Трамп вакцинаси

522
(Янгиланган 18:07 07.12.2020)
Бугунги кунда коронавирус ҳар куни 2 мингдан ортиқ америкаликни ўлдирмоқда, президент Трампнинг сиёсий рақиблари уни содир бўлаётган воқеалар учун айбламоқда.

У гўёки соғлиқни сақлаш тизимини ишдан чиқарди, аҳолини ётоқ жойлари билан таъминлай олмади, COVID-19 хавфини ўз вақтида етарли даражада баҳолай олмади.

Аммо, аслида, Америка тиббиётининг қулаши - кенг аҳоли учун мўлжалланган тизими 90-йилларнинг охирларида бошланди. Айнан Дональд Трамп уни тўхтатмоқчи бўлди. Масалан, у Американинг "Биг Фарма"га қарши очиқ уруш бошлади. Бироқ, ғалаба қозониш деярли мумкин эмас эди.

Кўп йиллар давомида Америка соғлиқни сақлаш тизимининг асосий муаммоларидан бири дори-дармонларнинг нархи бўлиб келган. Ишлаб чиқарувчиларнинг очкўзлиги туфайли нархлар тинимсиз ўсди.

2015 йилда жаҳон матбуоти ҳар тарафдан Мартин Шкрели ҳақида бонг урди. Айёр фармацевт ОИВга қарши машҳур дорига бўлган ҳуқуқни сотиб олиб, таблетканинг нархини дарҳол оширди: 13,5 ўрнига 750 доллар бўлди. Шкрели йилнинг энг разил одами деб топилди, аммо бу ёрдам бермади, у препарат нархини пасайтирмади.

Аслида, бу ерда ноёб нарса ўзи йўқ. Сўнгги йилларда Американинг барча фармацевтика компаниялари дори-дармонларнинг нархларини тез суръатларда ошириб боришди, улар шунчаки низолардан қочиш мақсадида буни зимдан қилишди. Масалан, таниқли Novartis корпорацияси 2003 йилда саратон касаллигига қарши дори ишлаб чиқарди. Ўшандан бери унинг нархи 22 бараварга кўтарилди. Бугунги кунда йиллик даволаш курси 123 минг долларни ташкил қилади.

Кам учрайдиган “етим” касалликларни даволаш учун мўлжалланган дориларни ишлаб чиқарувчи компаниялар жуда катта миқдорда фойда олишмоқда. У ерда йиллик даволаш курсининг нархи ярим миллион долларга сотиб олинмоқда.

2019 йилнинг олти ойнинг ўзида - кайфиятни яхшилаш учун - афсонавий “прозак” дорининг нархи 8,8 бараварга кўтарилди.

Яшаш учун ўта муҳим бўлган дори-дармонларнинг нархи кўтарилиши айниқса даҳшатли кўринади. Оддий инсулин дозаси 2009 йилдан 2019 йилгача 3 баравар - 90 дан 330 долларгача ошди. Тиббий суғурта инсулин нархини қоплайди, аммо қарийб 2 миллион қандли диабет касаллигига чалинган беморда ҳеч қандай тиббий суғурта йўқ.

36 ёшли Лаура Марстон бир йил олдин ўзи ишлаган компания ёпилгандан сўнг қандай қилиб суғуртасиз қолгани ҳақида BBC мухбирларига айтиб берганди. "Мен тирик қолиш учун ойига 2880 доллар сарф қилардим", - дейди у. Иш топгунича, Марстон ўз квартирасини, мебел, машина сотиш, барча пенсия жамғармасини сарфлашга мажбур бўлди - бунинг ҳаммаси яшаш учун зарур бўлган дори сотиб олиш учун.

Умидсиз одамлар бир доза инсулинни бир неча қабулга чўзишга ҳаракат қилмоқдалар. Кўпинча бу ўлимга олиб келади. 26 ёшли Алек Смит 2017 йилда унинг тиббий суғурта тугаганидан бир ой ўтгач, шу тарзда вафот этди. Смит тўла иш куни меҳнат қилди, аммо унда инсулин сотиб олиш учун ойига минглаб доллар йўқ эди.

