Боевики Талибан, архивное фото

"Толиблар тинчликни эмас, ҳокимиятни истайди": Афғонистонда халқ ҳаракати куч олмоқда

939
Афғонистонда ҳукумат ва толиблар ўртасидаги тинчлик жараёнидан норизо бўлган халқ ҳаракати майдонга чиқмоқда ва у АҚШни минтақадаги янги урушнинг сабабчиси, дея айбламоқда

ТОШКЕНТ, 17 окт — Sputnik. Дунё Қатардаги афғонлараро музокараларни бир ойдан ошиқ вақтдан буён кузатиб, натижани кутмоқда. Америка қўшинлари Афғонистондаги базаларини тарк этмоқдалар, АҚШ президенти Дональд Трамп эса америка аскарлари ва офицерлари мамлакатни 2020 йилнинг охирига келиб, тарк этишлари ҳақида баёнот қилди. Бу ҳолат аҳолини, айниқса, толибларга қарши кучларни ғоятда ташвишга солди ва халқни митинг ҳамда пикетларга чиқишга мажбур этди.

Афғонистондаги вазият ҳақида Sputnik Тожикистон мухбирига журналист ва собиқ дипломат, халқ ҳаракатлари йўлбошчиларидан бири - Фахим Кухдомоний сўзлаб берди.

Халқ ҳаракати вакили Афғонистондаги тинчлик музокаралари борасида ташвишдалигини билдирди.

"Дохада бўлиб ўтаётган воқеаларни кузатиб, толиблар тинчликни эмас, ҳокимиятни хоҳламоқда, деган хулосага келдик. У ерда тинчлик ҳақида гапирилмоқда, аммо жойларда эса террор ва жиноят амалга оширилмоқда, ИШИД* уюшмасига бирлашишмоқда. Биздаги маълумотларга кўра, ушбу террористик уюшма Гурбанд, Тагоб, Қорабоғ, Шакардара сингари уездларда толиблар билан биргаликда мувофиқлашган ҳолда ҳаракат қилмоқда. Ушбу бўғин етакчиси харутий кланига мансуб тожикзабон пуштунлардан бўлган аллақандай доктор Шахоб ал-Муҳожирдир", - деди Кухдомоний.

Афғонистонликнинг фикрича, тинчлик ҳақидаги музокаралар толибларнинг тактик юришига айланган.

"Улар чет эл кучлари мамлакатни тарк этишини ва террорчилар ҳокимиятни ўз қўлига олишлари учун музокараларни чўзишмоқда. Чет эл қўшинлари АҚШ бошчилигида Афғонистонга киришганида, уларнинг миссияси терроризмга қарши курашдан иборат эди. Улар террорчиларни йўқ қилишлари лозим эди. Биз уларга инонган эдик, аммо нега ҳозир улар майдондан қочиб қолмоқда?", - дея савол билан юзланади халқ ҳаракати йўлбошиси.

Кухдомонийнинг айтишича, асирликдан озод этилган толиблар баррикадаларга қайтиб, оддий одамларни ўлдиришда давом этишмоқда. Бундан ташқари, оддий халқни безовта қилаётган ҳолатлардан яна бири - бу агар толиблар ҳокимият тепасига келса, бу яна Афғонистон ҳудудида истиқомат қилувчи бошқа халқларнинг геноцидига олиб келиши мумкин.

"Дохада улар зўравонлик, куч ва қурол тилида гапиришади ва ҳокимиятни эгаллаш ниятида эканликларини ҳатто яширмайдилар. Мисол учун, республика ўрнига ўз "амирлигини" қайта тиклаш ниятида улар. У ерда тинчлик ҳақида гапира туриб, Афғонистонда зўравонликни амалга оширишмоқда. Айтганча, толиблар делегацияси орасида бирорта аёл йўқ, музокаралар давомида эса улар ҳукумат вакили бўлган аёлларни тамомила инкор этадилар", - деди собиқ дипломат.

Журналист фикрича, толиблар сиёсий партия сифатида сиёсат билан шуғулланишлари, парламентда ўз депутатларига эга бўлишлари ва Афғонистонга қарши уруш олиб борувчи чет эл махсус хизматлари армияси эмас, балки сиёсий куч эканликларини исботлаш учун ҳокимият учун сиёсий ва маданий йўл орқали курашишлари лозим. 

АҚШнинг эса Афғонистондаги тинчлик жараёнидаги роли эса жуда жумбоқли ва ҳатто деярли мунофиқонадир, дея таъкидлайди Афғонистон яшовчиси.

