Нефтяной станок-качалка

“Нефт асри тугаяпти”: экспертлар нефт бозорини яна шокка туширмоқда

493
(Янгиланган 16:38 29.07.2020)
Коронавирус тугаса ҳам истеъмолчилар хулқ-атвори аввалги ҳолига қайтмайди, аксарият ишга автомобилда қатнамайди ва узоқ масофаларга самолётларда учмайди - нефт даври тугаши ҳақида янги назария таҳлили.

Россияда ҳаммаси ёмон келажакда ундан ҳам ёмон бўлади дейишни яхши кўрадиган экспертлар кўчасида бугун байрам: Рейтер агентлиги ўзининг ОПЕКдаги ишончли манбаасига таяниб - Альянсда дунёда нефтга бўлган талаб энди умуман қайта тикланмаслиги мумкин ва бу нефт қазиб олувчи мамлакатлар учун оғир оқибатларга олиб келади, деган сценарийни жиддий ўрганилмоқда, деб хабар қилди.

60 йилдан бери нефтдан имкон қадар кўпроқ фойдаланиш тарафдори бўлган ташкилот раҳбарияти ўзига-ўзи - агар бу йилги нефтга бўлган талаб ҳажмининг кескин қисқариши доимий кўрсатгичга айланса, нефт асри якунига еткаётган бўлса, қандай қилиб  нефт етказиб бериш бошқариувининг самарадорлигини ошириш мумкин, деган саволни берган бўлса ажаб эмас, деб ёзади Рейтер.

Британия ахборот агентлигининг ОПЕКнинг ҳозирги ва собиқ амалдорлари билан алоқалри қанчалик ишончли бўлмасин, ташкилот расмий нуқтаи назари бунчалик пессимистик эмас – улар узоқ муддатли истиқболда нефтга бўлган талаб босқичма-босқич камайишини прогноз қилишмоқда холос.   

Айнан шу сабабли ушбу мақоли соҳага яқин бўлган тузилмалар орасида катта қизиқиш, аниқроғи шов-шувли қизиқишга сабаб бўлди: агар ростдан ҳам ОПЕК ичида “нефт асри тугаётгани” муҳокама қилинаётган бўлса, унда Россия, Канада ва Норвегия каби бюджети нефтга асосланган давлатлар ўз келажак режаларини жиддий қайта кўриб чиқишлари керак бўлади.

Айтиш жоизки, бу ғарбий медиачилар ўзларининг аноним ва юқори мартабаали манбааларига асосланган ҳолда “нефт асри тугаётганини” ёки “яқинда тугашини” биринчи маротаба тантанали эълон қилаётганлари йўқ.  

Коронавирус оқибатида содир бўлган иқтисодий шок, нефтга бўлган талабнинг узоқ муддат давомида камайиши ҳақидаги назарияга ҳеч қандай янгилик киритмади. Охирги вақларда содир бўлган ўзгаришлар назарияни яна бир пунктга тўлдирди деса ҳам бўлди. Олин мавжуд бўлган “глобал иқлим исиши” ва янги “яшил технологиялар”га коронавирус оқбатида иқтисодга етган зарар “ҳеч қачон тикланмаслиги мумкин” деган назария билан тўлдирди холос.

Ушбу назария тарафдорлари фикрига кўра, коронавирус эпохаси тугаганидан кейин ҳам истеъмолчилар хулқ-атвори аввалги ҳолига қайтмайди. Аксарият масофадан туриб ишлашда давом этади, ишга автомобилда қатнамайди ва узоқ масофаларга самолётларда учмайди.   Эпидемия фонида туризм соҳаси мутлақ инқирозга учрайди, шу сабабли ҳам нефтга бўлган талаб олдинги ҳолатига қайтмайди.

Лекин карантин чоралари енгиллаштирилганидан сўнг айрим йўналишлардаги туристик хизматларга пайдо бўлган ажиотажни кўрган киши бундай деб ўйламайди. Дунё иқтисоди 2 ёки 4 йилда қайта тикланса ҳам – бу нефтга бўлган талабнинг табиий ўсишини бироз секинлаштиради холос.

