Россиянинг Су-57 қирувчиси дунёни эгалламоқда. Унинг асосий хусусияти нимада?

2375
(Янгиланган 15:29 23.12.2020)
Cу-57 ҳавода F-22 ва F-35га нисбатан катта устуворликка эга бўлиб, технологик жиҳатдан, қуроллар кучи, учиш узоқлиги, тезлиги борасида F-22 ва F-35 самолётларидан етиб бўлмас даражада олдинда.

Бешинчи авлод қирувчиси - Су-57, ўзининг такрорланмас тактик-техник хусусиятлари ва қўлланилаётган олтинчи авлод технологик ечимлари билан барчани ҳайратга солмоқда ва халқаро ҳамжамият орасида тез обрў қозонмоқда.

Серияли равишда ишлаб чиқилган дастлабки Су-57 самолёти Россия Ҳаво-космик кучларига (ҲКК) ушбу ойда фойдаланишга топширилади.

Иккинчи босқич двигателига эга бўлган 5-авлод самолёти 2022 йилда тайёр бўлади. 2024 йил охирига келиб Россия ҲКК таркибида 22та Су-57 қирувчиси пайдо бўлади. 2028 йилга келиб уларнинг сони – 76тага етади. Ушбу самолётнинг кема палубасидан учириладиган тури келгуси йил охирида ишлаб чиқариш режалаштирилган.

Су-57ни харид қилиш учун 8та мамлакат навбатда турибди.

Россия Ҳарбий-саноати мажмуаси бошқармасининг бошлиғининг биринчи ўринбосари Андрей Ельчанинов айтишига қараганда самолёт хорижий харидорларга алоҳида самолёт кўринишида, тўлиқ қуролланган самолёт кўринишида ва сотувдан кейинги сервис-пакети билан етказиб берилиши мумкин.

Алжир Су-57нинг биринчи хорижий буюртмачиси бўлди. Ушбу Африка давлати 14та Су-57Э қирувчиларига буюрта жойлаштирди.

Ҳиндистон эса Су-57нинг энг йирик буюртмачиси бўлиши кутилмоқда. У ҳам самолётлар сотиб олиш ҳам ўз ҳудудида Су-57ни лицензия асосида ишлаб чиқаришни йўлга қўйишга тайёр. Ҳиндистон олдин ҳам МиГ-21, МиГ-27 ва Су-30 самолётларини ишлаб чиқарган эди. Ҳиндистон Россияда ишлаб 2 ўринли самолётларни устун қўйгани сабабли, Россия муҳим хорижий ҳамкорининг талабини бажаришга тайёр.

Хитой, Мьянма, Вьетнам, Малайзия, Эрон ва Туркия ҳам Су-57 самолётларига жиддий қизиқиш билдирмоқда.

Тўртинчи авлод самолётлари эскириб бораётгани туфайли, ҳамда жаҳон бозорида Су-57га муносиб рақиб яқин атрофда мавжуд эмаслиги туфайли – унинг харидорлари сони тобора ортиб бориши муқаррар.

Су-57нинг ягона рақиби Россияда ишлаб чиқилган йирикрок тутувчи-қирувчи МиГ-41 бўлиши мумкин. Янги МиГ 2018 йилдан бошлаб ишлаб чиқилмоқда, лекин ҳозирча тайёр эмас.

Фантастик истиқболлар

Американинг Military Watch Magazine журнали ёзишига кўра, Россия ушбу самолётга янги Saturn-30 двигателлари ўрнатиб, гиперторвуш ракетлар ўрнатиб унинг имкониятларни 6 авлод самолётига яқинлаштирганидан сўнг, Су-57нинг оммавийлиги янада ошади.

Лекин, Су-57 бугун ҳам қирувчи-тутувчи ва зарба берувчи самолёт вазифасини бажариши мумкин. Унинг жанговар юк/самолёт массаси нисбати  4-авлод қирувчиларига қараганда анча юқори. Сунъий онг эса Су-57га оғир учувчисиз аппарат С-70 билан  муваффақиятли ишлаш имконини беради. С-70 "Охотник" – сунъий онги ва 6-тоннали бомба ва ракеталар арсеналига эга бўлиб 5000 км жанговар радиусда ҳаракат қилиши мумкин.

