Руженцова Татьяна Александровна, доктор медицинских наук, врач-инфекционист, врач-кардиолог, профессор образовательного центра, руководитель отдела клинических исследований центрального научно-исследовательского института эпидемиологии Роспотребнадзора.

Инфекционист: COVID-19 га қарши курашда асосий муаммо даволаш схемасини танлашдир

798
Тиббиёт фанлари доктори, инфекционист, Роспотребнадзор марказий эпидемиология илмий-тадқиқот институти клиник тадқиқотлар бўлими бошлиғи Татьяна Руженцова Ўзбекистондаги иш ва ўзбекистонлик ҳамкасблар қандай муаммоларга дуч келаётгани ҳақида сўзлаб берди.

- Татьяна Александровна, сиз Ўзбекистонга бир неча кун олдин ташриф буюрдингиз. Сиз қаерларга боришга улгурдингиз ва ўзбекистонлик ҳамкасбларингиз фаолияти ҳақида биринчи таассуротингиз қандай?

- Аввало, меҳмондўстлиги учун дўстона Ўзбекистонга катта раҳмат айтмоқчиман. Албатта, бу ерда коронавирус инфекциясига қарши курашда бевосита иштирок этаётган ҳамкасблар билан учрашиш жуда ёқимли бўлди. Шу кунларда биз "Ўзэкспомарказ"даги коронавирус инфекциясига гумон қилинган беморларни саралаш марказга ҳам ташриф буюрдик. Шунингдек, биз инфекцияларни аниқлаш бўйича турли тадқиқотлар олиб бориладиган лабораторияларга ташриф буюрдик, бугун эса бизга Зангиотадаги касалхонани кўрсатишди. Бундан ташқари, биз иккита касалхонани кўриб чиқдик.

Тиббиёт ходимлари ўз аҳолисига ушбу катта муаммони енгишга ёрдам бериш учун қўлларидан келганича ҳаракат қилмоқдалар. Саволлар кўплигини тушунамиз, лекин биз нимани кўрдик? Бу беморларни етарлича муваффаққиятли кузатишга имкон берадиган жиҳозлар, жуда яхши тайёрланган катта касалхоналар. Аммо, албатта, шу билан бирга баъзи қийинчиликларни ҳам кузатмоқдамиз. Бундай муаммолар турли мамлакатларда ҳам мавжуд ва юқумли касалликларга чалинганлар сони кўпайиши билан деярли барча давлатлар бу қийинчиликлардан ўтадилар. Албатта, эпидемияга қарши чораларга аниқлик киритиш ва тўлдириш, уларни алоҳида объектларда кучайтириш зарур. Терапия бўйича ҳам саволлар кўп, аммо биз бу коронавирус инфекциясига чалинган беморларни даволашда кенг тарқалган жиҳат эканлигини тушунмоқдамиз.

- Сиз Ўзбекистонга қандай ишланмалар билан ташриф буюрдингиз? Россиялик ҳамкасбларнинг қандай тажрибаси бу ерда фойдали бўлиши мумкин?

- Ўртамизда доимо мунозаралар ва тажриба алмашинуви бор. Россияда касалланишнинг юқори даражаси май ойининг иккинчи ўн кунлигида ўтиб бўлганлиги сабабли, биз ҳамкасбларимизга вазиятни барқарорлаштириш, коронавирус инфекциясига чалинган беморларни ташхислаш, коронавирус инфекциясининг асосий патологияси ва юзага келиши мумкин бўлган асоратлар ўртасидаги дифференциал диагностика бўйича ўз тажрибаларимизни таклиф қилишимиз мумкин.

Бунда тез-тез учрайдиган муаммо - терапия схемаларини тўғри танлаш, дорилар тайинлашининг тўғрилиги. Аммо шуни айтиб ўтишим керакки, худди шундай ҳолат нафақат Ўзбекистондаги касалхоналарда, балки бошқа мамлакатларда ҳам кузатилмоқда. Биз тажриба орттираётганимиз сабабли, биз беморларимиздаги касалликнинг кечишини таҳлил қиляпмиз ва олинган маълумотларга асосланиб, оптимал даволаниш схемасини таклиф қила оламиз, энг муҳими, ҳар бир муайян бемор учун дори-дармонларни тайинлашда дифференциал ёндашув.

