Турецкий военный конвойв Килисе, недалеко от турецко-сирийской границы

Туркия нега Озарбайжонга қўшин киритмоқда?

1275
(Янгиланган 14:43 24.11.2020)
Анқаранинг “турк дунёси” қуриш орзуси бор. Келажакда турк манфаатларини Озарбайжондан ташқарига – Каспий ҳудуди ва Марказий Осиё давлатларига тарқатиш истаги ҳам йўқ эмас.

Турк қучларининг тинчликпарвар операция ниқоби остида Озарбайжонга киритилиши Анқаранинг Жанубий Кавказ ва Каспийбўйи ҳудудида ҳарбий-сиёсий таъсирини ҳамда Туркифнинг халқаро майдондаги нуфузини ошириш истаги билан изоҳласа бўлади.

Ушбу вазифаларни амалга ошириш учун бир йил етарли бўлмаса керак. Биз НАТОнинг собиқ СССР ҳудудида шарқона мураккаб услубда кенгайгайишини кузатмоқдамиз.

Тоғли Қорабог бўйича келишув: Озарбайжон, Арманистон ва Россия раҳбарлари нимани келишиб олдилар
Ria.ru / AZTV / RT Arabic / Минобороны России / Пресс-служба правительства Республики Армении / Ruptly

Туркия Мудофаа вазири Хулуси Акар 21 ноябр куни мамлакат қуруқлик кучлари Озарбайжонга ҳарбий-ҳаво кучлари ёрдамида Озарбайжон ҳудудига етиб бориш учун тайёр эканини билдирган эди. Шу билан бирга Акар турк Қуролли кучлари “халқро майдондан етакчиликка эришиш йўлида ўз тарихида энг мураккаб даврлардан бирини бошидан кечираётганини” маълум қилган эди.

Озарбайжонга юбориладиган турк қўшинлари таркиби ва сони ҳозирча номаълум бўлиб қолмоқда. Айтиш жоизки сўнгги йилларда Турк армиясининг турли бўлинмалари ҳарбий-техник  ҳамкорлик доирасида Озарбайжон ҳудудида доимий равишда бўлиб турмоқда. Россия-Туркия  иштирокида тузилган Тоғли Қорабоғда ўт очишни тўхтатиш маркази фаолияти доирасида навбатдаги  офицерлар гуруҳини юбориш учун туркия президенти фармонини ёки парламент муҳокамаса талаб қилинмаса керак.

Анқара ва Москва 11 ноябр куни Тоғли Қорабоғда тинчликни назорат қилиш тўғрисида меморандум имзолашди. Ушбу ҳужжатда биргаликда тинчликпарвар қўшинлар ташкил қилиш тўғрисида ҳеч нарса дейилмаган. Лекин кейинчалик Илҳом Алиев ва Ражап Эрдўғон “Туркия қўшинлари билан биргаликда амалга ошириладиган тинчликпарварлик миссияси” тўғрисида бир неча бор гапиришган эди.

Москванинг ушбу “қайноқ ҳудуд”га Туркия қўшинларини киритмаслик тўғрисидаги илтимосини иккала томон ҳам унутганга ўхшайди. Озарбайжон ҳудудидаги Туркия қуруқлик қўшинлари Россия  билан “мониторинг” маркази доирасидаги ҳамкорликдан ташқари яна бирор нарсага тайёргарлик кўрсаётгани яққол билинмоқда.

Катта муваффақият 

Жанубий Кавказ ҳудудида Россия билан йирик масштабли можаро уюштириш учун Туркияда ҳеч қандай сабаб йўқ. (муваффақиятга эришиш эҳтимоли жуда кам, лекин Анқара учун салбий оқибатлари эса - кафолатланган). Лекин ҳудудга икки томонлама ҳамкорлик доирасида ёки “тинчликпарварлик байроғи остида” ҳудудга секин-аста кириб олиш – самарали бўлиши мумкин. Бунда Бокунинг ёрдами Қорабоғ можаросини ҳал қилишда Туркия ёрдами учун “тўлов” бўлиши ҳам мумкин.

