Президент РФ В. Путин встретился с президентом Узбекистана Ш. Мирзиеевым

Путин ва Мирзиёев учрашуви: атом, олимлар, йўллар, нотинч қўшни ва наҳотки, пахта?

3266
Россия давлат раҳбарининг бу ташрифи сермазмун ва сермаҳсул бўлиши кутилмоқда. Бу, биринчидан, нафақат Ўзбекистонда, балки Марказий Осиёдаги биринчи атом станцияси қурилишинининг тамал тошини қўйиш, иккинчидан, икки йирик – ҳудудлараро ва олий ўқув юртлари ўртасидаги форум. Учинчидан, олий даражадаги музокаралар.

Янги тарихнинг бошланиши

Ўзбекистон ва Россия ўртасидаги икки томонлама муносабатларнинг янги тарихи айнан Шавкат Мирзиёевнинг 2017 йилдаги Москва шаҳрига ташрифидан бошланган эди. Ўқувчиларнинг хабари бор, ўшанда 15 миллиард долларга тенг шартномалар имзоланганди. Асосийси, бу шартномаларнинг асосий қисмини инвестициялар ташкил қилган. Инвестиция эса, биламиз, узоқ муддатда мўлжаланган шекрикчилик, ўзаро ишонч дегани.

Ушбу шартномаларда белгиланган келишувлар бугунги кунда фаол тарзда амалга оширилмоқда ва ўзининг “мева”сини ҳам бермоқда. Дарвоқе, “мева” деганга, айнан Ўзбекистон шу шартномалар асосида Россияга жорий йилнинг биринчи ярмида ўтган йилнинг шу давридагига нисбатан 70 %га кўпроқ мева-чева етказиб берди.

Айтиш лозим, икки давлат ўртасидаги муносабатдар, тузиладиган битимлар айрим ҳолларда бўлгани каби, умумийлик хусусиятига эга бўлмай, аниқ тадбирлар, иш ҳажми, миқдори белгилангган “йўл харида”талари кўринишида бўлиб, ўзаро ҳамкорликнинг бу каби кўриниши анча самарали, аниқ манзилли ва натижадор ҳисобланади.

Нималар кўрилади?

Россия давлат раҳбарининг бу ташрифи сермазмун ва сермаҳсул бўлиши кутилмоқда. Бу, биринчидан, нафақат Ўзбекистонда, балки Марказий Осиёдаги биринчи атом станцияси қурилишинининг тамал тошини қўйиш, иккинчидан, икки йирик – ҳудудлараро ва олий ўқув юртлари ўртасидаги форум. Учинчидан, олий даражадаги музокаралар.

АЭС қурилиши икки давлат ўртасидаги стратегик ҳамкорликни янада мустаҳкамлайдиган йирик лойиҳа. Албатта, бу икки давлат ўртасидаги ягона йирик лойиҳа эмас. ”Лукойл” билан шерикчиликда яратилган Қандим газни қайта ишлаш мажмуаси ёки  Тошкент ва Қорақалпоғистонда қурилиши режалаштирилаётган йирик металл заводларини ёдга олиш кифоя. Бу каби лойиҳалар йилдан йилга кўпайиб бормоқда

Илм-фан ҳам четда эмас

Икки давлат ўртасидаги ҳамкорликнинг асосий қисмини гуманитар соҳа ташкил этиши кутилмоқда. Россия ва Ўзбекистоннинг турли даражадаги амалдорлари, вазирлари, ҳарбийлари, тижоратчилари кўп борди-келди қилишган, бироқ ҳеч қачон  Россия олий ўқув юртларининг шунча вакиллари (60га яқин бўлиши тахмин қилинмоқда) ҳали на яқин ва на узоқ тарихда Ўзбекистонда бўлмаган.

Икки давлат президентлари учрашувлари доирасида бўлиб ўтиши режалаштирилаётган олий ўқув юртлари ректорларининг форуми икки давлатнинг гуманитар соҳадаги ҳамкорлигини янги босқичга олиб чиқади.