- Ўзбекистонлик ҳамкасблар сизга энг кўп бериладиган қайси саволларни беришяпти?

- Авваламбор, терапия тактикаси ҳамда асоратлар бўйича: нега баъзи беморларда ижобий динамика мавжуд эмас ва ўзини 2-3 ҳафта давомида яхшиланиши кузатилмаётган беморни қандай қилиб даволаш мумкин.

Работа сотрудников Роспотребнадзора с коллегами из Узбекистана
Фото предоставлено Татьяной Руженцовой
Работа сотрудников Роспотребнадзора с коллегами из Узбекистана

- Энг муҳим саволлардан бири: ўзингиз билан Россия вакцинасини олиб келдингизми?

- Вакцинани ўзимиз билан олиб келмадик, аммо бу масала, албатта, муҳокама қилинмоқда. Бугунги кунда Россияда Гамалея институти томонидан ишлаб чиқилган биринчи вакцина рўйхатдан ўтди. Биз натижаларни кўрдик, унинг самарали ва, энг муҳими, хавфсизлигига ишонч ҳосил қилиб бўлдик. Тадқиқот натижалари шуни кўрсатадики, беморлар ушбу вакцинани осон кечиришмоқда, у ҳеч қандай жиддий номақбул оқибатларга олиб келмайди. Кўнгиллиларда, бошқа вакциналарга бошқа барча одамларда кузатиладиган реакция каби, баъзида енгил иситма, гриппга ўхшаш ҳолат, аммо умуман олганда бошқа жиддий ножўя таъсирлар йўқ.

Ушбу беморларнинг барчасида антитаначалар ҳосил бўлмоқда - бу иммунитетнинг вакцинага жавоби. Такрорий эмлаш заруриятини вақт ва эмланган устидан кейинги текширув кўрсатади.

Бундан ташқари, бизда яна бир - пептидли вакцина, пептид асосида - Новосибирск институтининг "ЭпиВакКорона" вакцинаси рўйхатдан ўтказилишга тайёрланмоқда. Жуда кўп тадқиқотлар ўтказилиб бўлди, жиддий синовлар ҳайвонларда ва биринчи кўнгиллиларда ўтказилди. Биз унинг хавфсизлиги ва самарадорлигини ҳам кўрдик. Ушбу маълумотлар умумлаштирилганда, препаратни рўйхатдан ўтказиш мумкин бўлади.

- Вируснинг турли хил мутациялари ҳақида маълумотлар мавжуд. Ўзбекистонда кузатилаётган тур билан таққослаш амалга оширилдими? Унинг ўзига хос хусусиятлари борми?

- Биз биламизки, вируслар мутацияга мойил. Масалан, ҳайвонлар (маймунлар) орасида иммунитет танқислиги вирусининг циркуляцияси бўлган, шундан кейин биз ОИВ қўзғатувчиси одамга ўтиб, янги касаллик - ОИТС маълум бўлганини кўрдик. Аммо умуман олганда, бу вируслар дунёсидаги одатий ҳолдир.

Ҳозирда айланаётган иккита асосий вариант маълум бўлиб, ушбу вариантлар ичида баъзи генетик ўзгаришлар мавжуд. Аммо улар ҳозирги пайтда принципиал эмас ва аҳамиятга эга эмас. Биз Ўзбекистон мисолида бундай тадқиқотларни (вирус мутацияларининг фарқлари бўйича - таҳр.) ўтказмадик, солиштириб кўрмадик. Фикримча, бу келажакдаги тадқиқотлар масаласидир.

Сотрудники Роспотребнадзора вместе с узбекистанскими коллегами
Фото предоставлено Татьяной Руженцовой
Сотрудники Роспотребнадзора вместе с узбекистанскими коллегами

Аммо, агар мутация антигенпрезентация қилувчи жойга таъсир қилмаса, у ҳолда антитаначаларнинг бу барча ўзгаришларга қарши реакциясиси сақланиб қолади. Агар беморда ёки эмланган кўнгиллида қандайдир вариантга қарши антитаначалар бўлса, у ҳолда улар мутация айнан шу антигенпрезентация қилувчи жойга таъсир қилингунига қадар коронавируснинг бошқа мутацияларига қарши ҳаракат қилишади.

