Горожане в жаркий день на улицах Ташкента

Жазирама Ўзбекистонни коронавируснинг иккинчи тўлқинидан қутқарадими - эксперт

3053
Ўзбекистон Соғлиқни сақлаш вазирининг биринчи ўринбосари, санитария-эпидемиологик осойишталик агентлиги раҳбари Баҳодир Юсупалиев Sputnik Ўзбекистон мухбирига берган интервьюсида инфекция республикада қандай ривожланиши мумкинлиги бўйича ўз прогнозлари билан ўртоқлашди

ТОШКЕНТ, 6 июн — Sputnik, Дилшода Рахматова. Бутунжаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти Европа минтақавий бюроси раҳбари Ханс Клюге илгарироқ аксарият давлатлар томонидан чекловларнинг бекор қилиниши ҳолати COVID-19 инфекциясининг такрорий авжини юзага келтириши мумкин, дея фикр билдирган эди.

Агар бунинг олди олинмаса, хавфли эпидемиянинг иккинчи тўлқини янада талафотли келиши мумкин.

Ўзбекистон Соғлиқни сақлаш вазирининг биринчи ўринбосари, санитария-эпидемиологик осойишталик агентлиги раҳбари Баҳодир Юсупалиев БССТ вакили тилга олган хавфлар борасидаги тахминларга қўшилишини, бироқ, кўплаб давлатлар қаторида Ўзбекистон ҳам чекловларни ҳисоб-китобларга асосланган ҳолда ва танланган ҳудудлардагина юмшатаётганини, рецидив жараёнларнинг олдини олиш учун барча чоралар кўрилаётганини айтди.

"Бизда ҳозирда биринчи тўлқин давом этмоқда. Бир сутка давомида айрим ҳолатларда 60-70тагача касаллар қайд этилмоқда, аммо уларнинг аксарияти - четдан кириб келган, маҳаллий аҳоли орасидаги кўрсаткич паст", - дея тушунтирди мутахассис Sputnik Ўзбекистон мухбири билан суҳбат давомида.

Унинг айтишича, бу ҳолат дунёда коронавируснинг ҳатто биринчи тўлқини ҳали ўз ниҳоясига етмаганини билдиради.

Шу билан бирга, Юсупалиев, коронавируснинг иккинчи тўлқини давомида олдин ушбу касалликка олдин чалинмаганлар инфекцияни юқтириши мумкин, деган гипотезага қўшилмаслигини билдирди.

"Мен бундай кескин баёнотлар бермаган бўлардим. Аниқ ҳолатда тегишли чоралар қабул қилинади. Хусусан, Ўзбекистонда жорий қилинган қатъий карантин чоралари эпидемиянинг олдини олишда ўзининг ижобий таъсирини кўрсатди – беморланганлар сони бўйича энг паст кўрсаткич бизда. Шу билан бирга ҳозирда республикада эпидемия ҳолати пастлай бошлаган", - деди у.

Коронавирус пандемияси қачон тугайди, деган саволга жавоб берар экан, Юсупалиев, бу илмий-тиббий ҳамжамият учун ниҳоятда мураккаб саволлигини таъкидлади.

"Дунёда ҳозирда биринчи тўлқин тугагани йўқ, иккинчи тўлқин бошланиши эҳтимоли мавжуд. Ҳар ҳолда яқин орада радикал ижобий ўзгаришларни кутиш номувофиқ. Коронавирус инфекциясининг иккинчи тўлқини куз фаслига тўғри келиши ҳам эҳтимолдан ҳоли эмас. Ўшанда яна тегишли карантин чораларини қабул қилишга тўғри келади", - деди Соғлиқни сақлаш вазирининг биринчи ўринбосари.

— Ўзбекистон мана шундай шароитда эрта очилмаяптими, нима деб ўйлайсиз?

— Ҳар қандай давлат учун аҳоли саломатлиги - энг муҳим масалалардан биридир. Аммо шундай шароитда бундан кам бўлмаган жиддий оқибатларга сабаб бўладиган иқтисодий инқирозга йўл қўйиб бермаслик учун зарур чора-тадбирларни қўллаш лозим.