Албатта, шу кунгача ҳам у ҳамкорлик бор эди. Ҳозирда Ўзбекистонда Россиянинг бешта олий ўқув юрти фаолият юритмоқда. Форум натижалари бўйича эса улар сони ошиши кутилмоқда. Россияда ўқиётган ўзбек талабаларининг ҳам сони йилдан йилга ошиб бормоқда. Бу учрашувдан кейин ушбу йўналишда ҳам кескин ўзгаришлар бўлади.

Россиянинг ўз пахтаси бўладими?

Шавкат Мирзиёевнинг ўтган йилги Москвага ташрифи чоғида ҳудудлараро алоқаларга асос солингани ҳақида юқорида баён этилди. Ўшандан кейин икки давлатнинг маъмурий ҳудудлари ўзаро манфаатли шерикчилик асосида ҳамкорликни йўлга қўймоқда. Бу йўналишда айниқса, Татаристон илғор. Россия Федерациясининг мазкур субъекти Ўзбекистонга нефт-кимё, тўқимачилик, саноат ва машинасозлик соҳаларида фойдали таклифларни бера олади. Бундан ташқари, Ўзбекистон яқинда Владивосток, Қозон, Екатеринбург ва Ростов-Донда ўз ваколатхоналарини очишни режалаштирган. Бу эса ўз навбатида ушбу субъектлар ҳам фаол ҳамкорликка киришишлари мумкинлигини билдиради.

Россия вилоятларининг манфаатлари ҳақида сўз кетганда, жанубий Россия ҳудудларини пахта етиштиришга бўлаётган қизиқишларини эслаб ўтиш лозим. Бу борада кўп йиллик тажрибага ва етук мухатахассисларга эга бўлга Ўзбекистоннинг кўмаги асқотиши мумкин.

Сибир ҳам ҳудудий ҳамкорликнинг асосий “ўйинчи”ларидан бири ҳисобланади. Ҳозирча бу ҳудуднинг Томск вилоятигина, гуманитар ва илмий ҳамкорлик ҳисобига фаол. Бироқ бошқа ҳудудлар ва ўзга соҳаларда ҳам шерикчилик учун етарлича соҳалар, имконлар мавжуд.

Бу йўл қайга боради?

Ўзбекистон нафқат Марказий Осиёдаги қўшнилари, балки Хитой, Европа, Россиянинг ўзи билан юксак транзит имкониятларига эга.

Дейик, Ҳиндистон ўз  товарларини марказий ва шарқий Россияга тез ва арзон етказиб бермоқчи бўлса, албатта, Ўзбекистон орқали ўтадиган йўлдан фойдаланиши табиий. Ўзбекистон эса ўз навбатида транспорт йўлакларини фаол ривожлантириб бормоқда. Унчалар ҳам оддий бўлмаган Афғонистон йўналишида ҳам жиддий ишлар қилинмоқда. “Термиз-Мозори Шариф” темир йўли ишга туширилди, ушбу йўлни Ҳиротгача етказиш ишлари амалга оширилмоқда. Келажакда эса бу йўл жанубий денгизга чиқарилиб, ўта муҳим бўлган “Шимол-Жануб” йўналишига айланиши кўзда тутилмоқда.

Юксак даражадаги учрашув жараёнида ушбу йўналишда ҳам музокаралар ўтказилиши, соҳадаги ҳамкорликни янги босқичга олиб чиқиши кутилмоқда.

Эски нотинч қўшни

Афғонистон! Бу жафокаш давлат юзасидан ҳар иккала давлатнинг ўз манфаатлари бўлса-да, умумийлари ҳам йўқ эмас.

Асосийси, ҳар иккала давлат ҳам Афғонистонда тинчлик ўрнатилишидан манфаатдор.

