Узбекские школьники

Ўзбекистонда таълим ислоҳотлари: боғчадан талабаликкача

1870
(Янгиланган 13:52 17.10.2017)
Ўзбекистондаги ислоҳотларнинг ўзига хос ҳусусиятларидан бири шундан иборатки, улар ҳар доим кичик, мансабдор шахслар атаганидай "тажрибавий" қадамлар билан бошланиб тизимда кўплаб ўзгаришлар амалга оширилади. Кейин эса бутун тармоқни қурилиш бошланади.

ТОШКЕНТ, 17 окт — Sputnik, Антон Курилкин. Худди шундай ҳолат мактаб таълим тизимида содир бўлди. Шу йил июн ойи ўртасида Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев Тошкент шаҳрининг Учтепа туманидаги умумтаълим мактабидаги шароитлар билан танишган чоғида Ўзбекистонда 11 йиллик таълимни қайта тиклаш таклифини олға сурганди.

Ушбу тажриба бутун мамлакат бўйлаб тезкорлик билан тарқалиб кетди. Республика бўйлаб барча умумтаълим мактабларида битирувчилар ва ота-оналарнинг ушбу масала юзасидан фикри ўрганилган эди. (Кўпчилик эски кўп босқичли тизимдан воз кечишга овоз берди).

Ҳукумат янги шаклдаги мактабларни ташкил этиш лойиҳасига киришган бўлса, Халқ таълим вазирлиги эса лицейлар сонини қисқартиришни бошлади.
Олий ва ўрта таълим вазири Ином Мажидов 2 август куни 144 та лицейлардан 67 та қолдириш фикрини билдирди. Вазир сўзларига кўра, бундай ёндошув таълим муассасалар билан университетлар билан алоқаларни мустаҳкамлаш мақсадида қилинмоқда.

"Биз энди ҳар бир олийгоҳга фақатгина битта лицей бириктирилишидан келиб чиқмоқдамиз. Мамлакатда 60 олийгоҳлар мавжуд, бу 60 лицей бўлади дегани. Бундан ташқари, айрим хорижий олийгоҳлар, шулардан РДУнинг Губкин номидаги нефт ва газ филиали, Халқаро Вестминстер ва Турин политехника университетлари ва бошқа айрим олийгоҳлар ўз лицейларига эга эмас. Уларнинг сони 7 тани ташкил қилади, юқоридаги рақамлар мана шундан келиб чиққан", — деган вазир.

Ҳукумат томонидан нафақат лицейлар сони қисқартилди, балки ўқиш муддати ҳам қисқартирилди. Энди шу шаклдаги муассасаларда талабалар 3 йил ўрнига 2 йил таълим оладилар.

Шундай бўлса ҳам, ўқитувчилар етишмаслиги туфайли 11 йиллик таълимга тезлик билан ўтиб бўлмайди. Кадрлар етишмаслиги муаммоси сентябр ойида юз берган можаро долзарб эканлигини намоён қилди. Ушбу можаро дарслар айрим ҳолларда кутубхоначи, фаррош бўлиб ишлаётган ходимлар ёки катта синф ўқувчилар томонидан олиб борилганлиги бўйича юзага келган.

Ўқитувчиларнинг етишмаслиги 10 ва 11 синфларни ташкил этилиши билан юзага келганлигини Халқ таълими вазири Улуғбек Иноятов таъкидлади. Ушбу ислоҳот туфайли қўшимча тарзда 22 минг ўқитувчиларни ишга олиш эҳтиёжи юзага келди. Фақат лицей ходимларни қисқартириш ҳисобига юзага келган эҳтиёжни тўлдириб бўлмайди, ушбу иш ўринларни олийгоҳ битирувчилари билан ҳам тўлдириш керак бўлади.

Ўқитувчилар сонини кўпайтириш қайта тайёрлаш дастури ҳисобидан амалга ошириш режалаштирилмоқда. Жорий йил август ойида президент педагогик йўналиши бўйича 15 та олий таълим муассасаларида сиртқи бўлимларни очилиши ҳақида қарор имзоланганди.

Ўқитувчилар сифати ва сони билан боғлиқ муаммолардан ташқари синф хоналар етишмаслиги муаммоси ҳам бор. Шунинг учун кўп мактабларда иккинчи сменалар жорий этишган.

Ўқитувчини ўқит

Республикада янги ўқитувчи кадрлар тайёрлашдан ташқари, ишлаётган ўқитувчиларнинг малакасини оширишга астойдил киришиш ҳам назарда тутилган. Бугунги кунда, мансабдор шахслар фикрига кўра, ўқитувчилар илмий-тадқиқот ишлар билан кам шуғулланади. Уларнинг ўқитувчилик фаолиятларини баҳолаб бўлмайди.

