Фахритдин Абдурахманов

ЎзДЖТУ декани Ўзбекистонда рус тили ҳақида: ҳолат абгор эмас, лекин мураккаб

299
Тошкентда рус тилини ривожлантириш ва ўрганиш масалаларига бағишланган "Виноградов таълимоти" XV юбилей анжумани бўлиб ўтди. Ўзбекистон Давлат Жаҳон тиллари университети рус филологияси факультети декани Фахриддин Абдураҳмоновга кўра, республикада рус тилини ўрганишга бўлган қизиқиш ҳаддан ортгани кузатилмоқда, аммо бу соҳадаги аҳвол идеал даражадан ҳали анча узоқ

Деканнинг сўзларига кўра, сўнгги икки йилдагина республикада рус тили мутахассисларини тайёрлаш даражаси ижобий томонга ўзгарган. Бу статистик маълумотлар билан ҳам тасдиқланади.

"Мамлакат президенти Шавкат Мирзиёев сиёсати туфайли Ўзбекистонда рус тилини ўрганишга бўлган эътибор ёшлар томонидан ҳам, давлат томонидан ҳам кучайиб бормоқда. Бу йўналишда тил ўрганишга бўлган қизиқиш кескин ортди, дея шубҳасиз айтиш мумкин. Агар ўтгангидан олдинги йилда рус бўлимига 60-70 киши ўқишга кирган бўлса, ўтган йили бу кўрсаткич - 360 нафарни ташкил этди. Лекин бу албатта, етарли эмас. Ахир биз узоқ йиллар минусда бўлганмиз. Ҳолат абгор эмаску, лекин ҳар қандай ҳолатда мураккаб", - деди Абдураҳмонов.

Декан, бугунги кундаги ташқисиёсий ва иқтисодий ҳолат лингвистикада янги стратегия қабул қилиниши лозимлигини талаб этмоқда деган фикрда.

"Москва ва Тошкент ўртасидаги ўзаро муносабатларнинг ҳозирги даражасидан келиб чиққан ҳолда айтиш мумкин-ки, глобал лойиҳалар (АЭС ва бошқа йириккўламли объектлар)ни юқори малакали мутахассислар ва рус тилини билмасдан туриб амалга ошириб бўлмайди", - дейди у.

Деканнинг тўлиқ изоҳини Sputnik Ўзбекистон радиоподкастида рус тилида тинглашингиз мумкин.

299
Драка

"Арматуралар жанги": Бухорода ёш йигит кекса отахонни уриб ўлдирди

387
Спиртли ичимлик истеъмол қилиш оқибатида отахон ва ёш йигит ўртасида жанжал юзага келган. Йигит отахоннинг қўлидан арматура бўлагини тортиб олиб, уни бош, кўкрак, қорин соҳаларига бир неча маротаба уриб, тан жароҳати етказган

ТОШКЕНТ, 4 июл - Sputnik. Бухорода кекса ва ёш йигит бир-бирини дўппослади, деб хабар бермоқда Ўзбекистон ИИВ ҳузуридаги Тергов департаменти матбуот-хизмати.

Хабарда таъкидланишича, 2 июль куни эрта тонгда Шофиркон тумани ИИБга туман касалхонаси томонидан 24 ёшли М.Ф. ва 65 ёшли Я.Н., лар тан жароҳатлари олиб, мурожаат қилганликлари тўғрисида хабар берилган.

Мазкур хабар асосида ҳодиса содир бўлган жойга тергов-тезкор гуруҳи юборилган.

Олиб борилган терговга қадар текширув ҳаракатлари давомида аниқланишича отахон ўз уйида ёш йигит билан спиртли ичимлик истеъмол қилгач, ўрталарида келишмовчилик ва жанжал келиб чиққан. Чол жанжал давомида темир арматура бўлаги билан М.Ф., ни бош қисмига бир неча маротаба уриб тан жароҳати етказган. 

Шундан сўнг М.Ф. Я.Н., нинг қўлидан темир арматура бўлагини тортиб олиб, уни ҳам  танасининг бош, кўкрак, қорин соҳаларига бир неча маротаба қасддан уриб, тан жароҳати етказган, Я.Н. туман тиббиёт бирлашмасига олиб келиниб, кўрсатилган тиббий муолажаларга қарамасдан жонлантириш бўлимида вафот этган. 

Ҳолат юзасидан Шофиркон тумани ИИБ ҳузуридаги Тергов бўлими томонидан М.Ф., га нисбатан Ўзбекистон Республикаси Жиноят кодексининг 104-моддаси 3-қисми “д” банди (жабрланувчининг ўлимига сабаб бўлган қасддан баданга оғир шикаст етказиш) билан жиноят иши қўзғатилган.

Ҳозирда дастлабки тергов ҳаракатлари олиб борилмоқда.