Иккинчидан, афғон можаросининг барча томонлари билан ҳамкорлик қилишга тайёрлиги ҳар иккала давлатни бирлаштиради. Дейлак, илгари Россия Афғонистоннинг шимолий вилоятларига алоҳида эътибор қаратган бўлса, эндиликда у можаронинг барча томонларини музокара столи атрофида кўришга тайёр.

Учинчидан, хавфсизлик ҳар икки давлат учун ҳам муҳим ва унинг умумий жиҳатлари бор. Кўп айтилди, Сурия ва Ироқда енгилган ИШИД Афғонистоннинг шимолий вилоятларига кўчиб ўтди. Бу эса ўз навбатида Россияга ҳам, Ўзбекистонга ҳам бевосита хавф солади.

Афғонистондаги вазият мазкур масаланинг ҳарбий-сиёсий муҳокамасисиз ўтмаслигини кўрсатмоқда.

Ҳарбий ҳамкорлик

Афғон масаласи кўрилар экан, хавфсизлик ва ҳарбий ҳамкорлик албатта муҳокама қилинади.

Ўзбекистон ва Россиянинг янги даврдаги ҳамкорлиги ҳеч қачон бугунги даражада бўлмаган. Икки давлат раҳбарларининг Москвадаги учрашувидаги келишувлардан сўнг, ҳарбий соҳада ҳам шерикчилик жонланди. Россиянинг жанговар Ми-35 вертолётларини етказиб бериш бўйича битим имзоланди.

Ҳамкорликдаги ҳарбий машғулотлар ўтазилди, ҳарбий мутахассисларни етказиб бериш дастури асосида ишлар амалга оширилмоқда. Яқинда эса МДҲга аъзо давлатлар мудофаа вазирлари саммитида икки давлат мудофаа вазирлари  ҳарбий авиация учун Россия ва Ўзбекистон ҳаво маконидан фойдаланиш бўйича келишув имзоладилар.

Бир сўз билан айтганда, бу олий тоифадаги учрашув шубҳасиз, ҳар икки давлатнинг бундан кейинги тараққиёти, ривожи ва сиёсатига ўзининг таъсирини кўрсатмасдан қолмайди.

3266
Мавзу:
Владимир Путиннинг Ўзбекистонга давлат ташрифи (31)
Стихийный лагерь мигрантов из ЦА в Оренбургской области на границе РФ и Казахстана

Рус-қозоқ чегарасидаги ҳодиса: мигрантлар қандай қилиб фирибгарлар қурбонига айланди

251
Самара ва Оренбургдаги учта лагердаги мигрантлар уйларига кетишмоқда: Қирғизистон фуқаролари Россиядан автобусларда кетишди, Ўзбекистон фуқаролари эса жумага ўтар кечаси икки поездда уйларига жўнаб кетишади.

ТОШКЕНТ, 6 авг — Sputnik. Ўзбекистонлик ва қирғизистонлик мигрантларнинг Самара ва Оренбург вилоятлари чегарасида Россия ҳуқуқни муҳофаза қилувчи орган ходимлари билан можароси ҳақида хабар ОАВда энди ёритила бошлаганда, уларни ватанга қайтариш масаласи деярли ҳал қилиб бўлинган эди.

Россия ва Қозоғистон чегараси яқинида учта лагерь қурилган: иккитаси Оренбург вилоятининг Бузулук, Самара вилоятининг Большая Черниговка туманида, яна бир эса ушбу икки туман маъмурий чегарасидаги катта автомобиль йўли бўйлаб.

Айнан ўша сўнгги лагерда можаро юзага келган. У ерда яшаш учун шароит ўзига яраша эди.

Стихийный палаточный лагерь мигрантов в Оренбургской области на границе РФ и Казахстана
© Sputnik /
Стихийный палаточный лагерь мигрантов в Оренбургской области на границе РФ и Казахстана

Ушбу лагерларда уйга қайтишни истаган, бироқ ёпиқ чегара олдида қолиб кетган Ўзбекистон ва Қирғизистон фуқаролари яшаб келишган. Аммо уларнинг бу ерга келиб қолиши тасодифан келиб қолишмаган: мигрантлар ортидан фирибгар ватандошлар пул ишлашган.