Ўқитувчилар учун қўшимча таълимини такомиллаштириш мақсадида ҳукумат томонидан қайта тайёрлаш малака ошириш бўйича махсус минтақавий ўқув марказларини ташкил этиш бўйича қарор қабул қилинганди.

Янги таркибий тузилма Тошкент давлат педагогика университетига бўйсуниб, унинг асосий олийгоҳи бўлади.

Халқ таълим вазирлиги фаолиятининг яна бир йўналиши — бу порахўрлик ва таъмагирлик билан курашишдир. Ўқув йили бошланишидан аввал Халқ таълими вазирлиги бош бошқармаси бошлиғи Дилшод Кенжаевнинг фикрига кўра, "мактаб эҳтиёжлари" учун пул йиғишларга қарши курашишга ота-оналарни чақирганди.

Бироқ, Дилшод Кенжаев ушбу масалада айбни директор ва ўқитувчиларга эмас, балки ота-оналар қўмиталарига тўнкаганди. Унинг сўзларига кўра, "қулай" шарт-шароитларни яратиш учун маблағларни мактаб ходимлари томонидан эмас, балки ота-оналар ташаббуси билан йиғилаяпти.

Лекин, олийгоҳларга ўқишга қабул қилиш жараёни шуни кўрсатдики, таълим тизимидаги коррупциянинг асосий илдизи бу ўқишга кириш имтихонларидир. Шу йил ёзида республиканинг ИИВ ва МХХ ходимлари томонидан талабаликка пора эвазига киритиб қўйишга ҳаракат қилган институт ва университет ходимларини "пачкалаб" қўлга олдилар. "Бункерлар" очилиши ва топшириқларни пул эвазига ечиб берилиши ўқитувчилар билан алоҳида жанжалларни келтириб чиқарганди.

Ушбу муаммони кескин усул билан ҳал қилишга қарор қилинди. Яъни эски тизимдан мутлақо воз кечиб, ҳар бир олийгоҳ ўзининг қабулини ташкил этадиган бўлди. Энди бутун республика бўйича Россия, Қозоғистон ва Европа мамлакатлари сингари марказлашган ҳолда топшириладиган Ягона давлат имтиҳонлар жорий этилади.

Мактаб боғчадан бошланади

Мактаб ёшигача бўлганлар ҳам четда қолмади. Ёш болаларни тарбиялаш ва боғчалар иш фаолияти билан алоҳида вазирлик шуғулланади. Халқ таълими вазирлигининг ваколатларнинг бир қисмини янги давлат тузилмасига ўтказиб берилди.

Болаларни боғчаларга қабул қилиш ёшини 2 ёшдан 3 ёшгача кўтаришди. Халқ таълими вазири Улуғбек Иноятовнинг фикрига кўра, 3 ёшдан боғчага қабул қилиш — жаҳон етакчи амалиётларига тўлиқ жавоб берадиган энг мақбул қарордир.

"Барча ривожланган мамлакатларда боғчаларга қабул қилиш ёши 3 ёшдан бошланади. 3 ёшгача болалар кўп касал бўладилар ва жамоат жойларига қийинчилик билан кўнадилар. Шу ёшдаги болалар билан таълим ва тарбияси ота-оналари билан биргаликда уйда ўтказишса мақсадга мувофиқдир. Бундай ёндошув ижобий натижаларни бермоқда", — деб таъкидлади вазир.

Келгуси вақтларда боғчалар сони ошириш режалаштирилмоқда. Республикада 50 та янги мактабгача тарбия муассасалари очилади. Шунингдек, 1167 та боғчалар қайта ва 983 таси капитал таъмирланади.

Энди болаларни тарбиялаш ва мактабга тайёрлаш нафақат давлатга суяниш керак бўлади. 2018 йилда Ўзбекистонда хусусий боғча ва мактаблар ташкил этилиши мумкин. Ушбу муассасаларда иқтидорли болалар учун грант тизими ҳам жорий этилади.

Ислоҳотларнинг натижадорлиги ҳақида бир неча йиллардан сўнг, яъни 11 синфларини биринчи битирувчилари чиққан пайтда сарҳисоб қилса бўлади. Хусусий мактаблар ва янги боғчалар тизими эса бир неча ўн йил вақт ўтгандан сўнг биринчи натижаларини баҳолаш мумкин бўлади.