387

"Буни дарҳол амалга ошириш керак": АҚШ Россияни аслида нима учун жазоламоқчи

842
(Янгиланган 21:21 03.07.2020)
АҚШ конгресси спикери Ненси Пелосининг Россияга қарши янги санкцияларни дарҳол киритиш зарурлиги тўғрисидаги баёноти ҳамда америкаликлар орасида коронавирусга чалинган беморларнинг кун сайин рекорд даражада кўпайиши ўтган куннинг асосий вокеалари бўлди.

Эслатиб ўтамиз, Пелоси санкция киритиш ҳақидаги даъватини "Россиянинг америкаликларга қарши толиблар билан тил бириктириши" сингари мутлақо ақл бовар қилмас воқеа доирасида билдирган эди. Умуман олганда, воқеа Америка махсус хизматларининг ўз манбаларидан олган маълумотлари асосида эмас, балки аллақандай таҳлилчиларнинг толибларни сўроққа тутганидан кейинги хулосалардан келиб чиққан - гўёки Россия қандайдир тушунарсиз сабабларга кўра шундоқ ҳам бир неча йиллардан бери америкалик ҳарбийларни ўлдириб келаётган толибларга яна АҚШ ҳарбийларини ўлдиргани учун пул тўлаган эмиш (Россия бу кетишда шундай муваффақият билан африкаликлар туғилиш даражасини кўтариш учун пул тикиши мумкин).

Пентагон ва миллий хавфсизлик бўйича маслаҳатчи О'Брайен баёнотига кўра, бу кучли хулоса ўз тасдиғини топмаган - шу сабаб ҳам улар бу ҳақда АҚШ президентига ўз вақтида хабар беришмаган. Кўриниб турибдики, у қатори, кўплаб тасдиқланмаган уйдирма ва тахминлар ҳақида ҳам, уларнинг ўрганилиши аслида бевосита махсус хизматларнинг ишига киради.

Аммо эътиборли жиҳати шундаки, бугунги Америка энди оддий давлатнинг одатий қонунлари бўйича яшамайди (Ушбу вазиятга изоҳ берган Дмитрий Песков: "Вашингтонда ҳозирда жуда кўплаб тушунарсиз нарсалар рўй бермоқда", деган эди). У хайпларнинг ҳалокатли ички жанглари қонуни бўйича яшамоқда ва бу қонунни "Ҳеч қандай қонун йўқ", қабилида ифодалаш мумкин.

Шунинг учун, одил суд ва адолатни ўзининг мафкураси деб эълон қилган ядровий давлат вакиллар палатасининг раҳбари, давлатда биринчи шахслардан бири, ҳеч ким томонидан тасдиқланмаган аллақандай "оператив маълумот"га тушунарсиз ва деярли сиёсий хулоса билдирмоқда: бошқа ядровий давлатга қарши санкциялар қўллаш даркор ва буни ҳозироқ амалга ошириш лозим.

Ушбу маълумотни унинг ишончлилигига амин бўлмасдан туриб жамоатчиликка етказган ОАВлар эса аллақачон мамлакатнинг амалдаги президентини "унга Россия тўғрисида номақбул маълумот берилишини ёқтирмасликда" айбламоқда. Бу билан олдин бир неча бор муваффаққиятсиз якунланган "Трамп-рус жосуси" деб номланган эски иддаосини қўллашни давом эттиришмоқда.

"Куннинг иккинчи янгилигига" келсак, АҚШда ҳар куни янги аниқланган COVID-19 ҳолатлари сони рекорд даражага кўтарилиб, 50000 дан ошмоқда, бу ерда Америка ОАВлари бу хабарни қай тарзда бераётгани ҳайратланарли.

Масалан, нуфузли Huffington Post нашри шундай ёзади:

"Сўнгги авж олишнинг баъзи сабабларини май ойининг охирида нишонланган Хотира кунигача кузатиш мумкин"

CNN: 

"Трампнинг анти-ниқоб хоч юриши, унинг ўзини чақиш учун қайтиб келди".

The New York Times:

"Сўровлар шуни кўрсатадики, кўплаб америкалик эркаклар ниқоб тақишни заифлик белгиси деб билишади ва президент Трампнинг ниқоб тақишдан бош тортиши, бу масалани қўрқоқлар иши деб билишидан далолат беради".

Агар сизга таҳлилнинг ушбу кучли мисолларда бирон нарса етишмаётгандай туюлса, демак, йўқ, сизга тўғри туюлди. Бу мисолларда май ойининг охиридан то шу кунгача бутун Америка бўйлаб, ижтимоий масофага, уйда қолиш чақириғига ва бошқа барчасига тупуриб инкор қилиб минглаб прогрессив ва тўғри Black Lives Matter ҳаракати тарафдорлари жуда кўп ижтимоийлаштирилган ҳаракатларни амалга ошириб юриптилар: дўконларни вайрон қилишмоқда, биноларни ёқиб юбормоқдалар, машиналарни уришмоқда, одамларни ўлдирмоқда (ҳозирги пайтда, энг консерватив ва камтар ҳисоб-китобларга кўра, BLM ҳисобида 25 дан ортиқ жасадлар мавжуд), озчиликларга тиз чўкиб оёқларини ювишмоқда.

