Генеральный консул Рустам Исмаилов

Мигрантлар, талабалар ва бизнес форум: Ўзбекистон ва Узоқ Шарқни нима бирлаштиради

371
Ўзбекистоннинг Узоқ Шарқдаги бош консули Рустам Исмоилов мамлакатнинг Узоқ Шарқ федерал округи билан ҳамкорлик режалари ҳақида гапириб берди.

ТОШКЕНТ, 27 мар - Sputnik. Март ойида Россиянинг Владивосток шаҳрида  Ўзбекистоннинг Узоқ Шарқдаги илк бош консулхонаси ўз фаолиятини бошлади. Янги дипломатик ваколатхона раҳбари Рустам Исмоилов РИА Новости ва Sputnik Ўзбекистонга берган интервьюсида биринчи даражали вазифалар ва мигрантларни қайси муаммолар ташвишлантириши ҳақида сўз юритди.

- Бош консулхона яқиндагина ўз фаолиятини бошлади. Консулхона аллақачон тўлиқ ишга туширилдими, фуқаролар қабул қилиняптими? Штатда неча киши ишлайди?

- Ҳозирча уч кишимиз. Яна 2-3 нафар ходим келишини кутяпмиз. Лекин ҳозирда ҳам ҳар куни тўлиқ режимда фаолият кўрсатяпмиз. Фуқароларни қабул қилиш кунлари - душанба, чоршанба, жума соат 10:00 дан 17:00 гача, сешанба ва пайшанба кунлари эса бошқа тадбирларга ажратилган. Ҳозирча ҳаммасига улгуряпмиз, бироқ ташриф буюрувчилар оқими кўпайса, албатта, қабул қилиш соатларини қўшамиз.

- Узоқ Шарқ олисда жойлашган ҳудуд ва бу ерда ишлаётган мигратларнинг асосий муаммоси бирор-бир консуллик муаммоларини ҳал қилишда Новосибирскка боришларига тўғри келишидан иборат эди. Ҳозирда ўзбекистонликлар билан ишлаш қандай йўлга қўйилади?

- Барчангизга маълумки, Ўзбекистоннинг Владивостокдаги бош консулхонаси икки президент: Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев ва Россия Федерацияси президенти Владимир Путиннинг сиёсий интилиши туфайли очилди. Москва ва Новосибирск шаҳарларидан ташқари Санкт-Петербург ва Екатеринбургда дипломатик ваколатхона бор. Эндиликда Владивостокда ҳам ўз фаолиятини бошлади. Қозон ва Ростов-на-Дону шаҳарларида ҳам дипломатик ваколатхоналар очилиш арафасида. У ерда ташкилий масалалар билан шуғулланувчи ходимлар тайинланган. Тез орада бу консулхоналар очилиши кутилмоқда.

Биз 2018 йил декабрь ойида Владивостокдаги консулхона биноси таъмирланаётган вақтда дипломатик ваколатхона манзили ва телефон рақамимни расмий равишда эълон қилган эдик (Ўзбекистон ТИВ сайтида – Таҳр.). Декабрь ойидан буён менга қўнғироқ қилишади, телефон орқали маслаҳат беришим мумкин бўлган саволларга жавоб бераман. Ишлар олиб борилмоқда. Умид қиламанки, бу интервью Узоқ Шарқ федерал округида (УШФО) истиқомат қилаётган Ўзбекистон фуқароларига ушбу маълумотни етказишда фойдали бўлади.

- Узоқ Шарқда бўлиб турган ватандошларингизнинг умумий сони тўғрида маълумотларга эгамисиз?

- Владивостокда яқиндан бошлаб фаолият кўрсатаётганимиз сабабли бизда ҳозирча Приморск ўлкасининг ваколатли органларининг норасмий маълумотлари бор. Унга кўра, айни дамда Приморьеда Ўзбекистоннинг 60-70 мингга яқин фуқароси бор, улардан 20-25 фоизининг ҳужжати бор. Яъни патент, вақтинча бўлиб туриш рухсатномаларига эгалар. Қолган 80 фоизи -  кимдир ҳужжат расмийлаштирмоқда, кимдир, афсуски, ноқонуний равишда бўлиб турибди. Булар ҳаммаси ваколатли органлар – ИИВ, миграция бошқармаси маълумотлари.

