўрнамаклик қилди. Уларни уни бир неча марта қўллаб-қувватлашганди, у эса на сўзи, на ҳаракати билан бирдамлик изҳор этди. Сизу биз сабабларини яхшигина биламиз: Nexta ҳам, Беларусь мухолифати ҳам Варшава танқид қилинса, улар асосий молиявий оқимдан бебаҳра қолишларидан қўрқишади.

“Беларусь сценарийси” асосчиларидан бири Литва ҳам бу воқеаларга худди шундай муносабат билдирмоқда. Тихановская ҳозир у ерда эканини ёдга олиш зарур. Масалан, бу мамлакат ташқи ишлар вазири Линас Линкявичюс мунтазам равишда Минск намойишчиларини қўллаб-қувватлашга бағишланган баёнотларни эълон қилишдан чарчамайди. Бунинг устига у “Беларусь аёлларининг мисли кўрилмаган жасурлигидан” ҳайратланиши ҳамиша таъкидлайди. Бироқ вазирнинг варшавалик аёллар ва уларнинг акцияларига нисбатан бирор бир тасалли сўзи топилмади. Ёки қўшниси Польшанинг тақдири Литвани унчалик ташвишга солмайдими?

Беларусь ишларига ошкора аралашинини яширмаётган Польша қандай қилиб зудлик билан ўзидаги воқеаларда “ташқи таъсирни” излашни бошлагани ва бундан ваҳимага тушганини кузатиш таъсирли.

Мухолифатчилар “диктатор” деб атайдиган собиқ Польша бош вазири Ярослав Качиньский уларни аллақачон “Россия агентлари” деб атади. Сиёсатшунос Матеуша Пискорскининг сўзларига кўра эса, ўтган ҳафта аёллар намойиши билан тўғри келган Польша фермерлари хатти-ҳаракатларида “Москванинг қўли” топилган. Фермерлар Россияга қарши санкцияларни бекор қилишга чақиришган экан, демак, улар ҳам “Кремль агентлари”. Бу билан фақат янги “рус жодугарларини овлаш”нинг бошланиши хаёл қилинади. Шунга қарамай на Москва, на Минск Варшавадаги воқеаларни тўғридан-тўғри кўрсатиш учун Nexta᾽га ўхшаш интернет ресурсларини яратди. Ахир улардан нусха олишлари мумкин эдику – полякларга мумкин эканку.

Лекин биз шу билан улардан фарқ қиламиз. Россия чириган қайиқни "тинчлик" номи билан тебратиш биринчи навбатда уни тебратаётганлар учун ёмон оқибатларга олиб келишини жуда яхши англаган. Майдан, исён, зўравонлик вируси коронавирус тезлигидан кам бўлмаган суръатда юқади. У биринчи навбатда қўшнисини зарарлаш учун пробиркада уни яратган кишини зарарлайди. Польшанинг янги мисоли бунинг тасдиғидир. У Беларусдаги сценарийси ўзида такрорланиши кутмаганди...

1580

Россия қуроли: Су-57 қирувчиси ва “овчи” оғир зарба дрони

835
Декабрь ойида 76 та 5-авлод Су-57 самолётлари Россия Ҳаво-космик кучларини жанговар сафида ўз ўрнини эгаллайди. Сунъий интеллект билан жиҳозланган пилотсиз учар қурилма С-70 "Овчи" (Охотник) ҳам етказиб берилади.

Айни вақтда синов майдончасида ракеталарни тўхтатиш ва йўқ қилиш алгоритмларини муваффақиятли ўзлаштирмоқда.

Илгарироқ РФ Мудофаа вазирлиги ҳаво-космик кучлари йил охирига қадар бешинчи авлод Су-57 қирувчининг биринчи сериясини қабул қилиши ҳақида хабар берган эди, самолёт деярли тайёр. Келгусида ҳар йили 15 та самолёт ишлаб чиқарилади ва 2021 - 2027 йилларда 76 та Су-57 қирувчиси учта авиация полкини жиҳозлаш учун етказиб берилади.