- Ўзбекистонда мактабларда ўқув йилини 14 сентябрдан бошлашга ва эркин давомат билан гибрид сценарийни қўллашга қарор қилишди. Бу қанчалик асосли?

- Менимча, бу коронавирус инфекциясининг янги ҳолатлари сонининг кескин кўпайишини олдини олиш учун ҳозирги воқеликка жуда мос келади. Таълим муассасаларига борадиган ўқувчилар, талабалар юқтиришни олдини олувчи барча чеклов талабларига қатъий риоя қилишлари керак.

Россияда ҳам таълим муассасаларининг очилиши режалаштирилмоқда. Шунингдек, биз ҳар хил минтақаларда маълум мактабларда кундузги таълимни очиш-очмаслик бўйича қарор қабул қилиш ҳуқуқини ўзларига қолдирдик. Онлайн дарслар варианти ҳам қолмоқда. Асосий санитария меъёрларига риоя қилиш керак: биринчидан, ҳар қандай ҳолатда ҳам респиратор инфекция белгилари билан келиш мумкин эмас. Шамоллашнинг ҳар қандай аломати, иситма бўлмаса ҳам, уйда қолиб масофадан ўқитишга ўтишга сабаб бўлиши керак. Кириш жойларида филтрларга риоя қилиш муҳим: ҳарорати 37 дан юқори бўлганларни дарсларга қўймаслик керак.

Биз томондан ўқитувчилар учун қуйидаги тавсиялар мавжуд: ниқоб ва қўлқоп кийиш, айниқса, ҳужжатлар расмийлаштирилаётганда ёки ўқувчилар билан учрашганда ҳар хил юзалар билан (зинапоя тутқичларини, эшик тутқичларига тегиш ва бошқа ҳолатларда) алоқа қилиш керак бўлган ҳолатларда мажбурийдир.

Етарли миқдорда дезинфекцияловчи воситалар, шунингдек, ҳавони зарарсизлантириш учун махсус ускуналар бўлиши шарт. Бу бактерицид лампалар ёки, бошқача қилиб айтганда, рециркуляторлар, улар мактаб ўқувчилари ёки мактабгача ёшдаги гуруҳлар вақтини ўтказадиган хоналарда бўлиши шарт. Ёпиқ турдаги лампалар ҳам хавфсиздир. Биз синфларни дезинфекцияловчи воситалар ёрдамида кунига камида икки марта нам тозалашни тавсия этамиз. Алоҳида гуруҳнинг машғулотларидан сўнг ва кун охирида тозалаш мажбурийдир.

Умуман олганда, ижтимоий ва таълим нуқтаи назардан келиб чиқиб, агар имконият бўлса, унда таълим муассасаларини очиш керак. Тажрибали ўқитувчи сифатида мен жуда яхши биламанки, агар 1 сентябрнинг ўзидан талабаларни йўламасангиз, айниқса биринчи курсдаги ёки ординатуранинг биринчи йилидаги талабаларни, унда келажакда самарали жараёнга эришиш қийин бўлади.

- Коронавирус устидан тўлиқ ғалабага умид қилсак бўладими?

- Эпидемия тугайдими, биз ушбу вирус билан хайрлашамизми ёки доим у билан грипп билан яшаганни сингари яшаймизми, - афсуски, аниқ жавоб йўқ. Бутун дунёда кузатилаётган рақамлар ушбу касалликнинг бутунлай йўқолишига умид камлигини кўрсатади. Вирусда генетик ўзгаришлар кузатилмоқда, шунинг учун вируснинг агрессивлиги сусайиши ва келажакда у ҳозирги мавсумий респиратор касалликлардан хавфли бўлмайди деган эҳтимол бор.