- Бош консулхонага мурожаат қилаётган мигратларни биринчи навбатда қайси муаммолар ташвишлантиради?

- Аксарият мигрантларимиз –ҳужжатлари, паспортларининг муддати амал қилиш муддати тугаганлар, баъзилар эса умуман бирор-бир ҳужжатга эга эмас. РФ фуқаролигини қабул қилганлар, бироқ мамлакат фуқаролигидан процессуал тартибда воз кечмаганлар ҳам мурожаат қилишади. Шунингдек, улар бошқа фуқаровий масалаларни ҳал қилишни сўраб мурожаат қилишади.

- Ўзбекистон ва Узоқ Шарқ ўртасида биринчи навбатда қайси соҳаларда ҳамкорликни йўлга қўйиш режалаштирилмоқда?

- Ўзбекистон Республикаси фуқароларини Узоқ Шарқ федерал округидаги ҳуқуқ ва манфаатлари ҳимоя қилишдан ташқари, бизнинг вазифамиз савдо-иқтисодий муносабатларни ривожлантириш ва илм-фан, туризм, Ўзбекистон ва РФ ОТМлари ўртасидаги ҳамкорлик, ўқитувчилар, тажриба алмашиш соҳасида ҳамкорликни йўлга қўйишдан иборат.

- Минтақада ўз фаолиятлари йўлга қўймоқчи бўлган компания ва ишлаб чиқарувчилар билан аллақачон аниқ келишувларга эришилганми?

- Биз эндигина очилдик, бу масала бўйича ҳозирча аниқ маълумотларимиз йўқ, лекин Ўзбекистондан бу ерда қуруқ ва ҳўл мева етказиб берилишини биламиз. Бу номунтазам хусусиятга эга, чунки Узоқ Шарқ олисда жойлашган. Машиналар бу ерга товар олиб келиши учун 10-15 кун лозим бўлади, шунинг учун тез бузиладиган маҳсулотларни бу ерга олиб келиш фойда бермайди. Ҳозирда қуруқ мева ва тўқимачилик маҳсулотларини етказиб бериш имкониятларини кўриб чиқмоқдамиз.

- УШФО делегациясининг Ўзбекистонга ёки мамлакат ҳудудлари делегациясининг  УШФОга ташрифи режалаштирилганми?

- Бош консулхона очилиш маросимига Ўзбекистоннинг Москвадаги дипломатик ваколатхонаси делегацияси ташриф буюрди ҳамда Ўзбекистонинг Россия пойтахтидаги бош консули, элчининг савдо-иқтисодий масалалар бўйича маслаҳатчиси ва савдо-иқтисодий бўлим раҳбари келишди. Бизнес доиралари, туристик компаниялар билан учрашув ўтказилди, уларга савдо-иқтисодий имкониятлар ҳақида ролик намойиш этилди. Биз фикр алмашдик ва кейинчалик ҳамкорлик қилишни режалаштирмоқдамиз.

- Сизнингча, жўғрофий жойлашуви ва ишлаб чиқариш тузилишини ҳисобга олган ҳолда қайси соҳаларда ҳамкорлик қилиш жуда истиқболли бўлади?

- Бу йўналишларни бизнесменлар билан учрашгандан сўнг, уларнинг мақсад ва манфаатларидан келиб чиққан ҳолда муҳокама қилиш лозим. Айтиб ўтганимдек, ҳозирча Узоқ Шарқ бозорида фақат мева, қуруқ мева ва тўқимачилик маҳсулотлари мавжуд. Лекин Ўзбекистон бугунги кунда ривожланиб боряпти, мамлакатимизда бизнес форумлар ўтказиляпти, ва биз ушбу форумларга Узоқ Шарқ тадбиркорларини таклиф қиламиз. Шунингдек, келажакда бу ерда ҳам турли тадбирлар ўтказишни режалаштирганмиз. Ҳозирча бу биз учун янги бозор. Биз алоқа қилиш йўлларини қидирамиз.