Оренбург вилояти маъмурияти: қўлимиздан келгунча ёрдам бердик

“Барча давлат ҳукуматлари мигрантларга уйларига кетишда ёрдам бериш керак деган фикрга келишди ва яшил йўлак очишди. Қирғизлар икки минг нафардан зиёд эди. Улар икки кун ичида жўнаб кетишди, сешанба куни улар минган охирги автобус кетди. Ўзбеклар эса туманимизда 700 нафарга яқин эди, ҳозир улар Бузулук-Тошкент поездига чипта харид қилишмоқда ва пайшанба куни тунда уйларига кетишади”, - деди Sputnik нашрига Бузулук тумани маъмуриятининг ижтимоий масалалар бўйича раҳбарининг ўринбосари Татьяна Успанова.

Стихийный лагерь мигрантов из ЦА в Оренбургской области на границе РФ и Казахстана
© Sputnik /
Стихийный лагерь мигрантов из ЦА в Оренбургской области на границе РФ и Казахстана

У майдонда кўплаб мигрантлар тўплангани ҳақида хабарлар пайдо бўлиши биланоқ, туман маъмурияти уларга қўлдан келгунча ёрдам беришга ҳаракат қилган: чодирли шаҳарчага электр энергияси ўтказилган, ичимлик суви берилган, ахлат қутилари ўрнатилган, ҳожатхоналар қурилган.

Обитатели стихийного лагеря мигрантов в Оренбургской области РФ
© Sputnik /
Обитатели стихийного лагеря мигрантов в Оренбургской области РФ

“Тўғри, қишлоқ жойлар учун мўлжалланган, агар ушбу майдонларда шу пайтгача ҳеч қандай цивилизация бўлмаганини ҳисобга олинса, бу ҳеч нарса бўлмагандан кўра яхшироқ”, - дея давом эттиради сўзларини Успанова.

“Лагерга ваташдошлар келиб, мигрантларга ёрдам кўрсатишарди. Мунтазам равишда тадбиркорлар бўлиб, иш таклиф қилишарди. Шуниси қизиқки, ҳеч кимнинг меҳнат қилишга хоҳиши йўқ эди. Яшаш учун етарлича маблағ бор эди, шекилли”, - дейди у.

В стихийный палаточный лагерь мигрантов привезли продовольствие
© Sputnik /
В стихийный палаточный лагерь мигрантов привезли продовольствие

Мигрантлар фирибгар таксичиларнинг тузоғига илинди

“Ҳозир Бузулук туманидаги лагерь ёпиқ. Одамлар жўнашга тайёр бўлиб турибди”, - дейди Успанова. Шунингдек, у барча бундай чодирли лагерь пайдо бўлганидан норозилик билдираётгани қўшимча қилди.

“Бу ғирт алдов-ку – одамлар бу ерда уйига кетиш истагини билдирган мигрантларни кутиб турган пансионат ва санатория борлиги айтилган ижтимоий тармоқлардаги хабарга ишонишган. Гўёки бу ерда икки кишилик хона ва уч маҳал овқат берилади. Бунинг устига ҳаммаси бепул. Гўёки ватанга кетиш учун  аниқ жадвал бор. Бу ерда бутун Россия бўйлаб келишган: Москва, Сахалин, Воронеж, Пермь, Краснодар, Тюмендан. Бу ерга келиб яланг майдонни кўришган”, - деди у.

Мигранты в стихийно образованном лагере в Оренбургской области набирают воду из баков
© Sputnik /
Мигранты в стихийно образованном лагере в Оренбургской области набирают воду из баков

Успанова шунга ўхшаш хабарлар миллий гуруҳларда тарқатилиши тўхтатилмаса, бўшаб қолган лагерь ўрнида яна чодирлар тикилиши мумкинлигидан хавотир билдирди.

