Голубь у фонтана. Архивное фото

ЦРУ шпионаж учун тайёрланган кабутар ва мушуклар тўғрисидаги ҳужжатларни ошкор қилди

1442
(Янгиланган 13:04 15.09.2019)
Жониворларни жосус сифатида ишлатиш осон бўлмаган. Ушбу дастурда кўплаб муаммоларга дуч келинган. Хусусан, тренерлар билан ишлаган дельфинлар дала шароитларида ЦРУ агентлари берган буйруқларни бажара олмаган.

ТОШКЕНТ, 15 сен - Sputnik. АҚШ Марказий разведка бошқармаис ҳайвонларни, шу жумладан, дельфинлар, қушлар ва ҳатто мушуклардан "совуқ уруш" йилларида жосуслик мақсадида фойдаланганлик тўғрисидаги қатор ҳужжатларни махфийлик даражасидан чиқарди.

АҚШ ап Совет Иттифоқи жониворлардан разведка фаолиятида фойдаланиш учун тадқиқотлар ўтказгани ҳақида аввалдан маълум эди. ЦРУ (МРБ) сайтида эълон қилинган фактлар эса илгари ошкор қилинмаган номаълум деталларга ойдинлик киритади. Хусусан, омма учун ёпиқ бўлган ЦРУ музейида турган бўйнида кўчма фотоаппарат бўлган кабутар сурати оммага эълон қилинган. Фотокамера 35 грамм оғирликка эга бўлган, фотоаапарат қуш танасига маҳкамланган тасма оғирлиги 5 граммча келган.

ЦРУда жониворлардан фойдаланиш дастур устида 1960-йй ишлар олиб борилган. Бу ерга гап кабутарлардан ташқари, мушук ва ит, қуш ва дельфинлардан фойдаланиш ҳақида ҳам борган.

Қушлар, шу жумладан, кабутарлар ва қарғалар жуда кичик бўлган юкларни, хусусан эшитиш қурилмаларини етказиб беришда фойдаланилган. Шунингдек, СССР территориясида разведка олиб бориш, ёки у ҳудудга сенсорли аппаратурани етказиб бериш учун миграция қилаётган қушлардан фойдаланиш имконияти ҳам ўрганилган.

Юкларни юбориш учун дельфинлардан ҳам фойдаланила бошлаган. Флоридадаги базада ушбу жониворлар шартли душманнинг кемаларига ҳужум қилиш учун фойдаланишга ҳаракат қилинган. Шунингдек, уларнинг устига қайд этувчи аппаратура илинган ва ундан совет сувости кемаларини аниқлаш ёки радиация изларини йўқотишда фойдаланилган.

Дастур кўплаб муаммоларга дуч келган. Хусусан, тренерлар билан ишлаган дельфинлар дала шароитларида ЦРУ агентлари берган командаларни бажара олмаган.

СССРда аниқ манзиллар ўртасида ҳаракатланиши керак бўлган кабутарлар Вашингтонда синовдан ўтказилган, бироқ натижалар ЦРУни қониқтирмаган. Бир гала қушлар қимматбаҳо камералар билан йўқолиб қолган. Кабутарлардан биттаси қирғий ҳужумидан сўнг омон қолган, бироқ камерани йўқотиб қўйган. Бошқа кабутарлар анча яхши суратларни туширишган. Роликдаги 140та суратдан ярми яхши бўлган, айрим суратларда Вашингтондаги ҳарбий объект жойлашган кўчалардаги ҳолатлар тасвирланган бўлган.

1976 йилги ҳужжат эса ЦРУ СССР территориясида такрорий жосуслик операциясини ўтказиш дастурини ишлаб чиққанлигидан далолат беради. Қушни у тезда СССР чегарасидаги базага учиб кела олиши учун Ленинграддаги кемасозлик верфи ҳудудида қўйиб юбориш режалаштирилган.

Ҳужжатга кўра, 1976 йилда ўтказилган "дала синови" натижада мақсадга мувофиқ эмас, деб топилган. Бундай уринишлар кейин ҳам такрорланганми, йўқми, бу номаълум. Шундай бўлса-да, Москвадаги элчихонага кабутарларни етказиб бериш ва уларни кейинчалик маҳфий тарзда қўйиб юбориш режалари ўрганилган. Мисол учун қушларни автомобилларнинг остки қатламидаги туйнук орқали қўйиб юбориш усуллари кўриб чиқилган.

1442

Арктикани ўрганиш учун учта йўлдош 2021 йилдан ишлаб чиқарилади

74
"Арктика-М" иккита космик кемаси орбитага чиқарилгандан сўнг доимий равишда атмосфера ва Ернинг қутбларидаги ҳолати тўғрисида тезкор маълумотларни узлуксиз олиш имкони пайдо бўлади.