Президент Азербайджана Ильхам Алиев
Официальный сайт президента Азербайджана

Тоғли Қорабоғ ҳудудида Туркия ҳарбийларининг иштироки ҳеч бир шартномада кўрсатилмаган, жумладан Озарбайжон, Арманистон ва Россия иштирокидаги уч томонлама шартномада ҳам. Турк қўшинларининг Озарбайжон ҳудудида бўлиши қонуний жиҳатдан постфактум расмийлаштирилган. Россиялик экспертлар хулосасига кўра, сентябр охиридан бошлаб Озарбайжонда 1500га яқин турк ҳарбийлари бўлган. Маслаҳатчи сифатида  турк генераллари ва офицерлари Озарбайжон армиясининг барча бўғинларида иштирок этган – Бош штабдан бошлаб полклар штаби бошқарувига қадар.

Анқара томонидан фақат Озарбайжонни қўллаб-қувватлаш  Тоғли Қорабоғ можаросида Туркияга тинчликпарвар ролига даво қилишга ёки чегара чизиғини биргаликда назорат қилиш имконини бермайди. Лекин айрим вариантлар бўлиши мумкин.

Ҳозир Туркия Озарбайжонда мустаҳкам ўрнашиб олган десак хато бўлмайди. Келажакда турк қўшинлари ушбу ҳудудда икки томонлама шартномалар асосида йиллаб қолишлари мумкин. Бу халқаро ҳуқуқни бузмаса-да, лекин тинчликни ҳам кафолатламайди.

Дунёнинг ҳеч қайси давлати Тоғли Қорабоғни тан олмагани сабабли Боку ва Анқарада Тоғли Қорабоғнинг арман аҳолисига нисбатан “ҳар нарса қилиш мумкин” деган фикрлар келиши мумкин. Туркия ТИВ “жойлардаги алоҳида кузатув бўлимлари” ҳақида маълумот берди. Шу билан бирга Туркиядан олиб келинган жангарилар Озарбайжондан олиб чиқилгани ҳақида ҳам маълумот берилмади. Ушбу вазиятда “озарбайжон оғаларининг катта муваффақияти”дан (Хулуси Акар ибораси) бошлари айланиб қолмаса бўлди.

Келажак режалари

Анқара “турк дунёси” қуриш бўйича глобал режаларга эга. Келажакда турк кучлари ва манфаатларини Озарбайжон чегараларидан ташқарига, Каспий ҳудуди ва Марказий Осиё давлатларига ҳам тарқатиш эҳтимоли йўқ эмас.

Анча кучли армияга эга бўлган – 355 минг аскар, 2600дан ортиқ танк, 270 та F-16 - кўп мақсадли қирувчилари, Туркия Global Firepower рейтингида ҳақли 11 ўринни эгаллаб турибди. Шу билан бирга Туркия учувчисиз қурилмаларни, самолётларни, ракета ва танкларни ишлаб чиқариш билан фаол шуғулланиб келмоқда. Ўтган 15 йил давомида Туркия мудофаа саноати корхоналари сони  56 тадан 1 500тага етди.

Туркия ҳукумати ҳарбий-саноат комплексида 75 миллиар долларлик дастурларни бошқармоқда, кўплаб хорижий қурол аслаҳа сотиб олинмоқда. Туркия мудофаа бюджети 18 миллиард долларни ёки 2020 йил жами бюджет харажатларининг 13%ини ташкил қилади.

Туркия Сурия шимолида ва Ливияда ҳарбий инструментларидан кенг фойдаланмоқда. Бошқа давлатлар манфаатларига зид бўлишига қарамасдан Туркия Ўрта Ер денгизининг катта қисмига даъво қилмоқда. Йирик нефт заҳираларига эга бўлган Озарбайжон – Туркияинг агрессив ва экспансив ташқи сиёсати учун ривожланиш майдонига айланмоқда.

Ушбу “иноқлашиш”нинг яна бир хавфли томони – бу Туркия ортида Шимолий альянс турганидир. Улар тажовузкор Эрдўғонни қаерда бўлмасин  ҳар қандай можарода қўллаб-қувватлашга тайёр.

Ruptly, Sputnik, Министерство обороны Азербайджана

Россия тинчликпарвар кучлари Тоғли Қорабоғда тинч ҳаёт тарзини йўлга қўйишга ҳаракат қилаётган бир вақтда Туркия Озарбайжонда ҳарбий инфратузилмани ривожлантиришга ва ўзининг Жанубий Кавказдаги можародаги Ҳарбий иштирокини тасдиқлашга ҳаракат қилмоқда.

