Протестующие с фотографиями убитого генерала КСИР Касема Сулеймани и президентом Хассаном Роухани, 3 января 2020 года

Сулаймоний парадокси: АҚШ юқори технологияли душманга ўз хоҳишини буюролмайди

874
(Янгиланган 11:44 10.01.2020)
АҚШ ва Эрон ўртасида 2020 йил бошида авж олган ҳарбий зиддият АҚШ ва НАТО юқори технологияли душманга қарши курашишга тайёр эмаслигини кўрсатди.

Эрон генерали Кассам Сулаймонийнинг 3 январга ўтар кечаси Ироқ ҳудудида ўлдирилиши америкаликларнинг минтақадаги ҳарбий-сиёсий таъсирини камайтирди. Эрон жавоби АҚШнинг Яқин Шарқдаги бир қатор рақибларини жипслаштирди ва Европадаги НАТО бўйича иттифоқчиларни тушкун кайфиятга солди.

Эрон томонидан АҚШнинг Ироқдаги иккита ҳарбий базасига ракета зарбасини амалга ошириши бу шунчаки ўзини ҳимоя қилиш ёки ақлдан озиш арафасида тажовузкордан ўч олиш эмас эди. Исломий инқилобий соқчилар корпуси (ИИСК) қўшинлари совуққон профессионализм ва аниқ нишонга олувчи қуролларнинг самарадорлигини намойиш этдилар. Америка ҳаво мудофаа тизимлари, биринчи навбатда, Patriot зенит ракета мажмуаси Эронда ишлаб чиқарилган ракеталарга қарши ожизлиги аён бўлиб қолди. Фикримча, бу Пентагон учун ёқимсиз янгилик бўлди, негаки, улар Теҳрон томонидан ҳарбий жавоб бўлишини билган ва кутган ва ракеталарнинг учирилишини аниқлаган бўлишса-да, аммо зарбаларни қайтара олмадилар.

Можаро томонлари ва уларга мойиллиги бор экспертлар Ироқ ҳудудидаги Айн ал-Ассад ва Эрбиль Америка базаларига ИИСК ракета зарбалари натижаларини турлича баҳолашмоқда. Теҳрон бир нечта жанговар самолётлар ва 80 га яқин АҚШ ҳарбийларини йўқ қилганини эълон қилди. Президент Дональд Трамп ўз Твиттерида вазиятни қуйидагича изоҳлади: "Ҳаммаси яхши! .. Бизнинг қуролли кучларимиз дунёда энг кучли ва жуда яхши қуролланган". Сунъий йўлдош ёрдамида олинган суратлар эса Эрон ракеталари томонидан Американинг йирик Айн аль-Ассад ҳарбий базасининг саккизта объекти йўқ қилинганидан далолат бермоқда, яъни нишон Эрон ҳудудидан 300 км масофада жойлашганлигига қарамасдан ўта юқори аниқлик билан мўлжалга олинган.

Жанговар фойдаланиш

Исломий Инқилобий Соқчилар Корпуси (ИИCК) АҚШнинг иккита ҳарбий базасига 35 та ҳужум уюштирилганини маълум қилди. Шу билан бирга, ИИCК: "Қўшма Штатларнинг барча иттифоқдошлари, яъни террористик-давлат базалари жойлашган мамлакатлар, Эрон Ислом Республикасига қарши тажовузкор ҳаракатлар учун асос бўладиган барча ҳудудлар бизнинг нишонимизга айланади", - дея огоҳлантирди.

Эроннинг Тасним ахборот агентлиги берган хабарга кўра, Эрон ҳарбий кучлари зарбалар учун янги авлод баллистик ракеталари, хусусан, Fateh- Fateh-313 ҳамда боеголовкаси ажралувчи ва радарларни чалғитувчи тўлқинлар тарқатувчи Qiam ракеталаридан фойдаланишган.

Ироқ армияси матбуот хизмати Ироқ ҳудудига 22 та ракета учирилганини эълон қилди. Шулардан 17 таси Айн ал-Ассад ҳарбий базасига (иккитаси портламаган) йўналтирилган, бешта ракета Эрбил ҳудудига тушган. Ироқ ҳарбийларининг таъкидлашича, барча ракеталар коалиция кучлари объектларига зарба берган (Ироқ қўшинлари жабрланмаган).

Ғарб экспертлари ва Вашингтондаги расмий манбалар эса 15 та Fateh-1 ва Zulfiqar баллистик ракеталарни санаб чиқишди, улардан ўнтаси Айн ал-Ассад базасидаги нишонларга етиб борди, бир донаси эса Эрбил базасида объектни забт этди (гўёки тўртта ракета нишонга етиб бормади). Эҳтимол, ҳақиқат рақамларнинг ўртача ҳисобида бўлса керак.