Су-57 – бу ҳарбий самолётлар келакжаги томон қўйилган қадам бўлиб, у бир вақтнинг ўзида ҳам самарали жанговар бирлик ва 6 авлод технологиялари учун илмий лаборатория бўлиб қолмоқда.  

Учувчи томонидан бошқариладиган Су-57, 90% вазифаларни автоматик равишда бажариши мумкин. У олдиндан тайёрланган дастур асосида тўлиқ автоматик равишда ҳаракат қилиши мумкин.

Су-57 ва С-70 учувчисиз аппаратини биргаликда қўллаш – бу олтинчи авлод самолётларига хос бўлган янги жанговар тактика ва амалиётларни қўллашга олиб келмоқда. Бу фантастика эмас.

Россия бош вазири ўринбосари Юрий Борисов 21 декабрда айтишига кўра, олтинчи авлод самолётлари учувчисиз бўлади ва у нафақат алоҳида жанговар бирликлардан балким ягона авиация мажмуасидан иборат бўлади.

Бундай самолётларни ердан ёки ёнида учиб кетаётган аппаратдан туриб бошқариш ҳам мумкин бўлади. Айни дамда Россия Мудофаа вазирлиги турли бошқарув услубларининг самарадорлигини аниқлаш билан шуғулланмоқда.

Маълумки, бундай ишлар тажриба-конструкторлик лойиҳаларидан бошлаб тайёр маҳсулотга етиб келганича 5-7 йил вақт керак бўлади. Олтинчи авлод қирувчисини яратиш 2016 йилнинг баҳорида бошланган эди. Ўшанда Бирлашган авиация қурилиш корпорациясида ҳарбий авиация бўлими бошлиғи Владимир Михайлов дастлабки парвоз 2025га қадар алага оширилади деган эди.

Ҳозирча эса, учувчи ёрдамида бошқариладиган Су-57 бор. Унинг экспорт потенциали улкан бўлса-да, бешинчи авлод қирувчилари дастлаб Россия ҲККга етказиб берилади.

“Ўз армиямиз эҳтиёжини қондирмагунимизча, хорижга ҳеч нарса сотмаймиз. Мудофаа вазирлигидан 76та самолётга буюртма олганмиз- заводлар ишламоқда”, - деган эди Юрий Борисов.

Устуворлик сирлари

Су-57нинг хусусиятлари завод томонидан ҳозирча сир сақланмоқда. Очиқ манбаалардан маълум бўлишича, Су-57 жанговар бирлиги 15та “ҳаво-ҳаво”ёки “ҳаво-ер” туридаги энг янги зарба бериш воситаларидан иборат. Жумладан кемаларга зарба берувчи "Кинжал" гипертовуш ракетаси ҳам бор.

Ғарбий мутахассислар хулосасига кўра, Су-57 бешинчи авлод самолётларининг муносиб вакилидир. Унда қўлланилган технологиялар дунёдаги фақат 2-3та давлатларда бор. Самолёт 6-авлодга жуда яқин келган.

Уч векторли тортиш кучига эга бўлган двигателлар ҳавода бошқа қирувчилар учун имкони бўлмаган манёврларни бажариш имконини беради.

Самолёт ён томонидан жойлашган радиолокацион станциялари эса нишон қидиришда юқори  автономлик ва аниқлик беради ҳамда рақиб радарлари учун кўринмас бўлиш имконини яратади.

Радиоэлектрон кураш мажмуаси (РЭБ) эса турли кўринишдаги “тўсиқ” яратиш, самолётни ўзини ўзи йўналтирувчи ракеталардан ҳимоя қилиш имконини беради. “Гималаи” номли РЭБ F-22 ва F-35 қирувчиларини узоқ масофадан туриб “кўра” олиши ва “зарарсизлантириши” мумкин.

