Қайси ҳайвонлар “тождор вирус”ни юқтириб олиши мумкин

324
(Янгиланган 16:39 05.10.2020)
Буюк Британия ва Малайзия олимлари коронавирус инфекциясини юқтириб олиши мумкин бўлган ҳайвонларни маълум қилдилар.

ТОШКЕНТ, 5 окт — Sputnik. Буюк Британия ва Малайзия биологлари турли хил ҳайвонларнинг янги SARS-CoV-2 коронавируси инфекциясини юқтириб олишига мойиллигини ўргандилар. Тадқиқот натижалари Scientific Reports журналида чоп этилди. РИА Новости хабарига асосан.

Олимларнинг хулосалари асосан тирик ҳайвонлар устида ўтказилган лаборатория тажрибаларига, шунингдек юқтирган ҳолатлар билан мос келади.

Қушлар, балиқлар ва судралиб юрувчилар янги коронавирус инфекциясига чалиниш хавфи мавжуд эмаслигини, аксарият сутэмизувчилар эса инфекцияни юқтириб олиши мумкинлиги аниқланди.

Бундан аввал мушуклар, итлар, қоракузан, шерлар ва йўлбарсларни юқтириш ҳолатлари қайд этилганди. Лаборатория тадқиқотларида макакалар юқтириш ҳолатлари тасдиқланганди.

Тадқиқотчилар SARS-CoV-2 вируси спайк-оқсилни турли сутэмизувчиларда АCE2 оқсили билан ўзаро таъсирлашишини ва у орқали ҳужайраларга кириб боришини ўрганишди.

Ҳозиргача бу юқтиришнинг ягона маълум механизми, аммо муаллифлар баъзи ҳайвонларда бошқача бўлиши мумкинлигини истисно қилмади.

215 турдаги ҳайвонларда тадқиқот ўтказилди. Олимлар АCE2 оқсилидаги мутациялар вирус оқсили ва эгасининг оқсили ўртасидаги алоқани ўрганишди. Натижалар шуни кўрсатдики, одамлар билан мунтазам алоқада бўлган сутэмизувчиларнинг 26 тури инфекцияга мойил бўлиши мумкин. Хусусан, бу қўйлар, шунингдек барча маймунлар - шимпанзе, гориллалар, орангутанлар ва боноболар. Тўғри, муаллифларнинг таъкидлашича, қўйлар орасида юқтириш ҳолатлари ҳали қайд этилмаган, аммо тест ҳам ҳали ўтказилмаган.

324
Мавзу:
COVID-19 умумжаҳон пандемияси (1236)

Ёвузлик худоси: Ерга хавф солаётган астероидда жиддий ўзгариш аниқланди

190
Гавайи университети олимлари Ерга таҳдид солаётган Апофис астероид ҳаракатида хавфли ҳодисани аниқладилар.

ТОШКЕНТ, 29 окт — Sputnik. Гавайи университети Астрономия институти олимлари 2068 йилда фазовий жисмининг Ер билан тўқнашув эҳтимоллигига таъсир қилиши мумкин бўлган Апофис астероиди ҳаракатида ўзгаришларни аниқлади. РИА Новости хабарига асосан.

Астероидни кузатиш жараёнида тадқиқотчилар Апофис Ярковский эффекти туфайли ўз орбитасидан йилига 170 метрга узоқлашаётганини аниқладилар, бунда иссиқлик нурланиш туфайли кундузи исиниб, кечаси совиш импульси туфайли астероид реактив кучланиш олади.

Бу эффект аниқлашидан олдин, олимлар 2068 йилда астероиднинг ер билан тўқнашуви имконсиз деб ҳисоблашган, аммо энди олимлар қўшимча тадқиқот ўтказишлари керак.

Диаметри 325 метр бўлган Апофис астероиди 2004 йилда аниқланган. Бу кашфиёт шов-шувга сабаб бўлди - ҳисоб-китоблар шуни кўрсатдики, қадимги Мисрнинг ёвузлик ва ҳалокат худоси шарафига номланган – Апофис астероиди 2029 йилда Ер билан тўқнашиши мумкин, бу эҳтимол 2,7 фоизга тенг.