Истеъмолчи хулқ-атвори ўзгаришидан ҳам умид қилишга ҳали эрта. Ходимларнинг масофадан туриб ишлаш тартибига ўтиш тажрибаси Интернет эраси бошланган 2004 йилдан буён ўтказиб келинмоқда. Лекин аксарият ҳолларда ушбу тажрибалар муваффақиятсиз тугади. Масофадан туриб ишлаётган ходимларда интизом ва маҳсулдорлик пасайиши кузатилган. Ундан ташқари офисдан ишлаётган ходимлар бошлиқлар билан мулоқотда бўлиб “ички сиёсатни” яхшироқ тушиниб олишда ва ўз бу уларнинг карьера зинапоясидан муваффақиятлироқ кўтарилишига хизмат қилиши кузатилган. Ушбу омиллар иккала томон учун ҳам масофадан туриб ишлашнинг жозибадорлигини камайтирмоқда.  

Нефтга талабнинг кескин тушиб кетишига жиддий хавф бу – ҳақиқий технологик кашфиётдан сўнг бўлиши мумкин. Масалан электромобиллар, электр юк автомобиллари ва денгизда контейнер ташувчи электр кемаларнинг рақобатбардошлиги ошса. Лекин бундай хавф ҳар доим бўлган.

Европа Иттифоқидаги “иқлимни сақлаб қолиш” учун нефтдан мажбурий воз кечиш сиёсатига келсак, Эммануэль Макрон ва “сариқ нимчалар” норозилик намойишлари – углеводородсиз иқтисод қуришга бўлган ҳаракат жуда хавфлибўлиши мумкинлигини кўрсатди. Биринчи навбатда бундай сиёсат ана “яшил орзулар” билан яшаётган сиёсатчиларнинг ўзи учун хавфли.      

Ажабланарлиси шундаки, бирор бир соҳанинг келажаги ноаниқ ва мавҳум бўлиб турган вақтда ушбу соҳага сармоя киритиш – жуда самарали натижа бериши мумкин. Бир икки йилдан сўнг дунёда нефт бозори қулаши ҳақидаги миш-мишлар кулгули бўлиб туюлиши мумкин ва ўшанда нефтга бўлган талаб эмас таклиф билан маммолар туғилиши мумкин.  

Масалан, американинг энг эски сленц нефт компанияларидан бири Parsley Energyнинг раҳбари Мэтт Гэллэхер Financial Timesга берган интервьюсида, АҚШда нефт қазиб олиш чўққиси аллақачон ўтиб бўлинганини ва кунига 13,1 миллиона баррелей қазиб олиш кўрсатгичига келажакда ва унинг умри давомида ҳеч қачон эришиб бўлмаслигини хабар қилган эди.

Ундан ташқари: АҚШдаги улкан сланец заҳиралари ҳақидаги маълумотлар ҳам фейк бўлиб чиқди. Бу “Кремль пропаганда”сининг баҳоси эмас, балким Американинг Bloomberg агентлиги маълумоти.

Собиқ ва амалдаги муҳандис-геологлар билан бўлиб ўтган интервьюда улар аноним равишда сланец компаниялари раҳбарлари хом-ашё заҳираларини бўрттириб кўрсатишни талаб қилишганини айтиб беришган. Ушбу ишни амалга оширган муҳандислар юқори лавозимларга тайинланган, қарши бўлганлар эса – ишдан бўшатилган, - дейилган Bloomberg хабарида.