Cу-57 ҳавода F-22 ва F-35га нисбатан катта устуворликка эга бўлиб, технологик жиҳатдан, қуроллар кучи, учиш узоқлиги, тезлиги ва манёвлилиги борасида F-22 ва F-35 самолётларидан етиб бўлмас даражада олдинда.

Бугунги кунда оммавий ОАВларда келтирилган солиштирувлар кўп жиҳатдан нотўғри. Чунки F-22 бошидан фақат “ҳаво-ҳаво” туркумидаги (кичик) ракеталарни жойлаштириш учун қурилган. Кейин эса унинг бўлинмаларига “ҳаво-ер” туркумидаги ракеталарни жойлаштиримоқчи бўлишди. Иккинчи туркум ракеталар ўчами анча катта бўлгани туфайли уларни самолётга ўрнатишда муаммолар пайдо бўлди.

Натижада америкаликлар ундан кўра арзонроқ бўлган кўринмас бомба ташувчи F-35 ни яратишга киришди. Эслатиб ўтамиз, F-35 – бу товуш тезлигигача бўлган тезликларда ҳаракатланувчи, “кўринмас” технологиялари кўп мақсадли бомбардимончи-қирувчи самолётдир. Унинг вазифаси рақиб ҳудудига яширин кириб олиб, ердаги нишонларга зарба бериш ва бошқа самолётлар ҳаракатини координация қилишдир.

Су-57, F-22 ва F-35 самолётлари тузилиши турлича бўлгани туфайли уларнинг устуворлик хусусиятлари ҳам турличадир.

Кўп мақсадли Су-57 яқин ва узоқ масофали жангларда барча, ҳаво, ер ва сувдаги нишонларни йўқ қилиш, душман ҳаво ҳимоясини енгиб ўтиш, авиацияни бошқариш тизимини издан чиқаришга қаратилган.

Янги машина юқори даражали технологик самарадорлик даражасига кўтарилган, Сурия осмонида жанговар шароитларда синовдан ўтган. Россия Мудофаа вазирлиги бекорга 76та қирувчига буюртма бермаган.

Шунингдек Су-57 чуқур интеграция қилинган, юқори дажада автоматлаштирилган авионика мажмуасига эга. Яъни экипаж бошқарувни тўлиқ “автопилот”га топшириб, тактик вазифалар билан шуғулланиши мумкин.

Самолёт реал вақтда ерда жойлашган бошқарув тизимлари ва авиация гуруҳи ичида ахборот алмашиш имконига эга бўлиб, қўйилган вазифани автоматик равишда бажариши мумкин.

Су-57 америкалик рақиблари F-22 ва F-35га нисбатан нишонни ёки хавфни анча узоқ масофаларда аниқлаши ва йўқ қилиши мумкин. Бу ерда биз жанговар ҳаракатлар олиб боришда технологиялар ва ёндашувларнинг мажмуавий курашини кўрмоқдамиз.

2375

“ШО-2” Германия ва АҚШ ўртасидаги муносабатлар тақдирини белгилайди

474
(Янгиланган 18:02 20.01.2021)
Жо Байден ўз инаугурацияга АҚШнинг асосий ҳамкори бўлган Германиядан унчалик ёқимли бўлмаган совғани олди.

Бу янги администрация ҳал қилиниши керак бўлган, эҳтиёткорлик билан ўралган ва лента билан боғланган асосий муаммолар тўпламини акс этади.

АҚШ “Шимолий оқим 2” (ШО-2) қурилишида иштирок этган Россия "Фортуна" қувур ётқизиш кемасига қарши санкциялар жорий қилди. Шунингдек, Германия ОАВларига кўра, Американинг Берлиндаги элчихонаси Германия ҳукуматига янги чеклов чораларини жорий этиш режалари тўғрисида хабар берди.

Германия ҳукумати ўзининг кучсизлигидан, ҳақоратли тарзда "буни афсус билан маълумот учун қабул қилганликлари" ҳақида муносабат билдирди, яъни расмий равишда ташвиш билдирилгани ҳам йўқ.

Бу содир бўлган воқеалар бундан бир неча кун олдин содир бўлган яна бир муҳим воқеанинг давоми эди.

