Сахар.

Шакар бозорига қийин бўлди: МДҲ коронавирус инқирозини қандай енгмоқда

654
Оғир иқтисодий вазиятга қарамай, Беларусь, Қозоғистон ва Россия ишлаб чиқариш ҳажмларини оширди, Ўзбекистонга эса ҳукуматнинг инқирозга қарши чоралари мажмуаси ёрдам берди, деб ҳисоблайди Евроосиё шакар уюшмаси.

ТОШКЕНТ, 26 июл - Sputnik, Данара Курманова. Ҳамдўстлик мамлакатлари саноат экспертлари “МДҲ мамлакатлари шакар бозори-2020” конференциясида таркибида шакар бўлган маҳсулотларни истеъмолига коронавируснинг таъсирини  муҳокама қилишди. Тадбир 22 июль куни онлайн режимида бўлиб ўтди. Sputnik шакар ишлаб чиқариши нефтга боғлиқлигини ва 2021 йилда МДҲ қандолат фабрикалари олдида қандай қийинчиликлар турганини ўрганди.

Шакар билан нефть

Жорий йил деярли барча ишлаб чиқариш тармоқлари учун қийин бўлди, шакар бозори ҳам бундан мустасно эмас. Маълум бўлишича, шакар саноати нефт саноати билан чамбарчас боғлиқ, чунки шакар қамиш нафақат озиқ-овқат саноатида қўлланилади. Бундан ташқари, у суюқ ёқилғининг турларидан бири - биоэтанол ишлаб чиқаришида қўлланилади.

Бироқ, коронавирус пандемияси туфайли нефть нархларининг қулаши, давлатлар ўртасидаги авиаташувларнинг ёпилиши ва жамоат транспортидаги узилишлар ёқилғи ишлаб чиқаришнинг пасайишига олиб келди. Шунга мувофиқ, жаҳон шакар бозорида қамиш саноат ҳажмларида сотиб олишнинг пасайиши кузатилмоқда.

Бироқ, транспорт воситаларининг ҳаракатланишидаги чекловлар МДҲда ишлаб чиқариладиган лавлаги шакарининг сотилишига ҳам таъсир кўрсатди. 2020 йил баҳорида Ҳамдўстлик мамлакатларига шакар маҳсулотларини етказиб беришда кечикишлар вужудга келди.

Шакар заводлари ҳам муаммоларга дуч келишди. Евроосиё шакар уюшмаси ижрочи директори Андрей Бодиннинг сўзларига кўра, шакар саноатидаги мавсум августдан июлгача давом этади. Шу сабабли, ёзда МДҲнинг шакар заводларига одатда хорижий мутахассислар ташриф буюришади - улар ускуналарни созлашни амалга оширадилар. Бу йил чегаралар ёпилганлиги сабабли уларнинг ташрифини ташкил қилиш имкони бўлмади.

Пандемия таъсири: камроқ қаҳва, кўпроқ печеньелар

Коронавирус шакарнинг индивидуал истеъмолини ўзгартирди. Халқаро шакар ташкилотининг иқтисодчиси Кирилл Матреничев шундай хулосага келди. Агар пандемиягача одамлар таркибида шакар бор маҳсулотларни асосан жамоат жойларида сотиб олишган бўлса, қаҳвахоналар ва ресторанларнинг ёпилишидан кейин қаҳва ва ширинликка талаб кескин пасайди.

“Биз улгуржи савдо тармоғида шакар савдоси даражаси пасайишини кузатмоқдамиз. Шу сабабли ишлаб чиқариш мавсуми бошланишига шакарнинг захиралари энг юқори тарихий даражада”, - деб қўшимча қилди Андрей Бодин.

Унинг сўзларига кўра, ўтган мавсумга нисбатан МДҲ мамлакатларида шакар захираси 18 фоизга ошди. Шу билан бирга, Кирилл Матреничев таъкидлашича, таркибида шакар бор маҳсулотларнинг барча сегментлари салбий динамикани кўрсатмоқда. Ўз-ўзини яккалаш режими печенье савдосининг кўпайишига олиб келди.

