Ўта хавфли: Марказий Осиёда қора ўлат тарқалиши қайд этилганми?

2131
(Янгиланган 14:44 07.07.2020)
XIV асрда қора ўлат Европанинг ярим аҳолисини қириб ташлаган, ҳозирги вақтда ҳам Осиё давлатларида ушбу хавфли касалликка чалиниш ҳолатлари қайд этилмоқда.

ТОШКЕНТ, 7 июл — Sputnik. Шу ҳафтада Мўғулистон ва Хитойда қора ўлат тарқалиши қайд этилди.

Аввал бу ўта юқумли касалликка чалиниш ҳолатлари Марказий Осиёда ҳам қайд этилган. Бу ҳақда "Мир 24" телеканали репортаж тайёрлади.

Энг сўнгги ҳолатлар Қирғизистонда қайд этилган. Атиги беш йил олдин 15 ёшли йигит суғур гўштини истеъмол қилган ва касалликдан вафот этган.

Республикада суғурлар яшайдиган учта туман мавжуд: Тянь-Шан, Олой ва Талас. Ўлат тарқалмаслиги учун бу туманлар эпидемиологлар томонидан текширилади. Шунингдек, Қирғизистонда ўта хавфли юқумли касалликларни аниқлаш бўйича чора-тадбирлар режаси ишлаб чиқилган.

Қозоғистонда 2003 йилда қора ўлатга чалиниш ҳолати қайд этилган. Ўша вақтда Мангистаус вилоятида истиқомат қилган уч нафар фуқароси бу касаллик ташхиси билан шифохонага ётқизилган. Ярим аср олдин эса республикада қора ўлатни тарқалиши қайд этилган. Олмаота вилоятининг икки қишлоғида 50 нафардан ортиқ киши вафот этди. 

Мутахассислар таъкидлашича, табиий ўчоқларни Қозоғистоннинг 40 фоизида топиш мумкин: ҳудудларнинг барчаси ўлатга қарши давлат хизмати томонидан назорат қилинади.

Тожикистонда қора ўлат билан касалланишнинг сўнгги ҳолати 120 йил олдин рўй берган. Ўша вақтда камида 200 киши, шу жумладан шифокорлар вафот этди. Энди касалликни ташувчилари - юмронқозиқлар яшайдиган жойлари биологлар томонидан текширилади.

Эслатиб ўтамиз, ўтган ҳафтада Мўғулистоннинг Олтой республикаси билан чегарадош туманида икки киши қора ўлатга чалинди.

Қора ўлат суғурларда тарқалади, Мўғулистон аҳолиси тақиқларга қарамай уни истеъмол қилишади. Шунингдек, суғур гўштини кесишда ҳам юқтириб олиш мумкин, аммо бу камдан кам учрайдиган ҳолат.

Қора ўлат – каламушларда яшайдиган (паразит) бургалар орқали, Yersinia pestis бактерия келтириб чиқарадиган ўткир касаллик ҳисобланади, одамдан одамга юқиши мумкин. Ўлат жуда хавфли инфекциялар турига киради.  

Касалликнинг ўзига хос хусусияти лимфа тугунларининг оғриқли яллиғланиши ҳисобланиб, бунинг ортида ғурраларга ўхшаш безлар ҳосил бўлади. 

XIX аср охиригача қора ўлатдан ўлим даражаси 95 %гача ташкил қилган. Айни вақтда касалликни даволаш чоралари ўз вақтида бошланса, касалликдан антибиотиклар ёрдамида нисбатан енгил фориғ бўлиш мумкин.

2131

Ўзбекистонда 17 августдан масжидлар ишга тушади

130
(Янгиланган 00:09 13.08.2020)
Масжидларда вақтинча жума намози адо этилмайди, диний ташкилотлар фаолиятига ҳар куни дезинфекция ишларини амалга ошириш ҳамда қатъий ижтимоий масофани сақлаш чекловларига риоя этилишини таъминлаган ҳолда рухсат берилади.

ТОШКЕНТ, 12 авг - Sputnik. Республика махсус комиссиясининг қарори билан шу йил 17 август, душанба кунидан эътиборан Ўзбекистондаги барча диний ташкилотлар ўз фаолиятини қайта давом эттиради. Диний ташкилотлар фаолиятига ҳар куни дезинфекция ишларини амалга ошириш ҳамда қатъий ижтимоий масофани сақлаш чекловларига риоя этилишини таъминлаган ҳолда рухсат берилади.

Шунингдек, Дин ишлари бўйича қўмита ва Ўзбекистон мусулмонлари идораси матбуот хизмати расмий баёнотида диний ташкилотларда жума ва шанба-якшанбалик диний хизматларни вақтинчалик амалга оширмаслик талаб этилиши айтилган.