Анқаранинг Қорабоғ режасига аралашувига фақат логистика халал бермоқда. Озарбайжон ва Туркиянинг умумий қуруқлик чегараси жуда кичик. Туркиянинг Ыгдыр вилоятида жойлашган ушбу чегара Нахичеван автоном республикаси ҳудудида жойлашган бўлиб у катта Озарбайжондан анча узоқда ҳам. Қуролл кучлар ва қурол-аслаҳаларни самолётда олиб келиш анча қимматга тушади. Ундан ташқари парвозлар учун Арманистон, Грузия ва Эронда рухсатнома олиш керак. Ҳар қандай геосиёсий вазиятда ҳам Туркия Россиянинг Кавказ ва Яқин Шарқдаги мустаҳкам позициясини ҳисобга олишига тўғри келади.

1275

“ШО-2” Германия ва АҚШ ўртасидаги муносабатлар тақдирини белгилайди

503
(Янгиланган 18:02 20.01.2021)
Жо Байден ўз инаугурацияга АҚШнинг асосий ҳамкори бўлган Германиядан унчалик ёқимли бўлмаган совғани олди.

Бу янги администрация ҳал қилиниши керак бўлган, эҳтиёткорлик билан ўралган ва лента билан боғланган асосий муаммолар тўпламини акс этади.

АҚШ “Шимолий оқим 2” (ШО-2) қурилишида иштирок этган Россия "Фортуна" қувур ётқизиш кемасига қарши санкциялар жорий қилди. Шунингдек, Германия ОАВларига кўра, Американинг Берлиндаги элчихонаси Германия ҳукуматига янги чеклов чораларини жорий этиш режалари тўғрисида хабар берди.

Германия ҳукумати ўзининг кучсизлигидан, ҳақоратли тарзда "буни афсус билан маълумот учун қабул қилганликлари" ҳақида муносабат билдирди, яъни расмий равишда ташвиш билдирилгани ҳам йўқ.

Бу содир бўлган воқеалар бундан бир неча кун олдин содир бўлган яна бир муҳим воқеанинг давоми эди.

АҚШ собиқ давлат котиби ва Жо Байденнинг ташқи сиёсат бўйича маслаҳатчиси Николас Бернс сайловда бир вақтнинг ўзида, янги администрация "Германия ҳукумати ва бошқа иштирокчи давлатлар билан ишонч ва оқилоналик билан суҳбат" ўтказиши учун АҚШ газ қувурига қўйилган санкцияларини бир вақтнинг ўзида музлатиб қўйиш ва унинг қурилишини тўхтатиб туриш ғоясини илгари сурди.

Шубҳасиз, Бернс ўз ташаббуси билан ҳаракат қилмаган, аксинча Вашингтоннинг таклифини айтди.

Бироқ, немислар унга қўл силтаб эътиборсизлик билдиришди. Бундестаг Энергетика қўмитаси раҳбари Клаус Эрнст Германия энергетика сиёсатининг АҚШ билан муҳокама қилинишини "умуман ноўрин" деб айтди. Унинг таъкидлашича, "ШО-2"нинг қурилиши - бу фақат Европанинг иши, у барча зарур рухсатномаларга эга ва шу сабабли тезда тугатилиши керак".

Сўнгги ўн йилликда Дональд Трампнинг президентлигида носозлик юз берган ва демократлар уни қайта тикламоқчи бўлган - Американинг ташқи сиёсати кўпинча глобалист сифатида тавсифланади. У иккита асосий ва бир хил даражада муҳим таркибий қисмлардан иборат - процессуал-институционал ва мафкуравий.

Мафкура учун - ЛГБТ-ривожланишидан тортиб, экологик сабабларга кўра, инсониятнинг гўшт истеъмол қилишдан воз кечишгача бўлган   энг либерал ва илғор ғояларнинг катта мажмуа жавоб беради. Бунда тарафдорларнинг радикализми "ягона ҳақиқий таълимот"га риоя қилиш талаблари ва рози бўлмаганларни таъқиб қилиш тобора кучаймоқда.

Институционал қисм жамоатчиликка яхши маълум ва у миллатлараро ташкилотлар, ҳужжатлар ва процедуралар тизимидан иборат. Шу тариқа АҚШ кўп йиллар давомида дунёга мақбул ўйин қоидаларини ўрнатиш ва ўз глобал етакчиликни абадий ўрнатиш деган машҳур фикр бор.

