Флаг ЕС у здания представительства Европейского Союза в Москве

Европа Россияга қарши кураш учун "ёлғон вазирлигини" ташкил қилмоқда

546
Европа яна Россияни ниҳоятда кескин ва шафқатсиз санкциялар билан қўрқитмоқда. Бу сафар - коронавирус ҳақида дезинформация тарқатгани учун. Бу ҳақда Еврокомиссиянинг "Демократия соҳасидаги ҳаракатлар режаси" номли баландпарвоз докладида айтилган.

Владимир Корнилов

Ушбу ҳужжат ўтган ҳафта Брюсселда Адлия масалалари бўйича Еврокомиссар Вера Юрова томонидан тақдим этилган бўлиб, Юрова хоним унда Россия ва Хитойнинг Европа демократиясига қарши ҳужумлари бундан буён "жазосиз қолмаслигини", чунки ушбу доклад негизида келгуси йилда юқорида тилга олинган "қоидабузарларни" жазолашни назарда тутувчи қонунчилик ташаббуслари тайёрланаётганини айтди.

Ғарб расмийлари бизларни улардаги демократия ва COVID-19 эпидемиясига қарши умум Европа кураши асосларига путур етказувчи дезинформацияни тарқатишда биринчи бор айблаётган эмас. Ўтган баҳорда Россия Ташқи ишлар вазири Сергей Лавров бу борада шундай фикр билдирганди: "Европа ташқи сиёсат хизмати томонидан янграётган гўёки бизнинг мамлакатларимиз томонидан коронавирус атрофидаги барча ҳолатлар бўйича тарқатилаётган дезинформация ҳақидаги таъкидларга келадиган бўлсак, бу ҳақда фикр билдиришим унчалик тўғри бўлмайди, нега деганда, бундай таъкидларни тасдиқловчи биронта ҳам факт бизга тақдим этилмаган. Аслида биз ушбу фактлар тақдим этилишини сўраганимиз ҳам йўқ. Сабаби, биз, ғарблик ҳамкасбларимиз рус таҳдиди ёки бошқа аллақандай таҳдидлар борасида ўз уйдирмаларини умумлаштирувчи қандайдир мотивларни топишга бот-бот уринишларига аллақачон кўникканмиз".

Аммо - турли арбоблар томонидан янграйдиган баёнотлар бу бошқа масала, айни вақтда эса гап Европа Комиссияси тайёрлаган ҳисобот негизида тайёрланаётган қонунчилик ташаббуси ҳақида бормоқда. Шу боис, Европа олдида қандай гуноҳ қилиб қўйганимиз тўғрисида тўпланган далиллар базаси билан танишиш жуда қизиқ эди.

Аммо шу маълум бўлдики, Европанинг коронавирусга қарши курашдаги сайи-ҳаракатларига қарши "Россия ва Хитойнинг бузғунчилик иши" бўйича ягона далил - Европа ташқи сиёсат хизматининг расмий бўлими бўлган ва бизнинг давлатимизга қарши ахборот урушини юритиш учун атай ташкил этилган - ўша сийқаси чиққан East Stratcom Task Forc, яъни Европа Иттифоқининг "ахборот спецнази" экан.

Ўзининг EUvsDisinfo ресурсида "кремлпараст дезинформация маълумотлар базаси"ни тўпловчи ушбу тузилманинг ўзи бир неча маротаба очиқдан очиқ фейкларда қўлга тушган. Бу ресурснинг "экспертлари" қуюшқондан чиқиб, "кремлпараст ёрлиғини" худди, Россия ОАВларини қоралаган каби, ҳеч бир асоссиз Европа Иттифоқи масс-медиасининг ўзига ҳам ёпиштириш мумкин, деган қарорга келгач, Нидерландлар парламенти депутатлари ҳатто уни ёпиш талабини илгари суришди.

Ўша вақтдан буён "ахборот спецнази" бу сабоқдан тегишли хулоса чиқарди ва Ғарбий Европа ОАВсини тегмасликка ҳаракат қилади. Аммо шу билан бирга унинг методлари ўша-ўшалигича қолган: биз ҳақимизда ҳамон ёзишни давом эттирмоқда. Ушбу ўта шубҳали даражадаги Россияга қарши тузилманинг ҳисоботи - бизнинг "айбдорлигимизнинг" ягона далили бўлиб, шу асосда ҳатто янги санкцияларни ҳозирлашмоқда.

