Гуллар, архив сурат

Ўзбек ижодкори рус шоирасига атаб мактуб ёзди

497
(Янгиланган 17:23 17.12.2016)
Рус шоираси Ника Турбинанинг ҳаёти, унинг шеърлари янглиғ қисқа ва фожиага тўла бўлди. Ника жуда ёш 27 ёшида вафот этди. Аммо шу йиллар оралиғида у баъзи бировлар 90 ёшда ҳам кўрмайдиган ҳодисаларни бошдан кечирди. Ўзбек ижодкорларидан бири Турбинага аталган мактубларини нашримизга йўллади

ТОШКЕНТ, 17 дек — Sputnik. Ника Турбина ўз замонасининг "вундеркинд" боласи,  рус адабиётининг ҳақиқий феномени деб тан олинган: Ника 4 ёшидан бошлаб шеър тўқишни бошлаган ва уларни ёзиб қўйишлари учун онаси ва бувисига айтиб турган.

Турбина болалигидан ўпка шамоллаши касаллиги билан оғриган ва оқшомлари деярли ухламаган. Манбаларда таъкидланишича. у туни билан каравотчасида ўтириб чиққан ва кечалари билан алланималар дея пичирлаган. Миттигина Турбина шеърларни унга Яратганнинг ўзи шивирлаб турганини айтган.

Ўзбек ижодкори фожеали ҳаётни бошидан кечирган рус шиорасига атаб қалб кечинмалари туширилган мактубни йўллади.

Биринчи мактуб

Ассалому алайкум, Ника Турбина!

Мени сизга мактуб йўллашга ундаган нарса эҳтимол ҳайратдир! Эҳтимол мўъжизадир! Эҳтимол кўнгилдир! Гарчи ҳайрат ҳам, мўъжиза ҳам биргина кўнгилнинг ўзида, қуёши ботмас, осмони мусаффо, замини хушбўй гуллару ям-яшил ўт-майсаларга бурканган, сарҳадию соҳиллари йўқ, на жиловлаш, на бир изнга солиш мушкул бўлган бир ложувард хилқатда рўй берса-да, ҳайратни алоҳида, мўъжизани алоҳида атагим келди. Туриб-туриб, яна ўз фикрларимга ўзим қарши бораман. Ахир ҳайрат ҳам, мўъжиза ҳам чақиндек ярқ этиб, сўнг қалбимизга кириб келмайдими?

Ҳайратни ҳам, мўъжизани ҳам кимдир ё нимадир кўз ўнгимизда содир этиб, худди яқинимиз ўзимизга гул узатгандек кўзларимиз томон югуртирмайдими? Кўзлар деразасидан сизиб, ичкарига — кўнгил дунёмизга инган бу мунавварликлар, қувноқликлар, гўзалликлар бутун вужуду руҳимизни яйратиб, жону жисмимиздаги бор изтироб, дарду чарчоқни сирқитмайдими?

Мен шуни англаб етяпман, Ника! Ҳайрату мўъжизани ўзимиз ҳам, ёнимиздаги яқинимиз, танишу нотанишлар ҳам уйғотиши мумкин. Бунинг учун кўнгли бедор инсонда имкониятлар бор, беҳисоб. Аммо мен ҳозир фақат сиз қолдирган ҳайратлар, мўъжизалар ва кўнглингиз ҳақида сўз қораламоқчиман.

Ника, айбга буюрмайсиз, негадир сизни сенлашга тилим бормаяпти. Бундан ранжиманг, биз ўзбеклар шарқона тарбия удумида улғайганмиз, оилавий муҳитдаги тарбия ҳам шу қадриятни, ўзбекларга хос муомала маданиятини тақозо этган. Биз ўзимиздан неча ёш улуғ инсонларга “сиз” деб мурожаат қилганимиз каби ўзимиздан неча ёш кичик одамлар, ҳатто болакайларни ҳам сизлашга ўргангамиз. Ранжиманг, Ника! Биламан, бир мухбир билан суҳбатлашаётиб, мени бемалол “сенлайверинг, ахир қариб қуюлган кампир эмасманку” дея ёзғиргандингиз. Бундан сездимки, сиз ҳар бир одамни ҳам ўз яқинингиз каби яқин олиб кетавергансиз, ўзингизни доим гўдакдек ҳис қилгансиз.

Ника, ўзи мени ҳайратлантирган шеърларингиз, менга нақ мўъжизадек туйилган ашъорларингиз ҳақида ёзмоқчи эдим. Ҳайратимнинг ибтидоси – сизнинг тўрт ёшдан бошлаб, шеър қоралай бошлаганингиз. Даставвал ўжарлигим тутди. Ишонч ҳиссига эрк бермадим. Бу фавқулодда ҳодисага дабдурустдан ишониш аҳмоқлик, нодонлик бўлиб туйилди. Ахир ақли бутун, фикр қозони қайнаб турадиган “мияли” ҳар қандай одам ҳам бу чўпчакка ишонмайди-да. Қани бировга тўрт ёшли қиз одамни эсанкиратадиган шеър ёзибди, деб кўринг-чи, ундан қандай жавоб олар экансиз.