“Одамлар шунчаки зерикканидан еб, кўпроқ пишириқ сотиб олишмоқда, - деб ҳисоблайди у. - Карантин ширинликларнинг айрим турларини истеъмоли кўпайишига сабаб бўлди”.

Нархлар аввалгидай қолмоқда

Ҳамдўстликнинг кўплаб мамлакатларида маҳаллий ҳукуматларнинг чоралари коронавирус инқирозининг оқибатларини енгишда ёрдам бермоқда, деб ҳисоблайди Андрей Бодин.

“МДҲ мамлакатлари ички бозорни миллий даражада тартибга солишга ҳаракат қилмоқдалар. Масалан, Ўзбекистон ҳукумати январ ойида оқ шакар импортига акциз солиғини жорий қилди, аммо уни пандемия даврида иқтисодиётни қўллаб-қувватлаш бўйича чора-тадбирлар доирасида жорий йилнинг апрелидан 31 декабригача бекор қилди”, - деди у.

Шу билан бирга, Беларусь ва Қирғизистон ички бозорда шакарнинг минимал сотиш нархларни белгилаб қўйдилар. Тожикистон давлат захирасига 50 минг тонна шакар сотиб олиш учун ҚҚС ставкасини нолгага тушириб қўйди. Қозоғистон эса 2020 йил 1 октябргача ижтимоий аҳамиятга эга озиқ-овқат маҳсулотлари (шу жумладан шакар) учун ҚҚСни 12% дан 8% гача туширилишини эълон қилди.

Ўз навбатида Россия шакар нархларини ушлаб туришга ҳаракат қилмоқда, деди Бодин.

“2019/2020 йил мавсумида Россия нархлари дунё бўйича энг паст даражада бўлди, бу эса МДҲ мамлакатларидаги нархлар динамикасини белгилади. Шунингдек, шу йилнинг апрел ойида Россия ҳукумати шакарни ЕОИИ ташқарисига экспорт қилиш бўйича шартномалар тузишга рухсат берди”, - дея тушунтирди у.

Инқироз даврида экспортнинг ўсиши

Натижада, 2019/2020 йилги мавсумда МДҲда лавлаги шакар ишлаб чиқариш 1,4 миллион тоннага кўпайди. Ҳамдўстлик мамлакатлари орасида Россия, Қозоғистон ва Беларусь етакчилик қилмоқда. Андрей Бодиннинг таъкидлашича, РФ режалаштирилган ҳажмларни ошириб, 7,7 миллион тонна шакар ишлаб чиқарди. Давлат кўмаги туфайли Қозоғистон ҳам ўз ишлаб чиқариш кўрсаткичларини 50 минг тоннагача етказди. Беларусьда эса ишлаб чиқаришнинг умумий ҳажми 600 минг тоннадан ошди.

Мутахассисларнинг таъкидлашича, ортиқча шакар туфайли янги мавсумда унинг ишлаб чиқарилиши камайиши мумкин. Аммо МДҲдан ташқарига экспорт кўпаяди. Молдова 5 минг тонна шакарни чет элга экспорт қилди, Озарбайжон 2018 йилдан бошлаб экспорт ҳажмини 10 мингдан дан 15 минг тоннагача оширди. Беларусьда экспорт ҳажми 20 минг тонна шакарни ташкил этди.

“Ҳатто 20 йил олдин ҳам МДҲ мамлакатлари импортга қарам бўлган”, - деди Андрей Бодин. “Аммо инвестициялар, илм-фан, ерни ўзлаштириш туфайли бир қатор давлатлар истиқболлари вужудга келмоқда. Ҳатто Арманистон, Озарбайжон ва Ўзбекистон ҳам шакарни ўзлари ишлаб чиқармайдилар-да, хом шакарни қайта ишлаб, импортни пасайтиришмоқда”.