Кейинчалик олимлар ушбу таҳдидни рад этишди, 2029 йил 13 апрелда астероид Ер марказидан 37,6 минг километр узоқликда учиб ўтишини ҳисоблашди.

190

Россиядаги кўршапалакларда коронавирус аниқланди

183
Мутахассиснинг қайд этишича, кўршапалаклар, масалан, тулки ва типратикон сингари бошқа ёввойи жониворларга қараганда хавфлироқ эмас

ТОШКЕНТ, 29 окт - Sputnik. Роспотребнадзор мутахассислари Россиядаги кўршапалакларда коронавирусни аниқладилар, аммо бу қайси типдаги вируслиги ҳақида гапиришга ҳали эрта, деб хабар қилган РИА Новостига Роспотребнадзор вакили Анна Сперанская.

Август ойи охирида Роспотребнадзор Россиянинг турли регионларида мавжуд кўршапалакларда коронавирусни аниқлаш бўйича тадқиқот бошлаган эди. Ушбу лойиҳа вируслар ва эпидемик хатарлар тарқалиши эҳтимолий йўлларини баҳолашга ёрдам бериши керак.

"Россияда яшовчи кўршапалакларда аллақандай (айнан қандай турдаги, ҳозирча номаълум) коронавируслар бор. Айнан қандайлиги - тадқиқотда аниқланади. Шунингдек, тадқиқот "шу баҳонада топилган" бир қатор бошқа вируслар геномлари кетма-кетлигини аниқлаш имконини берди", - деди Сперанская.

Мутахассиснинг қайд этишича, кўршапалаклар, масалан, тулки ва типратикон сингари бошқа ёввойи жониворларга қараганда хавфлироқ эмас. Чунки бу ёввойи ҳайвонлар ҳам инсон учун хавфли бўлган вируслар ташувчилари бўлиши мумкин. Инсон кўршапалакларни қўли билан тегинмасликка ҳаракат қилса, уларнинг инига суқилмаса, улар яшайдиган жойларни хонавайрон қилмаса, шунинг ўзи етарли, дея тушунтиради Сперанская.

Кўршапалаклар устидан тадқиқотлар ҳали якунлангани йўқ, у икки йилча давом этади, деб таъкидлади мутахассис.

183
Здание МВД Узбекистана в Ташкенте

ИИВ фуқароларга огоҳлантириш билан чиқди

57
Вазирлик хабарига кўра, ижтимоий тармоқларнинг ўзбек сегментида турли радикал, диний экстремистик ва ислом динига ёт ғояларни тарғиб қилувчи маълумотлар тарқалмоқда.

ТОШКЕНТ, 29 окт — Sputnik. Ўзбекистон Ички ишлар вазирлиги фуқароларга огоҳлантириш билан чиқди.

Хабарда ёзилишича, айни кунларда ижтимоий тармоқларнинг ўзбек сегментида турли радикал, диний экстремистик ва ислом динига ёт ғояларни тарғиб қилувчи маълумотлар тарқалмоқда.

“Шу муносабат билан, ижтимоий тармоқ фойдаланувчиларига турли радикал, диний экстремистик ва ислом динига ёт бўлган ғояларни тарғиб қилувчи маълумотларни тайёрлаш, сақлаш ва тарқатиш Ўзбекистон Республикаси Жиноят кодексининг 156-модда (Миллий, ирқий, этник ёки диний адоват қўзғатиш), 244 прим 3-модда  (Диний мазмундаги материалларни қонунга хилоф равишда тайёрлаш, сақлаш, олиб кириш ёки тарқатиш) ларида белгиланган жавобгарликка тортилишига сабаб бўлиши ҳақида огоҳлантирамиз”,  - дейилган хабарда.

Ижтимоий тармоқ фойдаланувчиларидан (журналист, блогер ва фуқаролар) омма эътиборига ҳавола қилинаётган маълумотларни аввало қонунга хилоф эмаслигини ўрганиб чиқиш сўралган.

57