1870
Судно-трубоукладчик Solitaire и судно снабжения Fortitude

АҚШ яна "Шимолий оқим - 2" масаласига киришди

225
Европада эса бу борада эҳтирослар тобора авж олмоқда: немислар санкциялардан ҳимояланиш учун жамғарма тайёрлаётган бир вақтда британияликлар америкаликларга эргашиш ниятида, шведлар эса "газ уруши" авж олишидан ҳавотирга тушган.

ТОШКЕНТ, 15 янв — Sputnik, Наталья Дембинская. "Шимолий оқим - 2" қурилишида иштирок этган Даниянинг Ramboll компаниясини Вашингтон санкциялари қўрқитиб юборди, деб хабар бермоқда ОАВ. Чиндан ҳам, 1 январдан АҚШ ушбу лойиҳага алоқадорларга нисбатан чораларни кучайтирди. Аммо қурилиш давом этмоқда. Европада эса бу борада шов-шувлар тобора авж олмоқда: немислар санкциялардан муҳофазаланиш учун жамғармани тайёрлашаётган бир вақтда британияликлар америкаликларга эргашиш ниятида, шведлар эса "газ уруши" авж олишидан ҳавотирланмоқда.

Охир-оқибат газ қувури тақдири не кечади - РИА Новости материалида ўқинг.

Эски ишга киришди

"Шимолий оқим - 2"нинг хориждаги қуруқликдан ўтувчи қисми муваффақиятли қуриб битказилди. Айни вақтда Германия сувларида қувурлар ўтказилмоқда, кейин Данияга ўтилади. Лойиҳа якуни яқинлашмоқда. Аммо Вашингтон буни тан олишдан бош тортяпти. 1 январдан Қўшма Штатларда мудофаа бюджети тўғрисидаги янги қонун кучга кирган, ҳужжат Россия газқувурига қарши қўшимча санкцияларни ўз ичига олган.

Гап, хусусан, тестдан ўтказиш, инспекция қилиш ёки сертификатлашни амалга оширувчи ташкилотлар ҳақида бормоқда. Норвегиянинг DNV GL компанияси газ қувурини текшириш бўйича барча ҳаракатларни тўхтатаётганини ва қувурни сертификатлай олмаслигини маълум қилди.

Сал аввал АҚШ сенатидаги республикачилар кўпчилиги етакчиси Митч Макконнелл, мудофаа бюджети тўғрисидаги қонун давлат хавфсизлиги ва "Хитой ва Россия сингари рақиб-сверхдержаваларни тийиб туриш" учун ҳал қилувчи аҳамиятга эга эканлигини таъкидлаган эди.

Ушбу ҳужжат АҚШнинг "денгизда, ҳавода, кибермайдонда ва космосда устуворлигини" мустаҳкамлайди.

"Газпром" ҳозирда 150 километрлик қувурларни ётқизса бўлди: Данияда - 120 километр, Германияда - 30дан сал ортиқ. Газқувури 94%га тайёр бўлган.

Ва Вашингтоннинг Европанинг энг йирик бешта энергетик компаниялари томонидан молиялаштирилаётган лойиҳанинг якунишига ҳалал беришга бўлган уринишларига қарамай, 11 январ куни - орадан бир йил ўтиб Германия ҳудудий сувларида ишлар қайта тикланди. 15 январдан қувурлар Дания қирғоқларида ётқизила бошлайди.

"Фортуна" қувур ётқизгичига Россия денгиз қутқаруви хизматининг "Мурман" ва "Балтиқ тадқиқотчиси", шунингдек, бошқа таъминот кемалари ёрдам беради. Денгизда қувур ўтказилаётган чизиқнинг ҳар иккала томони бўйича 200 метр энлиликда вақтинчалик таъқиқ зонаси яратилади.

"Газпром экспорт" бош директори Елена Бурмистрованинг сал олдин аниқлик киритишича, денгиз участкаси қурилишининг якуний муддати қатор ҳолатларга, жумладан, об-ҳавога ҳам боғлиқ.

Ҳимоя механизми

АҚШ эса бу орада яна Вашингтон фикри бўйича Россияга "Шимолий оқим -2" қурилишида ёрдам бераётган Европа компанияларига таҳдид қилишга киришди.

"Биз уларни, жуда кеч бўлмасидан туриб хатарлар ҳақида огоҳлантиришга ва ҳамкорлик қилишдан бош тортишга чақиришга ҳаракат қиляпмиз", — дея иқтибос келтирган Reuters Давлат департаментидаги манбага таянган ҳолда. Ушбу агентлик тақдим этган маълумотларга кўра, Оқ уй яқин кунларда номақбул бўлган ташкилотлар рўйхатини эълон қилиши кутилмоқда.