Бир нарса кўнгилдагидек кетмагани анчадан бери аён бўлиб қолди. Кўплаб давлатлар ўзларига нисбатан олдиндан адолатсиз эканлиги маълум бўлган тизимда ўйнашни ва ғалаба қозонишни ўрганди. Россия ва Жаҳон савдо ташкилотининг қоидаларини ўз фойдасига муваффақиятли татбиқ этиши истиснолардан кўра, аниқ мисол бўлади. Буни Дональд Трамп тўрт йил давомида такрорлаб келди, иккиланмасдан АҚШни кўплаб халқаро шартномалар ва ташкилотлардан чиқишга олиб келди: аслида улар Америка учун аввал ўйлаганидек фойдали эмас.

Шуни англаш қийин эмаски, улардан бири Германия АҚШнинг бир нечта имтиёзли шериклари кўпроқ бонусларга эга - ва аллақачон аниқ бўлиб қолганидек, улардан қандай қилиб яхши фойдаланишни билишади.

Германия ўз суверенитетини аста-секин, жимгина тиклаш ва Америкадан ўз манфаатлари йўлида фойдаланиш схемасини барбод қилган, бор ҳақиқатни, шошмашарлик билан айтган Трамп айнан шунинг учун Берлин учун жуда ноқулай эди.

Айнан шунинг учун ҳам ГФР ҳукумати Байденни эйфория билан АҚШ янги президенти сифатида қабул қилди: бу немислар учун муносабатларни анча қулай форматни қайтаришини ваъда қилмоқда - тарғибот риторикасининг тўлиқ мос келиши ва Германия учун қулай кун тартибини зимдан муваффақиятли ўтказиши мумкин.

Бу "Шимолий оқим-2" билан содир бўлмоқда. Сўнгги ойларда қувур линияси қурилишини океанорти санкцияларининг босимидан иложи борича ҳимоя қилиш чоралари кўрилди. Ўша "Фортуна"нинг эгалари ўзгартирилди. Мекленбург-Ворпоммерн парламенти лойиҳанинг операцион фаолиятини қўллаб-қувватлаш учун фонд яратди.

Энг қизиғи шундаки, ушбу тузилма ёрдамида Германия ҳукумати иккита қуённи битта ўқ билан ўлдиришга уринмоқдалар: қурилишни ўзи қўллаб-қувватлашдан ташқари, унинг, чунки янги ташкилот "Мекленбург-Ғарбий Померания" иқлим ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш фонди "деб номланган ва "Германиянинг иқлим мақсадларига эришиш"ни тарғиб қилиш бўйича ахборот ва мафкуравий таъминотини ҳам амалга оширмоқдалар. Шу тарзда экологик кун тартиби узатилмоқда, чунки мамлакат ичкарисида "ШО-2"га қаршилик қилиш яшиллар фаолроқ ишлатмоқда.

Жо Байден жамоаси жуда қийин аҳволга тушиб қолди. Улар, Трамп қилганидек - стратегик шеригига қарши қаттиқ чоралар кўриш билан бутун дунёга катта жанжал кўтара  олишмайди. Бу шунчаки Ғарб бирлигини тиклаш бўйича асосларга зид, демократлар улар билан ҳокимиятга қайтмоқда. Бундан ташқари, умуман олганда, Берлин Вашингтонга содиқ ғайрат ва чуқур мафкуравий иттифоқни намойиш этади, бу уларнинг Россияда Алексей Навальний ҳибсга олинишига нисбатан синхрон-ғазабланган реакция билан яна бир бор намоён бўлди.

Пардалар ортидаги “базм”ларда ишлашнинг одатий усуллари ва босимнинг аста-секин ўсиб бориши бир неча ойга чўзилиб кетиши билан таҳдид қилмоқда: немислар халқаро-бюрократик тортиш-туртиш ва сансалорлик бўйича катта усталари ҳисобланади. Ўша вақтга қадар "ШО-2" қуриб битказилади, америкаликларга эса мушт силкитиш учун кеч бўлади.

Натижада Жо Байден президентликнинг илк кунлариданоқ янги администрация ўз ишида қатъиян қабул қилиниши мумкин бўлмаган трампизм ва ғоявий жиҳатдан тўғри, аммо қатъий самарасиз либерал глобализмни танлашга мажбур бўлади.