Мен барчани хаёлий хавфсизлик ҳиссидан огоҳлантирмоқчиман: ҳатто коронавирус билан касалланиб даволаниб чиққанлар орасида ҳам такрорий юқтириш ҳолатларини кузатяпмиз. Бу иммунитетнинг пасайиши шароитида рўй бериши мумкин, айрим тузалган беморларда ҳимоя реакцияси шаклланмай қоляпти, бошқаларда эса бир неча ойдан кейин йўқолиб кетмоқда. Бошқа томондан, вируснинг бошқа вариантини юқтириш хавфи ҳам мавжуд. Бундай ҳолатлар ҳозирча кам, аммо олдинда куз, таълим муассасаларининг очилиши ва биз бу даврни етарлича ташвиш билан кутмоқдамиз.

Аммо шу билан бирга, шифокорлар тўлиқ тайёргарлик ҳолатида. Респиратор инфекцияларининг мавсумий ўсишида ажабланарли нарса йўқ: салқин ва нам об-ҳаво табиий равишда соғликка таъсир қилади, устига устак биз кўп йиллар давомида кузатиб келаётган одатий қўзғатувчиларга қўшилган янги вирус. Яхшиямки, биз ушбу инфекцияга ва бошқаларига қарши қандай дорилар таъсир қилиши ҳақида тасаввурга эгамиз, албатта, бизда тажриба ҳам бор, шунинг учун биз бу муаммони биргаликда ҳал қилишимизга ишончимиз комил.

- Сизнинг фикрингизча, Ўзбекистонда карантин чораларининг юмшатилиши қанчалик асосли?

- Чеклов чоралари янги аниқланган юқтириш ҳолатлари сонига қараб бекор қилиниши керак. Агар динамика яхши бўлса, унда юмшатишлар асосли. Аммо карантиннинг юмшатилиши яна ҳолатлар сонининг кўпайишига олиб келиши мумкинлигини тушунишимиз керак. Буларнинг барчаси назорат остида бўлиши керак, Соғлиқни сақлаш вазирлиги ва Санитария-эпидемиология хизмати буни қаттиқ назорат остида ушлаб турибди ва агарда пневмониянинг касалхоналар ташқарисида чиққан оғир ҳолатлари кўпайса, карантинни кучайтиришга тўғри келади.

- Ниқоб тақиш талабига қандай қарайсиз? Кўпчилик бу буйруққа номигагина амал қилишмоқда, демак уларнинг керакли таъсири ҳам йўқ.

- Россияда ҳозирда тавсиявий режим амал қилмоқда, чунки биз яхши кўрсаткичларни кўриб турибмиз. Қўлқоплар бизда иккинчи ўринда. Эпидемиологларнинг тавсияларига кўра, аҳоли ниқобларни инфекцияни юқтириш хавфи юқори бўлган жамоат транспортида, савдо марказларида, одамлар гавжум жойларда тақиб юришмоқда. Масофани сақлаш қийин бўлган катта шаҳарларда анчагина кўп одамлар кўчаларда ҳануз ниқоб тақиб юришипти.

Шу билан бирга қоидаларга риоя қилиш керак. Масалан, ҳар қандай ниқоб 3 соатдан кўп бўлмаган вақт давомида самарали бўлади ва агар у намланиб қолса, самарадорлиги икки баравар қисқа бўлади. Респираторларнинг заҳираси қатта, кўп ҳолларда уларни тез-тез алмаштириш шарт эмас. Аммо улар ишлаб чиқарилган ҳом-ашёси сифатига қараб мунтазам равишда янгиланиши керак. Бундан ташқари, ниқобни ечиб ташлашда ёки бошқасини тақишда қўлларни дезинфекциялашни унутмаслик керак. Ифлосланган бир маротабалик ниқобни қайта тақишдан ва кўчадаги тасодифий алоқадан юқтириш хавфи жуда юқори.

Болаларни ниқоб тақишига келсак, бу мажбурий эмас, балки тавсиявий меъёрдир. Биз биринчи синф ўқувчилари ниқобни тўғри тақмаслиги мумкинлигини тушунамиз. Бундай ҳолатда, кўп нарса оиладаги муносабат, боланинг шаҳсий хусусиятларига боғлиқ. Аммо биз болаларни мажбурий тақишини тавсия этмаймиз.

