Финал чемпионата WorldSkills Russia проходит в дистанционно-очном формате. Владивосток

WorldSkills Russia миллий чемпионати янги форматда

58
(Янгиланган 14:04 07.09.2020)
WorldSkills Russia дунёда биринчи бўлиб VIII Миллий чемпионат финалини масофавий очиқ форматда ўтказади.

ТОШКЕНТ, 7 сен — Sputnik. WorldSkills Russia VIII Миллий чемпионати финали 2020 йил 6 сентябрдан 21 сентябрга қадар бўлиб ўтади, илк бор масофавий очиқ форматда.

Коронавирус эпидемияси бутун дунёда одатдаги иш тарзига ўз тузатишларини киритди. Шу билан бирга янги уфқлар ҳам очилди: ҳозир рақамли майдонларнинг омади роса чопган. Ҳар кунги йиғилишлар, спорт билан шуғулланиш, дўстлар билан учрашув, бизнес, мактаб, университет, музейлар онлайн тарзга ўтиб кетди. WorldSkills Russia ҳам таълим, машғулотлар, мусобақалар ва малакага баҳо беришни масофавий форматда ўтказиш учун янги рақамли воситалар ишланмаларидан четда қолмади.

Системная работа по развитию движения WorldSkills Russia
Фото предоставлено пресс-службой WorldSkills Russia
Системная работа по развитию движения WorldSkills Russia

Миллий чемпионат финалини бошқа кунга кўчирмаслик учун илк бор WorldSkills тизимида унинг масофавий очиқ формати ишлаб чиқилди. Унга кейинчалик бошқа мамлакатлар татбиқ этиши ва кадрларни тайёрлаш ва миллий чемпионатларни ўтказишда ўз тизимларида қўллай оладиган энг яхши технология ва усуллар киритилди.

Системная работа по развитию движения WorldSkills Russia
Фото предоставлено пресс-службой WorldSkills Russia
Системная работа по развитию движения WorldSkills Russia

Миллий чемпионат финали доирасида баҳслар 130 та малакалар бўйича бўлиб ўтади (ўсмирлар учун – 70). Миллий чемпионатда 2800 нафардан зиёд киши иштирок этади, улар орасида ўсмирлар ва хорижлик иштирокчилар бўлади. Таққослаш учун: 2018 йилда улар 700 нафар, 2019 йилда эса 1500 нафар эди. Экспертлар уюшмаси 700 нафардан зиёд кишини ташкил этди. WorldSkills Russia томонидан ишлаб чиқилган янги формат чемпионатда бутун мамлакат бўйлаб максимал иштирокчилар қатнашишига имкон берди. Шундай қилиб, 2020 йилги WorldSkills Russia VIII Миллий чемпионати финали Россияда 8 йил ичидаги энг кўламлиси бўлади. Барча хоҳловчилар баҳсларни дунёнинг исталган бургачидан онлайн эфир ёрдамида кузатишлари мумкин.

Малакалар (компетенция) 7 та касб блокларига мувофиқ келади: қурилиш ва қурилиш технологиялари; информацион ва коммуникация технологиялари; ижодкорлик ва дизайн; ишлаб чиқиш ва муҳандислик технологиялари; хизмат соҳаси; транспорт ва логистика; Future Skills.

Финал коллежларнинг минтақа майдонлари ҳамда малакалар ихтисослашган ва халқаро марказларида бўлиб ўтади. Бош экспертлар реал вақт режимида мусобақалар бориш жараёнини кузатади ва регламентга мос келишни назорат қилади.

Финал чемпионата WorldSkills Russia проходит в дистанционно-очном формате. Оренбургская область
Фото предоставлено пресс-службой WorldSkills Russia
Финал чемпионата WorldSkills Russia проходит в дистанционно-очном формате. Оренбургская область

Иштирокчилар чиқишини баҳолаш масофавий ва онлайн технологияларни қўллаш билан амалга оширилади. Баҳолар тизими бир нечта блокларга ажратилади. Мусобақа қатнашчиси иши экспертлар томонидан минтақада ёки масофавий тарзда кўз билан назорат қилиш воситалари ёрдамида баҳоланади. Масофавий баҳолашнинг имкони бўлган нарсалар эксресс почта билан Новокузнецкдаги мусобақаларни бошқариш асосий маркази ёки мусобақаларни бошқариш ёрдамчи марказларига жўнатилади. Улар Москва ва Қозондаги майдонларда жойлашган.