Шуни ҳисобга олиш керак-ки, ҳатто ажраладиган калла қисмига эга Qiam-1 ракетаси советларнинг суюқ ёнилғи билан ишлайдиган бир босқичли баллистик Р-17 ракетасининг Эрон бошқарув тизимига эга, оғирлиги 750 кг ва учиш масофаси 800 км бўлган мукаммаллаштирилган вариантини эслатади.

Ўзи бошқариладиган қаттиқ ёқилғида ишлайдиган Zulfiqar операцион-тактик ракетаси - Эрон мутахассислари томонидан ишлаб чиқилган ва 2016 йилда фойдаланишга топширилган. Унинг жанговар қисми тахминан 500 кг оғирликка эга, нишон масофаси 700 кмгача. Агар Эрон ҳақиқатдан ҳам ушбу баллистик ракеталарни ишлатган бўлса (Ҳаводан ҳужумга қарши мудофаа тизимлари учун у қадар мураккаб бўлмаган нишон), у ҳолда Американинг Patriot ЗРМ тизимлари қаерда эди, нега базаларга яқинлашиб қолган Qiam-1 ва Zulfiqarларни тўхтатиб қололмади? Заифлик аён.

Американинг NPR нашри сунъий йўлдош фотосуратлари орқали ИИCКнинг жанговар амалиётлари натижаларини ўрганиб чиқди ва умидсиз хулосаларга келди: "Жабрланган баъзи объектларда ракеталар нишоннинг энг марказга тушганига ўхшайди ... Эроннинг ракета зарбаси Ироқдаги Айн ал-Ассад авиабазасига жиддий зарар етказди." Ҳайратланарли аниқлик Эрон нафақат баллистик, балки қанотли ракеталардан ҳам фойдаланган деган тахминга олиб келади".

"Қаттиқ ёнғоқ" ҳаракатда

Пентагон стратеглари Global Firepower томонидан эълон қилинадиган дунё ҳарбий қудрати рейтингида  Эрон Ислом Республикаси 14-ўринни эгаллаши ва Покистон, Исроил, Шимолий Корея, Австралия, Испания ва Канададан юқорида туришини яхши билишса керак. Мамлакат аҳолиси 83 миллиондан ортиқ, бу ниҳоятда катта чақирув ресурсларидир (таққослаш учун, қўшни Ироқнинг аҳолиси - 38 миллион).

Америкаликларнинг Яқин Шарқдаги нефт қазиб олувчи давлатларни ўз ихтиёрига бўйсундириш истаги тушунарли, аммо реаллик билан алоқани йўқотмаслик керак. Эрон ИИCК ва дунёвий қўшинларга бўлинган ярим миллион қуролли кучларга эга (вазифаларнинг такрорланиши жанговар барқарорликни оширади). Эрон ракеталарни учириш ускуналари (1900 дона) америкаликларникига қараганда ҳам коинотда анча кўп. Шунингдек, 1600 та танк, уч мингга яқин артиллерия мосламаси, бир юз етмишдан ортиқ ҳужум учар аппаратлари, яхши ривожланган ҳаво мудофаа тизими(июн ойида Эрон ҳудудида RQ-4A Global Hawk Америка разведка учувчисиз аппаратини йўқ қилган эди)ни ҳам ҳисобга олиш керак. Ғарб таҳлилчилари фикрича, Эрон денгиз кучлари кемалар сони бўйича дунёда тўртинчи - АҚШдан кейинги ўринда туради (398 дона).

Пентагон баёнотига кўра, генерал Кассам Сулаймонийга қилинган ҳужум АҚШ президенти Дональд Трамп томонидан "хориждаги АҚШ ходимларини ҳимоя қилиш" мақсадида санкцияланган. Америка генераллари ва президент Эрон сиёсий иерархиясида учинчи шахсни йўқ қилиш тўғрисида буйруқ бера туриб, бунга қандай муносабат билдиришларини кутишганини тушуниш қийин. Шубҳасиз, улар Теҳрон АҚШ армиясини расман террористик ташкилот деб эълон қилиши ва уни ортидан қандай номақбул минтақавий оқибатлар келиб чиқишини тасаввур ҳам қилишмаган.

Қуролли можаро кучайиши фонида Америка иттифоқчиларининг муносабати қизиқ.