Ҳеч вақт, ҳечдан ҳеч "қойил!" деб юбормаса керак. Гарчи “Қоралама” (Черновик”) тўпламингиздаги Сўз ҳосилалари бир бутун, такрорланмас истеъдодни, ҳар бир сўз заргари ҳам ёза олиши мушкул бўлган шеърлар эканига шоҳидлик берса-да, мен бир қизалоқнинг ҳали ҳарф танимай, сўзга дўст тутинмай туриб адабиётга даъволик қилиши, ўзини катта шоирлардек тутиши менга эриш туюлди.

Мен сизга ижод йўлида йўлбошчи бўлган улуғ рус шоири Евгений Евтушенкони ҳам ёмон кўриб қолдим. Наздимда, сиз чала, маромига келмаган, хом-хатала шеърлар ёзгансизу, шоир уларни таҳрир этиб, тартибга киритгандек эди. Аммо кейин сиз шеър ўқиган аудиоёзувларни тинглаб, шубҳа-гумонларим асоссиз эканини, мен янглишаётганимни англаб етдим. Чунки аудиоёзувда сиз шундай берилиб, ўзингизни-да унутар даражада шеър ўқигансизки, мен фақат туғма шоира шундай ишончла, умидла, журъатла шеър айтиши мумкинлигига ишонч ҳосил қилдим. Шунда шоиру шеъру шуурлик илоҳий эканига, бу олий маънавий неъмат Яратганнинг ўзи танлаган бандаларига икром этишига яна бир карра имон келтирдим.

Ника, сизнинг шеърларингиз мени гангитди, ҳаяжонлантирди. Айни сизнинг шеърларингизга рўпара келгач, мен ҳайрат кўзгуси билан тўқнашдим. Бу мўъжизавий кўзгу мавжлана-мавжлана мени ўз дунёсига тортиб кетди. Мен Ника Турбина деб номланмиш бир тоза, аммо зоҳиру ботини ғамга чулғанган дунё узра парвоз қилдим. Қизиқ, ғусса ҳам одамни парвозга ундаши мумкин экан. Изтироб ҳам қанот бериши мумкин экан. Эҳтимол ана шу дарду изтироблар берган қанот туфайли парвоз қилгандирсиз. Кўк узра учгандирсиз. Юрагим сиз кечирган, ҳис этган сўнгсиз аччиқ аламу азобларга лиммо-лим бўлдию, бироқ айни шу тиғли изтироблар, оғриқлар ҳавосила ўзимни бедор ҳис қилаётгандим ва шуни англадимки, бу дарду аламлар кўнгилга нафақат қанот бахш этаркан, бошпана, либос ҳам экан. Кўнгил ўзи чеккан изтироблар ҳавосидан симириб, жон сақларкан. Кўнгилга изтиробгина сув ҳаво экан.

Ника, мен сизга яна мактуб йўллаш ваъдасини бериб, илк номага нуқта қўяётирман.

Умид Али

497
Теглар:
Умид Али, Ника Турбина
Медицинские работники одевают средства индивидуальной защиты перед входом в красную зону

Ўзбекистонда коронавирус: 25 май асосий хабарлари

650
(Янгиланган 20:47 25.05.2020)
Бугуннинг ўзида республика бўйлаб 42 нафар бемор тузалиб, реабилитацияга кузатилди. Соғайиш кўрсаткичи 81,7 фоиз.

ТОШКЕНТ, 25 май — Sputnik. Sputnik Ўзбекистон республикада коронавирус билан боғлиқ бўлган асосий хабарларни тўплади.

Бир сутка давомида 39 кишида коронавирус аниқланди, сўнгги маълумотларга кўра, Ўзбекистонда коронавирус инфекцияси қайд этилганлар сони 3 189 нафарни ташкил қилмоқда.

Даволаниш кўрсаткичи

Бугуннинг ўзида 42 нафар бемор тузалиб, реабилитацияга кузатилди. Жами соғайганлар сони  2 607 нафар. Соғайиш кўрсаткичи 81,7 фоиз.

Айни пайтда 569 нафар беморга белгиланган стандартлар бўйича даво чоралари кўрилмоқда.

Яна бир хавфли ҳудуд

Тошкент вилоятининг Паркент туманига кириш ва чиқиш, туман ичида ҳаракатланиш чекланди.