Антибиотикларнинг юқори нархи америкаликларни ветеринария дори-дармонларини сотиб олишга мажбур қилди. Масалан, аквариум балиқлари учун пенициллин оммабоп бўлган. 1950 йилда яратилган "одам" антибиотик суспенциясининг нархи 2400-2800 доллар бўлса, нима қилиш керак?  

Айтганча, статистика кўчмас мулк нархларининг рекорд кўтарилишини сезмаганидек, дори-дармонлар нархларининг рекорд даражада ўсишини ҳам сезмагани жуда қизиқ ҳолат. АҚШдаги расмий инфляция даражаси ҳанузгача бир ярим фоиз атрофида бўлиб турибди, бу, албатта, реалликка ҳеч қандай алоқаси йўқ.

АҚШда дори-дармонлар билан боғлиқ вазият мутлақо ноёб. Гап нафақат дори-дармонларнинг нархида, балки маҳаллий фармацевтика компаниялари бозорни тўлиқ монополлаштирган ва америкаликларнинг керакли таблеткаларни мақбул нархда сотиб олиш учун ҳар қандай қонуний имкониятларини тўсиб қўйишган.

Маҳаллий бозор арзон женериклар (дори-дармон) импортидан маҳкам ёпиқ. Агар фақат шифокорнинг рецепти бўлса, фуқаролар озгина миқдорда дори-дармонларни чет элдан олиб келишлари мумкин. Дорини дорихонада рецептсиз сотиб олиш мумкин эмас. Дори-дармонларни хорижий интернет-сайтларида ёки ижтимоий тармоқларда, қўлдан сотиб олиш - тақиқланади.

Яъни, ага одамда суғурта бўлмаса - ва бу 40 миллион америкалик - касал бўлиб қолса, у кафка (беъманилик) ҳолатига тушиб қолади. Дорихонада у парацетамолдан бошқа ҳеч нарса сотиб ололмайди. Ўша антибиотикни олиш учун унга шифокорнинг рецепти зарур. Суғуртасиз шифокорга мурожаат қилиш учун катта маблағ талаб этилади. Унда эса пул йўқ, акс ҳолда у суғурта сотиб олган бўлар эди.

Бироқ, суғурта кўпинча дори нархининг фақат бир қисмини қоплайди. Шу сабабли, америкалик беморларнинг учдан бир қисми рецепт бўйича дори-дармонларни умуман сотиб олмасликка ҳаракат қилишади.

Америкаликлар дори-дармон инқирози билан бозорнинг кўринмас қўлига қарздор бўлиб қолган. Бу қўл ҳукуматнинг ҳеч қандай аралашувисиз мунтазам равишда чўнтакларни бўшатади. Давлатда шунчаки дори-дармон нархларини тартибга соладиган бирон бир давлат тузилмаси йўқ.

АҚШда дори-дармон ишлаб чиқарилишини назарий жиҳатдан назорат қилиши керак бўлган ягона федерал идора - Озиқ-овқат ва дори дармонлар сифатини санитария назорати бўйича бошқармаси (Food and Drug Administration). Аммо фармкомпаниялар FDA билан муаммони муваффақиятли ҳал қилиб келишган: ғалати тасодиф билан, бутун ҳаёти давомида энг йирик фармкомпанияларда ишлаган одамлар доимо бошқарма раҳбарлигига тайинланади.

Бироқ, ҳатто FDA дори-дармон нархларини назорат қилиш ҳуқуқига эга эмас. Бозорда ҳукм сураётган адолатсизлик шу қадар аён бўлганидан бу йил АҚШ Конгресси фармкомпаниялари фаолиятини текширишга мажбур бўлди.