Охирги бир неча йил давомида анъанавий нефт қазиб олиш соҳасига доимий равишда сармоялар етишмаслиги кузатилди. Ана шуни ҳисобга олганда, пандемиядан сўнг нефтга бўлган талаб қайта тикланиши, лекин талабни қондириш учун етарли миқдорда нефт бўлмаслиги мумкин. Бошида айтилганидан кўра айнан мана шундай сценарий амалга ошиши эҳтимоли анча юқори. Бундай вазиятда ОПЕК+ альянси олдида биринчи навбатда қазиб олишни тўғри бошқариш вазифаси туради. Ўшанда нефт нархи ҳам анча юқори бўлади.

493
Заливка нефтепродуктов в танкеры

Хитой АҚШни нефтни қайта ишлашда сиқиб чиқарди: бундан Россия ютадими?

742
Пекин нефтни қайта ишлаш бўйича қувватни ошириб, бензин ва дизель ёқилғисига пул тикмоқда. Келгуси йилдаёқ ХХР бу кўрсатгич бўйича АҚШни ортда қолдириши мумкин.

ТОШКЕНТ, 2 дек — Sputnik. Ирина Бадмаева. Пекин нефтни қайта ишлаш бўйича қувватни ошириб, бензин ва дизель ёқилғисига пул тикмоқда. Келгуси йилдаёқ ХХР бу кўрсатгич бўйича АҚШни ортда қолдиради. Америкаликлар ЯИМ бўйича ҳам ортда қолиши эҳтимоли юқори. Аммо, таҳлилчиларнинг таъкидлашича, хитойликларга пандемиянинг иккинчи тўлқини халақит бериши мумкин.

Етакчи ўзгариши

Хитой давлат статистика бюроси маълумотларига кўра, октябрь ойида мамлакатда нефтни қайта ишлаш икки ярим фоизга ошиб, суткасига 14,09 миллион баррель миқдоридаги тарихий рекордга етган. АҚШда сентябрда жами 13,5 миллион эди.

Хитойликлар бу билан тўхтаб қолиш ниятида эмас. Келгуси йил охирида иккита янги нефтни қайта ишлаш (НҚИ) заводи ишга туширилади, дейилади Халқаро энергетика агентлигининг ноябрь ойидаги ҳисоботида. Бу 2023 йилдан кейин рўй бериши кутилган эди.

Умумий қуввати кунига 1,2 миллион баррель бўлган яна тўрттаси қурилмоқда. Масалан, бутун Буюк Британия бўйлаб шунча қайта ишланади.

Хитой бир неча ўн йиллардан буён бензин ва дизель ёқилғисига ўсган талабни қондиришга ҳаракат қилмоқда. Хатти-ҳаракатлар зое кетмади.

“2020 йилдан буён мамлакат нефть маҳсулотларини ишлаб чиқаришни уч бараварга кўпайтирди. 2025 йилга келиб нефтни қайта ишлаш суткасига 20 миллион баррелга етади”, - дейди Марк Гойхман, “ТелеТрейд” ахборот таҳлилий марказ бош иқтисодчиси.

АҚШ ўтган асрдан буён қўлдан бой бермай келаётган етакчиликни 2021 йилда бой беради, деб ҳисоблайди агентлик суҳбатдоши.

Америкаликлар НҚИларни нефть нахлари тушиб кетиши ортидаги паст таннарх сабаб ёпишмоқда. Ўтиб бораётган йилда қора олтин нархи бир неча марта тушиб кетди. Масалан, 18 мартда Brent маркали 15 фоизга арзонлашди ва 2003 йилдан буён биринчи марта баррелига 24,52 доллардан сотилди.

Ёқилғига бўлган дунё талаби ҳам қисқарди. Шу боис нефтни қайта ишлаш рекорд даражадаги 1,7 миллион баррелга пасайди. Боз устига катта қисми айнан Америка НҚИга тўғри келди.

Яшил энергетика: ким ғолиб бўлиб, ким ютқазмоқда

Хитойнинг яна бир муваффақияти сабаби – коронавирусга қарши самарали курашиш, деб ҳисоблайди “Алор Брокер” бош таҳлилчиси Алексей Антонов. Хитой иқтисодиёти қайта тикланиб, мустаҳкамлигини намойиш этмоқда, Европа ва АҚШда эса қулашда давом этмоқда.