Россия ТИВ эса: Вашингтон "Газпром"нинг ғарбий европалик шерикларига қанчалик босим ўтказмасин, Москва "Шимолий оқим - 2" муваффақиятида шубҳаланмайди, дея таъкидлаб келмоқда.

Германияда "Шимолий оқим -2"ни иқтисодий лойиҳа, деб ҳисоблашда давом этишмоқда ва АҚШнинг экстерриториал санкцияларини қабул қила олишмаяпти. ГФР вазирлар маҳкамаси расмий вакилининг ўринбосари Ульрике Деммер яқинда шу ҳақда эслатиб ўтди. Бундан ташқари, январ ойининг бошида Германиядаги Мекленбург федерал ерлари парламенти - Олд Померания ҳудудий ҳукуматнинг "Иқлим ва атроф муҳим муҳофазаси MV" фонди ташкил этилиши ташаббусини кўпчилик овоз билан қўллаб-қувватлади. Бу фондни америка санкцияларини айланиб ўтиш учун ўйлаб топишган. Унинг ёрдамида ташкилот қурилиш учун зарур бўлган ускуналарни харид қила олиши мумкин. Қолаверса, биринчи галда қувурўтказгични экология учун жуда муҳим, дея тан олади.

Германиянинг Bild нашри аниқлик киритишига кўра, бу "Шимолий оқим - 2"ни атроф-муҳит муҳофазасида принципиал элемент сифатида таснифлаш имконини беради.

Жамғарма фақат ва фақат ШО-2 билан шуғулланувчи тижорат корхонасини рўйхатга олиш ниятида. Санкциялар таҳдид қилаётган компаниялар Россия томони билан ушбу корхона томонидан тақдим этиладиган иқтисодий инструментлар воситасида ҳамкорлик қилишади.

Вақтни бой беришади

Немислар ўзларини санкциялардан хавфсизлантиришга улгуришадими? Кузатувчилар фикри турлича янграмоқда. Бир томондан Вашингтон ҳаракатларини йўққа чиқариш учун етарли бўлган инвестиция ва ваколатларга эга бўлди, деб қайд этади ТМТ компанияси раҳбари Даниил Ростовцев.

"Аммо фонд билан боғлиқ ташаббус жамоатчилик, айниқса, "яшиллар" орасида норозиликни юзага келтирди. Экологлар фикрича, улар "яшил" эмас, балки атроф-муҳитга ўта хавфли, деб ҳисоблайдиган бундай лойиҳага кўмак беришни ахлоққа зид ва ғазаблантирувчи, деб ҳисоблашади", — дея ишора қилади аналитик. Эндиликда ҳаммаси ШО-2 тарафдорлари жамоатчилик билан келиша оладими-йўқми, шунга боғлиқ.

Шу билан бирга, мустақил саноат эксперти Леонид Хазанов, Берлик ҳар қандай ҳолатда ҳам Вашингтонга ён босмайди: Германия Россиянинг Америка СПГсига қараганда анча арзон турувчи мовий ёқилғисига муҳтож.

Бундан ташқари, Россия билан иқтисодий муносабатларни сақлаб қолиш ҳам ундан-да зарур: бу бозор - немис компаниялари учун стратегик аҳамият касб этади.

"Албатта, фонд ҳам санкциялар таъсирида қолади, аммо улар самара бермайди. Лойиҳа пудратчиларига қарши эса янги қонун лойиҳасини тайёрлаш, уни конгрессдан ўтказиш, унга президент имзо чекишини кутишга тўғри келади. Бу эса ярим йилгача вақтни олиши мумкин, бу оралиқда "Шимолий оқим- 2" қуриб битказилади", - дея фикр билдиради эксперт.

Аммо бу эксплуатацияга киритиш босқичида - айнан АҚШ Мудофаа бюджетига тикилган санкциялар туфайли муаммолар юзага келишини истисно этмайди.

Қўрқув ва нафрат

Инглизлар америкаликлар ҳатти-ҳаракати ортидан эргашмоқчи. Британиялик парламентарий-консерватор Дэниел Кочинский таъкидлаганидек, Россия газ-қувури - НАТО мамлакатлари ҳудудларида жойлашган барча газ ва нефт тармоқларини айланиб ўтган ҳолда "тўғридан-тўғри Россияга олиб бориши билан ҳам ўта хавфли". Унинг сўзларига кўра, британияликларни бундан буёғига Европа Иттифоқига аъзолик тийиб туролмайди, шундай экан, "америкалик дўстларга эргашиш ва "Шимолий оқим - 2"га жалб қилинган ҳар қандай компанияга нисбатан санкцияларни жорий этиш лозим.

