Руки в наручниках

Қийноқ остида олинган далиллар судда ўтмайди - президент фармони

2020
(Янгиланган 17:21 01.12.2017)
Янги фармон – суд-ҳуқуқ тизимини процессуал қонунга бўй сунган ҳолда олиб борилишини, далил-исботлар жамлашда ноқонуний йўллардан фойдаланмасликни, судлар максимал даражада очиқ-ойдин ўтишини таъминлайди.

ТОШКЕНТ, 30 ноя – Sputnik. Шавкат Мирзиёев 30 ноябрда имзолаган ПФ-5268-сонли фармонига биноан, бундан буён Ўзбекистон суд-тергов жараёнида фуқаролар ҳуқуқ ва эркинликлари кафолати кучайтирилади ва суд-тергов жараёнининг ҳар бир босқичида қонунга амал қилиш назорати кучайтирилади.

“Суд-ҳукуқ ислоҳотларининг асосига қонун устуворлиги, фуқароларнинг тенглиги, инсонпарварлик, адолатлилик ва айбсизлик презумпцияси каби конституциявий принциплар пойдевор қилиб қўйилган”, — дейилган фармонда. 

Ҳар қандай шароитда – қонун устуворлигини таъминлаш 

Ўзбекистон Конституциясининг 83 — моддасига мувофиқ, фуқароларнинг қонун олдида тенглиги, инсонпарварлик, адолатлилик ва айбсизлик презумпцияси каби конституциявий принципларни сўзсиз ва оғишмай таъминлаш, суд-тергов фаолиятида фуқароларнинг ҳуқуқ ва эркинликларига риоя қилишга ҳуқуқни муҳофаза қилувчи ва суд органларининг биринчи даражали эътибори қаратилади.

Қонун нормаларидан ҳар қандай чекиниш, келиб чиқиш сабабларидан қатъий назар —  қонунийликни бузиш ҳисобланади ва белгиланган жавобгарликка сабаб бўлади.

Қийноқ ва туҳматларга барҳам берилади

Процессуал қонунчиликни бузган ёки ноқонуний услублар билан олинган маълумотлар жиноий ишларда бўйича далил сифатида фойдаланишга йўл қўйилмайди.

Хусусан, жиноят иштирокчилари ёки уларнинг яқин қариндошларига нисбатан қийноққа солиш, психологик ва жисмоний тазйиқ ўтказиш ва бошқа ғайриинсоний ёхуд камситувчи муомала турларини қўллаган ҳолда, шахсга ҳуқуқ ва мажбуриятларини тушунтирмаслик оқибатида уни чалгитган ҳолда, номаълум ёхуд иш юритиш жараёнида аниқлаш мумкин бўлмаган манбадан олинган маълумот асосида, дастлабки тергов жараёнида ўз тасдиғини топмаган кўрсатувларидан, тахмин, фараз ёки миш-мишларга асосланган кўрсатмаларидан олинган,  тегишли юридик кучга эга бўлмаган маълумотлардан жиноят ишлари бўйича далил сифатида фойдаланишга йўл қўйилмайди.

Судлар ошкора бўлиб ўтади

Жиноий ишларни ошкора кўриб чиқилишига халал бериш, қонунда яққол белгиланган ҳоллардан ташқари – таъқиқланади.

Қонунбузарлик йўли билан олинган кўрсатма, хулоса ва ашёвий далиллар, аудио, видеоёзувлардан далил сифатида фойдаланиш – таъқиқланади.  

Шахсни ноқонуний ушлаб туриш, қамоққа олиш, жиноий жавобгарликка тортиш, ёлғон кўрсатмалар беришга мажбрлаш каби ҳаракатлар учун – жиноий жавобгарлик киритилади.

Тергов-тафтиш ва суд жараёни – назорат остида

Сиртдан қамоққа олинган шахслар, ўзларига нисбатан қўлланилган чора устидан шикоят қилиш ҳуқуқига эга бўлади.  

Далилларни йиғишда ноқонуний услублар қўлланилганлиги тўғрисидаги мурожаатлар — прокуратура органлари ёки суд томонидан тиббий экспертиза ўтказиш орқали мажбурий текширилиши шарт.

Оғир жиноятлар содир бўлган жойни кўздан кечириш, тинтув ва бошқа процессуал ҳаракатлар — мажбурий видеоқайд этилади.

Ҳимоячи томонидан тўпланган далиллар ҳам жиноят иши материалларига қўшиб қўйилиши ва жиноят ишини судда кўриб чиқиш вақтида мажбурий текширилиши ва баҳоланиши шарт.

Суд муҳокамаси жараёнида стенография юритилади, унинг материаллари жиноят иши материалларига қўшиб қўйилади.

Илғор хорижий тажриба ва инновацион услублар 

Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги Молия вазирлиги билан биргаликда уч ой муддатда тергов ҳибсхоналари, вақтинча сақлаш ҳибсхоналари ва махсус қабулхоналар, маъмурий қамоқни ўташ жойларини видеокузатув воситалари билан жиҳозлашни таъминланади.