Финал чемпионата WorldSkills Russia проходит в дистанционно-очном формате. Тюменская область
Фото предоставлено пресс-службой WorldSkills Russia
Финал чемпионата WorldSkills Russia проходит в дистанционно-очном формате. Тюменская область

Қолаверса, “Келажакка чипта” платформасида келувчилар учун Try-a-skill – “Касбда ўзинингни синаб кўр” махсус масофавий лойиҳа ташкил этилади. Ҳар бир хоҳловчи виртуал экскурсияда иштирок этиши ва компетенцияларда ўз кучларини замонавий онлайн фаоллик ёрдамида синаб кўришлари мумкин.

Финал чемпионата WorldSkills Russia проходит в дистанционно-очном формате. Республика Татарстан
Фото предоставлено пресс-службой WorldSkills Russia
Финал чемпионата WorldSkills Russia проходит в дистанционно-очном формате. Республика Татарстан

Ишнинг глобал усулидаги ўзгаришлар ва рақамли иқтисодиётнинг ўсишини экс эттирувчи трансформация қўшма саъй-ҳаракатлар маҳсулидир. WorldSkills Russia аллақачон янги методикаларни ишлаб чиқаришда илғор ва миллий чемпионатни янги, масофавий очиқ форматда ўтказиш Россия Федерацияси Таълим вазирлиги, Кузбасс ҳукумати, Стратегик ташаббуслар агентлиги (АСИ) ва дунёнинг 50 та етакчи компаниялар ҳамкорлари томонидан қўллаб-қувватланган.

Финал чемпионата WorldSkills Russia проходит в дистанционно-очном формате. Владимир
Фото предоставлено пресс-службой WorldSkills Russia
Финал чемпионата WorldSkills Russia проходит в дистанционно-очном формате. Владимир

Кузбасс – дунёнинг энг катта кўмир кони жойланган ерларидан бири – VIII Миллий чемпионат маркази бўлади. Бу ерда оғир саноат, металлургия корхоналари жойлашган. Бугун Кузбасс фаол равишда ривожланмоқда, заводларда энг юқори жаҳон стандартларига мос келувчи замонавий технолигиялар, илғор механизм ишлари татбиқ этилмоқда. Минтақага юқори даражадаги профессионаллар керак. Шунинг учун миллий чемпионат финалини ўтказиш – ёшларга талаб қиланаётган мутахассисликларнинг барчасини кўрсатиш учун ажойиб имконият.

Финал чемпионата WorldSkills Russia проходит в дистанционно-очном формате. Новосибирск
Фото предоставлено пресс-службой WorldSkills Russia
Финал чемпионата WorldSkills Russia проходит в дистанционно-очном формате. Новосибирск

Чет эллик қатнашчилар ҳам анъанавий тарзда WorldSkills Russia миллий чемпионатига қўшилиш ва таълим олиш ҳамда бир нечта малакалар бўйича мусобақаларда иштирок этиш имкониятига эга. Чемпионат доирасида Евроосиё ҳудудидаги мамлакатлар мусобақа қатнашчилари учун евроосиё синови режалаштирилмоқда.