Бироқ, Германияда ўзига хос қийинчиликлари бор. Кеча “Газпром” сиёсий босим туфайли "ШО-2" газ қувури учун хавф туғдириши ҳақида огоҳлантирди, бу эса лойиҳанинг тўхтатилиши ёки ҳатто бекор қилинишига олиб келиши мумкин. Бу биринчи навбатда мустақилликка интилиш ва геосиёсий жиҳатдан мустаҳкамланиш борасидаги Навальнийни заҳарлаш иши кўринишидаги Россияга қарши картасини ўйнашни яхши фикр деб билган Берлин учун огоҳлантириш - Россиянинг бундай нарсаларга қанчалик оғриқли жавоб қайтариши мумкинлигини яна бир бор унутди.

503
Теглар:
Жо Байден, Дональд Трамп, газ, санкциялар, Навальний, Германия, АҚШ, Россия, Шимолий оқим-2
Мавзу бўйича
АҚШ “Шимолий оқим-2”га қарши санкцияларни узайтирди
Байдендан “Шимолий оқим-2” борасида нималарни кутиш мумкин?
“Шимолий оқим – 2” учун ҳал қилувчи жанг бошланди
АҚШ нима учун "Шимолий оқим-2"га тўсқинлик қилмоқда - видео
“Шимолий оқим-2” қувурларини ётқизиш учун кема иш жойига яқинлашди
АҚШ яна "Шимолий оқим - 2" масаласига киришди
АҚШ “Шимолий оқим-2”га қарши янги санкциялар жорий этди
Атомная подводная лодка ВМФ России. Архивное фото

Путин “матрёшкаси” ёки Россиянинг янги сув ости кемаси ҳақида нималар маълум бўлди

1405
(Янгиланган 09:44 20.01.2021)
Россиянинг ядровий энергия ёрдамида ҳаракатланувчи, континентлараро стратегик торпедоси АҚШ мудофаа тизимини чил-парчин қилди. Энди уларни икки океан ҳам "ҳимоя гумбазлари" ҳам ҳимоя қила олмайди.

Россияда махсус атом сув ости кемаси қурилиши якунига етмоқда. Қисқа вақт ичида унинг гидравлик синовлари бошланиши керак. Россия ҳарбий-денгиз флотига (ҲДФ) ушбу кема 2027 йилга қадар фойдаланишга топширилиши керак.

“Ульяновск” (09853 проект) туридаги субмариналарини қуриши Севмаш заводида 2017 йилда бошланган эди. Лекин кейинчалик кема конструкцияси замонавий тизим ва механизмлар билан тўлдирилган. Military Watch Magazine нашрига кўра, ушбу кемалар совет даврида қурилган “Борей” стратегик атом сув ости крейсерларининг кичрайтирилган нусхасидир.

"Ульяновск" сув ости кемаси "Хабаровск" ва "Белгород"дан фарқли ўлароқ, "Посейдон"  - термоядровий торпедолар билан жиҳозлангандир. Яқин келажакда Россия шимолий флот таркибида камида иккита ана шундай торпедолар ташувчи кемалар бўлишини режалаштирган.

Денгиз худоси 

"Посейдон"  - кўп мақсадли океан системаси бўлиб, у НАТОнинг Шарқий Европа ҳудудига кенгайиши ва Пентагоннинг зарба бериш потенциалини оширишга қарши жавобдир.

"Посейдон"  - Россиянинг энг махфий лойиҳаларидан бири бўлиб, eшбу тизим ҳақида аниқ маълумот жуда кам тарқалган. У ҳақида бироз олдин чоп этилган эҳтимолий хусусиятлари ҳам мутахассисларга Россиянинг у ядровий ушлаб туриш тизими ҳақида тасаввур бериши мумкин.

Океанская многоцелевая система Посейдон
Пресс-служба Минобороны РФ
Полигонные испытания комплекса "Посейдон"

"Ульяновск" — серияли субмарина бўлиб,  "Хабаровск" концепциясининг давомчисидир. “Ульяновск” икки корпусли компоновкага эга бўлиши мумкин. Сув ости кемасининг узунлиги 113 метрга етиши, тўлиқ сув сиғими— ўртача 10 минг тоннани ташкил қилиши, сувга шўнғиш хусусияти 500 метргача бўлиши, сув остида ҳаракатланиш тезлиги 30 узелгача бўлиши мумкин. Кема 120 сутка давомида чекланмаган масофага автоном сузишда бўлиши мумкин. Экипаж – 100 киши.