Ундан ташқари Олий Мажлисининг Инсон ҳуқуқлари бўйича вакили (омбудсман) томонидан жазони ижро этиш муассасаларида жазони ўтаётган шахсларнинг ҳуқуқ ва эркинликларига риоя этилиши устидан парламент назоратини амалга оширилади.

Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси, Олий суди, Миллий хавфсизлик хизмати, Ички ишлар вазирлиги бошқа манфаатдор вазирликлар ва идоралар билан биргаликда уч ой муддатда:

суд-тергов ҳаракатларини юритишнинг инновацион шакл ва услубларидан фойдаланишнинг, шунингдек, далиллар алоқадорлиги, мақбуллиги ва ишончлилиги тўғрисидаги жиноят-процессуал қонунчилик талабларига риоя этилишини таъминлашнинг илғор хорижий тажрибасини ўрганиш ҳамда таҳлил қилишни;

суд-тергов фаолиятида замонавий ахборот-коммуникация технологияларидан фойдаланишни кенгайтириш, шу жумладан, “Электрон жиноят иши” тизимини жорий этиш орқали оптималлаштириш ва соддалаштириш бўйича таклифлар киритишни ташкил этсин.

Аллақачон юз берган ўзгаришлар

Эслатиб ўтамиз, охирги бир йил давомида Ўзбекистон суд-ҳуқуқ тизимида бир қанча ўзгаришлар юзберди.

Хусусан, 2021 йилга қадар қабул қилинган “Ҳаракатлар стратегияси”га кўра, одил судловнинг сифати ва шаффофлигини ошириш, “Хабеас корпус” институтини қўллашни кенгайтириш мақсадида қатор норматив- ҳуқуқий ҳужжатлар қабул қилинди.

Хусусан, судлар томонидан жиноят ишларини қўшимча тергов юритишга қайтариш тартибининг бекор қилиниши – сезилари даражада яхши самара берди. Натижада фақатгина 2017 йилнинг 10 ой давомида судлар томонидан 191 нафар шахсга нисбатан оқлов ҳукми чиқарилди, ваҳоланки олдинги тартибга кўра, охирги беш йил давомида атиги 7 нафар шахс оқланган эди.

Ундан ташқари, йил давомида дастлабки тергов органлари томонидан реабилитация ва бошқа асослар бўйича 3 511 та жиноят иши тугатилган.

Фармоннинг тўлиқ матни билан Ўзбекистон президентининг расмий саҳифасида танишинг.

2020
Оповещение о наложении штрафа

Маъмурий жарима 15 кун ичида тўланса 25 % чегирма берилади - Олий суд

60
(Янгиланган 12:34 04.12.2020)
Келажакда маъмурий жарималарни ўз вақтида тўлаган фуқаролар учун жарима миқдоридан чегирмалар жорий этилиши мумкин.

ТОШКЕНТ, 4 дек, Sputnik. Келажакда қонун ижросини ўз вақтида бажарган фуқаролар учун турли рағбатлантириш услублари ҳам ишлаб чиқилмоқда. Хусусан, маъмурий жарималарни тез ва ўз вақтида тўлаган фуқаролар учун чегирмалар жорий этилиши мумкин.

Бу ҳақда АОКАда қонун устуворлигини таъминлаш ва суд-ҳуқуқ тизимини ислоҳ қилиш бўйича ўтказилган матбуот анжуманида Олий суд судъяси Абдурасул Эранов маълум қилди.

"Агар қарор топширилганидан сўнг у 15 куни ичида бажариладиган бўлса, жариманинг 75%ини тўлаш кифоя бўлди. Қолган 25% идан озод қилинади", - деди Эранов.   

Ундан ташқари, тадбиркорлик ва бошқа иқтисодий фаолиятлар соҳасида кўплаб қонунбузарликлар жиноят рўйхатидан чиқарилиб енгилроқ тоифага ўтказилиши, жазо чоралари енгиллаштирилиши ҳам кўзда тутилган.  

Маълумот учун, дунёнинг бошқа мамлакатларида ҳам шунга ўхшаш тартиб жорий этилган. Хусусан Россияда ҳайдовчилар белгиланган жаримани 2 ҳафта ичида тўлаган тақдирда жарима миқдоридан 50% чегирма берилади. 

60
Шавкат Мирзиёев

Шавкат Мирзиёев илм-фан ва инновациялар соҳасини танқид қилди

56
(Янгиланган 10:16 04.12.2020)
Президент ҳузурида бўлиб ўтган мажлисда илм-фан ва қишлоқ ҳужалиги ва саноат соҳалари орасида боғлиқлик етишмаётгани қайд этилди.

ТОШКЕНТ, 4 дек -Sputnik. Президент Шавкат Мирзиёев раислигида 3 декабрь куни илм-фан ва инновацияни ривожлантириш борасида видеоселектор йиғилиши ўтказилди. Унда Республикадаги илм-фон ривожланиши соҳасидаги ишлар танқидий нуқтаи назардан кўриб чиқилди. 