“WorldSkills Russia кадрларни тайёрлаш комплекс тизимини тузиш, професионал маҳорат бўйича чемпионатларни ташкил этиш ҳамда ўқитишни ўтказиш учун рақамли хулоса яратиш ва ривожида ҳамкор мамлакатлар билан катта ҳалқаро ҳамкорлик тажрибасига эга, - дейди WorldSkills Russia бош директори Роберт Уразов. – Ҳозир биз Евроосиё ҳудудидаги, жумладан, МДҲдаги мамлакатларда кадрларни тайёрлаш тизимига шундай хулосаларни татбиқ этишга кўмаклашмоқдамиз. Бу иш доирасида биз Россия майдонлари, WorldSkills Russia рақамли инфратузилмалари ва ресурслари ҳамда компаниялар ва таълим муассасаларининг ҳамкорлик тармоғига масофавий уланиб, биргаликда машғулотлар ўтказамиз. Бундай ёндашув ишлаб чиқилган технологияларни такомиллаштиришга имкон беради, МДҲ мамлакатлари билан ягона меҳнат бозорини юқори малакали мутахассислар билан биргаликда кўпайтириш ва кейинчалик таъминлашга кўмаклашади”.

Мусобақанинг ўзбек қатнашчилари ва экспертларининг чемпионатда иштирок этиши – мамлакатда ҳаракатни янада ривожлантириш ва WorldSkills Russia томонидан миллий финалда синовдан ўтказилаётган дунёдаги энг илғор амалиёт ва воситаларни ўрта профессионал таълим тизимига татбиқ этиш мақсадида Республиканинг WorldSkills Russia билан ҳамкорлигининг бир қисми.

Профессионал маҳорат бўйича мусобақа ташкил этишдан ташқари, ҳозир WorldSkills Russia ёрдамида бир нечта ташаббус амалга оширилмоқда. Улар орасида мономарказ негизида банд бўлмаган аҳолига хизмат кўрсатиш бўйича WorldSkills Russia стандартларига бўйича профессионал таълим маркази ва малакани баҳолаш марказини ташкил этиш, ишчи касблар бўйича мутахассис ва экспертларни бирлаштириш йўли билан экспертлар уюшмасини тузиш ҳамда ҳар бир алоҳида малака бўйича эксперт тармоғини яратиш.

WorldSkills Russia уже не первый год сотрудничает с представителями из Узбекистана в части развития движения WorldSkills в стране
Фото предоставлено пресс-службой WorldSkills Russia
WorldSkills Russia уже не первый год сотрудничает с представителями из Узбекистана в части развития движения WorldSkills в стране

Республикада профессионал таълим дастурига кейинчалик скилл-паспортларини бериш билан WorldSkills стандартлари бўйича малакани мустақил баҳолаш татбиқ этилмоқда. У жорий йилдан ўрта махсус профессионал таълим тўғрисидаги расмий дипломга тенглаштирилади ва намойиш учун белгиланган имтиҳонларни топширганларга берилади, 2020 йил 1 январдан.

Яқинда WorldSkills Russia ва Ўзбекистон Республикаси Ишчи касбларни ривожлантириш ва оммалаштириш ассоциацияси ўртасида имзоланган битим ҳаракатнинг келажакда кенг миқёсда ёйилишини, шунингдек, Ўзбекистон Республикаси ва Россия Федерациясида касбий таълим сифатини оширишга қаратилган биргаликдаги турли лойиҳаларни назарда тутади. 

WorldSkills Russia запускает новый очно-дистанционный формат обучения Future Skills Camp
Фото предоставлено пресс-службой WorldSkills Russia

Бундан ташқари, WorldSkills Russia миллий мусобақалар ўтказишга ёрдам беради: Қозоғистон ва Россия билан биргаликда республикада ишчи касблар бўйича биринчи Ўзбекистон очиқ чемпионати ўтказилди. WorldSkills, шунингдек, 2021 йили Шанхайдаги касбий маҳорат бўйича ўтказиладиган жаҳон чемпионатида республика шарафини ҳимоя қилувчи Ўзбекистон терма жамоаси таркибини шакллантириш ва уларни мусобақага тайёрлашга ёрдам беради.

WorldSkills Russia томонидан ишлаб чиқилган масофавий очиқ формат катта глобал ўзгаришларга қарамасдан Ўзбекистон билан самарали ҳамкорликни ўша даражада давом эттиришга имкон беради. Масалан, 2020 йил июнь охирида бундай формат Future Skills Camp таълими доирасида синовдан ўтказилган эди. Ўшанда ёш ўзбекистонлик мутахассислар замонавий рақамли иқтисодиёт учун энг истиқболли ўнта касблар бўйича тренингда иштирок этди.

