Мигрантга эслатма: коронавирус билан касалланиб қолган тақдирда нима қилиш керак

802
(Янгиланган 09:20 17.05.2020)
Мигрантлар орасида COVID-19 ҳақида бир қатор нотўғри тушунчалар мавжуд. Кимдир шифокорга мурожаат қилиши билан бемор аввал касалхонада изоляция қилиниб, кейин депортация қилинишига ишонади. Бошқалар даволаниш жуда қимматга тушади деб ўйлайди.

ТОШКЕНТ, 15 май - Sputnik, Лев Рыжков. Sputnik мигрант ўзида янги коронавирус инфекцияси борлигини сезган тақдирда ўзини қандай тутиш кераклигини ўрганди.

Қаерга мурожаат қилиш керак?

Агар сизда йўтал бошланган бўлса, ўзингизни ёмон ҳис қилсангиз, иситмангиз кўтарилиб кўкрагингизда оғирлик ва ноқулайлик ҳисси пайдо бўлса, биринчи навбатда тўғридан-тўғри яшаш жойингиздаги ишонч телефонига қўнғироқ қилинг.

Коронавирус марказининг телефон рақамини ёки манзилини қандай аниқлаш мумкин? "Яндекс", "Гугл" ёки бошқа ҳар қандай қидирув тизимида сўров киритинг: "Коронавирусный центр" (Коронавирус маркази - Sputnik.). Сиз яшайдиган жойга яқин метро бекати ёки кўчангиз номини киритинг. Масалан, Москвада коронавирус марказлари ҳар бир туман поликлиникасида ташкил этилган.

Агар сизнинг аҳволингиз тез ёмонлашса, тез ёрдам чақиринг. Оператор эътиборини одатдаги эмас, балки коронавирус тез ёрдамига муҳтож эканлигингизга қаратишингиз керак. Оддий тез ёрдам машинаси сизни касалхонага олиб кетмайди, чунки уни бунга ҳаққи йўқ. Бироқ, операторнинг сизга ёрдам беришдан бош тортишга ҳаққи йўқ. Фуқаролик ёки тиббий суғурта полиси бор-йўқлиги тиббий ёрдамни рад этишга сабаб эмас.

Агар энг яқин коронавирус марказига ўзингиз етиб боришга қарор қилсангиз, унда у ерга кириш жойи, қоида бўйича, поликлиниканинг умумий кириш жойидан алоҳида жойлашганини ёдизда турсин. Аммо уйга шифокорларни чақириш афзароқдир.

Коронавирус марказида сизда ўпканинг компьютер томографияси ўтказилиши шарт. Бу фуқаролиги, рўйхатдан ўтганлиги ва мажбурий ёки ихтиёрий тиббий суғурта полислари мавжудлигидан қатъи назар, бепул амалга оширилади. Агар сизда полис бўлса, унда сизга керакли дорилар тўплами бепул берилади. Агар полис бўлмаса, унда уларга рецепт ёзиб беришади.

Коронавирус марказида мигрант энг муҳим ҳужжат - ўз-ўзини яккалаш тўғрисидаги маълумотномани олиши шарт, бу бир қатор имтиёзлар учун асос бўлиб хизмат қилади. Улар мавжуд.

Беморнинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари

Кейин, ўз-ўзини яккалаш маълумотномани телефонингизга суратга олиб WhatsApp мессенджери орқали мигрантларнинг Ягона коронавирус марказига юборишингиз керак. Ушбу фотосурат асосида Мигрантлар федерацияси томонидан сизга икки ҳафталик озиқ-овқат тўплами ва керак бўлса дори-дармонларни тақдим этади. Буларнинг барчасини марказнинг кўнгиллилари тўғридан-тўғри уйингиз остонасига етказиб беришади.

Агар сиз квартирада, ётоқхона ёки ҳостелда ёлғиз яшамасангиз, унда сизнинг оила аъзоларингиз ва қўшниларингиз ҳам ўз-ўзини яккалашга ўтадилар, чунки ҳужжатларга кўра сизнинг яшаш жойингиз рўйхатдан инфекциянинг ўчоғи сифатида ўтади. Ижобий томони: сизнинг қўшниларингиз ва оила аъзоларингиз ҳам озиқ-овқат тўпламига эга бўладилар. Худди шундай икки ҳафталик.