Бироқ, тергов жуда тиришқоқликсиз олиб борилмоқда. “Биг Фарма”нинг америкалик танқидчилари таъкидлашича, соҳа вакиллари ҳар йили сиёсатчиларга пора бериш, ўз номзодларини олдинга суриш ва ўз манфаатларига эришиш йўлида ҳукумат билан яширин мулоқотлар учун юз миллион доллар сарфлайди. Бундан ташқари, уларнинг манфаатлари иккала ҳукмрон партиялар -  Демократлар, Республикачилар вакиллари томонидан ҳам қўллаб-қувватланади.

Фақат икки нафар сиёсатчи фармкомпанияларининг устунлигига қарши қандайдир йўл билан курашишга уринди: бу демократ Берни Сандерс ва республикачи Дональд Трамп. Иккаласи ҳам ўз партиядошлари эътиборидан четлашиб қолган киши бўлиб қолишди. Эҳтимол, қандайдир бизнес-манфаатлар сиёсий истеблишмент ва фармацевтларни бир-бирига боғламоқда.

Миш-мишларга кўра, ҳар бир йирик ОАВларнинг директорлар кенгашида йирик фармконцернининг камида битта вакили ўтиради. Шунинг учун журналистлар фармацевтларнинг барча қилмишларига кўз юмишга мажбур. Эҳтимол, бу шунчаки миш-мишлардир, бироқ сўнгги йилларда Американинг йирик нашрларида “Биг Фарм” ҳақида фош қилувчи биронта йирик материаллар пайдо бўлмади. Гарчи вазият аллақачон қайнаш даражасига этди.

Аммо қандай бўлмасин, ҳақиқатда бугунги кунда оддий америкаликлар деярли ҳаёт учун муҳим бўлган дори-дармонлардан фойдаланиш ҳуқуқидан маҳрум бўлган. Президент Трамп бу коррупциялашган тизимни бузишга ҳаракат қилди. Муболағасиз, унинг тўртта тарихий фармони дорихоналарга нисбатан арзон Канадада ишлаб чиқарилган дориларни сотиб олишга рухсат берди, инсулин нархини чегаралади, Medicare’ни ишлаб чиқарувчилардан хорижий ривожланган мамлакатларда бўлгани каби нархларда сотиб олишга мажбур қилди ва дори-дармонларни харид қилишда “откат” олишларни тақиқлади.

Фармонлар июл ойида имзоланди ва фармкомпанияларнинг одил ғазабини қўзғатди. Ноябрь сайловлардаги кўплаб фирибгарликлар сабабли Трамп ютқазиш арафасида турибди. Бунинг учун у айнан ўзининг мағлубиятида миллионлаб маблағ киритган фармацевтика ишлаб чиқарувчиларини айбламоқда. Декабр ойида фармацевтика ишлаб чиқарувчилари президент администрацияси устидан июл фармонлари юзасидан судга мурожаат қилишди. Улар ғалаба қозониши эҳтимоли катта.

Энди, агар Трамп кетса, америкаликларни ҳеч нарса қутқара олмайди - мамлакатда дори-дармонлар батамом зеб-зийнат буюмига айланади. Коронавирусга қарши вакцина ҳақида нима айтиш мумкин?

Ажабланарлиси шундаки, АҚШ ҳукумати Россия томонидан таклиф қилинган "Спутник-V"ни қатъиян рад этди. Америкалик солиқ тўловчиларининг пуллари эвазига яратган ўз вакциналарини маҳаллий фармкомпаниялари энди солиқ тўловчиларини "фақат маҳаллий маҳсулотлар”ни сотиб олишга мажбур қилишлари керак. Ҳозирча бу вакцинанинг нархи қанча бўлиши номаълум. АҚШ ҳукуматида бу нархга қандайдир таъсир кўрсатишга на имкон, на истак йўқлиги фақатгина маълум.

522
Теглар:
коронавирус пандемияси, вакцина

“ШО-2” Германия ва АҚШ ўртасидаги муносабатлар тақдирини белгилайди

463
(Янгиланган 18:02 20.01.2021)
Жо Байден ўз инаугурацияга АҚШнинг асосий ҳамкори бўлган Германиядан унчалик ёқимли бўлмаган совғани олди.