Бу орада Швецияда Жо Байден президентлиги газ қувури туфайли мамлакат яқинида "газ уруши"ни бошлаб беришидан ҳавотирланмоқда. Svenska Dagbladet таъкидига кўра, америкалик демократ "ўз рақибига нисбатан, Дональд Трампга қараганда ҳатто анчайин қаттиққўл". Скандинавия қироллиги учун эса масала аллақачон ҳал этилган: ҳукумат швед иқтисодий зонаси орқали қувурлар ётқизилиши лойиҳасини маъқуллади.

Байден президентлигининг "Газспром" учун салбий омилларидан бири сифатида унинг яшил йўналиш, деб ном олган энергетика сиёсатини айтишади. Демократлар 2035 йилда экологик тоза энергетикага ўтиш учун икки триллион доллар сарфлашни режалаштирган. 2050-йилда эса атмосферага ташланишлар - ноль даражага эришилиш кўзланган. Аммо яшил энергетика ҳам Россияга жуда қўл келади: "Шимолий оқим — 2" орқали нафақат табиий газ, балки водородни ҳам ўтказиш мумкин.

Европада эса водород ёқилғисига бўлган талаб жуда юқори.

АҚШнинг ўзида Оқ уй "оқимга" ваъда қилган барча нарсаларнинг амалга оширилишига гумон билан қаралади. Виргиния штатидан собиқ сенатор Ричард Блэкнинг ишонтиришига қараганда, Байден қурилиш якуни борасида Москва билан ими-жимида келишиб олишни маъқул кўради. Бунинг эвазига эса Вашингтон учун қандайдир манфаатларни савдолашиб олишга уринади.

225
Военнослужащие ВС Узбекистана на антитеррористических учениях в Наманганской области.

Замонавий урушга тайёрланиш янги полигонлар талаб қилади

478
(Янгиланган 13:00 14.01.2021)
Ўзбекистон Қуролли кучлари сўнгги йилларда ҳарбий самарадорлигини қандай қилиб бир неча баробар оширишга муваффақ бўлгани ҳақида россиялик ҳарбий шарҳловчи Александр Хроленко мақоласида.

ТОШКЕНТ, 14 янв - Sputnik. Марказий Осиёда энг кучли ҳисобланадиган Ўзбекистон Қуролли кучлари бугун юқори жанговар тайёргарлик ҳолатида, энг янги ҳарбий техника билан жиҳозланган ва малакали мутахассислар етакчилигида ўзининг 29 ёшини нишонламоқда. Ўзбекистон армияси ғалаба қозониш илмини брча замонавий талабларга жавоб берадиган полигонларда ўрганишмоқда.

Ўзбекистон президенти ва Қуролли кучлари Олий Қўмондони Шавкат Мирзиёев Ватан ҳимоячилари куни арафасида “Фориш” тоғли полигонига ташриф буюрди ҳамда Жиззах вилоятидаги қуруқлик ва ҳаво-ҳарбий кучларининг намойишида иштирок этди.

Бу одатий ташриф бўлмади, чунки бироз олдин Ўзбекистон президенти республикадаги барча полигонларни замонавийлаштиришни “Фориш” полигонини эса - намунали ўқув марказга айлантиришни топширган эди. Ташриф давомида давлат раҳбари Мудофаа вазирлиги ва бошқа муассасалар томонидан топшириқ қандай бажарилганига баҳо берди.

Шавкат Мирзиёев тоғли полигонда қўшинлар ҳарбий тайёргарлиги қандай олиб борилаётганига баҳо берди. Президент қурол-аслаҳалар ва ҳарбий техника, ўқув корпуслари, кутубхона, казарма ва спортзални кўздан кечирди.

Давлат раҳбари шахсий таркиб самарали тайёргарлик кўриши учун барча шароитлар яратилганига ишонч ҳосил қилди. Ахир Ўзбекистон аскарлари 2019, 2020 йилларда Халқаро Армия ўйинларининг Оловли-ҳужум йўлаги ва яна бир неча босқичида бежизга ғалабага эришмаган.

Фориш” полигонида Шавкат Мирзиёев ҳарбийлар билан суҳбат қилди.