Муҳим: коронамарказда сиз ҳеч кимга ҳеч нарса тўламайсиз. Шифокор қабули, компьютер томографияси ва дори-дармонлар бепул. Шунингдек, ҳудудий шифокорнинг уйингизга ташрифи ҳам бепул.

Кўплаб мигрантлар агар коронавирус инфекцияси ташхиси тасдиқланса, улар ишдан бўшатилишидан ёки яшаш жойини бўшатиб қўйишни талаб қилишларидан ёки барчасини бирга рўй беришидан қўрқишади. Қонун бўйича ҳеч ким касал одамларни уйидан чиқариб юборишга ёки ишдан бўшатишга ҳақли эмас. Агар сиз ишга расмий равишда жойлашган бўлсангиз ва сизда уй-жойнинг ижараси шартномаси бўлса, ҳеч ким сизга қарши санкцияларни қўллашга ҳақли эмас.

Шифокорга боришдан қочишнинг ҳожати йўқ, чунки сиз қонун билан белгиланган тест синовларидан ўтасиз. Агар ташхис тасдиқланса, тестлар уч марта ва бепул ўтказилади.

Шуни ёдда тутингки, энди кўплаб иш берувчилар коронавирус тестининг натижаларисиз мигрантларни ёллашмаяпти. Тижорий асосида ушбу тест синовларидан бир маротаба ўтиш нархи 1900 дан 2400 рублгача.

Бундан ташқари, коронамарказда компьютер томографияси натижаларига кўра, шифокорлар касалликнинг оғирлигини аниқлайдилар. Тадқиқот натижаларига қараб, қаерда даволанишингиз тўғрисида қарор қабул қилинади. COVID-19 вируси билан касалланиш оғирлигининг уч даражаси мавжуд. Биринчи ва иккинчисида сизни уйда ўз-ўзини яккалаш шароитида даволашади. Учинчи, энг қийин босқичда, сиз фуқаролигингиз ёки рўйхатдан ўтганлигингиздан қатъий назар касалхонага ётқизиласиз.

Агар сиз сунъий нафас олиш ускунасига уланишингиз керак бўлса, унда бу фақат шифохонада амалга оширилиши мумкин. Шунингдек у ҳам фуқаролигидан қатъи назар, мутлақо бепул амалга оширилади.

802
Мавзу:
COVID-19 умумжаҳон пандемияси (868)
Вице-президент фонда Миграция XXI век Наталья Власова

Россия мигрантларсиз мавсумий қишлоқ хўжалик ишларини бажара оладими?

220
(Янгиланган 20:40 26.05.2020)
Чет эл фуқаролари ҳар йили РФга келиб, экин ва йиғим-терим пайтида катта ёрдам беришган, дейди миграция масалалари бўйича эксперт Наталья Власова.

Россия президенти қошидаги Халқ хўжалиги ва давлат ҳизмати академияси (РАНХиГС) ҳисоб-китобларига кўра, РФда қишлоқ хўжалигида 500 мингга яқин мигрант ишлайди. Мутахассисларнинг фикрича, экин ва йиғим-терим кампаниясини муваффақиятли ўтказиш учун уларга пандемия туфайли ёпиқ бўлган чегаралар шароитида ҳам келишига рухсат бериш керак, деб ёзади РБК.

Миграция бўйича мутахассис Наталья Власованинг таъкидлашича, Россияда ҳар доим ҳам қишлоқ хўжалигида ишчи кучи етишмаган.

"Эндиликда, март ойидан бери бизга мигрантлар келолмаганлиги сабабли, жуда кучли танқислик ҳис қилинади. Буюк Британия, Франция, Германия тажрибаси шуни кўрсатадики, пандемия туфайли ишсиз қолган аҳолини жалб қилишга уринишлар ҳеч қандай самара бермайди. Баъзи одамлар  рози бўлишган, аммо далада ўтган бир кундан кейин деярли ҳамма давом этишдан бош тортди. Эҳтимол, бизда ҳам шундай бўлади, чунки қишлоқ хўжалигида меҳнат жуда оғир", - деди Наталья Власова Sputnik радиосига.