Бу янги администрация ҳал қилиниши керак бўлган, эҳтиёткорлик билан ўралган ва лента билан боғланган асосий муаммолар тўпламини акс этади.

АҚШ “Шимолий оқим 2” (ШО-2) қурилишида иштирок этган Россия "Фортуна" қувур ётқизиш кемасига қарши санкциялар жорий қилди. Шунингдек, Германия ОАВларига кўра, Американинг Берлиндаги элчихонаси Германия ҳукуматига янги чеклов чораларини жорий этиш режалари тўғрисида хабар берди.

Германия ҳукумати ўзининг кучсизлигидан, ҳақоратли тарзда "буни афсус билан маълумот учун қабул қилганликлари" ҳақида муносабат билдирди, яъни расмий равишда ташвиш билдирилгани ҳам йўқ.

Бу содир бўлган воқеалар бундан бир неча кун олдин содир бўлган яна бир муҳим воқеанинг давоми эди.

АҚШ собиқ давлат котиби ва Жо Байденнинг ташқи сиёсат бўйича маслаҳатчиси Николас Бернс сайловда бир вақтнинг ўзида, янги администрация "Германия ҳукумати ва бошқа иштирокчи давлатлар билан ишонч ва оқилоналик билан суҳбат" ўтказиши учун АҚШ газ қувурига қўйилган санкцияларини бир вақтнинг ўзида музлатиб қўйиш ва унинг қурилишини тўхтатиб туриш ғоясини илгари сурди.

Шубҳасиз, Бернс ўз ташаббуси билан ҳаракат қилмаган, аксинча Вашингтоннинг таклифини айтди.

Бироқ, немислар унга қўл силтаб эътиборсизлик билдиришди. Бундестаг Энергетика қўмитаси раҳбари Клаус Эрнст Германия энергетика сиёсатининг АҚШ билан муҳокама қилинишини "умуман ноўрин" деб айтди. Унинг таъкидлашича, "ШО-2"нинг қурилиши - бу фақат Европанинг иши, у барча зарур рухсатномаларга эга ва шу сабабли тезда тугатилиши керак".

Сўнгги ўн йилликда Дональд Трампнинг президентлигида носозлик юз берган ва демократлар уни қайта тикламоқчи бўлган - Американинг ташқи сиёсати кўпинча глобалист сифатида тавсифланади. У иккита асосий ва бир хил даражада муҳим таркибий қисмлардан иборат - процессуал-институционал ва мафкуравий.

Мафкура учун - ЛГБТ-ривожланишидан тортиб, экологик сабабларга кўра, инсониятнинг гўшт истеъмол қилишдан воз кечишгача бўлган   энг либерал ва илғор ғояларнинг катта мажмуа жавоб беради. Бунда тарафдорларнинг радикализми "ягона ҳақиқий таълимот"га риоя қилиш талаблари ва рози бўлмаганларни таъқиб қилиш тобора кучаймоқда.

Институционал қисм жамоатчиликка яхши маълум ва у миллатлараро ташкилотлар, ҳужжатлар ва процедуралар тизимидан иборат. Шу тариқа АҚШ кўп йиллар давомида дунёга мақбул ўйин қоидаларини ўрнатиш ва ўз глобал етакчиликни абадий ўрнатиш деган машҳур фикр бор.

Бир нарса кўнгилдагидек кетмагани анчадан бери аён бўлиб қолди. Кўплаб давлатлар ўзларига нисбатан олдиндан адолатсиз эканлиги маълум бўлган тизимда ўйнашни ва ғалаба қозонишни ўрганди. Россия ва Жаҳон савдо ташкилотининг қоидаларини ўз фойдасига муваффақиятли татбиқ этиши истиснолардан кўра, аниқ мисол бўлади. Буни Дональд Трамп тўрт йил давомида такрорлаб келди, иккиланмасдан АҚШни кўплаб халқаро шартномалар ва ташкилотлардан чиқишга олиб келди: аслида улар Америка учун аввал ўйлаганидек фойдали эмас.

