Президент Афганистана Ашраф Гани и Президент Узбекистана Шавкат Мирзиёев во время подписания соглашения о сотрудничестве

Ашраф Ғани Ўзбекистонда: хавфсизлик, экспорт ва совғалар

845
(Янгиланган 19:36 06.12.2017)
Ўзбекистонга Афғонистон президенти Ашраф Ғани расмий ташриф билан келди. Ушбу ташриф натижаларини Sputnik мухбири ўрганиб чиқди

ТОШКЕНТ, 6 дек — Sputnik, Антон Курилкин. Афғонистон президенти ўзининг шимолий қўшниси — Ўзбекистонга расмий ташрифини амалга оширди. Уч кунлик ташриф дастури доирасида Афғонистон раҳбари Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев билан музокара ўтказди.

Республиканинг ишлаб чиқариш саноати билан танишиб чиқди. Шунингдек, Бухорога бориб, у ерда маҳаллий талабалар билан мулоқот қилди.

Ярим миллиардлик ўзбек экспорти

Ярим фуқаролик уруш натижасида тилка пора қилинаётган Афғонистон — унинг асосий экспорт маҳсулоти опиум ва героиндир — бу аксарият қўшни давлатларининг бош оғриғи ҳисобланади.

Нотинч қўшничиликдан ташқари Ўзбекистон учун террорчилик долзарб муаммо бўлиб қолмоқда. Афғонистондаги беқарорлик шароит туфайли у ерда террорчилар паноҳ топишган, масалан Ўзбекистон ислом ҳаракати.

Расмий Қобул айни пайтда мамлакатда тартиб ўрнатишга умид қолдирмаяпти ва бу борада ўзининг имкониятларини етарлича баҳоламоқда. Афғонистон иқтисодиётини ва инфратузилмасини тиклаш ва аҳоли турмуш даражасини ошириш мақсадида бошқа мамлакатлардан ёрдам сўрашни давом этмоқда.

Тошкент ҳарбий ҳаракатларга аралашмаяпти. Сўнгги бир неча йиллар давомида қўшни мамлакатда бир неча инфратузилма лойиҳаларини амалга оширди. Ҳайратондан Мозори-Шарифгача темир йўли тармоғини қуриб берди. Электр энергиясини етказиб беришни ташкил қилди, ўзбекистонлик муҳандислари чегарадан Қобулгача электр узатиш линиясини ўрнатишди.

Бироқ, сўнгги беш йил ичида мамлакатлар ўртасида ташқи савдо айланмаси пасайиб кетди: агар 2014 йилда 600,9 миллион долларни ташкил этган бўлса, 2015 йилга бориб бу кўрсаткич чоракка — 444,5 миллион долларгача камайди.

Ушбу қийматннинг аксарият қисми ўзбек экспорти ҳисобига тўғри келади — Афғонистон расмий равишда деярли ҳеч нарса сотмайди.

Масалан, мамлакатнинг савдо баланси шундай бўлган: 600,1 миллион доллар — ўзбек маҳсулотлари, 800 минг доллар — афғон маҳсулотлари.

"Сўнгги йиллардаги Афғонистон савдо-сотиқнинг 25 фоизга камайиши мамлакатлар ўртасида алоқалар совуши натижасида эмас, балки мамлакат ички муаммоларига боғлиқ бўлган", — дея таъкидлади Sputnik Ўзбекистон таҳририятига Евроосиё таҳлилий клуб раҳбари Никита Мендкович.

"2013-2014 йиллардаги савдо билан боғлиқ қийинчиликлар ташқи иқтисодий сабабларга боғлиқ эди: гап хорижий ҳарбий қўшинларини киритилиши ҳақида бўлиб, Афғонистондаги президентлик сайлови натижалари бўйича зиддиятлар ривожланаётган маълум сиёсий инқирозга боғлиқ бўлди ва ундан сўнг Афғонистонда вазият ёмонлаша бошлади", — деди эксперт.

Келгусида Тошкент ва Қобул ташқи савдо айланмасини 1,5 миллиард долларга етказиш режалаштирилган — бу ҳақда 2016 йил январда Ташқи ишлар вазири Абдулазиз Камилов ташрифи давомида битим имзоланганди. Ўша вақтда Ўзбекистон ташқи ишлар вазири Афғонистон етакчисига Тошкентга келиш таклифномасини тақдим этганди.

Президентлар нима ҳақида гаплашишди

Ашраф Ғани Ўзбекистонга 4 декабрь душанба куни кеч пайт келди. Шунинг учун расмий тадбирлар келгуси кунда бошланди. 5 декабрь куннинг биринчи ярмида Ғани Мустақиллик ва эзгулик монумент пойига гул қўйди ва президент Шавкат Мирзиёев билан музокара ўтказиш учун борди.