Айни вақтда эса аҳолимизга уларнинг шу ҳолатни тушуниб, карантин қоидаларига оғишмай амал қилганликлари учун миннатдорлик билдирмоқчиман. Икки ой давомида деярли уй шароитида давом этган карантинда ҳақиқий қаҳрамонлик кўрсатилди. Бугунги секин-аста ва маълум ҳудудларда юмшатилаётган карантин чоралари эса мамлакат иқтисодий барқарорлиги ва фуқароларимизнинг молиявий фаровонлиги учун зарур. Аммо гап чекловларнинг тўлиқ очиб ташланиши ҳақида бормаяпти - умумий карантин ҳали бекор бўлган эмас.

— Жазирама иссиқ COVID-19га қарши курашда ёрдам беради, деган гипотеза бор, бу прогнозлар ўзини нечоғлик оқлайди?

— Коронавирус инфекциясининг ушбу тури ҳали етарлича ўрганилмаган. Мутахассислар кўплаб саволларга аниқ жавоб ололган эмас. Статистик рақамларга мурожаат қиладиган бўлсак, ҳаво ҳарорати юқори бўлган кунларда ҳам касаллик қайд этилиши ҳолатларида ўсиш рўй берганини кўриш мумкин. Демак, бу ерда вируснинг йўқолиши ва ҳаво ҳарорати ўртасида тўғридан-тўғри боғлиқлик кузатилмаяпти. Бундай шароитда эса хулоса қилишга шошилиб, инфекция жазирама кунларда ўз-ўзидан ғойиб бўлишига умид қилиш керак эмас.

3053
Мавзу:
COVID-19 умумжаҳон пандемияси (1232)

Ишсиз россияликлар мигрантларни меҳнат бозоридан сиқиб чиқара оладими?

373
(Янгиланган 16:21 27.10.2020)
Москвада қайси соҳаларда Россиянинг бошқа минтақаларидан келган фуқаролар ишга қабул қилинмоқда ва улар меҳнат мигрантлари билан рақобатлаша олишадими? Батафсил Sputnik мақоласида.

ТОШКЕНТ, 27 окт — Sputnik. Ёз ойида Россияда ишсизлик даражаси 6,3 фоизни ташкил этди. Бу 2019 йилнинг мос даврига қараганда 1,9 фоизга кўпроқ. РИА Новостининг 26 октябрь куни эълон қилган тадқиқот маълумотлари шундан дарак бермоқда.

85 та субъектнинг 82 тасида ишсизлик ўсиши қайд этилган. Шу билан бирга Москва ишга жойлашиш учун жозибадорлигича қолмоқда.

Sputnik Москвада қайси соҳаларда Россиянинг бошқа минтақаларидан келган фуқаролар ишга қабул қилаётгани ва улар меҳнат мигрантлари билан рақобатлаша олиш ёки олишмаслигини ўрганди.

Коронавирус пандемияси туфайли жорий этилган чеклов чоралари россияликлар ўртасида ишсизликнинг ошишига олиб келди. Қолаверса, чегараларнинг ёпилиши қўшни мамлакатлардан меҳнат ресурсларининг қисқаришига сабаб бўлди.

Россия ИИВ маълумотларига кўра, 2020 йил январь ойидан май ойига қадар Россияда чет эл фуқароларига 585 018 та меҳнат патенти берилган. 2019 йилда худди шу давр оралиғида 841 929 та патент берилган эди.

Қурилишлар

“Бу баҳорда анъанавий равишда Подмосковьега келадиган мигрантлар ўрнини ўзларига иш тополмаган Россиянинг бошқа минтақаларидан келган россияликлар эгаллашди. Бироқ шу билан бирга уларга хорижлик ишчиларга қараганда кўпроқ ҳақ тўланди. Ҳақ тўлашни оширишга юзага келган ишчи кучи тақчиллиги сабаб бўлди”, - деди Россиянинг “Строительство” (“Қурилиш”) ахборот агентлиги бош муҳаррири Александр Гусев.