– Бугунги Қуролли Кучларимиз беш йил олдинги армия эмас. Мудофаа доктринамиз бўйича қилинган ишлар натижасида миллий армиямизнинг салоҳияти ҳар томонлама ошди. Эришган муваффақиятларимиз билан бирга олдимизда кўп режалар, вазифалар турибди. Қўшинларнинг жанговар ҳолатини янада мустаҳкамлашимиз керак. Бунинг учун билим, тажриба, тайёргарлик зарур, - деди президент.

Ўзбекистон президенти ўзининг олдинги чиқишларида ҳам Қуролли кучларнинг мудофаа қобилиятини, профессионаллигини ва ҳарбий кучини ошириш ҳақида гапирган эди. Демак, Ўзбекистон Қуролли кучлари полигонлари, жанговар тайёргарлигини ошириш давом эттирилади. Бунинг учун Республикада барча шароит ва манбаалар мавжуд.

Замонавий устуворликлар

Айни дамда Ўзбекистонда амалга оширилаётган давлат дастурлари асосида Қуролли кучларнинг кўриниши ўзгармоқда, кўплаб янги ҳарбий объектлар қурилмоқда, миллий армиянинг жанговар қобилияти оширилмоқда ва рсепубликада замонавий ҳарбий полигонлар кўпаймоқда.

В Узбекистане введен в эксплуатацию  крупнейший военный полигон
© Министерство обороны Узбекистана
Каттақўрғон ҳарбий полигони

Жануби-ғарбий ҳарбий округда 13 январ куни энг янги “Нуристон” полигони фойдаланишга топширилди. Бу замонавий полигон мажмуаси бўлиб унинг таркибига 15та ўқув синфлари, лекция хонаси, кутубхона, 530 ўринли қулай ётоқхона ва 600 ўринли ошхона киради. Ундан ташқари кафе ва тиббиёт хонаси ҳам бор. Қуролли кучлар кунига ушбу янги полигон алоҳида ҳарбий округ энг яхши совға бўлди.

В Узбекистане введен в эксплуатацию  крупнейший военный полигон
© Министерство обороны Узбекистана
Каттақўрғон ҳарбий полигони

Марказий ҳарбий округда 2020 йилнинг июл ойида барча замонавий талабларга жавоб берадиган “Сазаган” янги полигони очилган эди. Умумий майдони 5 минг гектардан ортиқ бўлган ушбу мажмуада барча қўшин турларини тайёрлаш мумкин. Полигоннинг замонавий инфратузилмаси, ҳарбийлар учун қулай тураржойлар ҳарбий-техник ҳамкорлик дастурлари доирасида хорижий меҳмонларни қабул қилиш имконини ҳам беради.

Таджикских военных встретили на полигоне Фориш
Минобороны Узбекистана
Фориш ҳарбий полигонида ўзбек-тожик қўшма ўқув машғулотлари

2020 йилнинг ёзида Термиз шаҳри яқинида яна бир янги ҳарбий полигон ишга туширилган эди. Умумий майдони 28 минг гектар булган ушбу ҳарбий объект барча замонавий талабларга жавоб беради. У ерда махсус тактик майдонлар, ўқ ўзиш майдонлари, тўсиқли йўлаклар, ўқув синфлари, казармалар, ошхона, спорт мажмуаси бор.

Марказий Осиё ҳудудида кучайиб бораётган ҳарбий-сиёсий нотинчлик вазиятида 2020 йилнинг декабрида Россия ва Ўзбекистон армия махсус бўлинмаларининг қўшма махсус-тактик аксилтеррор ўқув машғулотлари бўлиб ўтган эди. Унда 200га яқин ҳарбийлар ва махсус техника иштирок этган эди. Беш кун давомида ўзгарувчан вазиятда махсус бўлинмалар кенг кўламлари ва мураккб ўқув-ҳарбий машқларини бажаришган эди. Айтиш жоизки, Термиз шаҳри Ўзбекистоннинг энг жанубида, Амударё қирғоғида, Афғонистон билан чегара яқинида жойлашган.

Шавкат Мирзиёев посетил Чирчикский военный полигон
Пресс-служба президента Узбекистана
Чирчиқ ҳарбий полигони

Ўзбекистоннинг энг йирик, жаҳон стандартларига жавоб берадиган “Каттақўрғон” полигони 2019 йилнинг ноябр ойида ишга туширилган. Бу ерда барча ҳарбий техникадан, жумладан артиллерия ва авиациядан фойдаланган ҳолда ўқув-машғулотлари ўтказиш мумкин. 2020 йилнинг январ ойида “Каттақўрғон” полигони Ўзбекистон Қуролли кучларининг энг янги техникасини синовдан ўтказиш майдонига айланди. Полигон ўз ҳарбий техникаси ва автомобилларига, ўқув синфлари, тиббиёт хонаси, ошхона, ётоқхона спорт зали ва маданият марказига эга.

