Председатель КНР Си Цзиньпин в аэропорту Гамбурга

Си Цзиньпин давлат ташрифи билан Бишкек ва Душанбега келмоқда

327
Си Цзиньпин 12 – 16 июн кунлари Қирғизистон ва Тожикистонга ташриф буюради.  

ТОШКЕНТ, 10 июн – Sputnik. Хитой Халқ Республикаси раҳбари Си Цзиньпин 12-16 июн кунлари Қирғизистон ва Тожикистонга ташриф буюриб Шанхай ҳамкорлиги ташкилоти саммитида иштирок этади, деб хабар қилди Хитой ТИВи, РИА Новости хабарига асосан.  

“Қирғизистон президенти Сооронбай Жээнбеков ҳамда Тожикистон президенти Эмомал Рахмон таклифига асосан ХХР раси Си Цзиньпин 12-16 июн кунлари ушбу икки республикага давлат ташрифи билан келади. Шунингдек у Бишкекда бўлиб ўтадиган 19 - ШҲТ етакчилари учрашуви ҳамда Душанбеда бўлиб ўтадиган  5 - Осиё мамлакатларининг ўзаро ҳамкорлик ва ишонч кенгаши (СВМДА) мажлисида иштирок этади”, - деди Хитой ташқи ишлари вазири ўринбосари Чжан Ханьхуэй.

Хитой вазирининг сўзларига кўра, ушбу ташрифлар икки томонлама муносабатларни ривожлантиришда ҳамда “битта белбоғ битта йўл” стратегиясини амалга оширишда катта аҳамиятга эга.

Маълумот учун ШҲТ – 2001 йилда ташкил этилган бўлиб бугунги кунда унга Хитой, Россия, Қозоғистон, Тожикистон, Қирғизистон ва Ўзбекистон киради. 2017 йилнинг 9 июнида Остонада бўлиб ўтган мажлисда ташкилотга Ҳиндистон ва Покистонни ҳам қабул қилиш ҳақида келишиб олинган эди. Ташкилот билан шунингдек, Афғонистон, Белоруссия, Эрон и Мўғулистон – кузатувчи, Озаербайджон, Арманистон, Камбоджа, Непал, Туркия ва Шри-Ланка – ҳамкор мақомига эгадир.

327
Елбасы Нурсултан Назарбаев и президент РК Касым-Жомарт Токаев на форуме партии Nur Otan

Илк бор Хитойда учрашишган: Токаев Назарбоев билан қандай танишгани ҳақида гапирди

90
(Янгиланган 10:48 02.07.2020)
Илк учрашув давомида ҳозирги давлат раҳбари Касим-Жомарт Токаев Нурсултон Назарбоев айтган фикрлар дадиллигидан ҳайратга тушган

ТОШКЕНТ, 2 июл – Sputnik. Қозоғистон президенти Касим-Жомарт Токаев Egemen Qazaqstan нашрига берган интервьюсида биринчи президент - Йўлбоши Нурсултон Назарбоев билан танишуви ҳақида ёдга олди, деб хабар беради Sputnik Қозоғистон.

Икки етакчи 35 йил олдин танишишган. Токаевнинг сўзларига кўра, у Назарбоевни илк маротаба Ватан сарҳадларидан ташқарида учратган.

"1985 йилнинг сентябрида Нурсултон Абишевич Қозоғистон ССР вазирлар кенгаши раиси сифатида Хитойга ташриф буюрган эди. Ўша вақтда мен элчихонада фаолият юритардим. Ўша вақтдаёқ қозоқ ҳукумат раҳбари хитой томони билан музокаралар давомида намоён этган: чуқур билими, фикрлари дадиллиги, нутқининг изчиллиги ва равонлиги билан бизни ҳайратга солган", -дея ёш Назарбоевдан ўз ҳайратини яширмаган Токаев.

Ўша вақтда Қозоғистоннинг бўлажак президентлар норасмий тарзда суҳбатлашишга муваффақ бўладилар. Айнан ўшанда Касим-Жомарт Токаев Назарбоевни катта сиёсий келажак кутаётганини фаҳмлайди.

"Икки ярим соат давом этган норасмий мулоқотдан сўнг элчихона ходимлари билан учрашганимизда ҳамкасбларимга қараб: "Биз ҳозиргина Қозоғистоннинг бўлажак президенти билан суҳбатлашдик, чоғи", деган эдим. Орадан беш йил ўтгач, Нурсултон Назарбоев мамлакатга раҳбар бўлди", - дея қўшимча қилди Қозоғистоннинг иккинчи президенти.

Шунингдек, Токаев сахий қалб бу инсон унинг иқтидорига ишонч билдириб, бор билим малакасини мамлакат фойдаси - Қозоғистон манфаатлари учун хизмат қилдиришга имкон берганини қўшимча қилган

Токаевнинг айтишича, БМТ Бош котиби ўринбосари бўлиб ишлаган йиллар давомида у дунёнинг энг обрўли сиёсатчилари Нурсултон Назарбоев ҳақида аъло фикрларни билдиришганини кўплаб маротаба эшитган.

90

Россия, Эрон ва Туркия Сурия нефтининг ноқонуний босиб олинишини маъқулламайди

425
Россия, Эрон ва Туркия президентлари Владимир Путин, Ҳасан Руҳоний ва Тойиб Эрдўғон Сурия бўйича мувофиқлаштиришни кучайтиришга келишиб олдилар.

ТОШКЕНТ, 1 июл - Sputnik. Россия, Эрон ва Туркия президентлари чоршанба куни Сурияга тегишли бўлиши керак бўлган нефт даромадларининг ноқонуний эгаллаб олиниши ва топширилишини маъқулламасликларини билдирдилар.