Бодиннинг сўзларига кўра, Ўзбекистон шакар бозорининг жиддий иштирокчисига айланмоқда. 2020 йил бошига келиб, республика йилига 650 минг тонна шакарга тенг ички истеъмолини тўлиқ таъминлади.

Прогнозлар ижобий

Янги мавсумда шакар саноати экспертлари ишлаб чиқариш ҳажмининг 23 фоизгача пасайишини башорат қилишмоқда, бунда Озарбайжон, Беларусь, Қозоғистон, Қирғизистон, Молдова, Россия ва Туркманистонда энг катта пасайиш кутилмоқда. Бундан ташқари, конференция иштирокчилари Россиядаги тўртта шакар заводи ёпилишини тахмин қилишмоқда. Шунингдек, Ўзбекистонда иккита ва Молдова ва Қирғизистонда биттадан завод вақтинча тўҳтатиб турилади.

Аммо корхоналар фаолияти вақтинча тўҳтатилиши ҳалокатли муаммо эмас, дейди Андрей Бодин.

“Барчаси талабга боғлиқ, - дейди у. - Шакар истеъмоли эндиликда нормал даражага қайтмоқда, замонавий ускуналар эса заводларни вақтинча ёпиб туришга имкон беради. Айрим давлатлар тажрибаси шуни кўрсатадики, фабрикалар икки йил муддатга ҳам ёпилган ва ундан кейин улар яна нормал ишлай бошлаганлар”.

Қандолат маҳсулотлари экспортининг ўсиш суръатлари ҳам пасаяди, дейди “Объединенные кондитеры” холдинги директорлар кенгаши раиси Сергей Носенко.

“Бироқ, Россия жаҳон қандолатчилик бозорининг 2,9 фоизини эгаллаган ва дунёда саккизинчи ўринда”, - дея тушунтиради у.

ЕОИИ аъзолари ўртасидаги умумий савдо ҳажми ҳам яхши кўрсаткичларни намойиш этмоқда – у 2019/2020 мавсумида (июлдан августгача) 329,7 минг тонна қандолат маҳсулотлари ташкил этди. Улардан 230 минг тоннани Россия, 44 минг тоннани Беларусь экспорт қилган. Қозоғистон экспорт ҳажми бўйича учинчи ўринни эгаллади (40 минг тонна қандолат маҳсулотлари). Рўйхат охирида икки минг тоннадан кўпроқ экспорт қилган Қирғизистон ва 1,7 минг тонна ширинлик экспорт қилган Арманистон.

654

"Русларнинг нозик жойига урамиз": НАТО нимани режалаштирган

1808
(Янгиланган 21:30 22.01.2021)
Ҳарбий контингентни ошириш, армия инфратузилмаси қурилиши ва халқаро миқёсда янада жипслашиш - 2021 йилда НAТО Россия ғарбий чегараларига босимни кучайтиради.

ТОШКЕНТ, 22 янв — Sputnik, Андрей Коц. Ҳарбий контингентни кўпайтириш, армия инфратузилмасининг қурилиши ва халқаро миқёсда янада жипслашиш - 2021 йилда НAТО Россиянинг ғарбий чегараларига босимни кучайтиради. Май-июнь ойларида альянс совуқ уруш давридан буён энг йирик Defender Europe 2021 манёврларини ўтказади. Бунга жавобан Россия ва Беларусь кўламдорлиги жиҳатдан қолишмайдиган "Ғарб-2021" ҳамкорликдаги машғулотларни сентябр ойида ўтказишни режалаштирган. Буларнинг барчаси нима билан тугаши мумкинлиги ҳақида — РИА Новости материалида ўқинг.