- Янги лавозимда сизнинг биринчи даражали вазифа ва режаларингиз қанақа?

- Яқин келажакдаги режаларимиз – умуман Узоқ Шарқ ёки Приморск ўлкаси тадбиркорлик вакиллари билан бизнес форум ташкил этиш. Шунингдек, туристик имкониятимиз намойиш қилиш ва талабалар ва ўқитувчилар ҳайъати алмашишни ташкиллаштириш устида ишлашни режалаштирмоқдамиз. Умуман олганда, мамлакат ҳудудлари ва УШФО ҳудудлари ўртасидаги ҳамкорлик ва яқин мулоқотни ривожлантириш ниятидамиз. Бизнинг глобал вазифамиз эса – бу Узоқ Шарқда истиқомат қилаётган ватандошларимизнинг ҳуқуқ ва манфаатларини ҳимоя қилиш.

- УШФОнинг барча минтақасини, жумладан, янги – Бурятия ва Байкалорти ўлкасига ҳам қамраб олишни режалаштирганмисиз?

- Афсуски, йўқ. 2017 йилда бош консулхона очиш масаласи кўриб чиқилганда УШФОнинг тўққизта субъекти белгилаб олинган, шунинг учун ҳозирча консуллик округига фақат улар киради.

- Узоқ Шарқ минтақалари билан ишни қандай йўлга қўясиз?

- Хабаровск ўлкасига ташриф буюришга улгурдик. У ерда минтақа ташқи иқтисодий вазири, бизнесменлар, туристик фирмалар, талабалар, профессор-ўқитувчилар ҳайъати, тиббиёт олийгоҳи ва Хабаровск ўлкаси техника олийгоҳи раҳбарлари билан учрашдик. Шунингдек, бошқа минтақаларга ҳам ташриф буюришни режалаштирмоқдаман.

- Яқин кунларда УШФОнинг қайси минтақа раҳбари билан учрашиш ниятидасиз?

- Яқин кунларда Еврей автоном вилояти раҳбари билан учрашини режалаштирганман. Кейинчалик Сахалин, Ёқутистон, Магадан вилояти ва Чукотка раҳбарлари билан учрашаман. Узоқ Шарқнинг барча минтақаларида бўлиб, уларнинг раҳбари билан яқиндан танишиб, бизнес учрашувлар ўтказиш ва имкониятларимизни намойиш қилишни режалаштиряпмиз.

- Осиё мамлакатлари дипломатик ваколатхоналаридаги ҳамкасбларингиз билан ҳамкорлик қилишни режалаштиряпсизми?

- Биз аллақачон танишиб олганмиз ва ҳозирда мулоқот қилиб турамиз. Шунингдек, албатта, бирор-бир икки томонлама учрашув ташкил этишни режалаштирмоқдамиз.

- Минтақада мигрантлар билан ишлаш ёки мамлкатнинг маданий меросларини тарғиб қилишга қаратилган ўзбек жамоат ташкилотлари қай даражада ривожланган?

- Мен бу ерда икки диаспорани биламан, лекин аслида улар кўпроқ.  Уларнинг вакиллари билан мулоқот қиламиз – улар асли ўзбекистонликлар. Бу ерда улар жуда катта ишларни амалга оширишмоқда: мигрантларимизга кўчиб келгандан сўнг кўникишларига ёрдамлашишади, рус жамиятига қўшилишига кўмаклашишади, турли ижтимоий муаммоларни ҳал қилишда ўз ёрдамларини аяшмайди.

- Улар қанақа тадбирлар ўтказишади?

- Диаспоралар Приморьеда 5-6 йил давомида Наврўз айёмини нишонлаб келишаётганликларини биламан: концерт дастурини ташкиллаштиришади, миллий таом – ош, кабоб тайёрлашади, эстрада юлдузлари, артистларни таклиф қилишади. Диаспора фаолларини Приморье ўлкаси администрациясида ва шаҳар администрациясида яхши танишади.

- Талабалар алмашиш борасида аниқ режалар борми? Ҳозирда бу ерда қанча ўзбекистонлик талаба таҳсил олади?