Шу билан бирга у Марказий осиёликлар бундай қийин ишга кўникканлигини таъкидлади.

"Улар бизга ҳар йили келиб, экин ва йиғим-терим пайтида катта ёрдам беришган, - дейди мутахассис. Бу масалани қандай ҳал қилса бўлади? Ахир, аҳолининг озиқ-овқат хавфсизлигини таъминлаш энг муҳим вазифалардан бири, демак, ташқи ишлар вазирлиги, ички ишлар вазирлиги ва қишлоқ хўжалиги вазирлиги билан биргаликда бу масалани кўтариши ва бошқа давлатларнинг ҳукуматларидан ўз фуқароларига қишлоқ хўжалигидаги ишларга боришига рухсат беришларини сўрашлари керак. Буни амалга ошириш учун РФнинг қайси субъекти қанча мигрантга эҳтиёжи борлигини ва Россияга келганида уларни у жойларга қандай етказишликни аниқ билиш керак. Катта ишлар турипти олдинда, аммо менимча, бу масалани ҳал қилса бўлади".

Тўлиқ шарҳни радиоподкастда тинглашингиз мумкин.

Власова о росте нелегальной миграции из-за коронавируса
220
Контрольно-пропускной пункт на границе Казахстана

Яна 280 нафарга яқин Ўзбекистон фуқаролари рус-қозоқ чегарасида тўпланди

362
(Янгиланган 19:34 25.05.2020)
ТИВ Россия ҳудудида бўлиб турган Ўзбекистон фуқароларидан Россия-Қозоғистон давлатлараро чегарасини кесиб ўтиш нуқталарига боришга уринмасликларини сўрамоқда.

ТОШКЕНТ, 25 май — Sputnik. Аввал огоҳлантирилганликларига қарамасдан Қозоғистон ҳудуди орқали ватанга қайтиш истагида бўлган Ўзбекистон фуқаролари Россия-Қозоғистон чегараси яқинида Самара вилоятида тўпланишда давом этмоқда.

ТИВ матбуот хизмати 18 ва 19 май кунлари Россия-Қозоғистон чегараси орқали ватандошларнинг Ўзбекистонга олиб кетилиши истисно тариқасида ва дипломатик ваколатхоналарнинг аввалдан шакллантирган рўйхати асносида Россия ва Қозоғистон томонлари билан келишилган ҳолда амалга оширилганини эслатиб ўтган. Таъкидланишича, қўшимча рўйхатлар тузилиши кўзда тутилмаган.

Хабарда ёзилишича, огоҳлантиришларга қарамай, яна 280 нафарга яқин фуқаролар Россия-Қозоғистон чегараси олдида тўпланган.

Ўзбекистоннинг Қозон шаҳридаги бош консуллиги маълумотига кўра, Самара вилояти Ҳукумати ушбу фуқароларни саноат объектларида иш, ётоқ жой ва озиқ-овқат билан таъминлашга тайёрлигини билдирган.

Аммо тўпланганлардан фақат 25 таси ушбу таклифни қабул қилган бўлса, қолганлари ҳамон Большая Черниговка тумани ҳудудида қолмоқда.

Ишга жойлашишни истамаган ва чегара яқинида қолаётганлардан ўзларининг вақтинча/доимий яшаш жойларига қайтишлари ҳамда чартер рейсларини кутишлари сўралган.

“Россия ҳудудида бўлиб турган Ўзбекистон фуқароларидан Россия-Қозоғистон давлатлараро чегарасини кесиб ўтиш нуқталарига боришга уринмасликларини, яшаш жойларида қолишларини ва карантин чораларига қатъий амал қилишларини сўраймиз”, - дейилган хабарда.

Эслатиб ўтамиз, аввалроқ Шавкат Мирзиёев топшириғига биноан Россия-Қозоғистон давлатлараро чегарасида тўпланган жами 1100 нафар Ўзбекистон фуқаролари истисно тариқасида ватанга олиб келинган эди. ТИВ қўшимча рўйхат тузиш кўзда тутилмагани ва фуқаролардан чегарасини кесиб ўтиш пунктларига боришга уринмасликлари, ҳозирда бўлиб турган жойларида қолишларини ва барча карантин чораларига қатъий риоя қилишларини сўраган эди.