Ульяновск 6та “Посейдон” торпедолари, “Калибр-ПЛ" қанотли ракеталари, "Циркон" гипертовуш ракеталар  ва "Пакет-ПЛ" ўз-ўзини ҳимоя қилиш мажмуаси билан жиҳозланган бўлиши мумкин.

Россиянинг кўп мақсадли океан тизими душманнинг аваташувчи гуруҳларини, қирғоқдани нишонларни, ҳарбий базаларини ва қирғоқбўйидаги бошқа стратегик объектларини йўқ қилиши мумкин.

Путин “матрешка”си

09851 ва 09853 лойиҳаларига мансуб сув ости торпедолари ташувчилари – яширин ва жуда қудратли бўлиши мумкин. Улар жаҳон океанининг  исталган қисмида 4 ой давомида сув остида яширин жанговар хизмат олиб бориши мумкин. Ўз навбатида “Посейдон” аппаратлари - янада яширин ва янада автоном, жанговар вазиятда эса – умуман  йўқ қилиб бўлмайдиган даражада ҳимояланган.

Россиянинг кўп мақсадли океан сув ости жанговар тизими – атом сув ости кемаси ва континентлараро термоядровий торпедолар, қандайдир маънода рус матрешкасини эслатади. Душманлар уни безовта қилмагани  маъқул, жиддий сабаб бўлмаса - у ишга тушмайди.  

"Посейдон" – ядровий двигателга эга бўлган сув ости аппаратининг узунлиги 20 метр, диаметри 1,8 м ва оғирлиги 100 тоннани ташкил қилади. У чекланмаган масофадаги нишонга зарба бериши, сув остига 1км чуқурликкача яшириниши, 100 узел (185 км/соат) тезликда ҳаракатланиши мумкин.

Ундан ташқари сув ости аппаратининг ўз сунъий онги бўлади ва ўз ташувчисидан бир неча минг км узоқликда мустақил ҳаракат қилиши мумкин. Қандай тезлик ва чуқурликда ҳаракатланишни аппаратнинг ўзи вазиятга қараб ҳал қилади. Унинг максимал тезлиги ҳар қандай хавфдан қочиб  қаолиш имконини беради. Унинг турган жойини  гидроакустик воситалар ёрдамида аниқлашнинг иложи йўқ.

“Посейдон” 10 км масофагача денгиз туби релльефига мувофиқ ҳаракат йўналишини белгилаши, нишонга етиб борганидан сўнг ҳам жанговар боши ишга туширилишини ойлаб кутиши ёки базага қайтиши мумкин.  "Посейдон" жанговар қисмининг қуввати  — 100 мегатонна тротилни ташкил қилади. Унинг “жанговар бошидаги” кобальт секция – душман ҳудудини максимал даражада радиоактив ифлослантириш учун мўлжалланган.

Бундай тафсилотлар Россияга билан “куч нуқтаи назаридан” гаплашишни режалаштирган “ҳамкорлар” учун атайлаб хабар қилинмоқда. Атом субмариналари ва стратегик торпедоларининг ушбу хусусиятлари, душман сувда ва қуруқликда мустаҳкам “ҳимоя гумбази” яратган ҳолда ҳам жавоб зарбаси бериш имконятини сақлаб қолиш учун яратилган.

Режалаштирилаётган 4та субмариналар – бу жаҳон океанида 24та “Посейдон” дегани. Forbes баҳо беришига кўра ушбу торпедолар ҳар қандай рақибнинг қирғоқ мудофаасини нольга тенглаштириши, авиаташувчи гуруҳларини йўқ қилиши мумкин. Ушбу тизим АҚШнинг ғарбий ёки шарқий қирғоғига мисли кўрилмаган миқдорида зарар етказиши мумкин. Бундай хусусиятга эга бўлган ҲДФ дунёда бошқа йўқ.

ҲДФ стратегиясида рус революцияси

Вашингтон ўзининг ҲДФ ва хорижий ҳарбий базалар тармоғига ишонган ҳолда тажовузкор ташқи сиёсати олиб бормоқда ва бутун дунёни назорат қилишни режалаштирган.

Россия стратегик кўп мақсадли субмариналари яратишига сабаб, АҚШ ўз сув ости кемаларида 2,5 км масофага зарба бера оладиган “Томогавк”  ракеталарини жойлаштириши сабаб бўлган, деб ҳисоблайди экспертлар.