WorldSkills Russia уже не первый год сотрудничает с представителями из Узбекистана в части развития движения WorldSkills в стране
Фото предоставлено пресс-службой WorldSkills Russia
WorldSkills Russia уже не первый год сотрудничает с представителями из Узбекистана в части развития движения WorldSkills в стране

WorldSkills Russia VIII Миллий чемпионати финали доирасида яна ишлаб чиқилган рақамди технологияларни нафақат ўз майдонларида, балки ҳамкор мамлакатлар майдонларида ҳам синовдан ўтказиб маъқуллайди, шундай қилиб уларни такомиллаштиради ва у ёки бу миллий ўқитиш тизимига мослаштиради. Олиш ва кейинчалик WorldSkills Russia “лабораторияларида” яратилган воситаларни кадрлар тайёрлаш ўз миллий тизимида татбиқ қилиш учун мамлакатлар касбий маҳорат бўйича Россия миллий чемпионатларида иштирок этишда юқори қизиқиш билдиришмоқда. Шундай қилиб, WorldSkills Russia амалиётини нафақат миллий, балки глобал даражада ҳам кенгайтиради.

Бу йил ўзаро тажриба алмашиш ва янги технолигияларни ўрганиш учун, жумладан, махсус онлайн дастур бўлади. Уни WorldSkills Russia вакиллари хорижлик ҳамкорлар учун ўтказади ва мусобақа ўтказиш учун рақамли ва онлайн хулосани татбиқ этишга бағишланади.  40 та мамлакат иштирокчилари дастурга мустақил эксперт ва кузатувчи сифатида қўшилади. Дастур доирасида ўтказилади: рақамли ва онлайн технологиялардан фойдаланган ҳолда WorldSkills Russia миллий чемпионати янги форматига бағишланган сессия; мусобақалар бўлиб ўтаётган чемпионатнинг масофавий майдонларига ҳамда мусобақаларни бошқараётган марказларга онлайн тур; масофавий тарзда WorldSkills стандартлари бўйича мустақил баҳолашни ўтказиш тренинги; онлайн тренинг ва мусоқаларни ташкил этиш ва ўтказиш учун саноат ҳамкорлар ва компаниялар билан ўзаро ҳамкорлик тўғрисида business talk; малакаларнинг 7 та асосий блоклари бўйича масофавий ва онлайн мусобақалар моделини татбиқ этиш бўйича сессиялар.

Замонавий шарт-шароитлар кадрларни тайёрлаш профессионал тизимига қарши чиқди. Улар унинг ривожланишида янги, нодир босқичга кўмаклашди. Масофавий ва тақсимловчи форматга нафақат чемпионатлар, балки таълим ва иш жараёнларини ҳам ўтмоқда. Шу тариқа меҳнат бозорида ишга жойлашиш ва иш жойларининг янги моделлари шаклланишига имкон туғдирмоқда. Буларнинг барчасига қўшимча равишда янги воқелик ҳаракатчанлик имкониятини яратмоқда – ахир рақамли форматда бу янада осонлашмоқда. Шу билан бирга кадрларнинг бундай ҳаракатчанлиги ва глобал интеграцияси жаҳон миқёсидаги кўникмалар муҳимдир. Ўзбекистонда WorldSkills ҳаракатини ривожлантиришга оид тизимли иш меҳнат ресурсларини ҳаракатчанлигини оширишга имкон беради. Бунда ягона меҳнат бозори ва МДҲ мамлакатларидаги ягона иш стандартлари ҳам инобатга олинади.  Республика томонидан скилл-паспортларнинг ўрта профессионал таълим тўғрисидаги расмий ҳужжат сифатида тан олиниши – ўқитиш самарали тизимининг шакллантириш йўлида катта қадам ва мамлакатда малакани тасдиқланиши. Масофавий очиқ формат доирасида мусобақада қатнашаётган ўзбекистонлик иштирокчи ва экспертлар оладиган янги усуллар ва технологиялар бу жараёнларни тезлаштиришда ёрдам беради.