Улардан биринчиси 1-поғонали двигател билан ишлаб чиқарилади ва 2025 йилдан 2-поғонали двигателлар серияси бошланади. Бироқ, бугунги кунда Су-57 дунёдаги энг илғор ва қудратли қирувчилардан бири ҳисобланади.

Россия бешинчи авлод самолёти барча турдаги ҳаво, ер ва сув устидаги нишонларни йўқ қилишга қодир. Маневрлик ва овоздан юқори тезликларнинг комбинацияси, замонавий борт электроникаси Су-57ни юқори жанговар самарадорлик ва рақибга нисбатан устунликни таъминлайди. Military Watch Magazine маълумотига кўра, Су-57 ноёб борт қуролларига, шу жумладан ултра сезгир радарларга, 400 км масофага учадиган “ҳаво-ҳаво” гипертовушли ракеталарига, рақиб ракеталаридан лазер ҳимоя қилиш тизимига ва бошқа юқори технологик афзалликларга эга.

Аввалроқ бешинчи авлод қирувчиси учун кенг кўламли авиация қуроллари (ракеталар) бўйича катта шартнома тузилганлиги, яъни Су-57 "бўш" учмаслиги ҳақида маълум бўлган эди. Оғир дронлар билан боғланганда Су-57 ҳаво қўмондонлиги марказига айланади. Икки юқори технологияли янги инновацияларнинг жанговар хусусиятларига ортиқча баҳо бериш қийин.

Жанговар устунлик

Энг янги қирувчи Суриядаги Россия қўшинлари гуруҳи таркибида синовдан ўтди. Парвозлар самарадорлигини, интеллектуал ахборот-бошқарув комплексини, қурол-яроғ ва барча борт тизимларини текшириш мақсадида 10тадан ортиқ парвоз амалга оширилди.

© Sputnik / Виталий Тимкив

Су-57 қирувчиларининг айрим технологик устунлиги Американинг бешинчи авлод қирувчилари, хусусан F-22 Raptor учун умуман имконсиздир.

Сунъий интеллект жанговар бошқарув тизимини бирлаштирилган, бу ҳарбий илм-фанидаги инқилобдир. Су-57 қирувчиси автоматик режимда 90% вазифаларни бажаришга қодир ва ҳатто илгари тайёрланган дастур бўйича тўлиқ автоматик равишда ишлай олади. Агар учувчи жангда яраланган (ўлдирилган) бўлса, бошқарув тизими устувор вазифаларни мустақил равишда белгилайди, зарба беради ва транспорт воситаси ва одамнинг базага автоматик равишда қайтишини таъминлайди.

Х-диапазоннинг фазали антенна мажмуаси самолётнинг яхлит радарлари кўриш майдонини кенгайтиради, учувчининг вазиятни англаш қобилиятини оширади ва тактик усулларни бошқа қирувчилардан кўра яхшироқ бажаришга имкон беради. "Ён РЛТ" нишонларни қидириш имкониятини оширади ва Су-57 рақиб радарлари учун кўринмаслигининг сифат жиҳатидан янги даражасини яратади.

Уч ўлчовли вектори узоқ масофага ёки яқин жангларда ақл бовар қилмайдиган манервларни амалга оширишга имкон беради ва юқори жанговар омон қолиш гаровига айланади. Шу билан бирга, "самолёт-компьютер" аэродромларда қийинчиликларсиз техник хизмат кўрсатиш мумкин, ва асфалтланмаган аэродромлар шароитида учиб-қўнишга қодир. Бундай кучли ва технологик жиҳатдан олдиндан айтиб бўлмайдиган машиналар рақибга ҳеч қандай имконият қолдирмайди.

Су-57 улкан экспорт салоҳиятига эга ва серияга чиқишдан олдин ҳам хорижий мижозларнинг "сафини тўплади". Россия бешинчи авлод қирувчисининг биринчи эгаси -Жазоир, у минтақавий қўшниларининг ҳаво кучларини мустаҳкамлаш фонида 14 та самолётга буюртма берди. Шартнома нархи 2 миллиард $ни ташкил этади, етказиб бериш 2025 йилгача якунлаш режалаштирилган.