Эрон махсус бўлинмаси бўлмиш "Ал-Қудс" қўмондони - генерал Кассам Сулаймонийнинг ўлдирилишини НАТО дарҳол АҚШнинг мустақил қарори, деб атади. Бундан ташқари, ИИCК ракета зарбаси арафасида НАТОдаги Америка иттифоқчилари Ироқдан деярли қочиб кетдилар: Испания, Канада ва Хорватия ҳарбий қисмлари Қувайтга йўл олишди. Бағдоддаги "Қатъий журъат" операцияси штаби ҳам шу томонга йўл олди. Эрон зарбасидан бир неча соат олдин ҳатто оз сонли Литва ҳарбий хизматчилари ҳам Америка базасини тарк этишди. Латвия эса, агар мамлакат ҳукумати НАТО қўшинларини олиб чиқиш тўғрисидаги парламент резолюциясини қўллаб-қувватласа, Ироқни бутунлай тарк этишга тайёрлигини билдирди. Аввалроқ, Эрон президенти Ҳасан Руҳоний Ироқ парламенти АҚШни мамлакат ва минтақадан қувиб чиқариш йўлини тайёрлаб қўйганини маълум қилганди.

Эрон АҚШнинг Ироқдаги базаларига қилган зарбасини АҚШ "юзига тарсаки" деб атади ва бу ҳозирги вазиятдаги энг юмшоқ таърифдир. Эроннинг (кўпчилик эронликлар учун миллий қаҳрамон бўлган) нуфузли ҳарбий етакчисини ўлдириш бўйича стратегик режалар ва бу қотилликка ундаган мотивларга қарамай, Қўшма Штатлар ўзи учун ўта салбий натижани олди.

874
Протесты в Беларуси после выборов

"Айбдорни топишди: Польша Беларусдаги протестларда "Москва қўлини" кўрди

1084
(Янгиланган 17:07 13.08.2020)
Польша Беларусда юз бераётган ҳодисалар туфайли Россияга қарши санкциялар киритилишини талаб қилди. Sputnik радиоси эфирида МДҲ мамлакатлари институти Беларусь бўлими катта илмий ходими Юрий Баранчик ушбу таклиф билан польшалик сиёсатчилар ўзларини фош қилганини айтди

Польшада Беларусда президент сайловларидан кейин тинмаётган норозилик намойишлари туфайли Россияга қарши санкциялар киритиш таклиф қилинди. Ушбу ташаббус мамлакатнинг Европа парламенти депутати Яцек Сариуш-Вольский томонидан илгари сурилди.

Сал олдин ЕИ томонидан Беларусда содир бўлаётган воқеалар муносабати билан Минскка қарши санкциялар қўллаш имконини кўриб чиқиш ҳақида фикрлар билдирилган эди.

"Европа Иттифоқи амалга ошириши мумкин бўлган ишни Польша таклиф қилиши мумкин эди, – бу санкцияларни Беларусга эмас, Россияга йўналтириш таклифи. Чунки бу қўлни эмас, қилични жазолашга ўхшаяпти. Агар Россия аралашуви ва ҳатто аннексияси ролини нейтраллаштирсак, фикримча, беларуслар демократия қуриш масаласини ўзлари эплайдилар", деб баёнот қилган Сариуш-Вольский Польша радиоси эфирида.

У шунингдек, Беларусдаги ҳодисаларга Европа Иттифоқи унчалик кескин муносабат билдирмаганидан таассуфдалигини айтган.

"Агар Европа Иттифоқида ҳокимиятга эга бўлганлар қайсидир маънода бу Россия таъсиридаги ҳудуд, дея Беларусдаги демократик ҳаракатларни, қўллаб-қувватлашдан устун қўймаганида эди, Беларусда юз бераётган ҳодисаларга муносабат мутлақо бошқача бўларди", - деган депутат.

Унинг фикрича, Европа Иттифоқининг Беларусдаги воқеаларга муносабати "етарли эмас, маълум маънода шармандали ва кутилган даражада дадил эмас".

Сариуш-Вольский билдирган фикрларни Польша миллий мудофаа вазири Мариуш Блашчак қўллаб-қувватлаган. Блашчак Беларусдаги воқеалар Германияни "Шимолий оқим-2" газ қувури қурилишига бўлган муносабатни қайта кўриб чиқишга ундашини истамоқда.

"Умид қиламанки, Россия билан бизнес озод дунё манфаатларига мос келмаслигини улар яна бир марта ўйлаб кўради, айниқса, Германия", – деб баёнот қилган Блашчак.

Sputnik радиоси эфирида МДҲ мамлакатлари институти Беларус бўлими катта илмий ходими Юрий Баранчик польшалик сиёсатчилар ушбу таклиф билан Беларусдаги оммавий тартибсизликлар ортида аслида ким турганини фош қилишганини айтди.

"Ушбу таклиф - жиноятчи ўз ҳаракатлари ўзини тутиб бериши туркумидан бўлади. Ахир, Беларусдаги протестлар Ғарб, хусусан Польша томонидан уюштирилгани аллақачон аён. Агар Беларус президентлигига номзод бўлолган ва бўлолмаган шахсларнинг қаерга қочаётганига эътибор берадиган бўлсак, улар Ғарбга кетаётганини кўриш мумкин. (Светлана) Тихановская, мисол учун, Литвага кетди. Буларнинг ҳаммасини Польша мувофиқлаштирмоқда. Варшавада жойлашган Nexta канали жуда катта ахборот фаолиятини амалга оширмоқда. Бунинг учун махсус тайёргарликдан ўтган, контентни яхши тушунадиган ва уни тарқатиш услубларини биладиган катта жамоа зарур. Шундай қилиб, кимнинг телпаги ёнаётгани аён", - деди Юрий Баранчик.