Мусобақалар KNAUF, IEK, 1С, Элфорт компаниялари кўмагида бўлиб ўтмоқда.

WorldSkills Russia чемпионати ҳақида батафсил қуйида: https://wsr.online/

Лойиҳа ҳамкори

58
Cовещание Координационного совета и Координационной группы экспертов Евразия прошло 23-26 сентября в г. Алма-Ата

Қозоғистонда “Евроосиё” Координацион кенгашининг 37-мажлиси бўлиб ўтди

199
Қозоғистоннинг Олма-Ота шаҳрида 23-26 сентябр кунлари МДҲ мамлакатларининг аэронавигация хизматлари провайдерларини бирлаштирувчи “Евроосиё” Координацион кенгаши ҳамда Координацион экспертлар гуруҳининг 37-мажлиси бўлиб ўтди.

Тадбирда Озарбайжон, Арманистон, Беларус, Қозоғистон, Қирғизистон, Россия, Тожикистон ва Ўзбекистон провайдерлари ва ушбу соҳадаги саноат корхоналари вакиллари ҳамда Халқаро фуқаро авиацияси (ICAO), Халқаро ҳаво транспорти ассоциацияси (IATA) ва Давлатлараро авиация қўмитаси (МАК) делегатлари иштирок этишди.

“Евроосиё” КК аъзоси бўлган аэронавигацион корхоналар ўз фаолиятлари ҳақида 2019 йилнинг апрел ойида бўлиб ўтган сўнгги мажлисдан буён ўтган даврга доир ҳисоботлар тақдим этишди. Шунингдек, Экспертлар координацион гуруҳи фаолияти ҳисоботи тингланди ва қўшма лойиҳаларни амалга ошириш истиқболлари муҳокама қилинди. Ундан ташқари ҳаво транспортини ташкиллаштириш борасида халқаро ҳамкорликни чуқурлаштириш имкониятлари белгилаб олинди.

Тадбир доирасида “Евроосиё” ККда раислик вазифаси Россия Федерациясининг “Ҳаво ҳаракатини ташкил қилиш давлат корпорациясидан” Қозоғистон Республикасининг "Казаэронавигация" давлат корхонасига топширилди.

Мажлисда “ҲҲТҚ Давлат корпорацияси” бош директори Игор Моисеенко “Евроосиё” ККнинг Россия раислик қилган даври 2016 – 2019 йиллардаги фаолияти якунлари ҳақида ҳисобот берди. Шунингдек, Моисеенко ташкилотнинг узоқ муддатли ривожланиш истиқболидаги устувор йўналишларни ҳам белгилаб берди. ҲҲТҚ раҳбари Россияда ҳаво ҳаракати ҳажмида содир бўлган  ўзгаришлар, ҳаво ҳаракати бошқариш марказларини йириклаштиришда эришилган муваффақиятлар, парвозлар юқори интенсивлиги даврида уларнинг доимийлигини ва хавфсизлигини таъминлаш, Саратовда Гагарин аэропортини ишга тушириш ҳамда Шереметьево аэропортида учинчи қўниш йўлагини ишга тушириш ҳақида айтиб берди.

Ундан ташқари, Игор Моисеенко Россия ҳаво ҳаракатини ташкиллаштириш Ягона тизимини замонавийлаштириш, кадрлар тайёрлашдаги устувор масалалар борасида батафсил тўхталиб ўтди. ҲҲТҚ раҳбари, шунингдек, учувчисиз ҳаво аппаратларни ва тизимларини ягона ҳаво ҳудудига киритишда тажриба алмашиш муҳим ўрин тутишини айтиб ўтди.

Таклиф қилинган меҳмонлар ва делегатлар мезбон "Казаэронавигация" ДК ва унинг раҳбари Азат Бектуров томонидан тадбир юқори даражада ташкиллаштирилганини қайд этишди. Кенгаш охирида КК ва КЭГнинг 38-мажлиси 2020 йилнинг баҳорида бўлиб ўтиши белгилаб олинди.