АҚШ собиқ давлат котиби ва Жо Байденнинг ташқи сиёсат бўйича маслаҳатчиси Николас Бернс сайловда бир вақтнинг ўзида, янги администрация "Германия ҳукумати ва бошқа иштирокчи давлатлар билан ишонч ва оқилоналик билан суҳбат" ўтказиши учун АҚШ газ қувурига қўйилган санкцияларини бир вақтнинг ўзида музлатиб қўйиш ва унинг қурилишини тўхтатиб туриш ғоясини илгари сурди.

Шубҳасиз, Бернс ўз ташаббуси билан ҳаракат қилмаган, аксинча Вашингтоннинг таклифини айтди.

Бироқ, немислар унга қўл силтаб эътиборсизлик билдиришди. Бундестаг Энергетика қўмитаси раҳбари Клаус Эрнст Германия энергетика сиёсатининг АҚШ билан муҳокама қилинишини "умуман ноўрин" деб айтди. Унинг таъкидлашича, "ШО-2"нинг қурилиши - бу фақат Европанинг иши, у барча зарур рухсатномаларга эга ва шу сабабли тезда тугатилиши керак".

Сўнгги ўн йилликда Дональд Трампнинг президентлигида носозлик юз берган ва демократлар уни қайта тикламоқчи бўлган - Американинг ташқи сиёсати кўпинча глобалист сифатида тавсифланади. У иккита асосий ва бир хил даражада муҳим таркибий қисмлардан иборат - процессуал-институционал ва мафкуравий.

Мафкура учун - ЛГБТ-ривожланишидан тортиб, экологик сабабларга кўра, инсониятнинг гўшт истеъмол қилишдан воз кечишгача бўлган   энг либерал ва илғор ғояларнинг катта мажмуа жавоб беради. Бунда тарафдорларнинг радикализми "ягона ҳақиқий таълимот"га риоя қилиш талаблари ва рози бўлмаганларни таъқиб қилиш тобора кучаймоқда.

Институционал қисм жамоатчиликка яхши маълум ва у миллатлараро ташкилотлар, ҳужжатлар ва процедуралар тизимидан иборат. Шу тариқа АҚШ кўп йиллар давомида дунёга мақбул ўйин қоидаларини ўрнатиш ва ўз глобал етакчиликни абадий ўрнатиш деган машҳур фикр бор.

Бир нарса кўнгилдагидек кетмагани анчадан бери аён бўлиб қолди. Кўплаб давлатлар ўзларига нисбатан олдиндан адолатсиз эканлиги маълум бўлган тизимда ўйнашни ва ғалаба қозонишни ўрганди. Россия ва Жаҳон савдо ташкилотининг қоидаларини ўз фойдасига муваффақиятли татбиқ этиши истиснолардан кўра, аниқ мисол бўлади. Буни Дональд Трамп тўрт йил давомида такрорлаб келди, иккиланмасдан АҚШни кўплаб халқаро шартномалар ва ташкилотлардан чиқишга олиб келди: аслида улар Америка учун аввал ўйлаганидек фойдали эмас.

Шуни англаш қийин эмаски, улардан бири Германия АҚШнинг бир нечта имтиёзли шериклари кўпроқ бонусларга эга - ва аллақачон аниқ бўлиб қолганидек, улардан қандай қилиб яхши фойдаланишни билишади.

Германия ўз суверенитетини аста-секин, жимгина тиклаш ва Америкадан ўз манфаатлари йўлида фойдаланиш схемасини барбод қилган, бор ҳақиқатни, шошмашарлик билан айтган Трамп айнан шунинг учун Берлин учун жуда ноқулай эди.

Айнан шунинг учун ҳам ГФР ҳукумати Байденни эйфория билан АҚШ янги президенти сифатида қабул қилди: бу немислар учун муносабатларни анча қулай форматни қайтаришини ваъда қилмоқда - тарғибот риторикасининг тўлиқ мос келиши ва Германия учун қулай кун тартибини зимдан муваффақиятли ўтказиши мумкин.