Коронавирус инфекцияси тарқалишига қарши чора сифатида, Паркент туманига кириш ва чиқиш чекланди. Туман ҳудудини хавфли инфекциядан батамом тозалашда туман ҳокимлиги, СЭОМ, ИИБ, ҳарбийлар ва бошқа мутасадди ташкилотлар томонидан муҳим ишлар амалга оширилмоқда.

Бюджет

Бош давлат санитария инспектори Нурмат Отабеков коронавирус билан касалланган беморларга давлат бюджетидан ажратилган маблағлар бўйича маълумот берди. Хусусан, даволанган 2492 нафар беморга 80,491 млн сўм сарфланган. Шунингдек, карантинга олинганларга сарфланган маблағ ҳам кўрсатилган.

“Ипотека банк” ходимида коронавирус

Тошкендаги “Ипотека банк” бош бошқармаси ходимида коронавирус аниқлангани маълум бўлди.

Қайд этилишича, фуқаро яқин 20 кун ичида ўзи ва оила аъзолари меҳмонга бормаган, қўни-қўшниларникига ҳам чиқмаган. Унинг яшаш манзили бўйича мулоқотда бўлган барча оила аъзолари белгиланган тартибда карантинга олинди. Ходим билан яқин алоқада бўлган 25 нафар ходимлар карантинга олинган.

Ватандошларга ёрдам

Ўзбекистоннинг Москвадаги элчихонаси Россия ҳудудида бўлиб турган ватандошларни қўллаб-қувватлаш учун қатор тадбирларни амалга оширмоқда. 25 мартдан 23 майга қадар Москва шаҳри хостелларида оғир аҳволда қолган Ўзбекистон фуқароларининг яшаши ва овқатланиши тўлаб берилди. Бу мақсадларга 5,7 млн рубль сарфланди.

Мингдан ортиқ талабага озиқ-овқат етказиб берилди. Элчихонага ёрдам сўраб мурожаат қилган моддий қийин аҳволда қолган 217 та оила 2 ҳафталик озиқ-овқат билан таъминланди.

Инсонпарварлик ёрдами

Сеулдаги Ўзбекистон элчихонаси Жанубий Корея компанияси Suwan TPL кўмагида Ўзбекистонга сал кам икки тонна инсонпарварлик ёрдамини юборди.

Ўзбекистон Соғлиқни сақлаш вазирлиги эҳтиёжлари учун Сеулдаги дипломатик ваколатхонаси коронавирус инфекциясига қарши курашда юқори технологияли тиббий ускуналар: шприц насослари, кўчма рентген аппаратлари ва бошқа зарур воситалар кўринишидаги инсонпарварлик ёрдамини фаол жалб этишда давом этмоқда.

Кейинги юк чартер рейсини ташкил этиш билан умумий оғирлиги 17 тонна бўлган 135 минг доллардан ортиқ инсонпарварлик юкининг қолган қисми юборилади.

Дунё саломатлиги

COVID-19 дунёнинг деярли барча давлатга етиб борди. БССТнинг сўнгги маълумотларига кўра, дунёда янги коронавирус инфекциясини юқтириб олган кишиларнинг сони 5,4 миллиондан ошди, 345 минг киши вафот этди. Қарийиб 2,2 миллион киши соғайди.

 

650
Мавзу:
COVID-19 умумжаҳон пандемияси
Расул Кушербаев, депутат

Расул Кушербаевга босим ўтказилганми: прокуратура ўрганиш натижаларини маълум қилди

440
(Янгиланган 21:14 25.05.2020)
Бош прокуратура Кушербаев билан боғлиқ воқеалар юзасидан олиб борилган ўрганиш натижасини маълум қилди.

ТОШКЕНТ, 25 май — Sputnik. Ўзбекистон Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси депутати Расул Кушербаевга сиёсий фаоллиги сабабли босим ўтказилганлиги ҳақида оммавий ахборот воситаларида кенг тарқалган ва қизғин муҳокамаларга сабаб бўлган хабарлар юзасидан Бош прокуратурада депутатнинг бевосита иштирокида ўрганиш ўтказилди.

Хабар айтилишича, Расул Кушербаев билан Бош прокуратурада ўтказилган суҳбатда баён этилган ҳар бир маълумот марказий маҳкаманинг ўзида ишга алоқадор шахсларни жалб қилган ҳолда, тегишли ҳужжатларни кўздан кечириш йўли билан тўлиқ текширилди.

“Ўрганиш натижаларига кўра, депутат Расул Кушербаевга прокуратура органлари томонидан бирор босим ёки тазйиқ ўтказилганлигини тасдиқловчи объектив далиллар аниқланмади”,  - дейилади хабарда.

Таъкидланишича, Давлат геология ва минерал ресурслар қўмитаси ҳузуридаги Кон-геология фаолиятини назорат қилиш инспекцияси томонидан Янгийўл туманидаги “Қўшёғоч Олтин Файз Балиқлари” МЧЖга ажратилган балиқчилик ҳавзасидан қум-шағал аралашмасини ноқонуний олиб чиқиб кетиш ҳолати юзасидан ўтказилган текшириш ҳужжатлари чора кўриш учун прокуратура органларига тақдим этилган.