- Бизнинг маълумотларга кўра, Узоқ Шарқ федерал университетида  500 нафарга яқин талаба, Владивосток давлат иқтисодиёт ва хизмат университетида 200 нафарга яқин талаба таҳсил олади. Биз улар билан аллақачон учрашиб, мулоқот ўтказдик. Уларга бош консулхонага мурожаат қилишлари мумкинлигини айтдик.

Узоқ Шарқ олийгоҳлари раҳбарлари билан учрашишга ҳали муваффақ бўлмадик, шуниннг учун ҳозирча талабалар алмашиш борасида аниқ келишувлар йўқ. Лекин учрашиш режаларимизда бор. Ишончим комилки, талабалар алмашиш бўйича қилинажак ишлар ҳали олдинда турибди.

- Бугунги кунда Ўзбекистон фуқароларининг кўп қисми Узоқ Шарққа иш нуқтаи назаридан қарашади. Уларни УШФОдаги туризм қизиқтирадими? Бу борада ҳамкорлик қилиш қандай режалаштирилмоқда?

- Бу соҳадаги аниқ рақамларга ҳозирча эга эмасман. Лекин май ойида бу ерда (Приморьеда – Таҳр.) туристик ярмарка бўлиб ўтишини биламан, ва туризм давлат қўмитамиз бизни унда иштирок этишга таклиф қилди. Ҳозирда бу масалани кўриб чиқмоқдамиз. Узоқ Шарқ туристик фирмаларни Ўзбекистонга таклиф қилиш, улар учун тур ташкиллаштиришни ҳам режалаштирганмиз. Улар УШФО аҳолисига нимани реклама қилишликларини билишлари учун имкониятларимизни кўрсатишимиз керак.

- Ўзбекистон делегациясининг Владивостокда сентябрь ойида бўлиб ўтадиган Шарқий иқтисодий форумда иштирок этиши кутилмоқдами? Делегацияга ким раҳбарлик қилиши мумкин?

- Ўзбекистон делегациясининг иштироки мезбон томон — Россияга боғлиқ. Биз таклифни кутамиз. Одатда таклиф юборилганда кимлар, қандай таркибда, неча киши келиши мақбуллиги маълум қилинади.

- Владивостокка қачон келдингиз?

- 2018 йил 13 октябрь куни

- Демак, шаҳарни айлашишга улгурдингиз? Қандай таассуротларга эга бўлдингиз?

- Шаҳар менга манзур бўлди. Мен 2005-2006 йилларда Ўзбекистоннинг Афинадаги бош консулхонасида бош консул сифатида фаолият юритдим. Владивосток ҳам менга нимаси биландир бу шаҳарни ёдга солади. У ҳам тепаликда жойлашган, бу ерда ҳам денгиз иқлими бор. Умуман олганда, менга Владивостокка энг совуқ об-ҳаво вақтида келиб қолганимдек туюлди. Бироқ маҳаллий аҳоли бу йил бу ерда бирмунча иссиқ об-ҳаво кузатилганини айтишди.

Шаҳарнинг ўзи менга ёқди, одамлари яхши. Гап келганда, менга бош консулхонани очишда илк кунларданоқ кўмаклашган шаҳар администрацияси, Владивостокдаги Ташқи ишлар вазирлиги ваколатхоналари ва бошқа идоралар ишини қайд этмоқчиман.

- Оилангиз сиз билан келганми?

- Ҳа, оилам келган ва бу ерда мен билан бирга. Болалар мактабда ўқишади ва болалар боғчасига қатнашади. Уларга бу ер маъқул бўлди ва уларга тушунарли бўлган тилда мамнуният билан суҳбатлашишади.

- Сизга қаерда ишлаш ва яшаш кўпроқ маъқул бўлди?