Экспертнинг сўзларига кўра, қурилишдаги меҳнатлари учун россияликлар мигрантларга қараганда ўртача 30 фоиз кўпроқ ҳақ олишмоқда.

Хорижлик ишчилар етишмаслиги ҳақидаги хабарни Москва минтақасидаги йирик қурувчи компаниялар ҳам тасдиқлади.

“Чегаралар ёпилишига келсак, табиийки, бу одамлар, сифатли ишчи кучи етишмаслигига таъсир кўрсатади. Натижада қурилиш объектлари битказилиш суръатига таъсир кўрсатиши мумкин. Пудратчилар Россия минтақалари бўйлаб ишчиларни тўплашга уринмоқда, лекин, афсуски, бу етарли эмас ва муаммо бугунги кунда ҳал этилмасдан қолмоқда”, - деди Sputnik нашрига “Инград” КГ вице-президенти Григорий Звенигородский.

ФСК йирик қурилиш компанияси матбуот хизмати ҳам соҳада кадрлар етишмаслигини тасдиқлади.

“Бизда чегаралар ёпилишига қадар ҳам қурилишда кўплаб Россия фуқаролари ишларди. Чегаралар ёпилиши сабаб, албатта, уларнинг сони ошди. Ҳозир асосан Россия минтақаларидан қурилиш бригадаларини жалб қилмоқдамиз. Қурилиш соҳасида кадрлар етишмаслигини сезяпмиз”, - дея маълум қилди компания вакили.

Такси

Пойтахтда такси ҳайдовчилари ҳақиқатдан ҳам етишмайди, лекин мигрантларни россиялик ҳайдовчилар билан алмаштириш бу соҳада жиддий олдинга силжиш рўй бериши даргумон. “Форум такси” жамоатчилик ҳаракати раиси Олег Амосов шундай фикрни билдирди.

“Коронавируснинг биринчи тўлқини вақтида Россия минтақаларида ва мегаполисларида такси хизматига бўлган талабнинг қулаши 70-80 фоизга етарди. Ёз ойида бироз яхшиланиш кузатилди. Бир ой илгари такси ҳайдовчиларининг пул топиши яхши эди. Агрегаторлар ҳайдовчилар етишмаётгани ҳақида гапира бошлашди. Лекин ҳозир, иккинчи тўлқин билан буюртмалар сони камайиши қайд этилди. Ҳозирда пойтахт офисларининг 30 фоиз ходимлари масофавий ишлашга жўнатиб юборилган. Табиийки, улар ишга бориб келишмайди”, - дея тушунтирди Амосов.

Москванинг “Best” таксопарки ҳам бошқа мамлакатдан келган ҳайдовчилар сони қисқаргани ҳақидаги хабарни тасдиқлади.

“Ҳозирда Қозоғистон, Қирғизистон, Беларусдан келадиган чет эллик ҳайдовчилар сони камайди. Коронавирус туфайли сафарлар ҳам камаймоқда, етарлича буюртмага эга бўлмасдан автомобиль учун ижара тўлашнинг нафи йўқ. Москвалик ҳайдовчилардан умид қилиш қийин. Улар гоҳ келиб, гоҳ кетишади”, - дея маълум қилди компания вакили.

Дмитрий Полетаев
© Foto : Из личного архива Дмитрия Полетаева

Бошқа соҳалар

Умумий овқатланиш соҳасига россияликларнинг ёғилиб келиши кутилмаяпти. Бу ҳақда Sputnik агентлигига Рестораторлар, отельерлар федерацияси президенти Игорь Бухаров маълум қилди.

“Қатор умумий овқатланиш муассалари ҳозир зўрға ишлаяпти, шунинг учун ишчилар кўп керак эмас. Россияликлар ошпаз, қандолатчи бўлиб ишлашни исташмайди. Бу оғир иш. Пул уларни қониқтириши мумкин. Лекин бу қадар иш ҳақига бошқа, енгилроқ ишни топиш мумкин”, - дейди Бухаров.