Икки томонлама музокаралар якунида умумий ҳисобда 20 та ҳужжат имзоланди. Ҳужжатлар кўлами — хавфсизлик бўйича қўшма комиссиясини тузишдан бошлаб электр тармоқ линиялар ва темир йўл қурилишигача. Шунингдек ўзбек-афғон қўшма корхонасини ташкил этиш бўйича келишувга эришилди. Бироқ лойиҳанинг амалга ошириш тафсилотлари, ҳаражатлари ва муддатлари аниқланмаган.

Бундан ташқари, ярим миллиард долларлик 40 та савдо шартномалар имзоланди. Барча шартномалар ўзбек экспортига тааллуқлидир: Тошкент Қобулга электр энергияси, қишлоқ хўжалик маҳсулотлари, дори-дармон, қурилиш материаллари ва транспорт воситаларини сотади.

"Жанубий қўшнининг мамлакат ичидаги вазиятда бу битимларни имзоланиши — афғон дипломатиясининг муваффақиятидир", — деди Никита Мендкович.

Тошкент шу ўринда ўз маҳсулотлари учун янги бозорларни очилишига манфаатдордир. Инфратузилма лойиҳаларини амалга ошириш эса биринчи навбатда иқтисодий манфаат ҳисобланади.

Made in Uzbekistan маҳсулотлари афғон томонининг қизиқишини уйғотмоқда. Ташриф дастурида Тошкентдаги қишлоқ хўжалиги техникаси заводига ташриф тасодифий эмас эди. У ерда Абдулла Орипов барча маҳсулотни кўрсатиб берди.

Ғани нафақат ўзбек саноати ишлаб чиқариш маҳсулотларини нафақат кўришга муваффақ бўлди, балки унга айримларини совға сифатида тақдим этилди — самимий дўстлик нишони сифатида Ўзбекистонда ишлаб чиқарилган 25 та "Isuzu" автобуслари ва 3 та "New Holland" тракторини жанубий қўшнига совға сифатида тақдим этилди.

Ташрифнинг учинчи куни, 6 декабрь куни Ашраф Ғани Бухорога жўнаб кетди. Олий мартабали меҳмонни Ўзбекистон ҳукумати раҳбари ва Бухоро вилояти ҳокими Ўктам Барноев кутиб олди.

Афғонистон президенти Бухоро давлат университетида профессор-ўқитувчилар ва талабалар билан учрашди ва улар олдида маъруза қилди.

Куннинг иккинчи ярмида президент Муҳаммад Ашраф Ғани бошчилигидаги делегация аъзолари Бухоронинг диққатга сазовор жойларини зиёрат қилди.

845
Мавзу:
Ашраф Ғанининг Ўзбекистонга ташрифи (17)
Рабочий демонстрирует продукцию завода

Иккита цемент заводида газ босимининг пасайиши сабаб ишлаб чиқариш тўхтатилди

72
“Қувасойцемент” АЖ ва “Оҳангаронцемент” АЖ газ босимининг пасайиши сабаб цемент ишлаб чиқаришни тўхтатди. Улар маҳсулоти ўтган ҳафтада фонд биржа рўйхатига олинмади.

ТОШКЕНТ, 1 дек — Sputnik. “Қувасойцемент” ва “Оҳангаронцемент” компаниялари газ босимининг пасайиши сабаб цемент ишлаб чиқаришни тўхтатди. Бу ҳақда Мополияга қарши курашиш қўмитаси матбуот хизмати хабар қилмоқда.

Таъкидланишича, газ босимининг пасайишига ҳаво ҳароратининг кескин пасайиши ва аҳолининг газга бўлган эҳтиёжининг ошиши сабаб бўлган. Бунинг оқибатида эса  “Қувасойцемент” АЖ ва “Оҳангаронцемент” АЖ томонидан цемент ишлаб чиқарилиши тўхтатилган. Шу боисдан иккала ишлаб чиқарувчининг цемент маҳсулоти ўтган ҳафтада фонд биржа рўйхатига олинмаган.

Хабарда ёзилишича, бўлиб ўтган савдоларнинг ўртача кунлик ҳажми 30 минг тоннани ташкил этган бўлса, бу аввалги савдолар нисбатан 46 минг тоннани белгилаган бўлиб, бу фоиз кўрсаткичида 34 % камайганлигини кўрсатмоқда.

Сотилган цемент ҳажми 141 минг 919 тоннани ташкил этган бўлиб, бу аввалги ким ошди савдосида сотилган цемент ҳажмидан 68 минг 456 минг тоннага камдир.

Савдо ҳажмининг ҳам пасайиши, унинг нархининг ошишига олиб келган. Ҳафта бошида 1 кг цемент 512 сўм бўлган бўлса, ҳафта охирида у 539,1 сўмгача (ёки 5% га) кўтарилган.

“Мазкур ҳолат савдо иштирокчиларнинг камайишига ҳам ўз таъсирини аямади: яъни улар 1054 дан 817 нафарга камайган бўлса, харидорлар ҳам 556 нафардан 373 нафаргача камайганини кузатиш мумкин”, - дейилган хабарда.

Эслатиб ўтамиз, аввалроқ бош вазир ўринбосари Сардор Умурзаков экспортчи корхоналарга газ ва электр энергияси узлуксиз етказилиши бўйича топшириқ бергани хабар қилинган эди.