362
Силуэт человека с ножом в руке

Бишкеклик одамхўр қандай қўлга олинди - даҳшатли жиноят тафсилоти

402
(Янгиланган 22:48 26.05.2020)
Қирғизистонда энг шов-шувли жиноий ишлардан бири - "Бишкек одамхўри" Михаил Трутнев ишининг тафсилотлари ҳақида

Юрий Кузьминых. 2004 йил ёзида ушбу ишнинг терговига махсус махфий мақоми берилди - милиция шаҳар аҳолиси орасида ваҳима қўзғашни хоҳламади, шунинг учун бу юракни даҳшатга солувчи воқеа оммавий ахборот воситаларида ёритилмади. Ўн олти йил аввал, мен бу иш ҳақида бир маълумотларни томчилаб тўпладим ва маълумотларни тезкор ҳодимлардан базўр "суғуриб олдим".

Барчаси июл ойининг охирида, эрта тонгда нафақахўр 4-кичи даҳада ахлат контейнеридан даҳшатли топилмани топиб олганида бошланди.

"Мен ахлат тўккани чиққан эдим, ичкарига қараб кўзларимга ишонмадим: платик пакетда одамнинг куйган боши ётибди", - деди аёл милиционерларга.

Бир неча дақиқадан сўнг, кўп қаватли уй ҳовлиси безовталанган чумоли уясига ўхшаб қолди. Мутахассислар топилмани ўргангунича, терговчилар бутун кучларини яқин атрофдаги уйларни ўрганишга йўналтирди. Криминалистлар ўша жойнинг ўзида кўп ҳам маълумот олишолмади. "Ўлимдан атиги бир неча соат ўтди. Жабрланувчи боши жуда ўткир буюм билан кесилган", - дея хулоса қилишди экспертлар.

Кўп ўтмай, Октябрский тумани ИИБ оғир жиноятларни фош қилиш бўлими тезкор гурухи етакчисининг рацияси "жонланди".

"Менинг йигитларим қизиқ нарса топдилар шекилли," – дея таҳмин қилди изқувар.

Тезкор ходимнинг таҳмини рост чиқди. Бутазор ичида унинг қўл остидагилари қўллари кафтларини топдилар. Қидирув доираси бир нечта уйларгача торайди. Милиционерлар иккинчи топилма жойига энг яқин бўлган иккитасини ўрганиб чиқиши керак эди. Айнан шундан кейин хавф жиноий қидирув бўлими ходимларида биринчи ҳақиқий илмоқ пайдо бўлди.

Ушбу воқеалар иштирокчилари сўзларига кўра, жиноятчи ҳалокатли далиллардан қутулаётганда, эҳтимол, жуда маст бўлган ва жуда шошган бўлиши мумкин. У қолдиқларни олиб кетган қоплар эски ва йиртиқ бўлган. Тўрт қаватли бино яқинидаги йўлакда терговчилар қонга ўхшаш жигарранг доғларни пайқашди. Бу доғлардан иборат сезиларсиз йўл бир подъездга олиб борди. Шубҳа қолмади: совуққон қотил шу уйда яшарди. Тезкор гуруҳ учинчи қаватга кўтарилди. Квартиралардан бирининг эшиги тутқичи қонга бўялган эди ...

Уй эгасини чақиришга қилинган барча уринишлар муваффақиятсиз бўлди. Квартира ичи тинч эди. Шов-шувга ёш қўшни қиз чиқди ва Миша амаки кеча меҳмонлари бўлганини айтди. Кечасигача базм қилишди, кейин ҳаммаси тинчланди.

"У кечаги базмдан кейин ухлаётгандир", - деди у.

Бироз маслаҳатлашгач, милиционерлар эшикни синдиришга қарор қилди. Яхшиямки, у бақувват йигитлар учун жиддий тўсиқ бўлмади. Нозик ёғоч эшикка тираниб уни қулатиб, милиционерлар квартирага кириб келишди. Хаммомда свет ёниб турарди. У ерда қонга бурканган плиткали полда, эҳтимол жиноят қуроли - улкан болта ётар эди. Ваннанинг ўзида одам қолдиқлари ётарди. Аммо, маълум бўлишича, Америка даҳшат фильмлари каби бундай кўриниш, фақат бошланиши эди ...