Жанг майдони — Европа

Defender Europe 2021да, аввалгидек, Шарқий Европа ва Болтиқбўйида мудофаа ва ҳужум ҳаракатлари машқ қилинади. Машғулотлар афсонасига кўра, НАТО қўшинларига Калининград вилоятига штурм уюштириш, Россия ғарбий вилоятларини блоклашга, шунингдек, "русларнинг ёппасига ҳужумини" қайтаришга тўғри келади. Ўтган йилгилардан фарқли равишда, 2021-йилда алоҳида эътибор Шарқий эмас, балки Жанубий Европага қаратилади. Манёврлар Черногория, Косово ва Албанияда режалаштирилган. Болгария ва Руминияда Ҳаводан ҳужумга қарши машғулотлар ўтказилади ва "ер - ер" синфидаги ракеталардан ўт очиш амалга оширилади. Венгрия эса бошланаётган "урушнинг" орқа томони сифатида хизмат қилади.

Aмерикаликлар Европага кучларнинг асосий қисмини кўчиради, жумладан 1-отлиқлар ва 82-ҳаво-десант дивизиялари бўлинмаларини. Aтлантика океанидан юзлаб турли мақсадлар учун мўлжалланган ҳарбий техникалар олиб ўтилади. Бундан ташқари, Флорида штатидан 53-пиёда бригадаси етказиб берилади. Машғулотлардан сўнг америкаликлар баъзи қуролларни яна Европада "унутиб қўйишлари" ҳам истисно эмас, бу биринчи бор содир бўлмаяпти, ахир. Мутахассислар фикрига кўра, шу тариқа Пентагон йилдан-йилга минтақадаги ҳужум имкониятларини ошириб бормоқда.

Defender Europe 2021га жавобан Россия ва Беларусь сентябр ойида "Ғарб-2021" манёврларини ўтказади. Душанба куни Беларусь Мудофаа вазири Виктор Хренин маълум қилганидек, "қўшма машқлар юқори даражадаги шаҳарлашган шароитда бирлаштирилган ҳужум бўлинмалари томонидан қўшма ҳаракатларнинг янги усулларини синовдан ўтказиш"га, шунингдек, "янги ва модернизация қилинган қурол ва техника намуналари самарадорлигини баҳолаш"га имкон беради.

Минскда, стратегик манёвралар "кучли иттифоқчилик муносабатлари ва Беларусь ва Россиянинг мудофаа идораларининг Иттифоқ давлат ҳарбий хавфсизлигини таъминлаш бўйича қарашлари бирлигини" акс эттиришини қайд этишди.

Кучни кўз-кўз қилиш

Иккала томон ҳам маневралар бирон бир давлатга ёки ҳарбий блокга қарши йўналтирилмагани тўғрисидаги одатдаги дипломатик иборалардан фойдаланмадилар. НAТО кучлари томонидан Калининградга ҳужум саҳнасини машқ қилиш ва рус ҳарбий хизматчиларининг шаҳарда кечадиган жангларга тайёрланишлари, ким кимга қарши жанг қилишини аниқ намоён этиб турибди. Aлбатта, кенг кўламли қуролли тўқнашув эҳтимоли жуда кичик, аммо реал.

Мутахассислар фикрига кўра, НАТОнинг 2021 йилдаги ҳаракатлари АҚШдаги ҳукумат алмашувига бевосита таъсир кўрсатади. Дональд Трамп президентлигининг тўрт йилида Шимолий атлантика блоки бирлиги сезиларли кучсизланди. Оқ уй эгаси биринчи галда америка манфаатларини кўзлашини яширмас, ва ҳатто альянсдан чиқиш имконияти борлигини ҳам истисно этмасди. Бундай оҳанг Европада кучли ташвишни келтириб чиқарди, яна бир бор ЕИ армияси ҳақидаги масала кўтарилди. Янги президент, кўриниб турибдики, ҳаммасини тўғрилашга ҳаракат қилади.