72
Флаги Евросоюза у здания штаб-квартиры Европейской комиссии в Брюсселе

Европа комиссияси Ўзбекистонга муддатидан олдин “GSP+” мақомини берди

99
(Янгиланган 16:18 01.12.2020)
Қарор тасдиқланиши билан Ўзбекистон ишлаб чиқарувчилари ЕИ мамлакатларига экспорт қилишлари мумкин бўлган товар позицияларининг сони 6200 гача ошади.

ТОШКЕНТ, 1 дек — Sputnik. Европа комиссияси Ўзбекистонга “GSP+” Преференциялар бош тизими бенефициари мақомини бериш тўғрисида муддатидан олдин қарор қабул қилди. Бу ҳақда Инвестициялар ва ташқи савдо вазирлиги хабар қилмоқда.

Тегишли ҳужжат ЕИ Комиссияси раиси Урсула фон дер Ляйен томонидан имзоланди.

Таъкидланишича, қарор Европа комиссияси мониторинг гуруҳларининг Ўзбекистон инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш, меҳнат стандартларига риоя қилиш, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва самарали бошқарув соҳасидаги 27 халқаро конвенция талабларини бажараётгани тўғрисидаги ҳисоботлари асосида қабул қилинди.

“Ўтказилган таҳлилларга асосланиб, Европа комиссияси Республикамиз “GSP+”да иштирок этиш мезонларига мувофиқ келиши тўғрисидаги хулосага келди ва уни ушбу тизимнинг бенефициарлари рўйхатига киритишни таклиф қилди”, - дейилган хабарда.

Мазкур қарор энди кўриб чиқиш ва тасдиқлаш учун Европа Кенгаши ва Европа парламентига ҳавола этилади. Қарор тасдиқлангандан сўнг Ўзбекистон ишлаб чиқарувчилари ва экспортчилари ўз маҳсулотларини Европа бозорига экспорт қилишда бир томонлама тариф имтиёзларидан фойдаланишни бошлашлари мумкин бўлади. Шунда, Ўзбекистон ишлаб чиқарувчилари ЕИ мамлакатларига экспорт қилишлари мумкин бўлган товар позицияларининг сони 6200 гача ошади.

Вазирлик мамлакатнинг “GSP+” бенефициари мақомини олиш экспортнинг барқарор ўсиши ва диверсификацияси учун мустаҳкам пойдевор яратиши, ЕВ  мамлакатлари билан ўзаро манфаатли савдо муносабатларининг тез суръатлар билан ривожланишига хизмат қилишини таъкидлаган.

Эслатиб ўтамиз, апрель ойида президент Шавкат Мирзиёев Европа Иттифоқи бозорлари учун “GSP+” мақомини олиш вазифасини қўйган эди. Ўзбекистон июнь ойида бенефициар мамлакат мақомини олиш учун расмий талабнома юборган эди.

99
Теглар:
экспорт, Европа Иттифоқи, Еврокомиссия, Ўзбекистон
Во Франции 300-килограммового мужчину вытащили из дома

Францияда 300 кг вазнли эркак кран ёрдамида уйдан олиб чиқилди

48
Францияда қутқарувчилар квартирадан 300 килограмм вазнли эркакни олиб чиқиш учун қурилиш кранидан фойдаланишди.

ТОШКЕНТ, 1 дек — Sputnik. Франциянинг жанубидаги Перпиньян шаҳрида қутқарувчилар қурилиш крани ёрдамида квартирадан 300 килограмм вазнли эркакни олиб чиқишди, деб хабар берди France3 Occitanie телеканали.

Октябр ойи охирида, ортиқча вазнга эга бўлган фуқаро бир йилдан буён ўз хонадонидан чиқа олмаётгани, унинг адвокати ички ишлар вазири Жералд Дарманенга мурожаат қилгани ҳақида хабар берилган эди. Ален исмли киши 2019 йил июлидан бери шаҳар мэриясидан ёрдам кутмоқда. Ўша вақтда эркак йиқилиб, тос суягини синдириб олган эди.

Сешанба куни қутқарув операциясига 50 га яқин одам - полиция ходимлари, ўт ўчирувчилар, шифокорлар ва шаҳар мэрияси вакиллари жалб қилинди. Алена уйи жойлашган тор кўчада жойлашгани туфайли операцияни мураккаблашди. Фасадни қисман олиб ташлаши эвазига квартиранинг деразаси кенгайтирилди. Уйда истиқомат қилувчилар вақтинча эвакуация қилинди.

Деразагача кўтарилган кран ёрдамида Ален махсус контейнерга жойлаштирилди. Ерда эса контейнер тез ёрдам машинасига жойлаштирилди. Эркак Монпельедаги касалхонага олиб келинди.

Тиббий кўрик ва керакли даволанишдан сўнг, Ален ортиқча вазнга эга одамлар учун Тулузадаги ихтисослаштирилган марказга жойлаштирилади.

48