Ошхонада газ плитасида жуда катта кастрюля турган эди. Ундан, кейинчалик аниқланишича, одам гўшти пиширилган. Яқинида қовурилган жигар бўлаклари бўлган бир това турарди. Столда қўлбола сиҳда яқинда пиширилган кабоб ётарди. Эҳтимол, қотил ҳамтовоғини ўлдиргандан кейин базм уюштирган. Стол остида бир нечта арзон ароқ бўш шишаси бор эди.

Барча хоналар тартибсиз эди. Ўларча маст уй эгаси залда ифлос диван устида ухлаётган эди. Уйдаги ҳолат, у одам аллақачон хаётидан воз кечиб муаммолардан шишада таскин топганлигидан далолат берган. Бу даҳшат ичида ягона ёрқин нуқта бу ўйилиб кетган деворга осилган, вақтдан ранги ўчган рамкадаги ёш жуфтликнинг хира фотосурати эди.

Терговчилар маст одамни итариб юриб, уни машинага зўрға "юклаб" олиб кетишди.

- Эҳтимол, у кечга яқин ҳушига келади, шундан кейингина у билан гаплаша олишимиз мумкин. Ҳозир буни қилиш бефойда, дея мени огоҳлантиришди терговчилар. "Агар тафсилотларни билмоқчи бўлсангиз, еттига яқин келинг".

Белгиланган вақтда мен ўша ерга келдим ва терговчилар "Бишкек одамхўри" деб ном берган Миша амаки ҳикояси интиқомини кутдим.

- Афтидан, "мижоз" ўзига кела бошлади... Ҳозир соқчилар уни биринчи сўроққа олиб келади, ишонинг, бу энг қийини. Сиз бурчакда ўтиринг ва кўп ҳам кўринманг", - деб мендан илтимос қилди опер.

Кўп ўтмай, шафқатсиз қотиллик ва каннибализмда гумон қилинган 48 ёшли Михаил Трутнев кабинетга кирди. У одамнинг юзи анча ғижимланган эди, кўринишидан қаердалигини ва ундан нимани хоҳлашаётганини англамас эди. Терговчилар, ҳеч қандай ошиқча гап-сўзсиз, барча қўлга олинган далилларни олдига қўйдилар.

- Виталик менга 7000 доллар қарзи бор эди ва қарзларни эса, қайтариш керак, - деди маҳбус зўрға.

- Кеча у билан иккаламиз ичиб стол устида ўтирган эдик ... кейин кураш бошланди. Кейин нима бўлганини эслай олмайман.

Трутнев "кечки овқат" мавзусида гапиришдан қатъиян воз кечди. Изқуварлар уни бир неча бор очиқчасига гапиришга уриндилар, аммо гумондор нигоҳини олиб қочиб, вақтинча амнезия ва бош оғриғига ишора қилди.

Терговчилар марҳумнинг шахсини аниқладилар. Иккинчи гуруҳ ногирони, яқин атрофда яшовчи Виталий кўнгилчан ва ҳушмуомала эди. Феълининг бу ҳусусиятларидан унинг қотили кўпинча фойдаланар эди. Дўстининг пули пайдо бўлиши билан, Михаил бошини айлантирар эди.

Трутневнинг адвокати мижозининг ҳаётини сақлаб қолишига ишонган. Ҳисоб-китоб осон эди: судьялар уни руҳий касал деб тан олишади ва уни мажбурий даволанишга юборишади ва шу билан одамга нажот топишга имконият беришади. Суд-психиатрия экспертизаси натижалари кўпчиликни ҳайратда қолдирди: икки марта синовдан ўтган Михаил жиноятни маст, лекин ақли равшан ҳолатда қасддан содир этган деб тан олинди.

Трутнев психиатрлар ва терговчи билан одамхўрлик мавзусини муҳокама қилишдан қатъиян бош тортди. "Бундай бўлмаган, эсимда йўқ", - деб такрорларди у. Суд унинг айбини енгиллаштирувчи ҳолатларни топа олмагани сабабли, айбланувчини ўлим жазосига ҳукм қилди. Қирғизистонда ўлим жазосига мораторий жорий қилинганлиги сабабли, у умрбод қамоққа жазоланганлар колониясига юборилди.

402