Бу "Шимолий оқим-2" билан содир бўлмоқда. Сўнгги ойларда қувур линияси қурилишини океанорти санкцияларининг босимидан иложи борича ҳимоя қилиш чоралари кўрилди. Ўша "Фортуна"нинг эгалари ўзгартирилди. Мекленбург-Ворпоммерн парламенти лойиҳанинг операцион фаолиятини қўллаб-қувватлаш учун фонд яратди.

Энг қизиғи шундаки, ушбу тузилма ёрдамида Германия ҳукумати иккита қуённи битта ўқ билан ўлдиришга уринмоқдалар: қурилишни ўзи қўллаб-қувватлашдан ташқари, унинг, чунки янги ташкилот "Мекленбург-Ғарбий Померания" иқлим ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш фонди "деб номланган ва "Германиянинг иқлим мақсадларига эришиш"ни тарғиб қилиш бўйича ахборот ва мафкуравий таъминотини ҳам амалга оширмоқдалар. Шу тарзда экологик кун тартиби узатилмоқда, чунки мамлакат ичкарисида "ШО-2"га қаршилик қилиш яшиллар фаолроқ ишлатмоқда.

Жо Байден жамоаси жуда қийин аҳволга тушиб қолди. Улар, Трамп қилганидек - стратегик шеригига қарши қаттиқ чоралар кўриш билан бутун дунёга катта жанжал кўтара  олишмайди. Бу шунчаки Ғарб бирлигини тиклаш бўйича асосларга зид, демократлар улар билан ҳокимиятга қайтмоқда. Бундан ташқари, умуман олганда, Берлин Вашингтонга содиқ ғайрат ва чуқур мафкуравий иттифоқни намойиш этади, бу уларнинг Россияда Алексей Навальний ҳибсга олинишига нисбатан синхрон-ғазабланган реакция билан яна бир бор намоён бўлди.

Пардалар ортидаги “базм”ларда ишлашнинг одатий усуллари ва босимнинг аста-секин ўсиб бориши бир неча ойга чўзилиб кетиши билан таҳдид қилмоқда: немислар халқаро-бюрократик тортиш-туртиш ва сансалорлик бўйича катта усталари ҳисобланади. Ўша вақтга қадар "ШО-2" қуриб битказилади, америкаликларга эса мушт силкитиш учун кеч бўлади.

Натижада Жо Байден президентликнинг илк кунлариданоқ янги администрация ўз ишида қатъиян қабул қилиниши мумкин бўлмаган трампизм ва ғоявий жиҳатдан тўғри, аммо қатъий самарасиз либерал глобализмни танлашга мажбур бўлади.

Бироқ, Германияда ўзига хос қийинчиликлари бор. Кеча “Газпром” сиёсий босим туфайли "ШО-2" газ қувури учун хавф туғдириши ҳақида огоҳлантирди, бу эса лойиҳанинг тўхтатилиши ёки ҳатто бекор қилинишига олиб келиши мумкин. Бу биринчи навбатда мустақилликка интилиш ва геосиёсий жиҳатдан мустаҳкамланиш борасидаги Навальнийни заҳарлаш иши кўринишидаги Россияга қарши картасини ўйнашни яхши фикр деб билган Берлин учун огоҳлантириш - Россиянинг бундай нарсаларга қанчалик оғриқли жавоб қайтариши мумкинлигини яна бир бор унутди.

474
Теглар:
Жо Байден, Дональд Трамп, газ, санкциялар, Навальний, Германия, АҚШ, Россия, Шимолий оқим-2
Мавзу бўйича
АҚШ “Шимолий оқим-2”га қарши санкцияларни узайтирди
Байдендан “Шимолий оқим-2” борасида нималарни кутиш мумкин?
“Шимолий оқим – 2” учун ҳал қилувчи жанг бошланди
АҚШ нима учун "Шимолий оқим-2"га тўсқинлик қилмоқда - видео
“Шимолий оқим-2” қувурларини ётқизиш учун кема иш жойига яқинлашди
АҚШ яна "Шимолий оқим - 2" масаласига киришди
АҚШ “Шимолий оқим-2”га қарши янги санкциялар жорий этди
Атомная подводная лодка ВМФ России. Архивное фото

Путин “матрёшкаси” ёки Россиянинг янги сув ости кемаси ҳақида нималар маълум бўлди

1353
(Янгиланган 09:44 20.01.2021)
Россиянинг ядровий энергия ёрдамида ҳаракатланувчи, континентлараро стратегик торпедоси АҚШ мудофаа тизимини чил-парчин қилди. Энди уларни икки океан ҳам "ҳимоя гумбазлари" ҳам ҳимоя қила олмайди.