"Россия ва НАТО ўртасидаги муносабатлар бу йил ёмонлашиб боради, — деб ҳисоблайди Геосиёсий масалалар Академиясининг биринчи вице-президенти Константин Сивков. — Байден альянсни қайта тикламоқчи ва сафарбар шай ҳолатга келтирмоқчи. Бунинг учун эса ташқи душман керак. Хитой жуда узоқ бўлгани учун, Россия бу рольга ҳаммадан яхши мос келади. Вашингтонга ташқи душман образи америка жамиятини жипслаштириш учун ҳам керак".

Пул ишлаш

Бироқ, мутахассисларнинг фикрича, аслида НAТОнинг Россияга қарши аниқ тажовузкор режалари йўқ. Aмерикаликлар учун альянснинг кейинги кенгайтирилиши - бу пул ишлашнинг ва Европани ўзига янада кучлироқ боғлашнинг усулидир. Вашингтон Трампгача бўлган даврга қайтади ва Кўхна дунё ишларига аралашувни кучайтиради.

"Мени наздимда, 2021-йилда НАТО ҳарбий ташкилотдан аллақандай глобал корпорацияга айланаётганини намойиш этади, — дея тушунтиради америкачи-сиёсатшунос Сергей Судаков. — Альянснинг муҳим масаласи аввалгидек ҳамон долзарб — бу молиялаштириш. Мусиқани пулини тўлаган буюради. Бюджетнинг учдан икки қисмини АҚШ таъминлайди, ва бу ҳеч кимга сир эмас. Биз ҳаражатлар уч миллион доллардан ошиб тушганини яхши биламиз. Ва энг аввало - Вашингтон туфайли. Европа давлатлари АҚШдан поставкаларга умид қилишади - ҳатто сухой паёкларгача. Буни американинг улкан мудофаа бюджети қўллаб-қувватлайди — НАТО манфаатларида ҳаракат қиладиган корпорациялар жуда улкае миқдорда даромад кўришади".

Эксперт Шимолий Aтлантика альянсининг бугунги фаолиятини бир чўнтакдан бошқасига пул ўтказишга қиёслади. Вашингтон НAТОга пул ажратади, иттифоқчилар бу маблағларга Aмерика техникаси ва қуролларини сотиб олиш учун фойдаланади ва шу билан доира ёпилади.

Байден давридаги AҚШ Европа учун ҳарбий маҳсулотлар учун асосий бозорлардан бири бўлиб қолади. Демак, океан ортидан Россияга қарши риторика кучайишини кутишимиз керак. Aммо аксарият мутахассислар шунга аминки: Вашингтон ва Брюссел дунёда қудрати бўйича иккинчи ўринда турадиган армия кучини синаб кўришга журъат этолмаса керак.

1808
Медработник демонстрирует вакцину ЭпиВакКорона в процедурном кабинете

"ЭпиВакКорона"дан нимани кутса бўлади. COVID-19га қарши пептидли вакцина ҳақида

378
(Янгиланган 19:06 22.01.2021)
Ҳозирда вакцина 3 мингдан зиёд кўнгиллиларда синовдан ўтказилмоқда. Хабар беришларича, унинг салбий таъсирлари жуда кам, шу боис, вакцина, катта ёшдаги инсонларга ҳам тўғри келади. У ҳақда нималарни билиш лозим, кимлар вакцина билан эмланмоқчи - РИА Новости материалида.

ТОШКЕНТ, 22 янв — Sputnik, Татьяна Пичугина. "ЭпиВакКорона"нинг иммунологик самарадорлиги юз фоиз, дея таъкидлашмоыда Новосибирскдаги "Вектор" марказида. Бу - COVID-19 қўзғатувчиси - SARS-CoV-2нинг оқсил-тиканли майда фрагментларидан иборат синтетик препаратдир. Ҳозирда вакцинани уч мингдан зиёд кўнгиллиларда синовдан ўтказишмоқда. Шу билан бирга у фуқаролик оборотига киритилган. Хабар беришларича, унинг салбий таъсирлари жуда кам, шу боис, вакцина, катта ёшдаги инсонларга ҳам тўғри келади. У ҳақда нималарни билиш лозим, кимлар бу вакцина билан эмланмоқчи - РИА Новости материалида ўқинг.