Жанговар боғлам

2 декабр куни Ашулук полигонида ракета ҳужумида С-70 "Охотник" ҳужум дрони синовдан ўтказилди. “Ҳаво-ҳаво” ракеталарини қўллаш имитациясида, дроннинг қирувчиси билан биргаликда парвози амалга оширилди. Самолётларнинг электрон тизимларини ракеталарни бошқариш тизимлари ва Су-57 самолётлари билан биргаликда ҳаракати баҳоланди. “Охотник” дунёда биринчи қирувчи-тутувчи пилотсиз учар қурилма бўлиши мумкин. Машғулот босқичида ҳаводаги вазият ва нишонлари ҳақидаги барча маълумотларни ердан ёки бошқарувчи қирувчидан олади. Келажакда автоном жанговар фойдаланиш мумкин.

Оғир пилотсиз учар қурилма ўзининг "ақли" ва олти тоннадан ортиқ ракета ва бомбаларни 5000 км масофага етказиш қобилиятига эга. “Охотник”нинг Су-57 қирувчиси билан ҳарбий шериклиги энг юқори технологик рақибга яхши нарса ваъда қилмайди. “Сухой” яратилган кам кўринадиган “Охотник” Россия ҲКК зарбали функциялари бўлган биринчи оғир дронга айланади. Очиқ манбаларга кўра, машина узунлиги 19 метр, қанотлари 14 метр, парвоз оғирлиги 20 тонна ва максимал тезлиги - соатига 1000 километрга тенг.

“Охотник” нисбатан яқинда, 2019 йилнинг ёзида, тахминан 20 дақиқа давом этган биринчи парвозини амалга оширди. Парвози ишончли, яхши бошқарилди. Ўша йилнинг кузида “Охоник” ва Су-57 самолётларининг биринчи қўшма парвози амалга оширилди. Оғир дроннинг жанговар қобилиятлари доимий равишда такомиллашиб бормоқда; 2020 йилда сезиларли технологик тараққиётга эришилди. Яқин келажакда – “Охотник” турли шароитда ҳаво, ер ва ер усти нишонларига зарба бериш машқлари бажарилади.

Ҳозиргача дунёнинг бирон бир давлати ҳужум дронини “самолёт тўхтатиб қолувчи” сифатида фойдала олмади ва "шериклар" сезиларли даражада асабийлашмоқда.

835

НАТО нима учун Қора денгизга кирмоқчи?

974
(Янгиланган 18:11 03.12.2020)
НАТОнинг Қора денгизга киришдан мақсади - Россиянинг Кавказда роли кучайишига ва Россия-Туркия ҳамкорлигига тўсқинлик қилишми. Экспертлар фикри.

ТОШКЕНТ, 3 дек — Sputnik, Галия Ибрагимова. Жо Байден Оқ уйга келишидан олдин Шимолий Атлантика альянсида ислоҳотлар бошланмоқда. Яқинда аъзо давлатлар ТИВлари иштирокида бўлиб ўтган саммитда ташкилотнинг асосий принциплари ва иш тартиби қайта кўриб чиқилди. Ҳаммаси ўзгарган бўсада альянснинг асосий душманлари – Россия ва Хитой ўзгаришсиз қолди.

НАТОни янги инқирозларга мувофиқлаштириш

Йенс Столтенберг альянс ташқи ишлар вазирлари билан учрашувга жиддий тайёргарлик кўрди. Бу янги йил бошида НАТО давлат раҳбарлари учрашуви олдидан бўлиб ўтадиган сўнгги ва якуний иш саммити бўлди. Унда иштирокчилар жамланиб қолган саволларга жавоб топиш ва янги иштирокчиларнинг кутилмаган ҳаракатларига тайёр туришни англатади. Бундай “совғалар” бўлишига шубҳа қилмаса ҳам бўлади.