Хитойликларнинг нафақат нефтни қайта ишлаш, балки металлургияда ҳам етакчилик қилаётганликлари тасодифий эмас. “Бирламчи ресурслар истеъмоли маркази, Хитой эндиликда янада юқори қайта ишлаш саноатини ривожлантирмоқда”, - дейди Марк Гойхман.

Бу каби суръатлар ҳам Ҳиндистон, ҳам Яқин Шарқда кузатилмоқда, дея таъкидлайди иқтисодчи. Бу Ғарб компанияларининг қатор эскирган қувватларнини ҳатта Осиё минтақасида, масалан, Сингапурда ёпилишга олиб келади.

Қолаверса, АҚШ ва Эски дунё аста-секин муқобил энергия манбалари фойдасига углеводородлардан воз кечмоқда. Хитой эса қатъий экологик мажбуриятларга боғлиқ эмас.

“Штатлар Хитойга ифлос ишлаб чиқариш майдончаларини тақдим этиб, яшил энергетикага пул тикмоқда. Иқтисодий жиҳатдан ривожланган мамлакатлар бошқалари ҳисобига тикланадиган ресурсларга ўтишини молиялаштиради ва уларни яна “экологик солиқ” тўлашга мажбур қилади. Оқ уй маъмуриятида бу иш билан янги президен ҳузурида иқлим масалалари бўйича махсус вакил бўладиган сисёсий оғир вазнли Жон Керри шуғулланади”, - дейди Антон Гринштейн, “Hamilton” инвестиция компанияси эксперти.

Нефтга қарам Россия яшил сценарий учун компаниялар харажати ўсиши ва бюджет даромади тушиши билан оғир оқибатларга олиб келади. “Хом ашё тузилиши сақланишида маҳаллий иқтисодиётга АҚШ нефтни қайта ишлашда биринчиликни сақлаш қолиши фойдалироқ”, - деб ҳисоблайди суҳбатдош.

Россия 15-20 йилдан кейин тушиб кетаётган  нефть даромадларини ўрнини тўлдириш учун ғазнини бошқа манбалар билан тўлдирииш ҳақида жиддий ўйлаши зарур, дея қўшимча қилади Марк Гойхман.

Яқин келажакда Хитойда нефть маҳсулотлари сарфи ошиши ортидан бу йўналишда хом ашёнини экспорт қилишга диққатни қаратиш лозим.

Пандемия: осиёча сценарий

Аммо ҳаммаси якунланиш хусусиятига эга. 2025 йилга келиб Хитойда ишлаб чиқиш қувват талабдан ўзиб кетиш эҳтимоли юқори. Хитой CNPC нефтгаз корпорацияси маълумотларига кўра, 5 йилдан сўнг мамлакатда нефть маҳсулотлари суткасига 1,4 миллион баррель ҳаддан зиёд бўлиши мумкин.

“Ҳозир Штатлар билан кескинлашган муносабатлар шароитида Хитой нефтчилари ташқи савдодаги чекловлардан қайтариб ютиб олиш хоҳиши билан ёнмоқда. Шу тариқа давлат обрўини кўтариш”, - дея тахмин қилади Алексей Антонов.

Шу боис ҳозирги тенденцияларни 3-5 йил олдинга кузатиш асосида татбиқ қилган ҳолда нафақат нефтни қайта ишлаш, балки ЯИМ миқдори бўйича ҳам етакчи ўзгаришини кутиш мумкин.

“Пандемияга қадар Хитойга Америка иқтисодиётини ортда қолдириш учун 5 йил етмаган эди. Энди эса коронавирусга қарши курашдаги самарали кураш туфайли хитойликлар муддатидан аввал олинга чиқиб олишлари мумкин”, - дея ҳисоблайди Антон Гринштейн.