Шуни англаш қийин эмаски, улардан бири Германия АҚШнинг бир нечта имтиёзли шериклари кўпроқ бонусларга эга - ва аллақачон аниқ бўлиб қолганидек, улардан қандай қилиб яхши фойдаланишни билишади.

Германия ўз суверенитетини аста-секин, жимгина тиклаш ва Америкадан ўз манфаатлари йўлида фойдаланиш схемасини барбод қилган, бор ҳақиқатни, шошмашарлик билан айтган Трамп айнан шунинг учун Берлин учун жуда ноқулай эди.

Айнан шунинг учун ҳам ГФР ҳукумати Байденни эйфория билан АҚШ янги президенти сифатида қабул қилди: бу немислар учун муносабатларни анча қулай форматни қайтаришини ваъда қилмоқда - тарғибот риторикасининг тўлиқ мос келиши ва Германия учун қулай кун тартибини зимдан муваффақиятли ўтказиши мумкин.

Бу "Шимолий оқим-2" билан содир бўлмоқда. Сўнгги ойларда қувур линияси қурилишини океанорти санкцияларининг босимидан иложи борича ҳимоя қилиш чоралари кўрилди. Ўша "Фортуна"нинг эгалари ўзгартирилди. Мекленбург-Ворпоммерн парламенти лойиҳанинг операцион фаолиятини қўллаб-қувватлаш учун фонд яратди.

Энг қизиғи шундаки, ушбу тузилма ёрдамида Германия ҳукумати иккита қуённи битта ўқ билан ўлдиришга уринмоқдалар: қурилишни ўзи қўллаб-қувватлашдан ташқари, унинг, чунки янги ташкилот "Мекленбург-Ғарбий Померания" иқлим ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш фонди "деб номланган ва "Германиянинг иқлим мақсадларига эришиш"ни тарғиб қилиш бўйича ахборот ва мафкуравий таъминотини ҳам амалга оширмоқдалар. Шу тарзда экологик кун тартиби узатилмоқда, чунки мамлакат ичкарисида "ШО-2"га қаршилик қилиш яшиллар фаолроқ ишлатмоқда.

Жо Байден жамоаси жуда қийин аҳволга тушиб қолди. Улар, Трамп қилганидек - стратегик шеригига қарши қаттиқ чоралар кўриш билан бутун дунёга катта жанжал кўтара  олишмайди. Бу шунчаки Ғарб бирлигини тиклаш бўйича асосларга зид, демократлар улар билан ҳокимиятга қайтмоқда. Бундан ташқари, умуман олганда, Берлин Вашингтонга содиқ ғайрат ва чуқур мафкуравий иттифоқни намойиш этади, бу уларнинг Россияда Алексей Навальний ҳибсга олинишига нисбатан синхрон-ғазабланган реакция билан яна бир бор намоён бўлди.

Пардалар ортидаги “базм”ларда ишлашнинг одатий усуллари ва босимнинг аста-секин ўсиб бориши бир неча ойга чўзилиб кетиши билан таҳдид қилмоқда: немислар халқаро-бюрократик тортиш-туртиш ва сансалорлик бўйича катта усталари ҳисобланади. Ўша вақтга қадар "ШО-2" қуриб битказилади, америкаликларга эса мушт силкитиш учун кеч бўлади.

Натижада Жо Байден президентликнинг илк кунлариданоқ янги администрация ўз ишида қатъиян қабул қилиниши мумкин бўлмаган трампизм ва ғоявий жиҳатдан тўғри, аммо қатъий самарасиз либерал глобализмни танлашга мажбур бўлади.

Бироқ, Германияда ўзига хос қийинчиликлари бор. Кеча “Газпром” сиёсий босим туфайли "ШО-2" газ қувури учун хавф туғдириши ҳақида огоҳлантирди, бу эса лойиҳанинг тўхтатилиши ёки ҳатто бекор қилинишига олиб келиши мумкин. Бу биринчи навбатда мустақилликка интилиш ва геосиёсий жиҳатдан мустаҳкамланиш борасидаги Навальнийни заҳарлаш иши кўринишидаги Россияга қарши картасини ўйнашни яхши фикр деб билган Берлин учун огоҳлантириш - Россиянинг бундай нарсаларга қанчалик оғриқли жавоб қайтариши мумкинлигини яна бир бор унутди.

