Туғруқхонадаги чақалоқ. Архив сурат

Тожикистонда чақалоқларга сериал қаҳрамонлари исмини қўйиш таъқиқланади

315
(Янгиланган 13:46 25.03.2017)
Душанбедаги туманларнинг бирига қарашли ФҲДЁ мудираси фикрича, янги қонун тожик миллатига мансуб фуқаролар учун ишлаб чиқилмоқда.

ТОШКЕНТ, 4 дек ─ Sputnik. Тожикча исмлар реестри мамлакат президенти Эмомали Раҳмон ташаббуси билан киритилган “болаларга миллий қадриятларни инобатга олган ҳолда исм танлаш таклифи” асосида қонуний кучга эга норматив ҳужжат сифатида қайд этилади. Sputnik Кирғизистон. мухбири раҳбарни бундай янгилик яратишга ундаган сабабларни аниқлашга уриниб кўрди.

Рухсат берилган исмлар реестри

Миллий маданият нормалари талабига жавоб берадиган исмлар ким томонидан ва қандай аниқланади, деган савол Тожикистон фуқароларида жуда катта қизиқиш уйғотмоқда.

Рухсат берилган исмлар реестри устида Ҳукумат қошида ташкил қилинган тил ва терминологиялар Қўмитаси Республика Фанлар Академияси билан ҳамкорликда иш олиб бормоқда.

Реестрга қанча ва қандай исмлар киритилгани ҳозирча ошкор қилинмаяпти. Аммо манбаларга кўра, рўйхатдан тожик миллатига мансуб болаларга қўйилиши мумкин бўлган исмлар сони уч мингни ташкил қилади.

Бундай қонунга эҳтиёж бормиди?

Тожикистон Республикаси Мажлиси намояндагон Мажлиси Оли (ТР парламенти қууйи палатаси) матбуот котиби Мухаммадато Султонов, бу саволга изоҳ берар экан, тузатиш, янги туғилган чақалоқларга исм танлаш жараёнини тартибга солишга йўналтирилганлигини таъкидлади.

Унинг айтишича, Республика фуқароларига туғилажак чақалоқларга тожик халқининг миллий маданияти нормаларидан келиб чиққан ҳолда исм танлаш таклиф этиляпти.

Ҳозирча ўзгариш йўқ

Пойтахтдаги туманларнинг бирида ФҲДЁ бўлим мудиралигини бажарувчи Моҳира Каримованинг айтишича, бу борада ҳозирча ҳеч қандай буйруқ келиб тушмаган, шу боис иш эски нормативлар бўйича кетмоқда.

Аёлнинг таъкидлашича, аксарият ота-оналар ўз фарзандига ҳужжат олгани тайёр исм билан келадилар, аммо, иккиланиб қоладиганлар ҳам кўп учрайди.

"Ана шундайлар учун намуна буклетлар мавжуд. Уларда келтирилган мисоллар ёрдамида ота-оналар ўз фарзандларига хоҳлаган исмни танлаб қўйишлари мумкин", — дейди ФҲДЁ ходими.

Исм қўйишда сериаллар таъсири кучли

Каримова парламентдагиларнинг ташаббусини қўллаб-қувватлашини билдирди. Унинг айтишича, мамлакатда, сўнгги пайтларда, чақалоқларни туркча сериаллар қаҳрамонлари исми билан аташ “мода” тусига кирган.

Қайд қилиш муассасалари таъкидига кўра, баъзи ота-оналар ўз фарзандига тожикча бўлмаган исмларни танлар эканлар, исмнинг келиб чиқиши тарихи, нима маънони билдиришини ҳатто билмайдилар ҳам.

"Мана яқинда, ота-оналар ўз фарзандларига Алика ёхуд Марва деб исм қўйган ҳолатлар ҳам бўлди. Мисол учун, менга бу жуда ғайритабиий туюлди. Улардан бу исмлар қайси миллатдан олинган, қай маънони билдиради деб сўраганимда, улар бу саволларга жавоб беришолмади.

Аммо, начора. Мана шундай ҳолатларга қарамай, чақалоқларни, албатта, қайд этамиз. Чунки қандай исмни танлаш бу ота-оналар хоҳиши. Биз фақатгина вариантларни таклиф қилишимиз мумкин, аммо уларни мажбурлай олмаймиз” — дейди Каримова.

Қонунга кимлар бўйсунади?