Бошқа масала – АҚШ ўрини бўшатишга ҳозирми. Америка ҳукумати муаммони иқтисодий ва дипломатик жиҳатдан ҳал қилишга уриниб кўрганди, дея таъкидлайди таҳлилчи. Лекин бу иш бермади. Ҳозир эса президент ишбилармон ўрнига президент сиёсатчи келмоқда.

Бундай ташқари, Хитойда нефтни қайта ишлаш маҳсулотларига бўлган талабнинг кескин ўсиши эпидемологик вазиятнинг яхшиланиши билан боғлиқ. Аммо Осиёда иккинчи тўлқин рўй бериши истисно қилинмаган. Касалланиш авж олиши аллақачон Индонезия, Япония, Жанубий Кореяда кузатилди. Бу АҚШ ва Хитой ўртасидаги кучларни тубдан ўзгартиришга қодир.

742
Теглар:
иқтисод, нефть, Россия, АҚШ, Хитой

"Руслар буни уддалади": жаҳон тоталитар державаси барпо этилди

1491
"Россия сегодня" Халқаро ахборот агентлиги Америка Қўшма Штатлари бизни яқин тўрт йил ичида нима учун жазолайди, деган саволга жавоб топди

Виктор Мараховский
Бу - гарчи тўғридан-тўғри бўлмаса-да, аммо жуда тушунарли жавоб. Агентлик мутахассислари олти ой давомида ўнлаб америка ОАВларида чоп этилган мақолалар бўйича ("Саккизоёқ 3" коди билан) тадқиқотлар ўтказдилар, унда бизнинг давлатимиз номи ҳам келтирилган.

Хулоса: Америка медиа-соҳасида (демакки америка сиёсатида ҳам) бизнинг сиз билан мавжудлигимиз контексти энди анча ойдинлашди (ва шунинг учун Америка сиёсати учун) аниқ. Шунингдек, унда бизга қандай роль ажратилгани ҳам.

Демакки, бизга бўладиган, Россияга нисбатан кутилаётган тахминий муносабатлар ҳам тушунарлидек.

Яхши хабар: америка ОАВлари бизни эслашади, яхши кўришади, ва ҳатто 2016 йилгидан, яъни "руслар борасидаги жазава" ўз чўққисида бўлган вақтдагиданда кўпроқ эсга олишар экан (эсга олишлар чорак кўрсаткичга ортган).

Нохушроқ хабар: ўтган йилги обзордан тахминан бир йил ўтиб ҳеч вақо ўзгарган эмас.

Жорий йилнинг 1 августидан 15 ноябрига қадар Россия ҳақида чоп этилган 1227 мақола орасида — нольтаси позитив ёзилган. Нейтрал, дея баҳолаш мумкин бўлган мақолалар ("йўқ, руслар Трамп ғалабаси ҳақидаги заҳарли хештегни ишга туширмади", "йўқ, руслар сайлов натижаларига таъсир кўрсатишмади"; "руслар сайловларга аралашувини инкор этишмоқда" каби), - 46 та, ёки умумий ҳажмдан тўрт фоизни ташкил этади.

Қолган 96 фоизи — бу ҳаттоки такрорий эмас, балки мақсадли аудиторияга бир хил мантрани аҳмоқона тарзда сингдиришдан иборат: руслар сайловларга аралашишмоқда, руслар ижтимоий тармоқларда сизнинг онгингизни бузмоқда, руслар Трамп учун, руслар фейкларни тарқатишмоқда.

Габриэлнинг Россия АҚШ сайловларига аралашмаслиги ҳақидаги сўзлари ортида нима турибди? Германияда Россия АҚШда ўтказилган 2016 йилги сайловларга аралашмагани ҳақида гапира бошлашди. Sputnik радиоси эфирида сиёсатшунос Юрий Почта немислар Қўшма Штатлар томонидан, шу жумладан ўз номларига ҳам қарши айтилаётган айбловларнинг асоссизлигини тан олишни бошлашгани ҳақида таъкидлади.