“Одамларга раҳминг келади, улар ишониб, бу ерга келишади. <...> Шунга ўхшаш манбалардан бири телеграмдаги таксичилар канали. У ерда шунақа хабарлар жойлаштирилган. Таксичилар мигрантларни Ўзбекистонга олиб боришни таклиф қилишган, катта пул олишган, лекин чегарада уларни машинадан тушириб қолдириб, ўзлари жўнаб кетишган”, - дея ҳикоя қилади Бутунроссия ўзбеклар, ўзбекистонликлар конгрессининг минтақа бўлими раҳбари Диляра Сабирова.

У бир лагердан иккинчисига келиб, ватандошлар дуч келган муаммоларни ҳал қилишда ёрдам берган.

“Биз Ўзбекистон фуқароларини уйга жўнатишга тайёргарлик кўряпмиз. Бугун республиканинг бош консули келиб кетди, биргаликда рўйхат, одамлар сонини солиштириб чиқдик. 7 августга ўтар кечаси Ўзбекистонга иккита поезд жўнаб кетади”, - дея енгил нафас олади Сабирова.

16 та вагондан иборат битта поезд Оренбург вилоятидаги “Бузулук”, 20 та вагондан иборат иккинчиси Самара вилоятидаги “Кинель” станциясига келади ва жумага ўтар кечаси 1,5 минг нафарга яқин киши Тошкентга олиб кетилади.

“Бу сафар биз жуда жиддий ёндашдик: кеча тунгача рўйхатни қўлда ёздик, бугун ҳаммасини компьютерда чоп қилдик. Ўтган сафар нохуш вазиятга дуч келган эдик, июль ўртасида одамларни поездларга миндираётган вақтимизда у ерда аллақачон бегоналар ўтирган экан. Шунинг учун бу гал бундай ҳолатга йўл қўйилмайди. Рўйхатни топширишдан жўнатишгача бўлган жараён назорат қилинади”, - деди Сабирова.

Для помощи иностранным гражданам, оказавшимся на границе РФ с Узбекистаном, развернут полевой лагерь МЧС России
© Sputnik /
Для помощи иностранным гражданам, оказавшимся на границе РФ с Узбекистаном, развернут полевой лагерь МЧС России

Шунингдек, у барча Қирғизистон фуқаролари автобусларда жўнаб кетишганини тасдиқлади. Учта лагердаги Ўзбекистон фуқаролари эса чипта сотиб олиб, поезд келишини кутиб ўтиришибди. Унинг сўзларига кўра, Самара ва Оренбург вилояти маъмурияти мигрантлар темир йўл станцияларига етиб олиш учун бепул автобус ажратган.

“Албатта, қийинчиликлар ҳам бор. Масалан, Новороссийскдан машинада учинчи қаватдан қулаб тушган эркакни олиб келишди ва шифокорлар том маънода уни парчалардан тўплашди. Жарроҳлик оғир кечди. У ҳозир шундай машинада ётибди. Унга ёрдам беришмоқда. Чартер рейслар йўқ, уни ҳаво йўли орқали олиб кетишнинг имкони бўлмади. Мен кеча уни вокзалгача элтиб қўйишлари учун келишдим. Агар иложи бўлса, поезд билан жўнатардик. Яна икки киши қўлтиқтаёқда. Уларни тезроқ жўнатишни хоҳлаймиз. Маълумки, уйда ҳатто деворлар даволайди. Яна уч нафар ҳомиладор аёл ва уч нафар бола бор. Умид қиламанки, одамлар уйларига муаммосиз етиб олишади”, - дея сўзларига якун ясади Сабирова.

251
Рикша в маске с надписью Бойкот Китаю в Нью-Дели, Индия

Келишилди: Хитойни ўнта бўлиб бўғишади. Россия ҳам таклиф этиладими?