"ЭпиВакКорона"нинг таркиби нимадан иборат?

SARS-CoV-2 коронавирусининг учта қисқа ташувчи-оқсилга уланган оқсил-тиконли фрагментларидан. Ушбу фрагментларни пептидлар деб аташади, шу туфайли вакцина ҳам пептидли-вакцина номини олган. Оқсил-ташувчи коронавирус РНКасини ўраб олган нуклеокапсидли оқсилни ўз ичига олган. Иммун жавобни кучайтирувчи модда — адъювант сифатида — алюмин гидроксиди ўртага чиқади. Шунингдек, ёрдамчи бирикмалар ва сув ҳам бор. Барча таркибий элементлар синтетикдир.

Вакцина таркибига қандай пептидлар кирган?

РИА Новостига "Вектор" давлат илмий марказида хабар беришларича, вакцина пептидлари энг аввало В-ҳужацрали эпитопларни ўз ичига олган, Т-хелперли эпитоплар манбаси сифатида оқсил-ташувчи хизмат қилади. Бу нимани англатишини тушунтирамиз.

SARS-CoV-2 бу - нуклеокапсид - қобиққа ўралган РНК молекуласи кўринишига эга. Буларнинг барчаси ташқи томондан корона сингари йирик оқсил-тиконлар билан безатилган липид халтачасининг ичида жойлашган. Коронавирус ҳақида шу туфайли ҳам гапирилади.

Оқсил-тиконлар вирус бўлакчасига инсон ҳужайрасига ёпишиб олишга ва ичкарига киришга ёрдам беради. Кўпсонли тадқиқотларда, ушбу тиконлар организмда энг кўп иммун жавобни чақириши ўз исботини топган. Биологлар атамасида оқсил-тинкон - бу антигендир.

Ушбу оқсил молекуласи жуда йирик бўлиб, уларда алоҳида участкалар - эпитоплар мавжуд. Иммун тизим ҳужайралари уларни танийди ва инфекцияга қарши кураш механизмини фаоллаштиради.

"В-эпитоплар ва Т-эпитоплар мавжуд. Биринчилари антиген детерминантлар деб аталади. Бу антитаначалар билан боғланувчи антиген молекулалар участкаларидир. Аммо бу участкалар даставвал В-лимфоцитлар рецепторлари билан боғланади ва уларни антитаначаларни ишлаб чиқаришга қодир бўлган плазма ҳужайраларга айлантириш жараёнини ишга туширади", - деб ҳикоя қилади профессор Екатерина Колесанова, В.Н.Орехович номидаги биотиббий кимё ИТИ пептидли инженерия лабораторияси раҳбари.

Аммо ҳаммаси ҳам бу қадар оддий эмас. Антиген пуфак-эндосома таркибида В-лимфоцит ичига кириб, у ерда қисқа фрагментларга ажралади. Эндосомалар билан иккинчи синф гистомослик бош комплексини ташкил қилувчи оқсиллар боғланади. "Бу оқсиллар антигеннинг айрим фрагментларини ушлайди, улар хўжайин-организми оқсиллари фрагментларига ўхшамайдиган, одатда узунлиги 14-20 аминокислота қолдиқлари кўринишида бўлади. Ўзимизники-бегонага ажратиш жараёни шу ҳолатда рўй беради", - деб давом этади эксперт.

Сўнгра гистомослик бош комплекси оқсиллари антиген фрагментлари билан биргаликда В-лимфоцитлар сатҳида пайдо бўлади. Ва бу ерда уларни махсус иммун ёрдамчи-ҳужайралар Т-хелперлар таниб олади. Улар В-лимфоцитлар билан боғланади ва уларни фаоллаштиради. "Вакцина антитаначалар ишлаб чиқилишини чақириши учун, унда антиген қўзғатувчининг В- сингари, Т-хелпер эпитоплари бўлиши керак", - дея қайд этади профессор Колесанова.