463
Теглар:
Жо Байден, Дональд Трамп, газ, санкциялар, Навальний, Германия, АҚШ, Россия, Шимолий оқим-2
Мавзу бўйича
АҚШ “Шимолий оқим-2”га қарши санкцияларни узайтирди
Байдендан “Шимолий оқим-2” борасида нималарни кутиш мумкин?
“Шимолий оқим – 2” учун ҳал қилувчи жанг бошланди
АҚШ нима учун "Шимолий оқим-2"га тўсқинлик қилмоқда - видео
“Шимолий оқим-2” қувурларини ётқизиш учун кема иш жойига яқинлашди
АҚШ яна "Шимолий оқим - 2" масаласига киришди
АҚШ “Шимолий оқим-2”га қарши янги санкциялар жорий этди
Атомная подводная лодка ВМФ России. Архивное фото

Путин “матрёшкаси” ёки Россиянинг янги сув ости кемаси ҳақида нималар маълум бўлди

1332
(Янгиланган 09:44 20.01.2021)
Россиянинг ядровий энергия ёрдамида ҳаракатланувчи, континентлараро стратегик торпедоси АҚШ мудофаа тизимини чил-парчин қилди. Энди уларни икки океан ҳам "ҳимоя гумбазлари" ҳам ҳимоя қила олмайди.

Россияда махсус атом сув ости кемаси қурилиши якунига етмоқда. Қисқа вақт ичида унинг гидравлик синовлари бошланиши керак. Россия ҳарбий-денгиз флотига (ҲДФ) ушбу кема 2027 йилга қадар фойдаланишга топширилиши керак.

“Ульяновск” (09853 проект) туридаги субмариналарини қуриши Севмаш заводида 2017 йилда бошланган эди. Лекин кейинчалик кема конструкцияси замонавий тизим ва механизмлар билан тўлдирилган. Military Watch Magazine нашрига кўра, ушбу кемалар совет даврида қурилган “Борей” стратегик атом сув ости крейсерларининг кичрайтирилган нусхасидир.

"Ульяновск" сув ости кемаси "Хабаровск" ва "Белгород"дан фарқли ўлароқ, "Посейдон"  - термоядровий торпедолар билан жиҳозлангандир. Яқин келажакда Россия шимолий флот таркибида камида иккита ана шундай торпедолар ташувчи кемалар бўлишини режалаштирган.

Денгиз худоси 

"Посейдон"  - кўп мақсадли океан системаси бўлиб, у НАТОнинг Шарқий Европа ҳудудига кенгайиши ва Пентагоннинг зарба бериш потенциалини оширишга қарши жавобдир.

"Посейдон"  - Россиянинг энг махфий лойиҳаларидан бири бўлиб, eшбу тизим ҳақида аниқ маълумот жуда кам тарқалган. У ҳақида бироз олдин чоп этилган эҳтимолий хусусиятлари ҳам мутахассисларга Россиянинг у ядровий ушлаб туриш тизими ҳақида тасаввур бериши мумкин.

Океанская многоцелевая система Посейдон
Пресс-служба Минобороны РФ
Полигонные испытания комплекса "Посейдон"

"Ульяновск" — серияли субмарина бўлиб,  "Хабаровск" концепциясининг давомчисидир. “Ульяновск” икки корпусли компоновкага эга бўлиши мумкин. Сув ости кемасининг узунлиги 113 метрга етиши, тўлиқ сув сиғими— ўртача 10 минг тоннани ташкил қилиши, сувга шўнғиш хусусияти 500 метргача бўлиши, сув остида ҳаракатланиш тезлиги 30 узелгача бўлиши мумкин. Кема 120 сутка давомида чекланмаган масофага автоном сузишда бўлиши мумкин. Экипаж – 100 киши.