Оптимистик ўсиш

Ўзбекистон Қуролли кучларининг 10та энг муҳим ва замонавий полигонлари рўйхатининг биринчи қаторидан “Фориш” полигони ўрин олган. Бу ерда Ўзбекистон Армияси доимий равишда Россия, АҚШ, Франция, Буюк Британия, Ҳиндистон, Туркия, Покистон ва Хитой қўролли кучлари билан ҳамкорликда тактик ва махсус ўқув машғулотлари ўтказиб келмоқда. Ушбу рўйхатнинг ўзи ҳам полигоннинг ривожланган инфратузилмасининг белгисидир. У ерда халқаро миқёсда турли аксилтеррор машғулотларни ўтказиш, турли жанговар сценарийларни синаб кўриш имкони бор.

Шавкат Мирзиёев посетил Чирчикский военный полигон
Пресс-служба президента Узбекистана
Чирчиқ ҳарбий полигони

Бухоро умумқўшин ўқув полигони Жануби-ғарбий махсус ҳарбий округга қарашли бўлиб, муҳимлик даражаси бўйича учинчи ўринда туради. Шимоли-ғарбий  ҳарбий округнинг ягона полигони “Нукус” ҳамда Шарқий ҳарбий округнинг “Шурсуз” ва “Ғурумсарой” полигонлари 4 ва 5 ўринларни эгаллаган. Энг яхши полигонлар қаторидаҚашқадарё вилоятида жойлашган “Муборак” ва “Нуристон” полигонлари ҳам бор. “Чирчиқ” полигони Тошкент ҳарбий округида 3та олий ҳарбий ўқув юртлари курсантларини тайёрлаш ва ҳарбий парадлар ўтказиш учун хизмат қилади.

© Sputnik / Дильшода Рахматова
Чирчиқ ҳарбий полигонида 9 май паради

Буларнинг барчасидан қандай хулоса қилиш мумкин? Геосиёсий ва иқтисодий мураккаб вазиятда Ўзбекистон кўплаб ажойиб ҳарбий полигонлар қуриш ҳамда 50 мингли самарали армия тайёрлашга муваффақ бўлди. Мудофаа тизимлари яратиш бўйича тан олинган ҳудудий етакчи бўла туриб, Ўзбекистон жаҳон ҳарбий ҳарбий кучлар рейтингининг 52-ўрнига кўтарилган. Ушбу кўрсатгич бўйича Ўзбекистон МДҲда Беларус, Қозоғистон ва Озарбайжондан олдинда.

Бундай ўсишга Россия билан ҳамкорлик қилиш ҳам ўзининг салмоқли ҳиссасини қўшмоқда.Айни дамда Россия ва Ўзбекистон орасида 12та ҳарбий-техник ҳамкорлик шартномалари амалга оширилмоқда. Уларга асосан Тошкентга замонавий радиолокацион мажмуалари, Су-30СМ қирувчилари ва Ми-35М зарба берувчи вертолётлари етказиб берилмоқда.      

2019 йилда ҳарбий бўлинмалар самарадорлиги ўтказилган 230 тактик-махсус ўқув машғулотлари давомида 12%га ўсган Қуролли кучлар умумий самарадорлиги – 2 баравар ўсган бўлса, 2020 йилда топширилган янги полигонлар Ўзбекистон армияси қувватини янада оширди. Бу мудофаа вазири Баходира Қурбонов Сенатга ўтган йилнинг декабр ойида Сенатга берган ҳисоботидан маълум бўлди. Унда айтилшига кўра, сўнгги йил давомида Ўзбекистонда барча замонавий талабларга жавоб берадиган тўртта ҳарбий полигон ва битта тоғ ўқув-машғулотлар маркази  фойдаланишга топширилган.Улар орасида декабр ойининг бошида тўлиқ янгиланган “Нукус” полигони ва моделяция ва симуляция машғулотлари ўтказиш учун дала-ўқув марказига айлантирилган “Чирчиқ” полигонлари ҳам бор. Дунё пандемияси ва иқтисодий қийинчиликларга қарамасдан Ўзбекистон армиясини илдам замонавийлаштириш давоми этмоқда.