Тўғри, агар бола ниқобни нотўғри тақса хавфлар бор албатта: уни олиб ташлаганидан кейин қўлларига ишлов бермайди, бурнини, оғзини ёки кўзларини кир қўллар билан ишқалайди. Бундай хатти-ҳаракатларда ҳимоя воситалари бефойда. Аксинча, ўзида қўзғатувчиларни тўплаб, ниқоб инфекциялар сабаби бўлиши мумкин. Агар бола ниқобни тўғри тақолмаса, ундан бутунлай воз кечиш яхшироқдир.

- Шифокорларнинг маълумотларига кўра, болалар ушбу вирусга камроқ мойил, аммо инфекция оғирроқ кечадиган тоифалар ҳам борми?

- Касалликка чалинган болалар асосан енгил ва ўрта даражадага беморлардир, уларнинг кўпчилигини, албатта, биз анча узоқ вақт даволадик. Ўпка, юрак қон-томир, асаб тизими касалликлари каби сурункали патологияга эга бўлганлар коронавирус инфекциясини бошдан оғир кечиради.

Болаларнинг COVID-19ни бошдан осонроқ кечириши, фикримизча, организмнинг ёшга доир хусусиятларида, коронавирус таъсир қиладиган ангиотензин айлантирувчи фермент деб аталувчи рецепторлар сонида: улар болаларда шунчаки камроқ.

Аммо шуни ҳам таъкидлаш керакки, бир ёшга тўлмаган чақалоқлар ушбу инфекцияни, бошқа инфекциялар сингари, бошдан оғир кечиради. Бунинг устига, бола ҳар қандай одамга, шу жумладан хавф остида бўлганлар учун инфекция тарқатувчиси бўлиб хизмат қилиши мумкин. Бу, айниқса, уларнинг бувалари, боболари, катта бувилари ва катта боболари учун жуда хавфлидир. Шуни эсда тутиш керакки, ҳатто аломатлари кузатилмаган ташувчи ҳам кекса бемор учун ёки хавф омиллари бўлган ёшроқ одамнинг касаллиги оғир кечишига ва ўлимига сабабчи бўлиши мумкин.

798

Хитой қашшоқликни фалсафа ёрдамида енгдими?

134
(Янгиланган 20:05 25.11.2020)
Яқинда Хитой ОАВлари 2020 йилда Хитойнинг энг сўнгги 9та уезди қашшоқ уездлар рўйхатдан чиқарилганини ва Хитой қашшоқликни енгганини хабар қилган эди.

Дунёда энг кўп сонли аҳолига эга бўлган ушбу мамлакат бунга қандай эришгани ҳақида Дмитрий Косырев мақоласида танишинг. 

Маълум бўлишича йил бошида қашшоқ уездлар сони 832та бўлган. Уларнинг аксарияти  Синьцзян, Сычуан ва бошқа провинцияларда жойлашган. Ушбу маълумотларни БМТ озиқ-овқат дастури эксперти доктор Маттиас Холуорт ҳам тасдиқламоқда. Унинг айтишига кўра, сўнгги йилда дунёда енгилган қашшоқлининг 70 % Хитойга тўғри келади. Жами ҳисобда Пекин 700 мингдан ортиқ кишиларни қашшоқликдан чиқарган.

Хитойча қашшоқлик ўзи нима?  

Хитой иқтисодчилари рақамлари миқёсида бу шундай кўринишга эга – йилига 11487 юандан (1740 $) кам даромад олган киши қашшоқ ҳисобланади. Бундан кўпроқ даромад оладиганлар эса – оддий камбағаллар ҳисобланади.  Энди Хитой қашшоқлик билан эмас – камбағаллик билан курашади.

Кимгадир бу рақам жуда кам кўриниши мумкин, лекин хитойлик мутахассислар мамлакатдаги озиқ-овқат ва истеъмол моллари, турар жой харажатлари ва бошқалардан келиб чиққан ҳолда қашшоқ бўлмаслик учун қанча даромад олиш кераклигини ҳисоблаб чиқишган.

Foreign Affairs ёзишига кўра, АҚШ экспертлари бўлса, “Хитой олдида қиладиган ишлари ҳали кўп” деб ҳисоблашмоқда. Албатта уларнинг гапида ҳам жон бор. Ривожланган давлат миқёсида бу рақамлар жуда кам кўринади.