2058
(Янгиланган 18:34 05.08.2020)
Хитой билан Совуқ Уруш муқаррарлиги сир эмаслиги аён бўлган бир вақтда Ғарб экспертлари Пекин устидан  ғалаба қозонишнинг аллақандай сеҳрли усулини излашга тушдилар

Санкциялар, иқтисодий алоқаларнинг чекланиши, ўзаро жосуслик ва, эҳтимол, тўқнашувларнинг зўравонлик шаклларини ўз ичига олиши тахмин қилинаётган Хитой билан совуқ уруш муқаррарлигини англаш фонида, Ғарб экспертлар ҳамжамияти Пекин устидан ғалаба қозонишнинг аллақандай сеҳрли усулини излай бошлади. Вашингтон, Лондон ва Брюсселда муҳокама қилинаётган "Хитой аждарини бўғиш" бўйича вариантларнинг деярли барчаси колектив уриниш билан Хитойни яккалаш, зарарсизлантириш ва парчалаш учун Хитойга қарши кенг кўламли аксил-коалиция тузишни кўзда тутади. Бир вақтлар СССРга қарши муваффақиятли курашда ҳам худди шу схемадан фойдаланилган.

Аммо, агар баъзи бир йўналтирувчи принциплар даражасида хилма-хиллик кузатилмаётган бўлса, бу принципларни аниқ амалга ошириш даражасида жиддий муаммо юзага келмоқда, унинг ечими атрофида президентлар, бош вазирлар, дипломатлар ва таҳлилчилар найзалари синмоқда.

Гап шундаки, Европанинг баъзи пойтахтлари ҳам, АҚШ "таҳлилий марказлари"да ҳам Европа Иттифоқининг аксарият мамлакатлари (бу масалада айниқса Германия, Франция ва Италия ажралиб турмоқда), шунингдек, айрим Осиё мамлакатлари ХХРга қарши янги совуқ урушида негадир АҚШнинг оддий аскари сифатида қатнашиш истагида ёнмаётгандек таассурот шаклланмоқда. Устига-устак, улар ушбу урушда АҚШ ғалабаси учун пул тўлашни хоҳламаяпти (бу Германия ва Франциянинг Америка "ҳарбий ҳимояси" учун ЯИМнинг икки фоизи миқдорида тўлов тўлашни истамаслиги билан боғлиқ доимий можароларда ўз аксини топади), улар ҳатто тўлиқ таъқиққа ҳам дарҳол рози бўлишга тайёр эмас, масалан, Европа Иттифоқи хитойнинг Huawei компаниясига 5G тармоқлари ускуналарини етказиб беришдан воз кечмоқчи эмас, бу айниқса Вашингтон ва Лондондаги "аксил-Хитой қирғийлар"ни ғазаблантирмоқда. Европанинг деярли ўз армиясини ташкил этганлиги ҳамда Макроннинг мустақил (яъни "хитойпараст" ёки "америкапараст" бўлмаган) ташқи сиёсатни олиб бориш истаги ҳақидаги баёнотлари фонида кенг аксил-Хитой альянсини ташкил қилиш жуда мураккаб ва жуда қиммат бўлади деган шубҳалар тобора кучаймоқда, шу билан бирга ушбу муаммонинг ечимини излаш ҳам тобора кучаймоқда.

Нуфузли Council on Foreign Relations (Халқаро муносабатлар бўйича кенгаш - таҳр.) таҳлилий маркази раҳбарлигида нашр этиладиган нуфузли Foreign Affairs журнали ушбу муаммога иккита ёндашувни таҳлил қилмоқда, улардан бирини шартли равишда "Дональд Трамп ёндашуви", иккинчиси эса "Борис Жонсон ёндашуви" деб аташ мумкин. Council on Foreign Relationsнинг Америка элитаси ва Европадаги америкапараст элитанинг онгига улкан таъсирини ҳисобга олган ҳолда (ушбу "мия маркази"нинг ўзи бир нечта машҳур фитна назариялари қаҳрамони бўлиб, уларда у деярли "АҚШнинг соядаги ҳукумати" ҳисобланади), марказида Америка бўлган дунё тартиботи инқирозини ҳал қилишга ва "Хитой муаммоси"га қарши муваффақиятли курашиш учун таклиф қилинаётган усулларга эътибор қаратиш лозим, чунончи, улар Россия билан бевосита боғлиқ бўлганлиги сабабли ҳам.