Бунда Қуролли кучларни нафақат замонавий полигонлар билан таъминлаш, балким ҳарбийлар учун турли имтиёзлар, уларни маданий ва руҳий ривожланиш учун шароитлар ҳамда ҳарбийлар оилаларнинг яшаш шароитлари ҳам яхшиланмоқда.

Хусусан, Наманган вилояти Юксалиш туманида бир неча ҳарбийлар оилалари Ватан ҳимоячиси куни арафасида янги хонадонлар калитларини топширилди. Шунингдек Зарафшон ва Учқудуқда ҳарбийларга янги уйлар топширилди. Ахир уйдан кўнгил тўқ бўлса байрам ҳам ҳарбий тайёргарлик ҳам кўтаринки руҳда ўтади.

478

Пандемия йилида Россияда автомобил савдоси қандай бўлди?

84
(Янгиланган 18:35 15.01.2021)
Россия автомобил бозори икки йилдан буён камайиб келмоқда. Мутахассислар хулосасига кўра 2021 йилда ҳам тикланиш сезиларли даражада бўлмайди.

ТОШКЕНТ, 15 янв — Sputnik. Ўтган 2020 йил нафақат соғлиқни сақлаш, туризм, ошхона ва бошқа хизматлар соҳаси, балким автомобил савдоси учун ҳам мураккаб йил бўлди.

Пандемия туфайли Хитой ва бошқа давлатлардан эҳтиёт қисмлар етказиб беришда муаммолар туғилди, кўплаб автомобил ишлаб чиқарувчи корхоналар, дилерлик марказлари ўз фаолиятини тўхтатиб туришга мажбур бўлишди.

2020 йилнинг иккинчи ярмишга келиб Россия автомобил бозори секин-аста тиклана бошлади, лекин йил охирига қадар  ўтган йилги ҳажмини тиклай олмади.

Европа Автомобил ишлаб чиқарувчилари бизнеси Ассоциацияси маълумотига кўра, Россияда янги енгил ва тижорат автомобиллари савдоси 2019 йилга нисбатан 9,1%га қисқарган. Сотилган жами автомобиллар сони – 1,59 млн донани ташкил қилган. 2019 йилда жами 1,76 млн дона автомобил сотилган эди.

Россияда 2020 йилда энг кўп автомобил сотган компаниялар:  

  • Lada - 343 минг дона (2019 йилга нисбатан камайиш - 5%)
  • Kia –   201 минг (-11%),
  • Hyundai – 163 минг  (-9%),
  • Renault –  128 минг (-11%),
  • Volkswagen – 105 минг (-5%)
  • Skoda – 94 минг (+7%)
  • Toyota – 91 минг (-12%)
  • Nissan – 56 минг (-13%)
  • ГАЗ – 51 минг (-20%)
  • BMW – 42 минг (+3%)
  • Mercedes-Benz – 40 минг (-7%)

Шу ўринда пандемияга қарамасдан савдо миқдорини оширишга муваффақ бўлган компанияларни алоҳида қайд этиш керак.

Булар Skoda (+7%), BMW (+3%), Suzuki (+3%),Isuzu (+16%). Хитой брендлари ҳам бу йил яхши ўсиш қайд этишди Haval (+41%), Geely (+61%), Chery (+80%), Changan (+153%) ва FAW (+77%).

Қолган аксарият маркалар ўткан йилда савдо камайишини намойиш қилишди. Йирик брендлардан савдо ҳажми энг сезиларли даражада камайган компания Mitsubishi бўлди (- 30%).

АвтоВАЗ представил универсалы Lada Vesta SW и Lada Vesta SW Cross
Пресс-служба ПАО "АВТОВАЗ"

Энг кўп сотилган автомобил моделлари эса Лада Гранта (126 минг). Иккинчи ўринда Лада Веста (107 минг), Kia Rio (88 минг).  Кроссоверлар орасида Hyundai Creta - 73 минг, Toyota RAV4 – 36 минг, Volkswagen Tiguan – 32 минг, Renault Duster – 31 минг.

Европа ва жаҳон автомобил бозори билан солиштирганда Россия автомобил бозори пандемиядан унча катта зарар кўрмаганини тушуниш мумкин. Хусусан 2020 йилда Европа автомобил бозори қисқариши ўртача 33%ни ташкил қилган. Шимолий Америкада эса ушбу кўрсатгич 26 %ни ташкил қилган.

Европа автомобил бизнеси Ассоциацияси Россияда автомобил савдоси яқин вақт ичида қайта тикланишига умид билдирмаяпти. Уларнинг прогнозига кўра Россияда 2021 йилда автосаноат 2,1 %га тикланади холос.

84