Юз минглар, ҳатто миллионлаб америкаликлар эҳтиёткорлик чораларига мутлақо бефарқ бўлиб, ўзларини ҳеч қандай коронавирус йўқдек тута бошладилар. Барча ташқи кузатувчиларнинг таъкидлашича, бу фақатгина мисли кўрилмаган авж олиш билан тугаши мумкин, аммо бу авжланиш юз берганида, бу ҳақда ҳақиқатни гапириш мумкин эмаслиги аён бўлди.

Шу сабабли, прогрессив таҳлилчилар одамларнинг токсик ботирлигини, Трампнинг масъулиятсизлиги ва майдаги Ҳотира кунини танқид қилмоқдалар, аммо ўжарлик билан тутаб ёнаётган катта гулхан каби яққол сабабни кўришни истамаяптилар.

Бу ерда нимани таъкидлашни истардим.

Ушбу иккита мисол битта - янада миқёсли ва қўрқинчли ҳодисанинг аломатлари эканлигига ишонишга сабаблар бор.

Уни қисқача қилиб "ҳиссий хавфсизлик мафкураси" деб аташ мумкин. Ушбу мафкурага кўра, мақсадли аудиториянинг ҳиссий қулайликка путур етказмайдиган, унинг қарашларига зид бўлмаган мантиқ ва далилларгина мавжуд бўлишга ҳақлидир.

Мақсадли аудитория учун ахир "Америкаликларнинг шилинган териси учун рус тўлови” ҳақидаги ахмоқона уйдирмасининг аҳамияти йўқ. Ва Америкада аслида коронавируснинг янги авжланиши рўй берганлиги ҳақидаги савол ҳам муҳим эмас.

Биз Оккам устарасининг қандайдир даҳшатли эмо-талқинига дуч келдик, ва унга кўра ҳар қандай ҳодисанинг асли сабабини излагандан кўра маъқул ва тўғри деб топилганини қабул қилиш яхшироқ.

Шунинг учун – "ҳар қандай қийин вазиятда Россия ва Трампни айбла".

Албатта, бу Америка аслида дуч келаётган муаммоларни - дунёнинг таниқли етакчилигини йўқотилиши ва пандемияга қарши курашишда қобилиятсизлигини ҳал қилмайди.

Аммо бу Америка жамияти ичидаги прогрессив кучларнинг жанговар активларини қондиради ва ҳозирги Америка президентининг муҳолифларига уни ковлашга имкон беради.

Дарвоқе, буларнинг барчаси баъзилар ҳали ҳам бизга ўрнак қилиб қўрсатаётган мамлакатда содир бўлмоқда. Бироқ, умумҳалқ овоз бериш натижаларига кўра, "Америкада бўлгани сингари" иборасининг сеҳрли кучи аллақачон Россияга нисбатан кучини йўқотди.

842

Путин Россия мигрантлар оқимига муҳтожлигини айтди

597
Россия президенти Владимир Путин мамлакатга таълим олишга тайёр ёки муайян малака ёхуд касбга эга бўлган ёшлар кераклигини алоҳида таъкидлади

ТОШКЕНТ, 4 июл — Sputnik. Россия иқтисодий ривожланиш учун мигрантлар оқимига эҳтиёж сезади, деб баёнот қилди президент Владимир Путин РФ Конституциясига киритиладиган тузатишларларни тайёрлаш бўйича ишчи гуруҳи аъзолари билан учрашувда.

"Россия мигрантлар оқимидан манфаатдор, аммо мамлакатга зарур бўлган оқимдан. <...> Россия янги фуқаролар оқимига муҳтож, чет давлатлардан одамларни жалб қилишга эҳтиёжи бор. <...> Иқтисодга тўхталадиган бўлсак, шу нарса аёнки, иқтисод ривожланиши билан - бизда ишчи кучи етишмай қолади: бу ҳолат тез кунда сезилади - ишчи кучи зарур", - деб айтган Россия етакчиси.

Путин ишчи кучи етишмаслигини мамлакат иқтисодий тараққиётига тўсиқ бўладиган объектив сабаб ҳамда жиддий муаммоларнинг бири сифатида кўрсатган.

Россия президенти мамлакатга таълим олишга тайёр ёки муайян малака ёхуд касбга эга ёшлар кераклигини таъкидлаган.

Шу билан бирга, президент, жалб этилаётган мигрантлар оқими Россия фуқаролари ҳуқуқларини бузмаслиги ёки чекламаслиги зарурлигини қайд этган.

Путин шунингдек, Россия рус тили ва маданияти ташувчилари оқимига уч карра муҳтожлигини қўшимча қилган.

597