Foreign Affairsдаги сўнгги мақола "Демократиялар кенгаши кўпқирраликни (Халқаро муносабатларда - таҳр.) қутқариши мумкин" сарлавҳаси остида нашр этилганига қарамай, таклиф қилинаётган методлар Вашингтоннинг (ҳеч бўлмаганда Ғарбий) дунёдаги устунлигини амалда сақлаб қолишга қаратилган, фарқи эса Америка гегемонлигини сақлаб қолишнинг муайян усулларидадир.

Американинг нуфузли нашри муаллифлари муҳокамаларни мавжуд дунё тартиб-қоидаси абгор бир ҳолатга келиб қолганини далил сифатида келтириб, айни вақтда асосий хавф коронавирус эмас, балки Хитой ва Россия эканлигини таъкидлаганлар.

"Аммо коронавирус пандемиясидан олдин ҳам, Иккинчи Жаҳон урушидан кейин АҚШ шакллантиришга ёрдам берган кўпқиррали тизим дунёдаги энг муҳим муаммоларни ҳал қила олмаяпти. COVID-19 қирол - яланғоч эканлигини кўрсатди, аммо аслида қирол бир мунча вақтдан бери ночор кийимда эди.

Жаҳон иқтисодиёти оғирлик маркази Ҳинд-Тинч океани минтақаси томонга қараб силжигани сабабли, глобал амбицияларга эга тузилмаларга ушбу регионда муҳим вакилликка эга бўлмай туриб ишончли етакчиликка эга бўлиш имкони қолмади. Аммо 1973 йилдаги нефт инқирозидан кейин пайдо бўлган G7нинг ҳали ҳам Евро-Атлантика минтақасидан узоқда бўлган бир аъзоси бор – бу Япония. 1997 йилги Осиё молиявий инқирозидан кейин шаклланган ва 2008 йилдаги глобал молиявий инқироз даврида ўз аҳамиятини кўрсатган G20 эса сиёсий нуқтаи назардан ва халқаро муаммоларни ишончли ҳал қилиш қобилияти нуқтаи назаридан бир-бирига мос келмаслиги маълум бўлди. Шу вақтнинг ўзида, БМТ Хавфсизлик Кенгаши Хитой ва Россияда агрессив авторитаризм қайта бўй кўрсатишидан майиб бўлди".

Бу жуда жасоратли ташхис бўлиб, уни: "Ҳаммаси бой берилди ва ҳеч нарса иш бермаяпти!" мазмунидаги тезисга келтириш мумкин.

Табиийки, иккита ечим таклиф этилмоқда, бири Трампдан, иккинчиси Джонсондан.

"Жонсон янги тузилма ғоясини илгари сурган биринчи инсон бўлди. Май ойида у G7 мамлакатлари плюс Австралия, Ҳиндистон ва Жанубий Кореядан ташкил топган ўнта етакчи демократиялар альянсини тузишни ҳамда унга D10 деб ном беришни таклиф қилди. Бундан мақсад телекоммуникациялар соҳасидаги сиёсатни мувофиқлаштириш ва хитойнинг ҳамма жойда хавфсизлик муаммоларини юзага келтираётган 5G технологиясига эга бўлган етакчи Huawei бозорига муқобил бозорни ишлаб чиқиш эди.  Бундан кўп ўтмай, июнь ойида ўтказилиши режалаштирилган Трамп G7 йиғилишини бекор қилиб, унинг ўрнига кузда G11 форматидаги саммитни таклиф этди. Жонсон таклифини ортда қолдирган Трампнинг янги гуруҳи D10 даги давлатлар билан бирга Россияни ҳам ўз ичига олади.