Қонунга киритиладиган ўзгартиришлар ва исмлар реестрига келадиган бўлсак, агар ҳужжат мажбурий характерга эга бўлса, табиийки, қонунга бўйсунишга мажбурмиз. Ҳамма қонунга асосан рўйхатдан ўтказилади, — дейди ФҲДЁ мудираси.

Каримованинг таъкидига кўра, қонун тожик миллатига мансуб фуқаролар учун жорий қилинади.

"Мамлакатда истиқомат қилувчи рус миллатига мансуб шахслар ўз фамилияларининг сўнгги ҳарфларини тожикча қилиб ўзгартиришганда, бу уларнинг ихтиёрий хоҳиши асосида амалга оширилган эди. Ҳеч ким, уларни мажбурламаганди. Аминманки, бу қонун ҳам Тожикистонда истиқомат қилувчи бошқа халқларга жорий этилмайди”, деди Каримова.

Маҳаллий ОАВ ларида ёзилишича, қонун кучга кирганидан кейин фуқаролар ўз исм-фамилияларини унга биноан ўзгартирмоқчи бўлсалар, уларнинг хоҳишлари амалга оширилади.

315

Пандемия шароитида Янги йилни қандай нишонламоқчисиз?

0
0
Картофель

Картошкани қандай тўғри истеъмол қилиш керак шифокор тавсияси

412
Юқори малака тоифадаги эндокринолог Елена Губкина картошкани пишириш ва истеъмол қилиш усуллари юзасидан фикрларини билдирди.

ТОШКЕНТ, 2 дек — Sputnik. Юқори малака тоифадаги эндокринолог Елена Губкина картошкани пишириш ва истеъмол қилиш усуллари юзасидан фикрларини билдирди. РИА Новости хабарига асосан.

Унинг сўзларига кўра, картошкани пўчоғи билан истеъмол қилмаслик керак, чунки унда тупроқ ва ҳаводан зарарли моддалар тўпланади.

"Шунингдек, картошкани жуда юқори ҳароратда пиширмаслик керак", - дейди мутахассис.

Бунда қовурилганидан сўнг сабзавот ёғ ва токсинлар билан тўйинади, тозаланган картошкани қайнатиш ёки буғда пишириш яхшироқ, чунки бу ҳолда сабзавот максимал миқдорда озуқа моддалари - калий, натрий, Б6 витаминини беради.

Шифокор соғлиққа зарар бўлмаслиги учун 200-300 грамм картошкани ҳафтасига 2 марта истеъмол қилишни тавсия қилди.

412
Национальная валюта Узбекистана — сум

Пенсия таъминотига доир қонун лойиҳаси тайёрланди

478
Молия вазирлиги “Фуқароларнинг давлат пенсия таъминоти тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига ўзгартишлар киритишга доир ҳужжат тайёрлади.

ТОШКЕНТ, 2 дек — Sputnik. Молия вазирлиги “Фуқароларнинг давлат пенсия таъминоти тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига ўзгартишлар киритиш ҳақида Ўзбекистон Республикаси Қонуни лойиҳасини тайёрлаб, умумий муҳокамага қўйди.

Лойиҳанинг асосий мақсади - “Ногиронлиги бўлган шахсларнинг ҳуқуқлари тўғрисида” 2020 йил 15 октябрдаги қонунига асосан, “Фуқароларнинг давлат пенсия таъминоти тўғрисида”ги қонунида белгиланган “ногирон” деган атамани “ногиронлиги бўлган шахс” атамасига алмаштириш.

- меҳнат қобилиятини йўқотган ногиронлиги бўлган шахсга меҳнат қобилияти тикланганлиги ёки узрсиз сабабларга кўра қайта кўрикдан ўтишга келмаганлиги оқибатида пенсияси тўхтатиб қўйилиб, беш йилдан муддатдан сўнг шахсни такроран ногиронлиги бўлган шахс деб эътироф этилганида, амалда бўлган қонунчилик талабларидан келиб чиқиб ногиронлик пенсиясини тайинлаш.

- пенсионернинг вафоти муносабати билан унинг вафот этган ойдаги пенсия пулини оила аъзоларига тўлиқ миқдорда тўлаш.

Таъкидланишича, қонун лойиҳасининг қабул қилиниши Давлат бюджетидан ҳамда Молия вазирлиги ҳузуридаги бюджетдан ташқари Пенсия жамғармасидан йилига 4,4 млрд сўм қўшимча маблағ талаб этилади.

478