Россияда махсус атом сув ости кемаси қурилиши якунига етмоқда. Қисқа вақт ичида унинг гидравлик синовлари бошланиши керак. Россия ҳарбий-денгиз флотига (ҲДФ) ушбу кема 2027 йилга қадар фойдаланишга топширилиши керак.

“Ульяновск” (09853 проект) туридаги субмариналарини қуриши Севмаш заводида 2017 йилда бошланган эди. Лекин кейинчалик кема конструкцияси замонавий тизим ва механизмлар билан тўлдирилган. Military Watch Magazine нашрига кўра, ушбу кемалар совет даврида қурилган “Борей” стратегик атом сув ости крейсерларининг кичрайтирилган нусхасидир.

"Ульяновск" сув ости кемаси "Хабаровск" ва "Белгород"дан фарқли ўлароқ, "Посейдон"  - термоядровий торпедолар билан жиҳозлангандир. Яқин келажакда Россия шимолий флот таркибида камида иккита ана шундай торпедолар ташувчи кемалар бўлишини режалаштирган.

Денгиз худоси 

"Посейдон"  - кўп мақсадли океан системаси бўлиб, у НАТОнинг Шарқий Европа ҳудудига кенгайиши ва Пентагоннинг зарба бериш потенциалини оширишга қарши жавобдир.

"Посейдон"  - Россиянинг энг махфий лойиҳаларидан бири бўлиб, eшбу тизим ҳақида аниқ маълумот жуда кам тарқалган. У ҳақида бироз олдин чоп этилган эҳтимолий хусусиятлари ҳам мутахассисларга Россиянинг у ядровий ушлаб туриш тизими ҳақида тасаввур бериши мумкин.

Океанская многоцелевая система Посейдон
Пресс-служба Минобороны РФ
Полигонные испытания комплекса "Посейдон"

"Ульяновск" — серияли субмарина бўлиб,  "Хабаровск" концепциясининг давомчисидир. “Ульяновск” икки корпусли компоновкага эга бўлиши мумкин. Сув ости кемасининг узунлиги 113 метрга етиши, тўлиқ сув сиғими— ўртача 10 минг тоннани ташкил қилиши, сувга шўнғиш хусусияти 500 метргача бўлиши, сув остида ҳаракатланиш тезлиги 30 узелгача бўлиши мумкин. Кема 120 сутка давомида чекланмаган масофага автоном сузишда бўлиши мумкин. Экипаж – 100 киши.

Ульяновск 6та “Посейдон” торпедолари, “Калибр-ПЛ" қанотли ракеталари, "Циркон" гипертовуш ракеталар  ва "Пакет-ПЛ" ўз-ўзини ҳимоя қилиш мажмуаси билан жиҳозланган бўлиши мумкин.

Россиянинг кўп мақсадли океан тизими душманнинг аваташувчи гуруҳларини, қирғоқдани нишонларни, ҳарбий базаларини ва қирғоқбўйидаги бошқа стратегик объектларини йўқ қилиши мумкин.

Путин “матрешка”си

09851 ва 09853 лойиҳаларига мансуб сув ости торпедолари ташувчилари – яширин ва жуда қудратли бўлиши мумкин. Улар жаҳон океанининг  исталган қисмида 4 ой давомида сув остида яширин жанговар хизмат олиб бориши мумкин. Ўз навбатида “Посейдон” аппаратлари - янада яширин ва янада автоном, жанговар вазиятда эса – умуман  йўқ қилиб бўлмайдиган даражада ҳимояланган.