Масалан, ўтган йилги саммит вақтида Эммануэль Макрон НАТО бош мияси ўлганини таъкилаган эди. Бу мажлисда дискуссиянинг асосий мавзусига айланган ва барча режаларни чалкаштириб юборган эди. Чунки альянс аъзолари дарҳол блок ичида ҳамма ишлар жойида эканини исботлашга киришган эди.

Трансатлантик ҳамкорлигига ишонмаганлардан бири Дональд Трамп эди. Россия ва Хитойга қарши альянсни сақлаб қолиш керак деган таклифларга, Трамп дастлаб альянсга тўланадиган бадалларни оширишни талаб қилган эди. Ташқи хавфга қарши фақат Америка курашаётганини АҚШ президенти самарасиз деб ҳисоблашини айтган эди.

Бўлажак саммитда эса АҚШ номидан Жо Байден иштирок этади. Столтенберг хулосасига кўра Байден НАТОни аввалги нормал ҳолатига қайтаришига ва Америка НАТО билан ҳамкорлиги муҳим эканини қайд этишига умид билдирмоқда.

Саммит олдидан бош котиб таҳлилчиларга мурожаат қилиб, ташкилот ичидаги муаммоларни ўрганиб, уларни ҳал қилиш услубларини таклиф қилиш ва яқин 10 йиллик режа тузишини сўраган. Буларнинг ҳаммаси "НАТО-2030" деб номланган эди.

Альянс муаммоларини ўрганиш билан ТИВ раҳбарлари шуғулланишди. Франция ва барча аъзолар ташкилотнинг “мияси ўлмаганини” лекин ислоҳотлар кераклигини тасдиқлашди.

“Ҳимоя иттифоқини янги халқаро вазиятга мослаштириш керак. Можароли ҳолатларда, бу ҳатто энг асосий принципларга зид бўлса ҳам,  НАТО тезкор ва бирлашган ҳолда ҳаракат қилиши керак”, - дейлиган якуний таҳлилий ҳужжатда.

Ҳисобот муаллифлари таклиф қилган асосий ўзгариш – НАТОдаги вето ҳуқуқини қайта кўриб чиқишдир. Айни дамда ташкилотнинг барча аъзолари ушбу ҳуқуққа эга. “Агар қарорларни ҳамма бир овоздан маъқуллаш талаби чекланса, альянс ичидаги танглик енгиллашади”, - деб хулоса қилишган докладчилар.

Барча вазирлар уларнинг фикрига қўшилишди, лекин  бундай ғояларни новаторлик деб аташди.

Яна “Москва қўли”

Лекин ташқи хавфлар борасида барча иштирокчилар якдиллик билдиришди: трансатлантика иттифоқига энг катта хавф бу - Россия ва Хитой томонидан.

“Москва ўз ядровий арсеналини янгиламоқда ва янги ракеталарни Шимолдан Суриягача ва  Ливиягача жойлаштирмоқда. Тоғли Қорабоғдаги можаро оқибатида ҳам ушбу ҳудудда Россия иштироки кучайди”, - дейди Столтенберг.

“Кремль собиқ Иттифоқ республикалари устидан гегемонияга эришмоқчи ва уларнинг суверенитетига путр етказмоқда. НАТО доимий агрессив бўлган Россия билан рақобат қилиш учун янги муҳитга мослашиши керак”, - дейилган бош котиб ҳисоботида.

“Россия хавфи”ни зарарсизлантириш бўйича ишлаб аллақачон бошлаб юборилган. Бунинг далили сифатида Столтенберг Грузия ва Украинани мисол қилиб келтирди. Ҳозир иккала давлат ҳам Альянснинг кенгайтирилган имкониятли аъзосига айланишган. Бу Ғарбнинг разведка маълумотлари ва илғор технологияларидан фойдаланиш имконини беради, лекин блокнинг тўлақонли аъзосига айланишга имкон бермайди.

Россияни ушлаб туриш мақсадида Альянс Қора денгизда иштирокини ҳам кенгайтирмоқчи. Бу “Россиянинг Қримда куч тўплашига жавоб бўлади”. Тафсилотлар ҳозирча очиқланмаган.