 “Посейдон”лар пайдо бўлиши Американи жиддий уйловга солган. Уларни ҳозир - жанг вақтида ушбу қуроллардан фойдаланиш халқаро ҳуқуқ нормаларини бузмайдими, деган савол қийнамоқда. Бу жавобсиз саволдир.

Россия “Посейдон”лари АҚШ олдин эга бўлган, икки океан ҳимоясидан маҳрум қилади. Термоядровий заряд билан жиҳозланган ақлли сув ости дронларининг борлигини ўзи америкаликларни тинчликка мажбурлайди, келишувчанлигини оширади. Бунга жавобан эса Вашингтон, улкан молиявий харажатлар қилиши, “қиёмат куни торпедоларига” қарши мутлақ янги ҳимоя тизими яратиши керак бўлади. Лекин бунга америкаликларнинг технологик қолоқлиги халал беради.

Келажакда эса, ядровий торпедолар йирик ҳарбий кемаларга, ёки гидрографик ва савдо кемалари кўринишидаги яширин кемаларда ҳам ўрнатилиши мумкин.

"Посейдон" тизими бугунг кунда мавжуд бўлган ҳеч қандай қуролланишни чекловчи тизимлар остига тушмайди ва улкан экспорт потенциалига эга. Халқаро қурол бозорида унга келишилган “жанговар бош” ўрнатган ҳолда ҳаридорларга етказиб бериш мумкин.

Ҳиндистон ва Хитой ушбу қуролни кўп ўйлаб ўтирмасдан сотиб олган бўларди. Хитой мутахассслари ана шундай технологиялар сув остида катта чуқурликда изланишлар ўтказиш учун идеал восита бўлиши мумкинлигини маълум қилишди. Дарҳақиқат “Посейдон” корпуси уни 14 кмгача денгиз тубига тушириш имконини беради.

Нима бўлгандан ҳам, Россиянинг ядровий энергия ёрдамида ҳаракатланувчи, стратегик континентлараро  аппаратининг келажаги порлоқдир. Москва эса - ҳар қандай ноқулай ҳамкорлар билан “инсонпарварлик кучи” нуқтаи назаридан музокаралар олиб боришга тайёр.

1405
Новый детский сад открыли в Сергелийском районе Ташкента

“Ўлик жонлар” ортидан 983,5 млн сўмни ўмарган боғча мудирасининг кирдикорлари фош бўлди

48
Боғча мудираси ва бошқалар билан тил бириктириб, 2014-2020 йиллар давомида амалда боғчада ишламайдиган 37 нафар, шу жумладан, 4 нафар яқин қариндошини ишга қабул қилган.

ТОШКЕНТ, 24 янв — Sputnik. Тошкент вилояти Зангиота туманидаги 16-сонли мактабгача таълим ташкилотида 983,5 млн сўм бюджет маблағлари талон-торож қилингани аниқланди. Бу ҳақда Бош прокуратура матбуот хизмати хабар қилмоқда.

Бош прокуратура ҳузуридаги Департаментнинг Зангиота тумани бўлими мактабгача таълим вазирлиги мутахассислари билан ҳамкорликда ушбу боғчада текшириш ўтказилган.

Текширишда боғча мудираси ва бошқалар олдиндан тил бириктириб, 2014-2020 йиллар давомида амалда боғчада ишламайдиган 37 нафар, шу жумладан, 4 нафар яқин қариндошини ишга қабул қилгани аниқланган. Ходимларнинг меҳнат фаолияти бўйича штат жадваллари ва бухгалтерия табелларига сохта маълумотлар киритиш орқали ҳужжатларни қалбакилаштирилган. Бу йўл билан 983,5 млн. сўм бюджет маблағлари талон-торож қилинган.

Мазкур ҳолат юзасидан боғча мудираси ва бошқаларга нисбатан Жиноят кодексининг тегишли моддалари билан жиноят иши қўзғатилган.

Тергов ҳаракатлари ўтказилмоқда.

Эслатиб ўтамиз, аввалроқ Молия вазирлиги 2020 йилда бюджет маблағларини мақсадли сарфланиши юзасидан амалга оширилган назорат ишлари тўғрисида маълумот берган эди. Унга кўра, мактабгача таълим вазирлиги тизимида ўтказилган 327 та назорат тадбирларининг 270 тасида 16,7 млрд сўм миқдорида қонунбузилиш ҳолатлари аниқланган.

48