Лекин, Хитой тажрибасига диққат билан назар солганда қизиқ ва намунали манзаралар гувоҳи бўлиш мумкин. Албатта ушбу услубларнинг айримлари фақат Хитойга хос бўлиши мумкин.

Хитой тажрибаси 

Хитой харитасига диққат билан назар солганда энг камбағал вилоятлар йирик саноат ва бизнес марказларидан узоқ бўлган, тоғли ва етиб бориш қийн бўлган ҳудудларда жойлашганини кўриш мумкин. Ушбу ҳудудларда камбағалликни енгишнинг энг самарали чораси, бу у ерга йўл қуриш бўлган.

Ундан ташқари ресурслардан самарали фойдаланиш услублари ўйлаб топилган. Масалан “гуруч – балиқ” услуби. Яъни гуруч экишда фойдаланиш режалаштирилган сув ҳавзаларида дастлаб балиқ чавоқлари етиштирилган.

Учинчидан, Хитойда муаммони ўз номи билан аташ ўринли деб топилган. Масалан, қашшоқ оила учун қуриб берилган уйда “қашшоқ хўжалик” деган ёзув бўлган. Бу уларни камситиш мақсадида эмас, балким уларга кўрсатилган ёрдам, қашшоқликни енгишда қўлланилаётган услублар самарадорлигини ўрганиш мақсадида қилинган. Ана шундай хўжаликлар яхши ривожланиб кетганда, қўшнилар келиб унинг иш услубини ўрганган.

Умумий қилиб айтганда бугун биз Хитой ҳукуматининг нафақат сўнгги 40 йиллик ҳаракатлар стратегияси натижасини, балким хитой халқининг 1000 йиллик тарбияси, жамиятда яккхонликни тарғиб қилиш эмас, балким муаммоларни биргаликда енгиш фалсафаси натижасини кўрмоқдамиз.

Олдин Хитойда вазият бошқача эди. Мао Дзе Дун даврида даромад барчага тенг бўлинар эди, ҳамма бир хил – камбағал яшарди. Ҳозир бўлса – у ерда ёрдам ўрнига, кишиларга ўзлари кўпроқ даромад олишлари учун имкон яратилмоқда.

АҚШ фалсафаси

Яқинда америкалик журналистлардан бири Женет Дейли  Хиллари Клинтоннинг машҳур цитаталаридан бирини эсга олганди. Клинтон “Американинг аксарият аҳолисини— basket of deplorables, яъни бир тўплам ахлат”, деб атаган эди. Ўшанда унинг ушбу сўзлари давлатдан ёрдам пули ва турли нафақа оладиганларни умуман аҳолининг камбағал қисмини хафа қилган эди. Улар орасида ҳам демократ ҳам республикачи бўлган. Байден ушбу хатони такрорламаслик учун жуда эҳтиёткор ҳаракат қилди.

Умуман америкада аҳоли фалсафаси шундай: у ерда барча ўз ҳаётини камбағалликда бошлайди, кейин яхши ишласа – бой бўлади. Агар бирор киши камбағал бўлса – демак айб ўзида. Уларга давлат ёрдам бериб туради, айниқса сайловлар олдида ана шундай қатламга муносабатлар фаоллашади. Чунки номзодларга овоз керак.

Англияда ҳам саноати эскириб қолган шаҳарлар, эскин конлар – керак бўлмай қолганда бутунлай унутиб юборилган эди. Ҳеч ким у ерда ишсиз қолган фуқарларга ёрдам беришни ўйламаган эди.

Журналист  Женет Дейли аҳолининг камбағал қисмини унутиб қўймаслик, муаммоларига жиддий қараш керак деб ҳисоблайди.

134

Байден АҚШни Европа қўғирчоғига айлантиради

465
Европа Кенгаши раҳбари Чарльз Мишель ЕИ номидан Жо Байденга "мустаҳкам трансатлантик иттифоқ"ни тиклашни таклиф этди.