Ушбу сингдиришлар шу даражада умидсиз ва зерикарли эдики, бу ерда ҳатто ҳазм этиладиган нарсанинг ўзи йўқ эди: кабинетларда ёки масофадан иш билан банд бўлган, ўз ҳаётида ҳеч нарса билан ҳақиқатда қизиқмайдиган журналистлар ва муҳаррирлар ўтиришар, улар ҳафтасига беш марта (мисол учун CNN — 106 кунда 570 та мақола чоп этган) қуйидагилардан бизни хабардор этиш учун оғиз очишарди:

— Путин ўз броси Трампни бизнинг сайловларга аралашиш учун қўллаб-қувватлаш ҳақида орзу қилмоқда,
— Россия сайловларимизни синдиришга ҳаракат қилишда давом этмоқда,
— Россиялик троллар аудиторияга таъсир кўрсатмоқда,
— Ижтимоий тармоқлар рус хакерлари ва троллар фаолиятини лозим тарзда назорат қилмаяпти,
— Трамп учун овоз бериб, сен соядаги қора лорд Путиннинг кўрсатмаси бўйича овоз бермоқдасан.
Буларнинг барчасининг, табиийки Россияга нисбатан ҳеч қандай алоқаси бўлмаган ва бўлмайди ҳам. Бу АҚШ медиа-ҳаётининг ички бир элементи - онги суст омма ва узлуксиз сайловлар цикллари кечадиган мамлакат.

Бу шундай бир давлатки, бу ерда ички душманлар бўйлаб зарба берадиган медиапушкаларнинг асосий вазифаси оммага узлуксиз равишда - бир хилдаги суггестив мантраларни, яқин қолган сайловларда қатнашиб, лозим бўлган номзодга овоз беришга даъват қилувчи (бу, агар ёдингиздан кўтарилган бўлса, демократия деб аталади) гипнос-мантраларни етказишдан иборат.

Икки минг йигирма иккинчи йил ушбу тетик демократияга фақат битта янгилик олиб келди: ижтимоий платформалар-гигантлар Facebook ва Twitterда ўз назоратида бўлган медиа-майдонни демократлардан бўлган номзод Жо Байден фойдасига цензура қилди.

Яъни:

— Трампни "бузғунчи мафияга қарши курашувчи" сифатида улуғлайдиган коллектив онгларни бостириш (Qanon тақиқига қаранг) - бунда Трамп Путиннинг қўғирчоғи ва оқ ирқчилар ҳомийси сифатида иблисона бир қиёфада гавдалантирилди,

— Трамп ҳар сафар оғиз очганида "ижтимоий тармоқлар томонидан жалб қилинган мустақил экспертлар" томонидан унинг гаплари ёлғон сифатида баҳоланган тақдирда, уни мум тишлашга мажбурлаш (19 октябрдаги маълумотларни топишга муваффақ бўлдим: Трамп 65 марта "мум тишлатилган", аммо Трамп оғзини оммавий равишда ёпиш кўринишидаги ҳақиқий разолат ҳали олдинда эди),

— Байден ва унинг оиласи Украинада қандай ўйнаганлари мавзусига бағишланган энг мейнстрим матбуот суриштирувларини ҳам оғзини ёпиб ташлаш (бу ерда Twitter ва Facebook ўта натижадор бўлди — New York Postда ёритилган кичик-Байденнинг саргузаштлари ҳақида демократ-сайловчиларнинг каттагина қисми бехабар қолиб кетди).

Биз ахборот асри XXI асрнинг тоталитар державаси барпо этилиши саҳнасини кузатдик, ва у деярли кўз ўнгимизда тамом бўлди.