Мақола тижорий асосда чоп этилди.

199

Тоғли Қорабоғни миналардан тозалаш истиқболлари

98
(Янгиланган 22:07 24.11.2020)
Тоғли Қорабоғнинг яқинда жанговар ҳаракатлар кечган зонаси ва бошқа ҳудудлари юзлаб квадрат километр майдонлар босқичма-босқич портловчи моддалардан тозаланиши сингари ўта катта маблағ талаб қилувчи ишларини кўзда тутади

Тоғли Қорабоғнинг яқинда жанговар ҳаракатлар кечган зонаси ва бошқа ҳудудлари юзлаб квадрат километр майдонлар босқичма-босқич портловчи моддалардан тозаланишини кўзда тутади. Бу улкан ресурслар(миллионлаб доллар)ни ҳамда хавфли ерларни хўжалик айланмасига киритиш учун ўнлаб йиллар давомида олиб бориладиган машаққатли ишларни талаб этади.

Мина майдонлари, портламаган ўқ-дорилар ва қўлбола портловчи ускуналар можародан кейинги ҳар қандай ҳудуд учун асосий муаммо саналади. Доимий равишда ўта хавфли таҳдид мавжудлигининг энг сўнгги мисоли - бу 23-ноябр куни Мадагиз қишлоғи яқинида Озарбайжон, Россия Федерацияси ҳарбий хизматчилари ва тан олинмаган Тоғли Қорабоғ республикаси Фавқулодда вазиятлар вазирлиги ходимларининг портлатилиши бўлди. Можаро зонасида бундай хавфлар тинчликпарварларга, сапёрлар ва қутқарувчиларга ҳар куни чанг солади.

Кеча Ереван шаҳрининг аэродромларига Россия мудофаа вазирлигининг миналардан тозалаш халқаро марказининг 100 дан ортиқ ҳарбий хизматчилари, шунингдек, 13 та ҳарбий ва махсус техника юборилди. Муҳандислик бўлинмалари бугун Ереван - Горис - Степанакерт йўналиши бўйича юриш қилмоқда. Сапёрларнинг етакчи бўлинмалари 23 ноябрдан Тоғли Қорабоғдаги ҳудудлар, йўллар ва объектларни миналардан тозалашга киришган. Устувор вазифаси - дислокация (жойлашув, ҳаракатланиш) нуқталари, тинчликпарварларнинг постлар ўртасидаги ҳаракатланиши, ва айрим инфратузилма объектларида миналардан тозалаш ишларини тезкор равишда амалга ошириш.

Ҳудудларнинг фақат биттасида россиялик сапёрлар 30 га яқин танкга қарши миналарни зарарсизлантиришди. Қоидага кўра, топилган ўқ-дорилар махсус полигонда ёки жойнинг ўзида портлатиш методи билан йўқ қилинади. Россия Федерацияси Қуролли Кучлари Халқаро миналардан тозалаш маркази мутахассислари мураккаб ва қизғин ишларга Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг миналарга қарши фаолият стандартларига мувофиқ равишда тайёргарликдан ўтганлар. Улар энг сўнгги ишлаб чиқарилган ускуналар - мина изловчи ИМП-С2, "Уран-6" робототехника мажмуалари билан қуролланганлар. Замонавий қидирув ва ҳимоя воситалари Тоғли Қорабоғда рус ҳарбий хизматчилари саломатлиги ва ҳаёти учун хатарларни камайтиради, лекин истисно этмайди.

Миссиянинг мурракаб жиҳати

Замонавий локал ва минтақавий можаролар жанговар ҳаракатларнинг перманент характери ва миналаштирилган майдонлар, портловчи тузоқлар, йўл бўйида жойлаштириладиган бомбалар ва бошқа "сюрпризлар"дан - бевосита оператив зона ва унга туташ ҳудудларда кенг қўлланилиши билан ажралиб туради. Тактик жиҳатдан текширилган, зич, эшелонлашган мудофаани яратиш учун кўп сонли қўшин (масалан, юз километрлик фронт чизиғида) ва ресурсларга эга бўлмаган ҳолда, можаро иштирокчилари бўлинмалар ва ҳарбий техникани алоҳида секторларга тўплашади ва "туйнукларни" миналар майдонлари билан беркитадилар.