- Биласизми, мен меҳнат қилган ҳар ер ёқади, чунки бу биз, дипломатлар ишининг ўзига хос хусусиятидир. Биз ҳар бир жой шароитига мослашишимиз даркор. Мен ҳеч қачон ўз ватанимдан кетишни истаган эмасман, чунки у ерда қариндошларим, ёр-биродарларим, оилам аъзолари яшашади. Табиийки, ҳар қандай бошқа шаҳар кўчиб ўтиш – бу иқлим шароитлари алмашиши, ҳаёт тарзининг ўзгариши. Умуман олганда, ҳамма ерда яхши. Владивостокда ҳам ҳаволар исий бошлади, тез орада майсалар кўкаради. Бу эса таққослаш имконини беради.

371
Мигранты во время экзаменационного тестирования

Патент учун рус тили имтиҳонини Ўзбекистонда топшириш мумкин

265
(Янгиланган 18:25 23.11.2020)
Патент ва яшашга рухсатнома учун керак бўладиган рус тили ва Россия қонунчилигини билиш ҳақидаги сертификатни Ўзбекистонда олиш имкони пайдо бўлди.

ТОШКЕНТ, 23 ноя - Sputnik. Бундан буён Россияда патент олиш учун керак бўладиган "Рус тили ва Россия қонунчилиги асослари" бўйича имтиҳонни Ўзбекистонда топшириш мумкин бўлади, деб хабар қилмоқда Ташқи меҳнат миграцияси агентлиги. 

"Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги тизимидаги республиканинг барча ҳудудларида жойлашган ўқув марказларида рус тилига ўқитиш бўйича ўқув курслари ташкил этилган. Сиз ушбу курсларда ўқиш давомида рус тилини ўрганиш билан бирга, Россияда патент олиш учун керак бўлган махсус сертификатни қўлга киритишингиз мумкин", - дейилган агентлик хабарида. 

Эслатиб ўтамиз, 20-23 ноябр кунлари Ўзбекистонга Москва Миграция маркази раҳбарияти делегацияси ташриф бюрган эди. Улар Тошкентдаги "Ишга марҳамат" мономарказига ташриф буюриб, Ўзбекистон Меҳнат вазирлиги вакиллари билан меҳнат миграцияси борасида музокаралар ўтказишган эди.  

 

265

Москва Миграция маркази раҳбарияти Тошкентдаги "Ишга марҳамат" маркази билан танишди

409
Москва "Миграция маркази" раҳбарияти билан меҳнат миграциясига боғлиқ бир қатор ҳужжатларни Ўзбекистонда расмийлаштириш масаласи муҳокама қилинмоқда.

ТОШКЕНТ, 22 ноя - Sputnik. Ўзбекистонда расмий ташриф билан келган Москва Миграция маркази раҳбарияти Тошкентдаги "Ишга марҳамат" мономаркази фаолияти билан танишди, деб хабар қилмоқда Ташқи меҳнат миграцияси агентлиги.

Москва Миграция маркази давлат бюджет ташкилоти бош директори Сергей Балдин, директор ўринбосарлари Олег Нуждин ва Ирина Ермиловалар Ўзбекистон Республикаси Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги, Ташқи меҳнат миграцияси агентлиги масъул ходимлари билан биргаликда Тошкент шаҳридаги “Ишга марҳамат” мономаркази фаолияти билан танишди.

Ташриф доирасида “Миграция маркази” давлат бюджет ташкилотининг Ўзбекистондаги ваколатхонасини очиш ва у ерда қуйидаги фаолият билан шуғулланиши бўйича музокаралар ўтказилди:

  • Фуқароларнинг ушбу давлатга кириб боришида тақиқ бор-йўқлигини текшириш;
  • Патент олиш учун ҳужжатларни расмийлаштиришда кўмаклашиш;
  • Ташқи меҳнат миграцияси агентлиги ишловчи ва иш берувчилар орасида оператор вазифасини бажаради;

“Миграция маркази” раҳбарияти ташрифи 23 ноябрь кунигача давом этади. Музокаралар якуний натижаси бўйича батафсил хабар берилади.

Эслатиб ўтамиз, президент Шавкат Мирзиёев 15 сентябрда имзоланган “Хавфсиз, тартибли ва қонуний меҳнат миграцияси тизимини жорий қилиш чора-тадбирлари тўғрисида”ги Президент қарорида, 2020 йил якунига қадар Ўзбекистонда Россиянинг миграция марказларини ташкил этиш ҳамда меҳнат патентини ушбу марказларда расмийлаштириш хизматини йўлга қўйиш буйича вазифалар белгиланган эди.