"Бизни толибларнинг ҳокимият тепасига келишларидан дарак берувчи "тинчлик" кутмоқда. "Толибон" ҳокимият тепасига келгач ва улар бошқа террористик уюшмалар билан иттифоқ тузгач, уларни Хитой, Марказий Осиё ва Эронга ёйилиши билан боғлиқ лойиҳа амалга оширила бошлаши эҳтимолга яқин. Улар сафида санаб ўтилган давлатлар жангарилари ҳам борлиги ҳеч кимга сир эмас. АҚШ Афғонистонни тарк этаётгани билан, аммо бу регионда ишонган-кучлари орқали ўз мавжудликларини сақлаб қолади. Хуллас, Афғонистон ўтган асрнинг 90-йиллари сингари экстремистик ва террористик кучларнинг улкан базасига айланиши мумкин, уларнинг мақсади эса - бошқа давлатларга бостириб киришдан иборат бўлади", - деди Кухдомоний.

Собиқ дипломатнинг таъкидлашича, Афғонистонда ҳақиқий тинчликни ўрнатиш учун халқаро ҳамжамиятни бу жараёнга жалб этиш муҳим.

"Айни вақтда биз сиёсий ва маданий кураш олиб бормоқдамиз. Ташвиқот ишларини олиб боряпмиз, халққа нималар рўй бераётганини тушунтириш учун митинглар, пикетлар ва кўзга кўринган шахслар иштирокида йиғилишлар ўтказмоқдамиз. Бизнинг халқ, айниқса, ёшлар, терроризмга қарши руҳда ва курашга тайёр. Шу тариқа, "Толибон" ва "ИШИД"*га қарши курашни ўз олдига мақсад қилиб олган ягона халқ ҳаракати шаклланмоқда. Шу пайтга қадар бирорта мамлакат толибларга қарши кучларни очиқчасига қўллаб-қувватлаган эмас. Биз терроризмга қарши бўлган давлатларни Афғонистон халқини ёлғизликда қолдирмасликларини сўраб қоламиз", - деб хотима қилди Кухдомоний.

* Россия ва Тожикистонда тақиқланган террористик ташкилотлар.

939

Курскда 17 ёшли қиз 30 нафар йигитни военкоматга олиб келди

726
(Янгиланган 13:20 23.10.2020)
Россия ҳарбийлари ёшларни ҳарбий хизматга жалб этишнинг антиқа услубини топишди. Илк тажрибада янги чора 100 % самарали эканини намойиш қилди.

ТОШКЕНТ, 23 окт — Sputnik. Россиянинг Курск шаҳрида 17 ёшли ўқувчи қиз 30 нафар йигитларни ҳарбий хизмат учун военкоматга олиб келишга ёрдам берди, деб хабар қилмоқда РИА Новости. 

Ўқувчи қиз уйма-уй юриб чақириқ ёшига етган йигитларга "повестка" топширишда ёрдам берган. Йигитлар эшик ортида турган қизни кўриб, иккиланмасдан эшикни очишганда уларнинг қўлига военкомат повесткаси тутқазилган.

"Мен ҳарбий хизматни ўтаб келган ёшларга ҳурмат билан қарайман. Буни шарафли мажбурият деб ҳисоблайман ва ушбу ишни амалга оширишда ёрдам бердим", - дейди у қиз боланинг ўзи.  

Хабарда айтилишига кўра, повестка олган йигитларнинг барчаси ўз вақтида ҳарбий муассасага етиб келган. 

Военкомат эса ушбу тажрибадан мамнун. Улар келажакда ҳам бундай амалиётдан фойдаланишлари мумкинлигини хабар қилишган. Ёрдамчи қизга эса - миннатдорлик қоғизи топширилган. 

726
Скелет древного животного

Ер тарихидаги энг даҳшатли фалокат тафсилотлари маълум бўлди

1002
(Янгиланган 14:43 22.10.2020)
Германия олимлари илк марта Ерда 252 миллион йил олдин содир бўлган глобал фалокат тафсилотларини тасвирлаб беришди.

ТОШКЕНТ, 22 окт — Sputnik. Германиядаги Океан тадқиқотлари маркази ва Гельгольц номидаги Геология фанларини ўрганиш маркази олимлари илк марта Ерда 252 миллион йил олдин содир бўлган глобал фалокат тафсилотларини тасвирлаб беришди. Бу ҳақда РИА Новости EurekaAlert’га асосан хабар қилди.

Ердаги фалокат натижасида денгиз ҳайвонларининг 95 фоизи ва қуруқликдаги ҳайвонларнинг 75 фоизи қирилиб кетган эди. Бунга ҳозирги Сибир ҳудудида Перм ва Триас даврлари чегарасида вулқон фаол ҳаракати сабаб бўлган деб тахмин қилинади, аммо бунга аниқ далиллар йўқ эди.

Тадқиқотда немис олимлари 252 миллион йил олдин Тетис океанининг шелф денгизлари тубидаги қазилма брахиоподларнинг қобиғидан фойдаландилар. Қобиқдаги бор элементининг изотопларини ўлчаш орқали улар турларнинг оммавий қирилиб кетишидан олдин ва кейин денгиз сувининг pH кўрсаткичларининг ўзгаришини аниқлашга муваффақ бўлишди. pH даражасига атмосферадаги карбонат ангидрид миқдори таъсир қилганлиги сабабли, ушбу маълумотни ҳам қайта тикланди.