Foreign Affairs экспертлари Россияни ушбу клубга қўшишни тавсия этмайдилар ва "D10 вариантини", яъни Джонсон схемасини афзал кўришмоқда, лекин бу энг муҳими эмас. Ушбу тавсия мотивацияси катта қизиқиш уйғотади ва унинг мазмуни шундаки, Россияни қандайдир йўл билан Хитойга қарши курашда иштирок этишга кўндиришга муваффақ бўлинган тақдирда ҳам, Трамп режаси барибир жуда ёмон кўринишга эга ва Хитойга қарши кун тартибига эга бўлгани узоқ муддатли истиқболда истиқболсиздир, шу билан бирга Жонсоннинг режасидан эса, маълум бир ижобий кун тартибини, яъни "Хитойга қарши иттифоқ" эмас, балки "барча яхши нарсалар учун иттифоқ"ни яратишга имкон берадиган маълум бирлаштирувчи ғояни олиш мумкин.

Ижобий кун тартиби дейилганда, албатта, - "Демократия", "Озодлик" ва "Инсон ҳуқуқлари" сингари қуруқ шиорлар назарда тутилади. Бу ерда жуда кулгили томони бундай ижобий кун тартибининг Вашингтондаги амалдаги ташқи сиёсатга қарши қўйилганидир: "Қўшма Штатларнинг Хитой бошчилигидаги Осиё инфратузилмавий инвестициялар банки, "Битта камар – битта йўл" ташаббуси ва Россия томонидан қўллаб-қувватланадиган "Шимолий оқим-2" газ қувурига қарши чиқиши мумкин, аммо у муқобил вариант таклиф этмаса, бошқа давлатларни шундай қилишга ишонтириши қийин бўлади. Вашингтон ҳеч нарсани ишлатмай туриб нимадир устидан ғалаба қозона олмайди".

Бундай ёндашувнинг муаммоси шундаки, "АҚШда ишлаб чиқарилган" ёрлиғи ёпиштирилган "Демократия" ва "Озодлик", Германия учун Россия газининг ёки Италия учун - Хитой сармоялари ўрнини босолмайди. Бунда Америка пуллари иш бериши мумкин эди, аммо Вашингтонга бу сингари муносабатлар керак эмас ва шу билан бирга келажакдаги президентнинг фамилияси қандай бўлишидан қатъий назар: Байденга ҳам, Трампга ҳам мустамлакалар керак, аммо Европа Иттифоқини  - D10 ёки G11 форматида бўлишидан қатъий назар - бундай мақомга қайтаришнинг энди иложи йўқ. Россия ҳақида эса асти гапирмаса ҳам бўлади.

2058

Ўрунов: отам “Спартак”да ўйнашимни орзу қилар эди

4
Москванинг “Спартак” клубига ўтган ўзбекистонлик футболчи бу отасининг азалий орзуси бўлганини айтди.

ТОШКЕНТ, 6 авг — Sputnik. Куни кеча Москванинг “Спартак” клуби ўзбекистонлик футболчи Остон Ўрунов билан узоқ муддатли шартнома имзолади. Ярим ҳимоячи янги жамоасига берган биринчи интервьюсида отасининг азалий орзуси рўёбга чиққанини маълум қилди.

“Спартак” — энг совриндор ва халқ жамоаси. Отам шу клубда ўйнашимни орзу қилар эди. Шамиль Газизович мени Ўзбекистондан Уфага олиб келди, имконият берди. Энди буни “Спартак”да оқлаш керак. “Спартак”нинг мухлислари энди 35 миллионга кўпаяди”, - деди Ўрунов.

Спортчи Москванинг қизил-оқлар клуби шарафини 20-рақам остида ҳимоя қилади.

Эслатиб ўтамиз, Остон Ўрунов 2020 йил январь ойида 150 минг доллар эвазига Тошкентнинг “Локомотив” клубидан Россиянинг “Уфа” клубига ўтган эди. У клубнинг июнь ойидаги энг яхши футболчиси деб топилган.

4