“Чайхона №1” ресторанлар тармоғи ўтган йилга қараганда ишчи олишда ўзгаришлар йўқлигини маълум қилди.

Бир марталик ишларда пул ишлашни хоҳлаётган Россиянинг бошқа минтақалари аҳолиси сони ошмоқда. Бу ҳақда “YouDo” сервиси асосчиларидан бири Денис Кутергин маълум қилди.

“Тўртинчи чоракда ўсиш суръати кузатилмоқда. Биринчи тўлқиндан кейин жуда кўп ишчилар кетиб қолди, ёзда Москвада ишчилар етишмаслиги юзага келди. Барча секторларда. Ҳозир ҳар ҳафта Россиянинг бошқа вилоятларидан келаётганлар ҳисоби 5-10 фоизга ўсиш бўлмоқда”, - дея тушунтирди Sputnik суҳбатдоши.

Элтиб бериш (курьерлик) соҳасида коронавирус пандемияси вақтида ўсиш қайд этилди. “Delivery Club” сервиси матбуот хизматининг Sputnik агентлигига маълум қилишича, ҳар ҳафта курьер бўлиб ишлашни хоҳловчилардан келиб тушаётган аризалар сони тахминан 17 фоизга ошгани кузатилмоқда. Аммо улар хоҳловчиларнинг фуқаролиги ҳақидаги саволга жавоб беришга қийналишди.

Москва ва Москва вилоятида элтиб бериш хизматини амалга оширувчи “Dostavista” хизмати вакили пандемия вақтида курьер бўлиб ишлашни хоҳловчилар сони ошганини маълум қилди. Шу билан бирга россияликлар ҳисобига.

“Компаниямиз билан ҳамкорлик қилувчи курьерлар орасида Москва ва Подмосковье аҳолиси ҳамиша бор эди. Баҳордаги ўзини ўзи яккалаш даврида хизматимиз билан ҳамкорлик қилувчилар сони анча кўпайди, чунки айримлар доимий даромад манбаидан маҳрум бўлди. Биз эса курьерларга нафақат доимий даромад, балки Москва бўйлаб ҳаракатланишни тақдим этдик”, - деди маълум қилди компания вакили.

Меҳнат мигрантларини ўрнини тўлиқ россиялик кадрлар билан тўлдириш ҳақида гап кетмаяпти. Бунга иқтисод фанлари доктори, РАНХиГС  профессори Александр Шербаковнинг ишончи комил.

“Одатда мигрантларга иш берувчилар ижтимоий тўловларни тўламайди. Қолаверса, уларнинг меҳнати россияликларга қараганда арзонга тушади. Россия аҳолиси бунинг барчасига рози ҳам бўлавермайди, чунки кам иш ҳақи уларнинг талабларини қондира олмайди. Мигрантлар ютиб чиқадиган унчалик тўғри бўлмаган рақобат юзага келади. Чегаралар ёпилиши ва эпидемиологик хавфсизлик чоралари яқин келажакда жиддий ўзгаришларга олиб келиши даргумон, зеро COVID-19 билан боғлиқ чекловлар бир кун келиб юмшатилади. Ҳаммаси жойига тушади”, - дея аниқлик киритди мутахассис.

373

АҚШ президент сайловларида ким ғолиб бўлади Анатолий Вассерман жавоб берди

395
АҚШдаги президент сайловларигача бир ҳафтадан сал ошиқ муддат қолмоқда, аммо президент пойгасининг аниқ фаворити ҳамон аниқлангани йўқ. Ушбу қутқу қандай ечим топади? Сиёсий маслаҳатчи, публицист Анатолий Вассерман бу борада ўз прогнози билан ўртоқлашди

Ким ғалаба қозониши ҳақида аниқ жавоб бериш мумкин эмас, "бу борада аниқ ишончлиликдан кўра, умид кўпроқ", деди нашр суҳбатдоши.