Медиа-майдонларга эгалик қилувчилар бир вақтнинг ўзида фантомларни реклама қилиб (масалан, худди ўша рус аралашуви, холбуки 5 ноябр куни АҚШ киберхавфсизлиги ва инфратузилма хавфсизлиги агентлиги бўйича раҳбари Кристофер Кребс айтганидек, умуман бўлмаган) , унга айтиладиган эътирозларни блоклашмоқда, демократларга берилган овозлар сеҳрли тарзда 14 миллион овозга кўпайиб, иккиланаётганлар овози йўқ қилинди ва худди ўша "ҳеч қандай алдашлар бўлмади, Трамп алдаяпти, трампистлар ҳам" ритмидаги гипнос-мантраларни илгари сурмоқда.

...Бу ерда нимани қайд этиш лозим?

Биз, албатта, АҚШ маъмуриятининг кейинги ҳаракатларига таъсир кўрсатишга қодир эмасмиз. Биринчидан, чунки Америкада "Россияпарастлар лоббиси" йўқ ва бўлмаган ҳам (айтганча, айниқса у ҳеч қачон республикачилар орасида бўлмаган: АҚШдаги "россияпараст" сиёсий арбоб аслида Демпартиядан президентликка маргинал номзод Тулси Габбард бўлган, у бизни жазолашга даъват қилмагани учун "рус активи" деган ном орттириб олганди).

Иккинчидан — ва энг асосийси — биз битта оддий нарсани ёдда сақлашимиз керак: мана ўн йилдирки АҚШ элитаси (сиёсий, медиа, ва бошқа исталган) Россия ҳақида ҳеч вақо билмайди. Американинг ҳеч бир сиёсатчиси бизнинг заҳарли мамлакатимизга келишмайди, уларнинг ҳеч бири Москва, Питер, Екатеринбург, Сибирь ва Камчаткани кўрмаган; уларнинг ҳеч бири руслар билан учрашмаган, албатта, БМТда тайёрлаб қўйилган навбатдаги ўзаро "батлл"ларда иштирок этадиган рус дипломатларидан ташқари; Россия ҳақидаги барча маълумотлар уларга, ҳар сафар Путин томонидан заҳарланадиган ва мўъжиза туфайли омон қоладиган трансмиллий сиёсий-лесбиянкалар ва ўта бадқовоқ мухолифатлардан иборат патологик кадрлар орқали етказиб турилади.

Аммо, буларнинг барчаси ҳам улар эътибори перифериясида: барча асосий душманлар уларнинг ўз миллати ичида мужассамлашган ва айнан уларни биринчи ўринда забт этишади.

Бундаги яхши хабар нимада дейсизми?

Юқорида санаб ўтилган сабабларга кўра бизнинг давлатимизга қарши кураш ва жазолашнинг аллақандай ноёб методлари қўлланилади, дея ўйламаслик лозим.

Исталган бир мамлакатга аниқ ва мақсадли ҳаракатларни қўллаш учун уни билиш талаб этилади. Қандайдир отишмада олий даражадаги боссни ўлдиришга ҳаракат қилганлар, билишадики: буни узоқ ўрганишсиз амалга ошириш мумкин эмас.

Хуллас: гап АҚШ Россиянинг оғрийдиган жойига зарба беришга унчалик қодир эмаслигида ҳам эмас (отиладиган нарсанинг барчаси кўп йиллар олдин отилиб бўлинган). Ҳаммаси бунданда ёмонроқ: улар ҳаттоки бизнинг мамлакатга зиён етказиш масаласида ҳақиқатан диққатни жамлашга қодир эмас.

Биттагина оддий сабабга кўра: айни вақтда у ерда ички оппонентларни ўз асосий рақиби сифатида кўрувчи медиа-сиёсий олигархия ғалаба қозонди.

Бу эса, ушбу фонда қуйидагиларга босим ўтказиш лозимлигини англатади:

— "янги тенглик" ни рад этадиган диний консерваторларга, яъни девиант озчиликларнинг сўзсиз имтиёзли позициясини;
— ўзининг бекаму-кўстлиги ва уларнинг оқланган ҳаёт тарзи ҳақидаги тасаввурлари учун оқ танли эркакларни;
— "яшил" энергетика фойдасига анъанавий энергетикага, —
олдиндан шуни айтиш жоизки, Россия таҳдиди ҳақидаги фантом маргинал сифатида қаралади. Ва шовқинли, аммо самарасиз методлар билан ғолиб чиқиши керак.