Россиянинг кўп мақсадли океан сув ости жанговар тизими – атом сув ости кемаси ва континентлараро термоядровий торпедолар, қандайдир маънода рус матрешкасини эслатади. Душманлар уни безовта қилмагани  маъқул, жиддий сабаб бўлмаса - у ишга тушмайди.  

"Посейдон" – ядровий двигателга эга бўлган сув ости аппаратининг узунлиги 20 метр, диаметри 1,8 м ва оғирлиги 100 тоннани ташкил қилади. У чекланмаган масофадаги нишонга зарба бериши, сув остига 1км чуқурликкача яшириниши, 100 узел (185 км/соат) тезликда ҳаракатланиши мумкин.

Ундан ташқари сув ости аппаратининг ўз сунъий онги бўлади ва ўз ташувчисидан бир неча минг км узоқликда мустақил ҳаракат қилиши мумкин. Қандай тезлик ва чуқурликда ҳаракатланишни аппаратнинг ўзи вазиятга қараб ҳал қилади. Унинг максимал тезлиги ҳар қандай хавфдан қочиб  қаолиш имконини беради. Унинг турган жойини  гидроакустик воситалар ёрдамида аниқлашнинг иложи йўқ.

“Посейдон” 10 км масофагача денгиз туби релльефига мувофиқ ҳаракат йўналишини белгилаши, нишонга етиб борганидан сўнг ҳам жанговар боши ишга туширилишини ойлаб кутиши ёки базага қайтиши мумкин.  "Посейдон" жанговар қисмининг қуввати  — 100 мегатонна тротилни ташкил қилади. Унинг “жанговар бошидаги” кобальт секция – душман ҳудудини максимал даражада радиоактив ифлослантириш учун мўлжалланган.

Бундай тафсилотлар Россияга билан “куч нуқтаи назаридан” гаплашишни режалаштирган “ҳамкорлар” учун атайлаб хабар қилинмоқда. Атом субмариналари ва стратегик торпедоларининг ушбу хусусиятлари, душман сувда ва қуруқликда мустаҳкам “ҳимоя гумбази” яратган ҳолда ҳам жавоб зарбаси бериш имконятини сақлаб қолиш учун яратилган.

Режалаштирилаётган 4та субмариналар – бу жаҳон океанида 24та “Посейдон” дегани. Forbes баҳо беришига кўра ушбу торпедолар ҳар қандай рақибнинг қирғоқ мудофаасини нольга тенглаштириши, авиаташувчи гуруҳларини йўқ қилиши мумкин. Ушбу тизим АҚШнинг ғарбий ёки шарқий қирғоғига мисли кўрилмаган миқдорида зарар етказиши мумкин. Бундай хусусиятга эга бўлган ҲДФ дунёда бошқа йўқ.

ҲДФ стратегиясида рус революцияси

Вашингтон ўзининг ҲДФ ва хорижий ҳарбий базалар тармоғига ишонган ҳолда тажовузкор ташқи сиёсати олиб бормоқда ва бутун дунёни назорат қилишни режалаштирган.

Россия стратегик кўп мақсадли субмариналари яратишига сабаб, АҚШ ўз сув ости кемаларида 2,5 км масофага зарба бера оладиган “Томогавк”  ракеталарини жойлаштириши сабаб бўлган, деб ҳисоблайди экспертлар.

 “Посейдон”лар пайдо бўлиши Американи жиддий уйловга солган. Уларни ҳозир - жанг вақтида ушбу қуроллардан фойдаланиш халқаро ҳуқуқ нормаларини бузмайдими, деган савол қийнамоқда. Бу жавобсиз саволдир.

Россия “Посейдон”лари АҚШ олдин эга бўлган, икки океан ҳимоясидан маҳрум қилади. Термоядровий заряд билан жиҳозланган ақлли сув ости дронларининг борлигини ўзи америкаликларни тинчликка мажбурлайди, келишувчанлигини оширади. Бунга жавобан эса Вашингтон, улкан молиявий харажатлар қилиши, “қиёмат куни торпедоларига” қарши мутлақ янги ҳимоя тизими яратиши керак бўлади. Лекин бунга америкаликларнинг технологик қолоқлиги халал беради.