Маълум бўлишича, магманинг кўламдор оқими жуда кўп миқдорда парник газини чиқарди. Унинг атмосферада тўпланиши бир неча минг йилларга чўзилиб, океаннинг кучли исиши ва кислоталилигини келтириб чиқарди. Бу денгиз калсификация қилувчи организмларнинг йўқ бўлиб кетишига олиб келди.

Парник эффекти қуруқликдаги ҳарорат ва кимёвий об-ҳавонинг ошишига олиб келди. Кўп миқдордаги озуқа моддалари океанга тушди, уларни ортиқча уруғлантирди ва кислородсиз ўлик зоналар ҳудуди кенгайди. Бир вақтнинг ўзида бир нечта омилларнинг таъсири ҳайвонларнинг турли гуруҳларини йўқ қилди.

Гидрат метаннинг эриши - фалокатнинг яна бир сабаби сифатида эҳтимолдан йироқ эди.

Тадқиқот гуруҳи раҳбари Хана Юрикова тушунтиришича, қадимги вулқон отилишини антропоген углерод чиқиши билан таққослаш керак эмас: барча қазиб олинадиган ёқилғилар ёқилиши атмосферада CO2нинг Перм ва Триас даврлари чегарасида бўлгани каби кўпайишига олиб келмайди.

"Шу билан бирга, ҳозирги кунда парник газининг тўпланиш суръати Ер тарихидаги энг катта биологик фалокат пайтида кузатилган кўрсаткичдан 14 баравар юқори эканлиги хавотирга сабаб бўлмоқда", - деб қўшимча қилди олим.

1002

Ўзбекистон энергетика соҳасига энг илғор тажрибалар жорий этилади - Алишер Султонов

149
Ўзбекистон энергетика соҳаси уч босқичда ислоҳ этилади. Соҳада рақамли технологияларни кенг жорий этиш, инсон капиталига ва "яшил" энергия ишлаб чиқаришга қаратилган чора-тадбирлар ҳам белгилаб олинмоқда, дея қайд этди Энергетика вазири Алишер Султонов

ТОШКЕНТ, 23 окт - Sputnik. Ўзбекистон энергетика секторида энг яхши, замонавий ва илғор тажрибаларни жорий этиш режалаштирилмоқда. Бу ҳақда мамлакат энергетика секторини янада ислоҳ қилишга бағишланган давра суҳбати давомида Энергетика вазири Алишер Султонов маълум қилди, деб хабар бермоқда Sputnik Ўзбекистон мухбири.

Султоновнинг айтишича, Ўзбекистон энергетика секторида муаммоларни аниқлаш ва ислоҳотларни режалаштириш жараёнида Халқаро молия институтлари экспертлари ва обрўли халқаро консалтинг ташкилотлари салмоқли ҳисса қўшиб келмоқдалар.

Хусусан, жорий йил бошидан Жаҳон банки, Осиё тараққиёт банки, Европа тикланиш ва тараққиёт банкининг бевосита кўмаги остида, халқаро экспертлар ва маслаҳатчилар ёрдами билан бизнес юритишнинг халқаро амалиётини жорий этган ҳолда электр энергияси ва нефть-газ тармоқларини янада ислоҳ қилиш бўйича тавсиялар, ва бу тавсияларни амалиётга жорий этиш бўйича аниқ ишлар режаси тайёрланган.

"Белгилаб олинган ислоҳотлардан пировард мақсадимиз - электр энергияси ва табиий газни истеъмолчиларга кафолатли етказиб бериш, энергетика сектори корхоналарининг иқтисодий барқарорлигини ва рақобатбардошлигини таъминлаш, альтернатив ёқилғи турларига ўтишни жорий этиш, электр энергияси ва табиий газ ишлаб чиқаришда ва истеъмолида энергия тежамкорлигини таъминлашдан иборат", - деди Алишер Султонов.

Вазир таъкидига кўра, белгилаб олинган ишларнинг ҳуқуқий асосини таъминлаш мақсадида, биринчи навбатда, норматив-ҳуқуқий ислоҳотлар, корхоналар молиявий барқарорлигини таъминлаш учун бир қатор молиявий ислоҳотлар, нархларнинг эркин шаклланишини ва истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилишни таъминловчи бозор ислоҳотлари, тармоқ корхоналарини бошқаришда бутунлай янги тизимни назарда тутувчи институционал ва бошқарув ислоҳотлари, давлат улуши юқори бўлган корхоналарда, энг аввало, ташкилот манфаатини назарда тутувчи қарорларнинг қабул қилиниши таъминловчи корпоратив ташкилий ва бошқарув ислоҳотлари амалга оширилиши назарда тутилмоқда.

Шу билан бир қаторда, соҳада рақамли технологияларни кенг жорий этиш, инсон капиталига ва «яшил» энергия ишлаб чиқаришга қаратилган чора-тадбирлар ҳам белгилаб олинмоқда.

 

149