"Мен Байдендан кўра, Трампнинг сиёсий линияси АҚШ учун ҳам, бутун дунё учун ҳам фойдалироқ, деган фикрдан келиб чиқаман. Аммо, биринчидан, ҳозирги шароитда Байден Хитойни фаол қўллаб-қувватламоқда, нега деганда Трампнинг мақсади - ўз ишлаб чиқариш саноатини ажратишдан иборат, - шундай экан, табиийки, у Хитойга зарба бермоқда. Айтиш жоизки, Хитой иқтисоди айнан ишлаб-чиқаришнинг аксарият қисми АҚШдан Хитойга ўтказилгани боис кўтарилган эди", - деди Вассерман.

Экспертнинг сўзларига кўра, Хитойни қўллаб-қувватлаш позициясини бу масалада эътиборсиз қолдириб бўлмайди. Трамп олиб бораётган линия, умуман олганда АҚШ ва ишлаб-чиқарувчилар учун манфаатли бўлиши мумкин, аммо савдо юритувчилар учун ўта фойдадан йироқ.

"Демократик партия эса 60-йиллар бошидан айнан савдо ходимларининг манфаатларини қўллаб-қувватлаб келади, айнан шу боис, барча ахборот савдогарлари номдор актёрлардан бошлаб, интернет-магнатларигача айнан Байден тарафида, шу боис, Байденга компромат эълон қилинган мақолаларга ҳаволалар ижтимоий тармоқлар ва излаш тизимларининг аксариятидан ўчириб ташланмоқда", - дея давом этди Вассерман.

Умуман олганда, ҳозирча кучлар тақсимоти қуйидагича: АҚШда жамоатчилик фикрини шакллантиришга таъсир ўтказа олувчи қатлам ҳозирда Байден тарафида. Аммо, 2016 йилда худди шу қатлам демократ Хиллари Клинтонни қўллаб-қувватлаганини унутмаслик лозим. Ва бу ҳолат Трампга ғалаба қозонишда тўсиқ бўла олмаган эди, дея хулоса қилди аналитик.

395

Эртага Ўзбекистонга Волгабўйидан совуқ антициклон киради

370
Илиқ ва совуқ ҳаво оқимларининг босимлари тафовути республика ҳудуди бўйича шамолнинг тезлиги секундига 17-22 метргача кучайишига олиб келади

ТОШКЕНТ, 27 окт - Sputnik. Эртага республика шимолига Россиянинг Европа қисми (Москва области)дан Волгабўйи орқали совуқ антициклон кира бошлайди, деб хабар бермоқда Ўзгидромет.

Эртага, 28 октябрда совуқ ҳаво бутун республика ҳудудига тарқалади, ҳарорат фони 8-10 даража пасаяди.

Аксарият вилоятларда кундузги ҳаво ҳарорати 10-13 даража атрофида бўлади. Кучсиз, асосан қор кўринишидаги ёғинлар мамлакатнинг тоғли ва баланд тоғли ҳудудларида кузатилиши мумкин.

Илиқ ва совуқ ҳаво оқимларининг босимлари тафовути республика ҳудуди бўйича шамолнинг тезлиги секундига 17-22 метргача кучайишига олиб келади.

Совуқ ҳаво оқимининг таъсири 29 октябрда ва 30 октябрда кечаси сақланиб туради, 30 октябрда кундузи антициклон шимоли-шарққа чекина бошлайди ва ҳаво аста-секин исийди.

29 ва 30 октябрь кунлари тунги ҳаво ҳарорати 0-3 даража илиққача тушади, айрим жойларда ҳавода биринчи аёз кузатилади — ҳарорат 1-2 даража совуқ бўлади. 29 октябрда кундузи 10-13 даража илиқ атрофида бўлади, 30 октябрда эса бироз — 13-16 даражагача исийди. Бу кунларнинг ҳарорати октябрь ойи учун хос бўлган меъёрий қийматлардан 7-9 даражага паст бўлади.

31 октябрда Ўзбекистон ҳудудига Эрон томондан иссиқ ҳаво кира бошлайди. Тунги аёз тўхтайди, кундузи эса ҳарорат 18 даража, айрим жойларда ундан ҳам юқори бўлади.

370