 

409

Тоғли Қорабоғни миналардан тозалаш истиқболлари

108
(Янгиланган 22:07 24.11.2020)
Тоғли Қорабоғнинг яқинда жанговар ҳаракатлар кечган зонаси ва бошқа ҳудудлари юзлаб квадрат километр майдонлар босқичма-босқич портловчи моддалардан тозаланиши сингари ўта катта маблағ талаб қилувчи ишларини кўзда тутади

Тоғли Қорабоғнинг яқинда жанговар ҳаракатлар кечган зонаси ва бошқа ҳудудлари юзлаб квадрат километр майдонлар босқичма-босқич портловчи моддалардан тозаланишини кўзда тутади. Бу улкан ресурслар(миллионлаб доллар)ни ҳамда хавфли ерларни хўжалик айланмасига киритиш учун ўнлаб йиллар давомида олиб бориладиган машаққатли ишларни талаб этади.

Мина майдонлари, портламаган ўқ-дорилар ва қўлбола портловчи ускуналар можародан кейинги ҳар қандай ҳудуд учун асосий муаммо саналади. Доимий равишда ўта хавфли таҳдид мавжудлигининг энг сўнгги мисоли - бу 23-ноябр куни Мадагиз қишлоғи яқинида Озарбайжон, Россия Федерацияси ҳарбий хизматчилари ва тан олинмаган Тоғли Қорабоғ республикаси Фавқулодда вазиятлар вазирлиги ходимларининг портлатилиши бўлди. Можаро зонасида бундай хавфлар тинчликпарварларга, сапёрлар ва қутқарувчиларга ҳар куни чанг солади.

Кеча Ереван шаҳрининг аэродромларига Россия мудофаа вазирлигининг миналардан тозалаш халқаро марказининг 100 дан ортиқ ҳарбий хизматчилари, шунингдек, 13 та ҳарбий ва махсус техника юборилди. Муҳандислик бўлинмалари бугун Ереван - Горис - Степанакерт йўналиши бўйича юриш қилмоқда. Сапёрларнинг етакчи бўлинмалари 23 ноябрдан Тоғли Қорабоғдаги ҳудудлар, йўллар ва объектларни миналардан тозалашга киришган. Устувор вазифаси - дислокация (жойлашув, ҳаракатланиш) нуқталари, тинчликпарварларнинг постлар ўртасидаги ҳаракатланиши, ва айрим инфратузилма объектларида миналардан тозалаш ишларини тезкор равишда амалга ошириш.

Ҳудудларнинг фақат биттасида россиялик сапёрлар 30 га яқин танкга қарши миналарни зарарсизлантиришди. Қоидага кўра, топилган ўқ-дорилар махсус полигонда ёки жойнинг ўзида портлатиш методи билан йўқ қилинади. Россия Федерацияси Қуролли Кучлари Халқаро миналардан тозалаш маркази мутахассислари мураккаб ва қизғин ишларга Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг миналарга қарши фаолият стандартларига мувофиқ равишда тайёргарликдан ўтганлар. Улар энг сўнгги ишлаб чиқарилган ускуналар - мина изловчи ИМП-С2, "Уран-6" робототехника мажмуалари билан қуролланганлар. Замонавий қидирув ва ҳимоя воситалари Тоғли Қорабоғда рус ҳарбий хизматчилари саломатлиги ва ҳаёти учун хатарларни камайтиради, лекин истисно этмайди.

Миссиянинг мурракаб жиҳати

Замонавий локал ва минтақавий можаролар жанговар ҳаракатларнинг перманент характери ва миналаштирилган майдонлар, портловчи тузоқлар, йўл бўйида жойлаштириладиган бомбалар ва бошқа "сюрпризлар"дан - бевосита оператив зона ва унга туташ ҳудудларда кенг қўлланилиши билан ажралиб туради. Тактик жиҳатдан текширилган, зич, эшелонлашган мудофаани яратиш учун кўп сонли қўшин (масалан, юз километрлик фронт чизиғида) ва ресурсларга эга бўлмаган ҳолда, можаро иштирокчилари бўлинмалар ва ҳарбий техникани алоҳида секторларга тўплашади ва "туйнукларни" миналар майдонлари билан беркитадилар.