Ирина Алкснис

Агар у Оқ уйга кўчиб кирса (воқеалар ривожига қараганда, бу ҳолат тобора муқаррарлиги кўринмоқда), бундай истакнинг амалга ошиши учун етарлича асос бор. АҚШнинг эҳтимолий давлат котиби сифатида "вашингтон ботқоғи" ва "глобал альянслар ҳимоячиси"нинг рафинадланган маҳсули бўлмиш - Энтони Блинкен номзоди кўрсатилиши ўзига хос рамзга эга.

Ғарбий Европа АҚШ президенти ролида айнан Жо Байденни кўришдан шод бўлиши - ЕИ етакчилари бир-бирини ортда қолдириб Байденни сайловдаги ғалабаси билан табриклай бошлаганларида, ГФР эса "яна тўрт йил Трамп билан ишлашни истамаслигини" тан олганидаёқ аён бўлган эди.

Шу билан бирга, Европа нега Штатлар раҳбари сифатида глобалистларни - ўша, бир қутбли дунёда шак-шубҳасиз Вашингтон етакчилигидаги ҳолатга қайтиш ғояси билан ёнувчи глобалистларни кўришни афзал билаётгани - тушунарсиздир.

Ахир Кўхна Дунёдаги тобора фаоллашиб бораётган суверенлашиш ва океан орти сюзеренидан ярим вассал тобеликдан халос бўлишга интилиш бир қарашда ушбу истакларга зиддек кўринади.

Шу ерда, Европада ўз давлатларини Штатларга қурбонликка келтиришга тайёр америкапараст кучлар қўли устун келганлигини тахмин қилиш мумкин эди. Аммо фактлар бунинг аксини кўрсатмоқда. Мисол учун, Германия ҳукумати АҚШда "Шимолий оқим - 2"га қарши ишлаб чиқилаётган  экстерриториал санкцияларни мақбул кўрмаслиги бўйича қарашларини навбатдаги бор тасдиқлади.

Шу тариқа, Европа ўз манфаатларини ҳимоя қилиш ва ўз геосиёсий ролини кучайтириш бўйича линиясини олдинга суришда давом этмоқда, бироқ шу билан бирга Вашингтонда ҳокимият тепасига қайтиши назарияда - мутлақо номаъқбул бўлган кучларни қайтишини жуда ишқибозлик билан қўллаб-қувватламоқда.

Ушбу ғалати зиддиятлар жумбоғига жавобни тўрт йил олдинги воқеаларда изламоқ керак.

Оқ уйга келгач, Доналд Трамп АҚШ иштирокидаги кўплаб тайёрланаётган ва ҳатто имзоланган халқаро шартномалардан воз кечган эди. Ўша пайтда жуда салбий обрўга эга бўлган машҳур Трансатлантик савдо ва инвестиция шериклиги битими бошига ҳам шу кунлар тушган эди. Алармистлар бу битим ёрдамида Америка Европа ресурсларини ўз фойдасига сўриб олиши ҳақида огоҳлантирган эдилар.

Аммо, ўз президентлиги йилларида ҳар қандай имкониятдан ўз давлати учун иқтисодий даромад олишда фойдаланган Трамп, Америка учун бир қарашда узоқ йиллар давомида "олтин тухумларни" қўйиши керак бўлган "товуқ"дан ҳеч бир иккиланишсиз воз кечди. Боз устига, ушбу битимларнинг барчаси аслида Қўшма Штатлар учун ўта фойдасизлигини кўплаб маротаба такрорлади.

Бизнесда катта тажрибага эга бўлган зўр ватанпарварга ишониш мумкин, деган гумон йўқ эмас.

Бу ерда энг катта англашилмовчилик - глобалистларда (шу жумладан, америкалик глобалистларда ҳам) миллий йўналтирилган манфаатлар бор, дея ғафлатда қолиш бўлса керак. Улар учун Қўшма Штатлар бош эмиссия маркази ва сайёранинг энг қудратли армияси сифатида фавқулодда муҳим бўлиши мумкин. Аммо, аҳолиси 330 миллионга яқин улкан давлат ўз-ўзидан бу ўта оғир юкдир, унга бирон нима тикиш ва унинг муаммоларини ҳал қилишдан кўра уни "ҳисобдан чиқариш" осон, ахир.