ТОШКЕНТ, 2 июн - Sputnik. Лавочкин номидаги Илмий ишлаб чиқариш бирлашмаси 2021 йилда шартномани имзолаб,  Арктика минтақасини масофадан туриб текшириш учун учта "Арктика-М" космик кемани ишлаб чиқаришни режалаштирмоқчи. Бу ҳақда РИА Новостига Лавочкин номидаги ИИЧБ бош директори Владимир Колмиков маълум қилди.

Аввалроқ Колмиков биринчи "Арктика-М" метеорологик космик кемасини йил охирида учириш режалаштирилганлиги, иккинчи космик кема 2023 йилда ишга туширилиши режалаштирилган космик кема ишлаб чиқарилиши давом этаётгангини ҳақида маълум қилган эди.

"Яна учта аппарат ишлаб чиқаришга доир шартномани 2021 йилда имзолаш режалаштирилмоқда. Айни пайтда ишлаб чиқариш таннархининг техник-иқтисодий асослаш устида иш олиб борилмоқда", - деди у.

Жиҳозлар тўплами жиҳатидан "Арктика-М" "Электро-Л" туркумидаги геостационар метеорологик аппаратларга ўхшаш бўлади. Сунъий йўлдош юқори эллиптик орбитада жойлаштирилади, бу унга Россиянинг "Электро-Л" сунъий йўлдошларидан сустроқ кўринадиган Ернинг қутб минтақалари ҳолати тўғрисида метеорологик ва гидрологик маълумотларни тўплаш имконини беради.

"Арктика-М" иккита космик кемаси орбитага чиқарилгандан сўнг Гидрометеорология маркази доимий равишда атмосфера ва Ернинг қутбларидаги ҳолати тўғрисида тезкор маълумотларни узлуксиз олишга қодир бўлади.

Бу қисқа муддатли об-ҳаво прогнозларини тайёрлашда моделларнинг аниқлигини яхшилайди ва олимларга глобал иқлим ўзгариши феноменини ўрганиш учун кўп янги маълумотларни тақдим этади.

74
Российский политолог Игорь Шатров

Шатров: АҚШ сиёсатчилари Трамп ва Россияни мамлакатдаги барча муаммолар учун айблайди

166
(Янгиланган 16:09 02.06.2020)
Стратегик ривожланиш фондининг экспертлар кенгаши раҳбари Игорь Шатров АҚШдаги тартибсизликларда Россиянинг алоқадорлиги ҳақидаги айбловлар юзасидан муносабат билдирди.

АҚШ президентининг миллий хавфсизлик бўйича собиқ маслаҳатчиси Сюзан Райс мамлакатдаги норозилик намойишлари пайтида зўравонликлар ортида Россия туриши мумкинлигини айтди. Райс бирон бир далил ёки аниқ фактларни келтирмади.

Шатров АҚШда тартибсизликлар сайловлар арафасида олдидан юз берди, президент рақиблари уларнинг ғазабини чиқариш учун амалга оширишди деб ҳисоблайди.   

“Райс сўзлари Трампга қарши қаратилган. Демак, демократ-амалдор барча ёмон нарса у ва Россия билан боғлиқ эканлигини кўрсатмоқчи. РФ бу ерда инструмент сифатида фойдаланилмоқда”, - дейди сиёсатшунос Sputnik радио эфирида.

Унинг фикрига кўра, РФ аралашуви ҳақидаги ўйинлар бундан кейин ҳам барча даражада давом этади.

“Бу қулай карта, ўтган сайловларда уни яхшилаб ўйнашнинг уддасидан чиқилмади, бироқ АҚШда ундан воч кечишни исташмаяпти. Россиядан рақиб қиёфасини шакллантиришга муваффақ бўлишди, лекин ундан фойдала олишмади. АҚШдаги сиёсатчилар ўзлари уйлаб топган вазиятнинг асирлари бўлиб қолди, сайловларга яқинлашган сари улар бундан кўпроқ бу мавзу кўпроқ ишлатилади. Барча муваффаққиятсизлик ва муаммоларда Трамп ва Россияни айблашади. Албатта, бу сюрреализм ва ҳазил каби эшитилади”, - деб таъкидлади мутахассис.

Шатров: политики США будут обвинять Трампа и Россию во всех проблемах страны
166

Сизларни яхши кўрамиз: АҚШда полициячи намойишчилар олдида тиз чўкиб кечирим сўради

0
(Янгиланган 22:12 02.06.2020)
Миннеаполисда полициячилар томонидан қўлга олиш чоғида қўполлик қилинганидан кейин 46 ёшли афроамерикалик Жорд Флойд вафот этди. Бу ҳолат бутун мамлакат бўйлаб тартибсизликларни келтириб чиқарди.

Калифонияда бир неча полициячи намойишчилар олдига чиқиб, мурожаат қилишди. Ҳатто ходимлардан бири тиз чўкиб, намойишчини қўчоқлаб олди.

0