Қорабоғда асосан Совет даврида ишлаб чиқарган миналардан фойдаланилган - булар танкларга қарши ТМ-62, пиёдаларга қарши ПМН-2 миналари.

Шу билан бирга, уларнинг жойлашув харита-схемалари шошилинч равишда апил-тапил ишлаб чиқилади ва кейинчалик кўпинча йўқолиб кетади.

Эҳтимолки, янги миналардан иборат далалар ва "кенгайтмалар"ни можаро томонлари ҳеч бир муаммосиз йўқ қилишар. Аммо узоқ йиллардан буён давом этиб келаётган қарама-қаршилик туфайли минтақадаги барча мина майдонлари жойлашуви аниқ жойини ҳеч ким билмайди. 

Жанговар вазиятда портламай қолган ёки жанговар ҳолатда ташлаб қўйилган артиллерия снарядлари бу алоҳида муаммо. Қорабоғ ерларида минглаб портловчи предметлар бор. Шу сабабли, Россиялик сапёрларнинг ўнлаб йиллар давомида олиб борган машаққатли меҳнати, БМТ ва бошқа гуманитар ташкилотларнинг ресурсларини фаол жалб этилиши - ҳудуд уруш ҳолатидан чиқишининг минимал шартларидан саналади.

Аввалроқ, Озарбайжон ҳудудларини миналардан тозалаш бўйича миллий агентлиги (ANAMA) раҳбари Газанфар Аҳмедов, Қорабоғдаги Боку назорати остига ўтган ҳудудларнинг миналардан тўлиқ тозаланиши ўн йилдан ортиқ вақтни талаб қилиши ҳақида айтганди. Сурияда Арманистоннинг 83 кишидан иборат гуманитар миссияси 20 гектарга яқин майдонни 2019 йилнинг олти ойида миналар, снарядлар, авиа-бомбалар ва қўлбола портловчи қурилмалардан тозалаган эди. Абхазия ва Жанубий Осетия ҳудудларини миналардан тозалаш бўйича урушдан кейинги кўп йиллик тажриба (бу эрда ҳали ҳам саперлар қилиши лозим бўлган ишлар жуда кўп) ҳам Қорабоғда амалга оширилиши лозим бўлган вазифаларнинг глобал миқёсини тасдиқламоқда.

Бирлашган ҳаракатлар

БМТнинг Миналардан тозалаш масалалари бўйича хизмати (UNMAS) фақатгина ўтган йилнинг ўзида 19 мамлакатда (жумладан, Ироқ, Афғонистон ва Сурияда ҳам) тахминан 495 млн доллар сарфлаган. Эҳтимол, ушбу маблағларнинг бир қисми Тоғли Қорабоғ ҳудудини миналардан тозалашга йўналтирилар.

UNMAS маълумотларига кўра, миссия бу ерда декабр бошида жойлаша бошлайди. Мутахассислар, аввало тоғ-ўрмон ҳудудидаги мураккаб бир шароитда амалга ошириладиган ишлар ҳажмини баҳолайдилар. Эҳтимол, сапёрларнинг халқаро миқёсдаги ҳамжиҳатликдаги саъйи-ҳаракатлари қочқинларнинг ушбу регионга можародан кейинги қайтишини тезлаштиришга имкон беради.

Шунингдек, БМТ Бош котиби Антонио Гутеришнинг позицияси - яъни ўт очишни тўхтатиш келишуви гуманитар ташкилотларга можаро оқибатида жабр кўрган тинч аҳолига ёрдам бериш имкониятига йўл очишини ва Тоғли Қорабоғда Россия билан ҳамкорлик қилишга ва ўзаро ҳамкорликка тайёрлиги бўйича айтилган фикрлари ҳам анча умидбахш кўринмоқда.

108