Қуйидаги муҳим тавсия ва талабларга сўзсиз амал қилиш, масжидлар фаолиятининг давомли бўлишига асосий омил бўлади:

- масжидларнинг кириш жойини дезинфекцион "тўшак"лар билан жиҳозлаш, бирламчи дезинфекциялаш воситалари, пирометрлар (контактсиз ҳарорат ўлчагич) билан таъминлаш;

- ҳар бир фуқаро масжид ичида тиббий ниқобда бўлиши, ҳудудга киришда қўлларини дезинфекциялаш воситасидан фойдаланиши;

- масжидга ташриф буюрган ҳар бир шахснинг касаллик аломатларини текшириш (ҳарорат ўлчаш ва ташқи аломатлар), тана ҳарорати 37ºС ва ундан юқори бўлган ҳолатда фуқароларни алоҳидалаш ва 103 телефон рақами орқали тез тиббий ёрдамга хабар бериш;

- ибодат вақтида ижтимоий масофаланишни сақлаш, фуқаролар орасидаги масофани 1,5 метр этиб белгилаш (махсус чизиқлар ёрдамида катакларга ажратган ҳолда);

- ҳар бир масжиднинг кириш қисмига касалликдан сақланиш, ҳудудда карантин талабларига қатъий амал қилиш, хусусан, 65 ёшдан катта фуқароларни масжидларга вақтинча ташриф буюрмай туришлари тавсия этилиши тўғрисидаги ахборот лавҳаларини ўрнатиш;

- масжид маъмурияти томонида иш фаолиятни карантин даврида ташкил этиш бўйича тегишли буйруқ ва ички тартибларни ишлаб чиқиш (бунда ёши 65 ёшдан улуғ фуқароларни вақтинча ташриф буюрмай туришларини тавсия этиш);

- масжидларда жума намозини вақтинча адо этмаслик;

- ҳудудий Санитария-эпидемиология хизмати ходимлари томонидан масжидларнинг барча ходимлари билан тушунтириш ишларини ташкил этиш;

- ушбу хизмат томонидан белгиланган муддатда (ҳар 3 кунда ёки ҳафтада бир маротаба) масжидлардаги санитария-эпидемиологик ҳолатни ўрганиш ва тавсиялар бериш;

- масжидлар бинолари ва ҳудудини ҳар куни дезинфекция қилиш, хоналарни шамоллатиш;

- масжидга кириш ва чиқиш жойларида аҳолининг тўпланишига қатъий йўл қўймаслик;

- таҳоратхонадан фақат зарур шароитлар яратилган (бир марталик сочиқ-салфетка, антисептик воситалар, суюқ совунлар билан таъминлаш, қисқа муддатларда дезинфекция қилиш), ижтимоий масофаланишни сақлаган ҳолда фойдаланиш каби тартиб-интизомлар алоҳида таъкидланади.

130
Мавзу:
COVID-19 умумжаҳон пандемияси
Глаз крупно

Шифокорлар бемор кўзига қараб яқинлашаётган ажални башорат қилишни ўрганди

539
Шифокорлар беморнинг кўзларини кузатиб, яқинлашиб келаётган ўлимини башорат қилишни ўрганиб олишди. Бу ҳақда ESC Heart Failure нашри тадқиқот натижаларини эълон қилди.

ТОШКЕНТ, 11 авг - Sputnik. Олимлар юрак етишмовчилиги бўлган беморларда яқинлашаётган ўлим хавфининг янги индикаторни аниқладилар. ESC Heart Failure журналида чоп этилган тадқиқотга кўра, бунга кўз қорачиғи катталиги ишора бўлиши мумкин. Бу ҳақда РИА Новости хабар бермоқда.

Ҳисоботга кўра, шифокорлар 870 кишидан иборат гуруҳни кузатдилар, улар кейинчалик кўз қорачиғи катта ва кичик бўлган беморларга бўлинди. Бу одамлар кейинчалик икки йил давомида кузатилди.

Маълум бўлишича, кўз қорачиғи кичиклашган бўлган, юрак етишмовчилиги билан оғриганларда ўлим ҳолати кўз қорачиғи каттароқ бўлганларга қараганда икки баравар кўпроқ бўлган. Бундан ташқари, уларнинг касалхонага такрорий ётқизилиши эҳтимоли деярли 50 фоиз бўлган, кўз қорачиғи каттароқ бўлган беморларнинг эса фақат 28 фоизи қайта ётқизилган.

"Кузатишлар шуни кўрсатдики, кўз қорачиғининг майдонини ўлчаш юрак етишмовчилиги бўлган беморларнинг ҳолатини баҳолаш учун янги ноинвазив усул бўлиши мумкин", - дейилади олимларнинг хулосаларида.

Шифокорлар эслатишича, эндиликда кўз қорачиғини текшириш Альцгеймер, Паркинсон касаллиги, қандли диабет ва бошқа касалликлари бор беморларнинг ҳолатини ташхислашда аллақачон фаол қўлланилмоқда. Таъкидланишича, соғлиқ учун хавфни аниқлашнинг ишончли ноинвазив усулларини излаш шифокорлар учун энг муҳим вазифалардан биридир.

539