Россия президенти Владимир Путин, Эрон президенти Ҳасан Руҳоний ва Туркия президенти Тойиб Эрдоғоннинг тегишли баёноти Кремль сайтида эълон қилинган.

Эслатиб ўтамиз, бугун уч давлат президентлари видео-саммит ўтказдилар. Учрашув Теҳронда бўлиб ўтиши керак эди, аммо пандемия сабабли қолдирилди.

"Бизнинг учлигимиз можародан кейинги даврда Сурияда иқтисодиёт ва ижтимоий соҳани тиклаш, қочқинлар ва мажбурий кўчирилганларнинг қайтиши учун кўп иш қилиши мумкин. Коронавирус инфекциясининг тарқалиши шароитида бизнинг гуманитар йўлда саъй-ҳаракатларимизни мувофиқлаштириш янада долзарб бўлиб қолмоқда", - деди Россия президенти.

"Мен Сурияда тинчлик, тартиб ва ​​хавфсизликнинг имкон қадар тезроқ ўрнатилишини истардим. Биз Суриянинг ҳудудий яхлитлигини сақлаб қолиш ва можарони узоқ муддатга ҳал қилиш учун барча имкониятларни ишга соламиз", -деди Эрдўғон.

Россия, Эрон ва Туркия президентлари Владимир Путин, Ҳасан Руҳоний ва Тоййиб Эрдўғон Сурия бўйича мувофиқлаштиришни кучайтиришга келишиб олдилар.

“(Президентлар) ўзаро келишувлар асосида уч томонли мувофиқлаштиришни кучайтириш тарафдори эканликларини яна бир бор тасдиқладилар", - дейилади чоршанба кунги уч мамлакат президентларининг видеоконференция якуний баёнотида.

425
Аждар Куртов. Архивное фото

Афғонистоннинг ва Марказий Осиё билан яқинлашуви эҳтимоли кам - Куртов

40
(Янгиланган 10:23 02.07.2020)
Марказий Осиё ва Афғонистон ҳеч қачон яхлит бўлмаган. Айниқса совет даврида МО республикалари ижтимоий ва иқтисодий жиҳатдан илдам ривожланиб кетган.

ТОШКЕНТ, 2 июл - Sputnik. "Миллий стратегия муаммолари" журналининг бош муҳаррири ва сиёсатчи Аждар Куртов Sputnik мухбирига Ғарб давлатлари Афғонистонни Марказий Осиё билан ягона ҳудуд сифатида ҳисоблашга ҳаракат қилаётганига қарамасдан МО ва Афғонистон орасида иқтисодиё муносабатлар ривожланиши эҳтимолллиги кам деди.

Эслатиб ўтамиз, бироз олдин "С5+1" форматидаги "Марказий Осиё - АҚШ" конференцияси бўлиб ўтган эди. Унда Ўзбекистон, Тожикистон, Туркманистон, Қозоғистон ва Қирғизистон  ташқи ишлар вазирлари иштирок этган эди.

Ушбу анжуманда муҳокама қилинган мавзулардан бири - халқаро ҳамжамиятнинг Афғонистон муаммоларини ҳал қилишдаги роли бўлган эди. 

Куртов айтишига қарагандан Афғонистон кўплаб халқаро экспертлар томонидан Марказий Осиёнинг бир қисми деб баҳоланади.

"Хусусан, АҚШда "Катта Марказий Осиё" деган термин бор ва у Афғонистонни ҳам ўз ичига олади. Бундай қилишдан мақсад - Марказий Осиё республикаларига бўлган муносабатни қайта кўриб чиқишдир. Собиқ Иттифоқнинг бешта республикасига бўлган муносабатни Афғонистон билан боғлаш ва шундай йўл билан Россия ролини кичрайтириб кўрсатишдир", - дейди эксперт. 

Лекин Марказий Осиё ва Афғонистон ҳеч қачон яхлит бўлмаган ва бунга бир неча сабаблар бор, деб ҳисоблайди эксперт. 

"Афғонистоннинг ва Марказий Осиё республикаларининг тарихий ривожланишида жиддий фарқ бўлган. Айниқса совет даврида. Ушбу ҳудудларнинг иқтисодий ва ижэтимоий ривожланишига назар солсак, Марказий Осиё республикалари Россия ёрдамида жуда илгарилаб кетганини кўрамиз", - дейди Куртов. 

Эксперт фикрига кўра, АҚШ ушбу ҳудудга кириб келишидан мақсади, биринчи навбатда ўз фойдаси йўлида амалга оширмоқда. 

- Вашингтоннинг Афғонистон бўйича режаси чипакка чиқди. Энди америкаликлар бобсқичма-босқич қўшинларни олиб чиқишни режалаштирмоқда. Энди америкаликлар "чиқиш юмошоқроқ" бўлиши учун қўшни давлатларни ҳам ушбу  жараёнга жалб қилмоқчи, - дейди эксперт.

"С5+1" форматида таклиф қилинаётган лойиҳаларнинг ҳеч бири ҳудуддаги реал геополитик вазиятни ҳисобга олмайди. Лекин тан олиш керакки айрим муваффақиятли лойиҳалар ҳам бўлган. Хусусан, АҚШ иштирокида Панж дарёси устидан Афғонистон ва Тожикистон орасида кўприк қуриш, Ўзбекистон иштирокида Афғонистонда темирйўл қурилиши. 

Ушбу лойиҳалар икки томонлама муносабатларни ривожлантиришда ижобий рол ўйнади, лекин Афғонистон муаммосини ҳал қилишда жиддий ёрдам бермайди, деб хулоса қилади Куртов.

Эспертнинг тўлиқ нутқини аудиоподкастимизда тингланг.

Куртов: сближение между странами ЦА и Афганистаном вряд ли произойдет
40