Аммо глобалистларнинг дунё фуқаролари сифатидаги асл манфаатлари ва сентиментал туйғулари бутунлай бошқа жойлар билан боғлиқ бўлиши мумкин. Худди ўша Энтони Блинкен болалигининг аксарият қисми Парижда ўтган ва унинг шахс сифатида шаклланишига европалик ўгай отасининг таъсири кучли бўлган. Демак, унинг давлат котиби сифатида қай вақтгача фақатгина АҚШ миллий манфаатларини ўзига дастуриламал қилиши тўғрисида шубҳалар табиийдир.

Бундай манзарада Европа позицияси ўзига хос маъно касб этади. У сўнгги ўн йилликлар давомида ўз илдизидан ажралган олис америка давлати билан ҳамкорлик ўлароқ ўз мақсадларига эришишга ўрганди - аммо шу билан бирга "озод дунё етакчиси" ва "ягона қудратли держава" олдида бажарилиши шарт бўлган рамзий реверансларни ҳам канда қилмади. Биргина Эрон ядровий битимини олайлик, уни кўпинча Обама президентлигининг энг йирик ғалабаларидан бири деб аташади, аммо Европа Иттифоқи бу битимдан Қўшма Штатларга нисбатан кўпроқ манфаатдор эди.

Бундан ташқари, ЕИ ҳали ҳам кўп жиҳатдан Штатларга муҳтож. Хусусан, Европанинг ўз армиясини - бугунги кундаги каби кучни имитация қилгувчи эмас, балки реал ҳарбий кучга эга армияни яратишга бўлган кучли чиранишлари - ножиддий кўринмоқда.

Ушбу маънода америкаликларга муқобил мавжуд эмас ва яқин келажакда кўзда тутилмаган ҳам. Аммо Трамп Кўхна Дунёни ўз ҳарбий "соябони" учун энг юқори ставкада пул тўлаттиришга қатъий қарор қилган эди, "Вашингтон ботқоғи" билан эса Брюссел ва Берлин яхшиликча келишувга эришиш имкониятига эга бўлмоқда.

Қолаверса, Россияга нисбатан - геосиёсий, иқтисодий ва ўша, ҳарбий соҳаларда тош босиш учун ҳам - ЕИ аввалгидек, керак. Акс ҳолда Москва ғарбий йўналишда жуда қулай шарт-шароитларга эга бўлмоқда, бу эса Ғарбий европа пойтахтларини хурсанд қилмайдиган янгилик.

Натижада парадоксал ҳолат юзага келмоқда: Европа кўпчилик кўз ўнгида АҚШ учун сарфланадиган материал бўлиб кўринган бир вақтда, аслида америкаликлар ачинишга кўпроқ лойиқ, сабаби, Штатларнинг Европа фитнаси ва ўз элиталари хоинлиги қурбонига айланиш имконияти тобора ошиб бормоқда.

465
Работа автосалонов в Омске

Тошкентда “автошина олиб келишни” ваъда қилган фирибгарга жиноят иши очилди

87
Автомобиль шиналарини олиб келишни ваъда қилиб, ваъдасида турмаган шахсга нисбатан жиноий иш қўзғатилди.

ТОШКЕНТ, 25 ноя — Sputnik. Тошкентда автомобил шиналарини олиб келишни ваъда қилган фирибгарга жиноят иши очилди, деб хабар қилди пойтахт ИИББ матбуот хизмати.

Хабарда айтилишича, Шайхонтоҳур тумани ИИО ФМБга 27 ёшли Асрол К. мурожаат қилиб, 2019 йилнинг ноябрь ойида унга Польшадан автомобиль шиналарини олиб келишини ваъда қилган ва “хизмати” учун 40.000 АҚШ доллари олган 46 ёшли Алишер Ш.га нисбатан чора кўришни сўради.

Алишер Ш. ваъдасига хилоф тарзда пулларни ўз эҳтиёжига сарфлаб юборган.

Мазкур факт асосида Ўзбекистон Жиноят кодексининг 168 моддаси 4 қисми (“Фирибгарлик”) бўйича жиноий иш қўзғатилди.

87