Ульяновск 6та “Посейдон” торпедолари, “Калибр-ПЛ" қанотли ракеталари, "Циркон" гипертовуш ракеталар  ва "Пакет-ПЛ" ўз-ўзини ҳимоя қилиш мажмуаси билан жиҳозланган бўлиши мумкин.

Россиянинг кўп мақсадли океан тизими душманнинг аваташувчи гуруҳларини, қирғоқдани нишонларни, ҳарбий базаларини ва қирғоқбўйидаги бошқа стратегик объектларини йўқ қилиши мумкин.

Путин “матрешка”си

09851 ва 09853 лойиҳаларига мансуб сув ости торпедолари ташувчилари – яширин ва жуда қудратли бўлиши мумкин. Улар жаҳон океанининг  исталган қисмида 4 ой давомида сув остида яширин жанговар хизмат олиб бориши мумкин. Ўз навбатида “Посейдон” аппаратлари - янада яширин ва янада автоном, жанговар вазиятда эса – умуман  йўқ қилиб бўлмайдиган даражада ҳимояланган.

Россиянинг кўп мақсадли океан сув ости жанговар тизими – атом сув ости кемаси ва континентлараро термоядровий торпедолар, қандайдир маънода рус матрешкасини эслатади. Душманлар уни безовта қилмагани  маъқул, жиддий сабаб бўлмаса - у ишга тушмайди.  

"Посейдон" – ядровий двигателга эга бўлган сув ости аппаратининг узунлиги 20 метр, диаметри 1,8 м ва оғирлиги 100 тоннани ташкил қилади. У чекланмаган масофадаги нишонга зарба бериши, сув остига 1км чуқурликкача яшириниши, 100 узел (185 км/соат) тезликда ҳаракатланиши мумкин.

Ундан ташқари сув ости аппаратининг ўз сунъий онги бўлади ва ўз ташувчисидан бир неча минг км узоқликда мустақил ҳаракат қилиши мумкин. Қандай тезлик ва чуқурликда ҳаракатланишни аппаратнинг ўзи вазиятга қараб ҳал қилади. Унинг максимал тезлиги ҳар қандай хавфдан қочиб  қаолиш имконини беради. Унинг турган жойини  гидроакустик воситалар ёрдамида аниқлашнинг иложи йўқ.

“Посейдон” 10 км масофагача денгиз туби релльефига мувофиқ ҳаракат йўналишини белгилаши, нишонга етиб борганидан сўнг ҳам жанговар боши ишга туширилишини ойлаб кутиши ёки базага қайтиши мумкин.  "Посейдон" жанговар қисмининг қуввати  — 100 мегатонна тротилни ташкил қилади. Унинг “жанговар бошидаги” кобальт секция – душман ҳудудини максимал даражада радиоактив ифлослантириш учун мўлжалланган.

Бундай тафсилотлар Россияга билан “куч нуқтаи назаридан” гаплашишни режалаштирган “ҳамкорлар” учун атайлаб хабар қилинмоқда. Атом субмариналари ва стратегик торпедоларининг ушбу хусусиятлари, душман сувда ва қуруқликда мустаҳкам “ҳимоя гумбази” яратган ҳолда ҳам жавоб зарбаси бериш имконятини сақлаб қолиш учун яратилган.

Режалаштирилаётган 4та субмариналар – бу жаҳон океанида 24та “Посейдон” дегани. Forbes баҳо беришига кўра ушбу торпедолар ҳар қандай рақибнинг қирғоқ мудофаасини нольга тенглаштириши, авиаташувчи гуруҳларини йўқ қилиши мумкин. Ушбу тизим АҚШнинг ғарбий ёки шарқий қирғоғига мисли кўрилмаган миқдорида зарар етказиши мумкин. Бундай хусусиятга эга бўлган ҲДФ дунёда бошқа йўқ.