Беларусьда 9 августда бўлиб ўтган президент сайловида амалдаги раҳбар Александр Лукашенко ғолиб бўлгач, бутун мамлакат бўйлаб кўп сонли норозилик намойишлари бошланди. МСК маълумотларига кўра, Лукашенко 80,08 фоиз овоз олган. Якшанба кунидан бери норозилик акциялари давом этмоқда, аммо кучишлатар идоралар томонидан улар қатъиян бостирилмоқда.    

1084
Денежные купюры: евро и доллары

Эксперт Ўзбекистондан валюта олиб чиқишнинг янги лимити ҳақида: буни олқишлаш керак

158
МДУ Иқтисод факультети Иқтисодий сиёсат тадқиқотлари маркази директори, иқтисод фанлари номзоди Олег Буклемишев Ўзбекистондан олиб чиқиб кетилиши мумкин бўлган валюта миқдори оширилиши юзасидан фикр билдирди.

Ўзбекистонда 1 сентябрдан бошлаб хорижга олиб чиқиб кетиш мумкин бўлган нақд валюта миқдори ошади. Киритилган ўзгартиришларга кўра,   жисмоний шахслар томонидан олиб кирилаётган ва олиб чиқиб кетилаётган 70 млн сўм эквивалентидан ортиқ Ўзбекистон нақд валютаси ва (ёки) нақд чет эл валютаси учун декларация тўлдирилади (амалда 2 минг АҚШ доллари). Шунингдек, 100 млн сўмга тенг ёки ундан ошмайдиган нақд валютани Ўзбекистондан ташқарига божхона назорати қоидаларига амал қилган ҳолда чекловларсиз олиб чиқилади (амалда 5 минг доллар).

Москва давлат университети Иқтисод факультети, Иқтисодий сиёсат тадқиқотлари маркази директори, иқтисод фанлари номзоди Олег Буклемишев Ўзбекистондан олиб чиқилиши мумкин бўлган миқдорни аҳоли даромадларига нисбатан номутаносиб деб атади.

"У бизнес юритаётган ёки маиший мақсадлар учун бирор бир операцияларни амалга оширмоқчи бўлган аксарият одамларнинг эҳтиёжларини қоплайди. <...> Нақд валютани чегарадан олиб чиқиб кетиш, замонавий банк хизматларидан фойдалана олмайдиган одамлар учун мантиқий усуллардан бири бўлиб туюлади", деди у Sputnik Ўзбекистонга берган интервьюсида.

Мутахассиснинг фикрига кўра, трансчегаравий савдо янада фаол ривожлана бошлайди, шунинг учун Ўзбекистон ҳукуматининг қарорини олқишлаш керак.

"Оддий одамлар томонидан оз миқдордаги маблағларни олиб чиқиб кетилиши инқирозли вазиятни яратади деб ҳисобламайман. Буларнинг барчаси чакана савдода эмас, балки аҳолидан фарқли ўлароқ, йирик агентлар ишлайдиган улгуржи савдода, яъни катта миқдордаги валютага эга бўлган экспортчилар ва молиявий ташкилотларда шаклланади", - дея хулоса қилди Буклемишев.

158
“Талибан” снова наступает: в Афганистане произошла серия терактов

Толиблар Тожикистон чегараси яқинида ҳужум уюштирди

239
Толибларнинг Тожикистон чегараси яқинида Афғонистон армияси кучларига қуролли ҳужуми муваффақиятсизлик билан якун топди.

ТОШКЕНТ, 15 авг — Sputnik. Тожикистон билан чегарада афғон ҳарбийлари толиблар ҳужумини қайтарди, деб хабар қилди Sputnik Тожикистонга афғон миллий армиясининг 217-"Помир" корпуси матбуот-котиби.

Террорчилар 14 август куни 6.30да Бадахшон провинциясининг Куф-Аб уезди ҳудудида армия ва полиция кучларига ҳужум уюштирган.

Афғонистон ҳарбийлари ҳаракатлари натижасида 10 нафар жангари ўлдирилган, 6 нафари жароҳатланган, 4 нафари асир олинган.

Жангарилардан 1 та гранатомет, 1та Калашников автомати ва бошқа қуроллар олиб қўйилган.

Муваффақиятсиз ишғолдан сўнг, толиблар чекинган. Афғонистон армияси томонидан бўлган йўқотишлар ва/жароҳатланганлар ҳақида маълумотларга аниқлик киритилмаган.

239