Келажакда эса, ядровий торпедолар йирик ҳарбий кемаларга, ёки гидрографик ва савдо кемалари кўринишидаги яширин кемаларда ҳам ўрнатилиши мумкин.

"Посейдон" тизими бугунг кунда мавжуд бўлган ҳеч қандай қуролланишни чекловчи тизимлар остига тушмайди ва улкан экспорт потенциалига эга. Халқаро қурол бозорида унга келишилган “жанговар бош” ўрнатган ҳолда ҳаридорларга етказиб бериш мумкин.

Ҳиндистон ва Хитой ушбу қуролни кўп ўйлаб ўтирмасдан сотиб олган бўларди. Хитой мутахассслари ана шундай технологиялар сув остида катта чуқурликда изланишлар ўтказиш учун идеал восита бўлиши мумкинлигини маълум қилишди. Дарҳақиқат “Посейдон” корпуси уни 14 кмгача денгиз тубига тушириш имконини беради.

Нима бўлгандан ҳам, Россиянинг ядровий энергия ёрдамида ҳаракатланувчи, стратегик континентлараро  аппаратининг келажаги порлоқдир. Москва эса - ҳар қандай ноқулай ҳамкорлар билан “инсонпарварлик кучи” нуқтаи назаридан музокаралар олиб боришга тайёр.

1353

Сандерс қўлқоплари: Жо Байден инаугурациясидан мемларга айланган суратлар

0
Юморни тушунадиган одамлар Байден инаугурацияси узоқ вақт кўпчиликнинг ёдида қолишига ҳаракат қилдилар. Фотолентани томоша қилинг!

Шу ҳафтада, аниқроғи, 20 январ куни Вашингтонда АҚШнинг 46-президентининг лавозимга киришиш маросими бўлиб ўтди.

Ушбу тадбир, журналистлар томонидан суратга олинган кулгили суратлар билан ҳам ёдда қолди, ижтимоий тармоқлар фойдаланувчилари эса дарҳол бу суратлардан мемларни тайёрладилар.

0
  • © AFP 2018 / Brendan Smialowski

    Сенатор Берни Сандерснинг Жо Байден инаугурациясидаги сурати кўпчиликка завқ бағишлади ва ҳозирда Сандерс сурати туширилган бокал ва футболкалар савдога чиқарилган. Хусусан, қизлардан бири Сандерс қўлқопларини қайта ишланган чиқиндидан ишлаб чиқармоқда.

  • © Sputnik / Stringer

    Қасамёд қилаётган Жо Байден ва унинг рафиқаси Жилл Байден суратлари ҳам машҳур мемлар қаторидан ўрин олди.

  • © REUTERS / Brendan McDermid

    Хонанда Женнифер Лопес ва АҚШ вице-президенти Камала Харрис инаугурация вақтида.

  • © REUTERS / Jim Bourg

    АҚШнинг янги сайланган президенти Жозеф Байден рафиқаси Жилл Байден билан.

  • © REUTERS / Mike Segar

    Ходимлар инаугурация вақтида ерга тушиб кетган шляпаларни йиғиб чиқишмоқда.

  • © REUTERS / Kevin Dietsch / Pool

    Биринчи хоним Жилл Байдендан массаж.

  • © REUTERS / Patrick Semansky / Pool

    Леди Гага АҚШ президентининг 59-инаугурацияси вақтида.

  • © REUTERS / Tasos Katopodis / Pool

    АҚШ президенти Жо Байден президентнинг 59-инаугурацияси вақтида Вашингтонда.

  • © REUTERS / Mike Segar

    АҚШ президенти Жо Байден, биринчи хоним Жилл Байден, вице-президент Камала Харрис ва унинг турмуш ўртоғи Дуг Эмхофф Вашингтонда бўлиб ўтган инаугурация маросимидан сўнг.

  • © REUTERS / Erin Scott

    АҚШ вице-президенти Камала Харрис ўзининг набира-жияни Амара Ажагу билан АҚШ президенти Жо Байденнинг Вашингтондаги инаугурацияси вақтида.