Аммо бу Россиянинг "Шимолий оқим - 2" каби макролойиҳаларига ҳеч нарса хавф солмаётганини англатмайди. Аммо, ушбу таҳдид кучаймоқда, деб таъкидлаш учун ҳам ҳеч қандай асос йўқ.

Бизни, табиийки, яхши кўришмайди (ҳатто, нафратланишади, деб айтиш мумкин — ахир ҳар не рўй берганда дунёдаги гегемонни ярим соат ичида йўқ қилишга қодир бўлган коинотдаги ягона давлатдан нимани ҳам кутиш мумкин).

Аммо давлатнинг тоталитар тузилмаси, у "раҳнамо" ёки "демократик" бошқарув шаклига эга бўлсин, нормал ҳолатдаги давлат тузилмасидан шуниси билан фарқ қиладики, у ҳамиша бош душманларни ўз ичида излайди ва топади.

Шундай экан, барчамиз сабрли бўлишимизга тўғри келади.

Ёки, попкорн, ёки бўлмаса семичка оволинг.

1491
Каннабис в Узбекистане: будет ли легализован медицинский препарат

Ўзбекистонда техник каннабис етиштириш учун тўланадиган бож миқдори тасдиқланди

116
(Янгиланган 20:17 05.12.2020)
Эслатиб ўтамиз, илгарироқ Қишлоқ хўжалиги вазирлиги техник каннабис иқтисодий ва экологик жиҳатдан Ўзбекистон иқлимига мос ўсимлик ҳисобланиб, унинг ўзига хос жиҳатлари мавжудлиги борасида маълумот берган эди.

ТОШКЕНТ, 5 дек - Sputnik. Техник каннабис етиштириш билан шуғулланиш учун тўланадиган бож миқдори тасдиқланди, деб хабар бермоқда Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ахборот хизмати.

Ўсимликни етиштириш учун 3000 та базавий ҳисоблаш миқдори (БҲМ), импорт (экспорт), қайта ишлаш, сақлаш, сотиш (чиқариш), сотиб олиш ва ташиш учун - буларнинг ҳар бири учун 200 БҲМ (тахминан 44,6 миллион сўм)дан тўғри келади.

Ушбу турдаги фаолият билан шуғулланиш учун лицензиялар олиш мақсадидаги божлар миқдори 2020 йил 3 декабрдаги ЎРҚ-653-сонли "Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида"ги Қонунининг 17-моддасида кўрсатилган.

Лицензиялар Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги томонидан берилади.

Эслатиб ўтамиз, илгарироқ Қишлоқ хўжалиги вазирлиги техник каннабис иқтисодий ва экологик жиҳатдан Ўзбекистон иқлимига мос ўсимлик ҳисобланиб, унинг ўзига хос жиҳатлари мавжудлиги борасида маълумот берган эди.

Жумладан, вазирлик изоҳига кўра:

- каннабис энг тез ўсувчи экинлардан бири бўлиб, пахта билан солиштирганда, 1 гектардан 4 баробар кўп целлюлоз олинади;

- ўсимликка қишлоқ хўжалиги кимёвий препаратларини нисбатан камроқ ишлатилади ҳамда сувни анча кам талаб қилади;

- атроф-муҳитни ифлосланишлардан тозалаш имконини беради;

- айланмадан чиқиб қолган ерларни тиклаш учун тупроқдан кадимий ва бошқа заҳарли моддаларни чиқариб олишда ниҳоятда фойдали;

- 110 кун ичида ўсимлик 2-3 метрга етади ва бу бир мавсумда бир нечта ҳосил олиш имконини беради;

- жаҳонда 40 дан ортиқ давлатларда техник каннабисдан саноат мақсадларида фойдаланиб келинмоқда.

116