Мазкур ҳужжатлар асосида 2020 йил 24 январда Жиноят кодексининг 167-моддаси 3-қисми “а банди билан жиноят иши қўзғатилиб, Янгийўл тумани прокуратураси томонидан дастлабки тергов ўтказилган.

Тергов давомида аниқланишича, ушбу жамият раҳбари Ж.З. акаси Б.Қ. билан жиноий тил бириктириб, балиқчилик фаолиятини ташкил этиш учун ажратилган 11,8 гектар ер майдонидан 600 миллион сўмлик 57,2 минг куб метр қум-шағал аралашмасини қазиб олган. Улар тегишли лицензияга эга бўлмаса-да, қонунга зид равишда мазкур қум-шағал аралашмасини сотиб юбориб талон-торож қилган ҳамда бу орқали давлатга жуда кўп миқдорда зарар етказган.

Шу сабабли Ж.З.га Жиноят кодексининг 167-моддаси 3-қисми “а” банди билан айблов эълон қилиниб, ишнинг унга тегишли қисми 2020 йил 4 май куни жиноят ишлари бўйича Янгийўл туман судига юборилган.

Терговдан яширинганлиги сабабли, айбланувчи Б.Қ.га қидирув эълон қилинган.

“Қидирувда бўлган Б.Қ. томонидан ижтимоий тармоқларда эълон қилинган видеомурожаатда ушбу жиноят иши тергови давомида гўёки “Қўшёғоч Олтин Файз Балиқлари” МЧЖ депутат Расул Кушербаевга тегишли эканлиги ҳақида кўрсатмалар олишга уриниш бўлганлиги ҳақида уйдирмадан иборат хабарлар тарқатилган”, - дейилади хабарда.

Қайд этилишича, жиноят иши Бош прокуратурада ўрганилганда, иш бўйича депутат Расул Кушербаевга оид бирор масала муҳокама қилинмаганлиги, унга алоқадор маълумот тўпланмаганлиги ёки у билан боғлиқ тергов ҳаракатлари ўтказилмаганлиги маълум бўлди.

Бош прокуратура ходимлари томонидан Ж.З. билан холис ўтказилган суҳбат давомида, у терговда ундан Расул Кушербаев ҳақида ҳеч қандай маълумот сўраб-суриштирилмаганлигини, у ҳақида савол берилмаганлигини, унга қарши кўрсатма бериш талаби билан тазйиқ ўтказилмаганлигини билдирган.

Бош прокуратура ижтимоий тармоқларда тарқатилган бу хабарларни аҳоли орасида обрў қозонган жамоатчилик вакиллари номидан ўз мақсадлари йўлида фойдаланиб, тергов натижасига таъсир ўтказишга ҳамда ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларга ишончсизлик уйғотишга қаратилган уриниш деб баҳолайди.

Таъкидланишича, Расул Кушербаевнинг Бош прокуратурада ўтказилган суҳбатда ўзига нисбатан босим сифатида баҳолаган бошқа важлари ҳам ўзининг иштирокида тўлиқ текширилиб, унга, шу жумладан, фаолияти билан боғлиқ равишда таъсир кўрсатиш ёки босим ўтказиш ҳолатлари аниқланмаган.

Бош прокуратуранинг билдиришича, мазкур важлар Расул Кушербаевнинг шахси ва ишчанлик обрўсига алоқадорлиги сабабли уларнинг тафсилотлари очиқланмайди. Депутат Бош прокуратурада ўтказилган ўрганиш натижалари билан таништирилган.

Маълум қилинишича, келгусида ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар томонидан депутатнинг сиёсий фаолияти билан боғлиқ ҳар қандай тазйиқ ёки босим ўтказилишининг олдини олишга қаратилган аниқ чоралар белгиланди. Жумладан, Б.Қ.га нисбатан жиноят иши устидан алоҳида назорат ўрнатилди.

440

АҚШ яна бир муҳим шартномадан чиқмоқда - бу дунёга қандай хавф солади

0
(Янгиланган 22:28 25.05.2020)
АҚШ 1987 йилда имзоланган очиқ осмон шартномасидан чиқишини маълум қилди. Бу ҳақда президент Дональд Трамп эълон қилди.

Москвада Вашингтон бу айбловларни рад этди ва Россия томони ўз навбатида шартномадан чиқиб кетиш нияти йўқлигини билдирди.

Видеомизда Дональд Трамп халқаро хавфсизлик соҳасидаги яна бир муҳим келишувни қандай қилиб ўлдиргани ҳақида маълумот берамиз.

0