“НАТОнинг Қора денгиздаги ҳаракатлари ОБСЕ мазмунини ўлдирмоқда. Улар ягоналик ва бўлинмаслик принципларига менсимаслиқ қилишмоқда”, - деди Россия Федерация Кенгашининг халқаро ишлар бўйича қўмита раиси Константин Косачев.

Қора денгиздаги устувор вазифалар

“Ҳозир НАТОнинг асосий вазифаси – АҚШ президенти алмашишига тайёр бўлишдир. Блокда Байден ташкилот жипслашишига ёрдам беришига ва Трамп туфайли пайдо бўлган муаммолар йўқ бўлишига ишонишади. Лекин янги президент ҳам альян бюджетига барча аъзолар ЯИМининг 2% ини тўлаши керак, деб талаб қилишда давом этиши мумкин”, - дейди Россия халқаро ишлар кенгаши директори Андрей Кортунов.

Сиёсатчи хулосасига кўра, Байден келиши НАТО ва Россия муносабатларидаги тарангликни камайтирмайди, лекин Москва кўплаб халқро можароларга жалб қилинганини ҳисобга олган ҳолда, альянс ўзаро мулоқотни инкор қила олмайди, - ҳеч бўлмаса ҳарбийлар даражасида.

Россиянинг Кавказда таъсири ортиб бориши билан, НАТО Қора денгизга келгиси келиб қолган.

“Тоғли Қорабоғга Россия ҳарбийларининг кириши Ғарбнинг эътиборидан четда қолмади. Бу ҳудуд Қора денгиз яқинида жойлашган, НАТО уни ўз манфаатлари ҳудуди деб ҳисоблайди. У ера Москванинг кучайиши улар учун навбатдаги чақириқ. Шунинг учун ҳам улар Қора денгиз ҳудудига кўпроқ диққат қилишмоқда”, - дейди Кортунов.

Лекин ушбу денгиз ҳудудида Россия НАТОнинг ягона рақиби эмас. Бу ерда уларнинг кучайиши нафақат Москва балким Анқарага ҳам қарши қаратилган бўлиши мумкин. Туркия блок аъзоси бўлишига қарамасдан, кўплаб маслалар бўйича бошқача фикрга эга. Ражаб Тоййиб Эрдўғон Греция, Франция, Германия ва АҚШ билан ҳам қарама-қаршиликлари бор. Уларнинг яна бир мақсади – келажакда Россия ва Туркия яқинлашувини олдини олишдир”.

НАТОиннг Қора денгизга келишини Украина ҳам қўллаб-қувватламоқда. Бунда улар асосий сабаб қилиб - Россиянинг Қримда ҳарбий жиҳатдан кучайиши кўрсатилган.

“Ярим оролда ҳарбий объектлар қурилишини Киев трансатлантика учун навбатдаги хавф деб талқин қилмоқда. Украина – Қримда Россия жанговар тизимларининг жойлаштирилишини – катта эътибор талаб қиладиган муаммо деб кўрсатишда давом этади”, - дейди Кортунов.

Иллюзиялар билан хайрлашинг

НАТОнинг Қора денгиз ҳудудига бўлган эътиборини Тбилиси ҳам қўллаб қувватлайди, деб ҳисоблайди Грузия жамоат ишлари университети  профессори Торнике Шарашенидзе. Бунга сабаб - Жанубий Осетиядаги Россия ҳарбийларидир.

“Грузия НАТОга ўрта муддатда ҳам аъзо бўла олишига умид қилмайди. Лекин  блок билан ҳамкорликни кенгайтириш тарафдоридир”, дейди Шарашенидзе.

Тоғли Қорабоғдаги уруш Россиянинг Кавказдаги ролини кучайтирди. Арманистоннинг иттифоқчиси бор – бу Россия. Озарбайжонда – Туркия бор. Грузияда – эса ҳеч қандай иттифоқчи йўқ, демак у фақат НАТОдан умид қилиши мумкин.

Лекин на Грузия на Қора денгиз ҳудуди НАТО учун ҳозир усувор вазифа эмас. Энг асосий муаммо – Байден билан мулоқотни йўлга қўйиш. Келгуси йил бошида бўлиб ўтиши кутилаётган саммит – биринчи синов бўлади.