Хусусан, сўнгги 4 йилда 28 та илмий ташкилот ва 4 та инновацион технопарк ташкил этилгани, олимлар иш ҳақи 3 баравар оширилгани ва илмий ташкилотларнинг моддий-техник базасини янгилаш учун катта маблағлар йўналтирилгани қайд этилди.

"Лекин, 100 дан зиёд илмий ташкилотлар фаолиятида сезиларли ўзгариш бўлгани йўқ. Масалан, 24 та муассаса ўтган йили халқаро тан олинган журналларда бирорта ҳам илмий мақола чоп этмаган", - дейилган хабарда. 

Шунингдек, инновация вазирлиги яратилаётган ноу-хаулар ва ишлаб чиқариш жараёни орасида боғлиқлик ярата олмаётгани қайд этилди.  

Мисол учун, инновацион ишланмалар учун бюджетдан 100 миллиард сўм ажратилаётган бўлса-да, танлов натижаси бўйича бор-йўғи 29 миллиард сўмлик 51 та лойиҳа шакллантирилди, холос. Фанлар академияси тизимидаги 33 та илмий институт томонидан ўтган йили атиги 59 та патент олинган.

Совещание по развитию науки и инноваций

Ундан ташқари, ОТМларда илмий тадқиқотлар даражаси ўта паст, илм ва инновация масалалари бўйича масъул проректорлар умуман ишламаётгани қайд этилди.

Шунингдек, инновациялардан қишлоқ хўжалигида ҳосилдорликни ошириш, қўшилган қиймати юқори бўлган маҳсулотлар ишлаб чиқариш, уруғчиликни ривожлантиришда, сув-хўжалигина янги тежамкор технологиялардан фойдаланиш масаласи ҳам кўтарилди. 

Саноатга ҳам илм-фан ёндашуви керак. Масалан, Навоий ва Олмалиқ кон-металлургия комбинатларида 3 миллиард тоннага яқин техноген чиқиндилар йиғилиб қолган. Йилига уларнинг 20 миллион тоннаси қайта ишланса, 2 тонна олтин, 8 тонна кумуш, 10 минг тонна мис ҳамда вольфрам, молибден каби нодир металлар олиш мумкин. Мутасаддиларга шу борада аниқ кўрсатмалар берилди. Батафсил қуйида танишинг.

56
Шавкат Мирзиёев принял российскую делегацию во главе с министром промышленности и торговли РФ Денисом Мантуровым.

Мирзиёев РФ саноат ва савдо вазири Денис Мантуровни қабул қилди

34
Денис Мантуров самимий қабул учун Ўзбекистон раҳбарига миннатдорлик билдирди ҳамда Россия президенти Владимир Путиннинг саломи ва энг эзгу тилакларини етказди.

ТОШКЕНТ, 4 дек - Sputnik. Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев 4 декабрь куни Тошкент металлургия заводининг очилишига бағишланган тантанали тадбирлар доирасида Россия Федерацияси саноат ва савдо вазири Денис Мантуров бошчилигидаги делегацияни қабул қилди.

Давлат раҳбари пойтахт ҳудудида амалга оширилган металлургия маҳсулотлари ишлаб чиқариш бўйича йирик ва замонавий корхонани ташкил этиш лойиҳаси Ўзбекистон ва Россия компания ва банклари ўртасидаги самарали ҳамкорликнинг намунаси эканини катта мамнуният билан қайд этди.

Ушбу заводнинг вужудга келиши кейинги йилларда икки томонлама савдо-иқтисодий ҳамкорликда жиддий сифат ўзгаришлари кузатилаётганидан ҳам далолат беради.

Денис Мантуров самимий қабул учун Ўзбекистон раҳбарига миннатдорлик билдирди ҳамда Россия Президенти Владимир Путиннинг саломи ва энг эзгу тилакларини етказди.

Учрашувда устувор қўшма дастур ва лойиҳаларнинг бориши кўриб чиқилди, амалий ҳамкорликни кенгайтириш борасидаги режалар муҳокама қилинди.

Машинасозлик, агросаноат, фармацевтика, енгил ва озиқ-овқат саноати, кўплаб бошқа тармоқларда юқори технологик ишлаб чиқариш қувватларини ташкил этишда икки мамлакатнинг етакчи корхоналари ўртасидаги кооперация лойиҳаларини ишлаб чиқиш ва илгари суриш масалаларига алоҳида эътибор қаратилди.

Саноат кооперацияси лойиҳаларини, шу жумладан ташкил этилган қўшма Лойиҳа офиси фаолияти доирасида ҳар томонлама қўллаб-қувватлаш ва уларга ҳамроҳлик қилиш, шунингдек, иқтисодиётнинг муҳим тармоқларига инвестицияларни кўпайтириш учун қулай шароитлар яратиш муҳимлиги қайд этилди.

 

34