Вакцина қандай ишлайди?

Эмлаш натижасила оқсил-ташувчи барча учта пептидни инсон В-лимфоцитига етказиб беради. Улар В-лифоцитни фаоллаштиради ва ҳимоя антитаначалари - иммуноглобулинлар ишлаб чиқила бошлайди. Ҳар бир В-эпитоп ноёб иммуноглобулин синтези учун жавоб беради. Биринчи галда M (IgM) синфидаги антитаначалар ҳосил бўлади, кейинроқ - IgG синфидаги, аммо охиргилари қонда энг узоқ қолиш ва иммунитет борлигини далиллаш хусусиятига эга.

"Вектор"да эмлаш туфайли пайдо бўладиган антитаначалар коронавирус оқсил-тиконига ўхшашлигини тасдиқлашмоқда. Иммунлашган кўнгиллилардан олинган қон зардоблари вирусни йўқ қилувчи фаолликни намоён этмоқда. Бу эса, антитаначалар коронавирусни нафақат таниш, балки уни йўқ қилишга қодирлигини англатади.

"ЭпиВакКорона" таркибидаги коронавирусми ёки қандайдир бошқа вирус?

У ерда ҳеч қандай вирус ёки уларнинг қисмлари йўқ. У аденовирусли "Спутника V" вакцинасидан шуниси билан фарқ қилади. "ЭпиВакКорона"да РНК, ДНК, ҳеч қандай тирик компонентлар, консервантлар ва антибиотиклар ҳам йўқ. Таркиби Роспотребнадзор сайтида, шунингдек, интернетда жойлаштирилган вакцина кўрсатмасида батафсил ёзилган.

"ЭпиВакКорона"да коронавирус оқсилларига ўхшаш оқсиллар фрагментлари - пептидлар мавжуд. Уларни сунъий равишда синтезлашган ва ташувчи-оқсилга улашган. "Вектор" томонидан рўйхатга олинган RU2738081 патентга мувофиқ, уни синтезлашга ичак таёқчаси ёрдам беради.

Эмлаш қандай амалга оширилади?

Вакцина суспензия кўринишида чиқарилади ва шприц ёрдамида елка мушакларига киритилади. Пептидли препаратлар тезкор ва кучли иммунитет жавобини ҳосил қилмайди, шу боис, "ЭпиВакКорона"ни икки марта 21 кунлик орқалиқ билан тенг дозаларда киритишади.

Салбий таъсирлари қандай?

I-II фаза синовларида қатнашган кўнгиллилар укол жойида тез ўтиб кетувчи камроқ оғриқ бўлгани ҳақида айтишган. Бошқа салбий таъсирлар кузатилмаган.

Рўйхатдан олингандан кейинги синовлар (III фаза) иштирокчилари томонидан ташкил этилган #ЭпиВакКорона норасмий Telegram-каналида оз миқдордаги салбий ҳолатлар ҳақида айтилади: булар ноқулайлик, укол қўйилган жойнинг бир сутка давомида қизариб туриши, елкадаги кучли оғриқ. Юқори ҳарорат, кучли тана оғриғи ҳеч кимда кузатилмаган, ёки бу оғриқлар ва эмлаш ўртасидаги боғлиқлик тасдиқланмаган.

"ЭпиВакКорона" самарадорлиги қандай?

"Иммунологик ва профилактик самарадорлик бор. Биринчиси - бу ўзига хос антитаначаларнинг ишлаб чиқилиши. I-II фаза клиник синовлари якунига кўра, ўзига хос антитаначалар барча кўнгиллиларда ҳосил бўлган. Профилактик самарадорлик — бу эмланганларнинг касалликдан ҳимоясидир. Вакцина рўйхатдан олингандан кейинги клиник синовлар устидан тадқиқотлар давом этмоқда, маълумотлар февралда чоп этилади", — дея изоҳ беради Роспотребнадзор матбуот-хизмати.