ҲДФ стратегиясида рус революцияси

Вашингтон ўзининг ҲДФ ва хорижий ҳарбий базалар тармоғига ишонган ҳолда тажовузкор ташқи сиёсати олиб бормоқда ва бутун дунёни назорат қилишни режалаштирган.

Россия стратегик кўп мақсадли субмариналари яратишига сабаб, АҚШ ўз сув ости кемаларида 2,5 км масофага зарба бера оладиган “Томогавк”  ракеталарини жойлаштириши сабаб бўлган, деб ҳисоблайди экспертлар.

 “Посейдон”лар пайдо бўлиши Американи жиддий уйловга солган. Уларни ҳозир - жанг вақтида ушбу қуроллардан фойдаланиш халқаро ҳуқуқ нормаларини бузмайдими, деган савол қийнамоқда. Бу жавобсиз саволдир.

Россия “Посейдон”лари АҚШ олдин эга бўлган, икки океан ҳимоясидан маҳрум қилади. Термоядровий заряд билан жиҳозланган ақлли сув ости дронларининг борлигини ўзи америкаликларни тинчликка мажбурлайди, келишувчанлигини оширади. Бунга жавобан эса Вашингтон, улкан молиявий харажатлар қилиши, “қиёмат куни торпедоларига” қарши мутлақ янги ҳимоя тизими яратиши керак бўлади. Лекин бунга америкаликларнинг технологик қолоқлиги халал беради.

Келажакда эса, ядровий торпедолар йирик ҳарбий кемаларга, ёки гидрографик ва савдо кемалари кўринишидаги яширин кемаларда ҳам ўрнатилиши мумкин.

"Посейдон" тизими бугунг кунда мавжуд бўлган ҳеч қандай қуролланишни чекловчи тизимлар остига тушмайди ва улкан экспорт потенциалига эга. Халқаро қурол бозорида унга келишилган “жанговар бош” ўрнатган ҳолда ҳаридорларга етказиб бериш мумкин.

Ҳиндистон ва Хитой ушбу қуролни кўп ўйлаб ўтирмасдан сотиб олган бўларди. Хитой мутахассслари ана шундай технологиялар сув остида катта чуқурликда изланишлар ўтказиш учун идеал восита бўлиши мумкинлигини маълум қилишди. Дарҳақиқат “Посейдон” корпуси уни 14 кмгача денгиз тубига тушириш имконини беради.

Нима бўлгандан ҳам, Россиянинг ядровий энергия ёрдамида ҳаракатланувчи, стратегик континентлараро  аппаратининг келажаги порлоқдир. Москва эса - ҳар қандай ноқулай ҳамкорлар билан “инсонпарварлик кучи” нуқтаи назаридан музокаралар олиб боришга тайёр.

1332
узбекский региональный аэропорт

Эрон авиакомпанияси Самарқанд ва Бухорога парвозларни йўлга қўймоқчи

54
Транспорт вазирлигида Эроннинг “Zagros Airlines” авиакомпанияси вакиллари билан учрашув бўлиб ўтди.

ТОШКЕНТ, 22 янв — Sputnik. Zagros Airlines Самарқанд ва Бухорога авиақатновларни йўлга қўймоқчи.

Бугун Транспорт вазирлигида Эроннинг “Zagros Airlines” авиакомпанияси вакиллари билан учрашув бўлиб ўтди.

Транспорт вазири ўринбосари Жасурбек Чориев ва “Zagros Airlines” авиакомпаниясининг Ўзбекистондаги бош вакили Мортеза Шейхассани билан бўлиб ўтган мулоқотда икки давлат ўртасида мунтазам ҳаво қатновларини қайта тиклаш масаласи муҳокама қилинди.

Шунингдек, авиакомпания вакиллари йўналишлар географиясини кенгайтириш, транзит салоҳиятини ривожлантириш ва парвозлар сонини ошириш бўйича қатор таклифларни билдирди. Хусусан, “Zagros Airlines” авиакомпанияси Эроннинг турли шаҳарларидан Самарқанд ва Бухорога авиарейслар қўйиш истагида эканлигини маълум қилди. 

54