Қорабоғда асосан Совет даврида ишлаб чиқарган миналардан фойдаланилган - булар танкларга қарши ТМ-62, пиёдаларга қарши ПМН-2 миналари.

Шу билан бирга, уларнинг жойлашув харита-схемалари шошилинч равишда апил-тапил ишлаб чиқилади ва кейинчалик кўпинча йўқолиб кетади.

Эҳтимолки, янги миналардан иборат далалар ва "кенгайтмалар"ни можаро томонлари ҳеч бир муаммосиз йўқ қилишар. Аммо узоқ йиллардан буён давом этиб келаётган қарама-қаршилик туфайли минтақадаги барча мина майдонлари жойлашуви аниқ жойини ҳеч ким билмайди. 

Жанговар вазиятда портламай қолган ёки жанговар ҳолатда ташлаб қўйилган артиллерия снарядлари бу алоҳида муаммо. Қорабоғ ерларида минглаб портловчи предметлар бор. Шу сабабли, Россиялик сапёрларнинг ўнлаб йиллар давомида олиб борган машаққатли меҳнати, БМТ ва бошқа гуманитар ташкилотларнинг ресурсларини фаол жалб этилиши - ҳудуд уруш ҳолатидан чиқишининг минимал шартларидан саналади.

Аввалроқ, Озарбайжон ҳудудларини миналардан тозалаш бўйича миллий агентлиги (ANAMA) раҳбари Газанфар Аҳмедов, Қорабоғдаги Боку назорати остига ўтган ҳудудларнинг миналардан тўлиқ тозаланиши ўн йилдан ортиқ вақтни талаб қилиши ҳақида айтганди. Сурияда Арманистоннинг 83 кишидан иборат гуманитар миссияси 20 гектарга яқин майдонни 2019 йилнинг олти ойида миналар, снарядлар, авиа-бомбалар ва қўлбола портловчи қурилмалардан тозалаган эди. Абхазия ва Жанубий Осетия ҳудудларини миналардан тозалаш бўйича урушдан кейинги кўп йиллик тажриба (бу эрда ҳали ҳам саперлар қилиши лозим бўлган ишлар жуда кўп) ҳам Қорабоғда амалга оширилиши лозим бўлган вазифаларнинг глобал миқёсини тасдиқламоқда.

Бирлашган ҳаракатлар

БМТнинг Миналардан тозалаш масалалари бўйича хизмати (UNMAS) фақатгина ўтган йилнинг ўзида 19 мамлакатда (жумладан, Ироқ, Афғонистон ва Сурияда ҳам) тахминан 495 млн доллар сарфлаган. Эҳтимол, ушбу маблағларнинг бир қисми Тоғли Қорабоғ ҳудудини миналардан тозалашга йўналтирилар.

UNMAS маълумотларига кўра, миссия бу ерда декабр бошида жойлаша бошлайди. Мутахассислар, аввало тоғ-ўрмон ҳудудидаги мураккаб бир шароитда амалга ошириладиган ишлар ҳажмини баҳолайдилар. Эҳтимол, сапёрларнинг халқаро миқёсдаги ҳамжиҳатликдаги саъйи-ҳаракатлари қочқинларнинг ушбу регионга можародан кейинги қайтишини тезлаштиришга имкон беради.

Шунингдек, БМТ Бош котиби Антонио Гутеришнинг позицияси - яъни ўт очишни тўхтатиш келишуви гуманитар ташкилотларга можаро оқибатида жабр кўрган тинч аҳолига ёрдам бериш имкониятига йўл очишини ва Тоғли Қорабоғда Россия билан ҳамкорлик қилишга ва ўзаро ҳамкорликка тайёрлиги бўйича айтилган фикрлари ҳам анча умидбахш кўринмоқда.

98