974

"Ёрдам керак". Тихановская АҚШдан Минск бўйича янги санкциялар қабул қилишни сўради

56
(Янгиланган 18:36 05.12.2020)
Беларус президентлигига собиқ номзод Светлана Тихановская АҚШнинг амалдаги маъмуриятига кўмак учун миннатдорлик билдириш мақсадида Вашингтонга бормоқчи

ТОШКЕНТ, 5 дек - Sputnik. Беларус президентлигига собиқ номзод Светлана Тихановская АҚШ ҳукуматига америка етакчисининг Беларусга нисбатан санкциялар киритиш ваколатларини кенгайтирувчи қонун лойиҳасини имкон қадар тезроқ қўллаб-қувватлашни сўраб мурожаат қилди, деб хабар бермоқда Sputnik радиоси.

"Биз гарчи шундай мураккаб ўтиш даврида АҚШдан бўладиган катта ёрдамга муҳтожмиз. Мен АҚШ конгрессини "Беларусда демократия, инсон ҳуқуқлари ва суверенитет" тўғрисидаги қонун лойиҳасини тезкор тартибда қабул қилишни чақираман, – деб таъкидлаган Тихановская Washington Post нашрида жойлаштирилган материалида.

Бундан ташқари у ЕИ ва АҚШга "фаол маънавий ва техник кўмак" ҳамда "яқинда беларус амалдорларига нисбатан санкцияларни кенгайтирган АҚШ жорий маъмуриятининг сайи-ҳаракатлари" учун миннатдорлик билдирган.

Бундан ташқари, Тихановская Вашингтонга боришни режалаштираётганини маълум қилган.

"Мен инаугурация ҳафталигида (АҚШ) жорий маъмуриятига унинг Беларус халқига кўрсатаётган ёрдами учун шахсан миннатдорлик билдириш учун Вашингтонга бориш ниятидаман. Шу билан бир вақтнинг ўзида Беларуснинг демократияга ўтишига кўмак бериши учун янги маъмурият билан мустаҳкам алоқаларни ўрнатишдан умидворман", - деб қўшимча қилган муҳолифатчи.

Агар қонун лойиҳаси тасдиқланса, АҚШ президенти Белорусия Марказий сайлов комиссияси аъзоси бўлган ҳар қандай чет эл фуқароси, мустақил оммавий ахборот воситаларига қарши ҳаракатлар учун масъул бўлган давлат амалдори, республикадаги вазият билан боғлиқ бўлган оммавий ахборот воситаларига ёки инсон ҳуқуқлари бузилишига қарши ҳаракатларда фаол иштирок этган Иттифоқ давлатининг расмий вакили ёки Россия фуқароси визасини блоклаб қўйиши мумкин. 

Беларусда оммавий норозилик акциялари 9 августдан кейин, бўлиб ўтган президент сайловларида амалдаги етакчи Александр Лукашенко ғолиб чиққанидан сўнг бошланган эди. МСК маълумотларига кўра Лукашенко 80,1 % овоз олган. Биринчи кунларда акциялар куч тузилмалари томонидан бостирилди, норозичиларга нисбатан кўз ёш келтирувчи газ, шовқин гранаталари, водометлар, резинали ўқлар қўлланилди. Расмий маълумотларга кўра, биринчи кунларда 6,7 минг киши қўлга олинган. Республика ИИВ маълумотларига кўра, тартибсизликлар давомида юзлаб инсонлар жабрланган, шу жумладан, 130 нафар ҳуқуқ-тартибот ходимлари ҳам. Сайловлар якунлангач бир ой давмида акциялар ҳам иш ҳам дам олиш кунлари ўтказилди. Лукашенконинг тарафдорлари ҳам уни қўллаб-қувватлаб тадбирлар ўтказиб келмоқдалар.

Расмийларнинг таъкидлашича, бу норозилик намойишлари радикаллаштирмоқда ва шаҳар кўчаларидан ҳовлилар томон кўчирилмоқда.

56