I-II фаза клиник тадқиқотлари ҳали якунланмаган, дея аниқлик киритишди "Вектор" ДММда. Фақатгина оралиқ натижалари бор.

Ҳозирда плацебо гуруҳи билан иккиламчи кўр-кўрона рандомизирлашган тадқиқот ўтказилмоқда. Одамларни тасодифий тарзда гуруҳларга бўлишмоқда. Ким вакцина оляпти, ким — физэритма - на кўнгиллилар, на шифокорлар билади. Уч минг нафар иштирокчидан 2897таси вакцина қилинди, чорак қисми плацебо олган. Синовлар энг сўнгги кўнгилли эмлангандан сўнг 180 кундан кейин якунланади.

Бир вақтнинг ўзида ёши 60дан катта 150 кўнгиллиларда синовлар ўтказилмоқда. Бу гуруҳ бўйича дастлабки маълумотлар феврал ойида эълон қилинади.

Коронавирусга қарши пептидли вакцинани яна ким ишлаб чиқади?

Пептидли вакциналар бутун дунёда тажриба босқичида турибди. Уларни ишлаб чиқиш ва текшириш жуда машаққатли, шу боис, улар мРНК, векторли ва инактивирланган/ўлдирилган вакциналардан ортда қолмоқда. Россия бу масалага ўз кучи билан ечим топиш учун етарлича ресурс ва малакали кадрларга эга.

БССТ рўйхатида 19 январь ҳолатига, "ЭпиВакКорона"дан ташқари, — яна иккита пептидли номзод-вакциналар бор.

Уларни одамларда синашмоқда.

378
Мавзу:
COVID-19 умумжаҳон пандемияси

Товарларнинг нархларини чет-эл валюталарига боғлаш мумкин бўлди

312
“Валютани тартибга солиш тўғрисида”ги қонунга киритилган қўшимчаларга кўра, эндиликда товарларнинг нархлари чет-эл валюталари ва шартли бирликларига боғланиши мумкин.

ТОШКЕНТ, 24 янв — Sputnik. 22 январь куни қабул қилинган қонун билан “Валютани тартибга солиш тўғрисида"ги қонунга қўшимчалар киритилди.

Унга мувофиқ, Ўзбекистонда реализация қилинадиган товарлар (ишлар, хизматлар) нархлари чет эл валюталарига ва шартли бирликларга боғланиши мумкин. Бу тартиб фақат президент қарорлари асосида давлат-хусусий шериклик тўғрисидаги битимлар ва Ҳукумат орқали жалб этилган чет эл инвестициялари лойиҳаларига тааллуқли. Бунга қадар мазкур тартиб мавжуд эмас эди.

Концессиялар билан боғлиқ муносабатлар “Давлат-хусусий шериклик тўғрисида”ги қонунда ўз аксини топмоқда.

Концессия лойиҳаларини рўёбга чиқариш ДХШ лойиҳалари учун белгиланган тартибда амалга оширилади.

Эндиликда фақатгина қиймати 1 млн доллардан ортиқ лойиҳаларининг тендер ҳужжатлари ва ДХШ тўғрисидаги битимларнинг лойиҳалари келишилади.

Киритилган қўшимчалар билан маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларининг давлат-хусусий шериклик соҳасидаги ваколатлари белгиланди.

Давлат-хусусий шериклик лойиҳаларига оид маълумотларнинг эълон қилинадиган қисми аниқлаштирилди.

Хусусан, бунда расмий веб-сайтларга лойиҳа тарафлари, фаолият йўналиши, жойлашган ери, лойиҳа муддати ва умумий қиймати, товарлар, давлат томонидан қўллаб-қувватлаш ҳажми ва турларига оид маълумотлар жойланади.

312