Еврокомиссия докладида EUvsDisinfo базасида "COVID-19 тўғрисида кремлпараст дезинформациянинг 500дан ортиқ мисоллари"ни санаш мумкин. "Ахборот спецназларининг" ўзлари эса гердайганча бундай мисоллардан уларда 640дан ортиқ эканлиги ҳақида бонг уришади. Уларнинг қатъий таъкидига кўра, ушбу бузғунчилик кампанияси ўз меваларини бера бошлаган ва бу билан ишонувчан европаликлар учун хавф туғдирмоқда. Буларнинг далили сифатида эса қуйидагилар келтирилган: "Британия фуқароларининг учдан бир қисми ароқдан қўллар учун санитайзер сифатида фойдаланиш мумкинлигига ишонишади". Ароқ (!) — руслар айбдорлигини исботлаш учун яна қандай далил керак? Британияликларга бундай фикрни бошқа ҳеч ким сингдиролмаса керакда. Бу "Россия бўйича мутахассислар" ароқни ким бизда ички эмас, ташқи фойдаланиш учун таклиф этгани борасида ҳаволаларни келтиришмагани чиндан афсусланарли лекин.

Европа Комиссияси Россияга қарши расмий айбловлар учун асос сифатида фойдаланган маълумотлар базасининг шунчаки юзаки таҳлили шуни кўрсатмоқдаки, бу "далиллар"нинг кўпи аллакимларнинг шахсий фикри ёки бизнинг давлатга умуман алоқаси бўлмаган манбаларга бўлган ҳаволалардан иборат. EUvsDisinfo шахсий хулосалари ҳам аксарият ҳолатларда реалликка мутлақо алоқаси бўлмаган субъектив фикрлардан ташкил топган.

Уларни ҳаттоки, EUvsDisinfo "кремлпараст" сифатида баҳолаган фикрлар Россия давлат оммавий ахборот воситалари томонидан танқид қилиб келиниши ҳақидаги факт ҳам қизиқтирмаганига гувоҳ бўлиш мумкин.

Масалан, дезинформацияга қарши европалик курашчилар "эпидемияга 5G-технологиялар ривожланиши сабаб бўлган", деган фикрни фаол илгари сураётган аллақандай хусусий YouTube-каналга ҳавола қилишмоқда. Аммо гап шундаки, бу канал ушбу махфий назарияни мудом кулги остига олиб келаётгани учун Россия давлат телевидениясига мунтазам танқид билан ёпирилади. Европалик фош қилувчилар мантиғига таянадиган бўлсак, Россия давлат телеканаллари "кремлпараст нуқтаи-назар" билан аёвсиз курашиб келмоқда экан-да. Аммо негадирки EUvsDisinfo бундай хулоса бермаган.

Ушбу "сохта курашчилар" нинг асосий иш техникаси тасаввур қилиб бўлмас даражада оддий: улар Россия ток-шоусидаги бирор бир эксперт фикрига ёпишиб олиб, бу фикрни Кремлнинг ўта зиёнкор режаси сифатида тақдим этишади. Худди шу кўрсатувда қарама-қарши фикрлар ҳам янграши ва бундай фикрлар ҳатто кўпроқлиги ҳақида факт эса шунчаки эътиборсиз қолдирилади. Қарама-қарши фикр айтган экспертдан иқтибос келтириб, у "Кремл фикри" сифатида тақдим этилса - сиз буткул бошқача картинага эга бўлишингиз турган гап.

Доклад муаллифларини улар томонидан тақдим этилаётган "далилларнинг" бир-бирига зидлиги ҳеч қачон безовта қилмаган. Хусусан, "Россиянинг коронавирусга доир дезинформацияси" бўйича докладларнинг бирида муаллифлар Россия давлат ОАВлари "Хитойни халқаро танқиддан очиқчасига ҳимоя қилишаётганини" маълум қилишган. Бу таъкидга далил сифатида эса РИА Новостида келтирилган Дмитрий Песков сўзлари тиркаб қўйилган. Песков ўз гапида COVID-19нинг сунъий келиб чиқиши ҳақидаги махфий назарияни рад этган бўлган.

Шу билан бирга, EUvsDisinfoнинг жамики ҳисоботларида Россияга қарши тинимсиз янграб келаётган асосий "айбловлардан бири" - вируснинг сунъий келиб чиқиши ҳақидаги назария — бу "такрорланувчи кремлпараст дезионформацион нарратив"дир. Яъни, бундан келиб чиқяптики, Песков ҳам "кремлпараст нарративга" қарши чиқмоқда. Афтидан, "ахборот спецнази" - Кремль нима ҳақда ўйлашини белгиловчи ягона органга ўхшайди.

Россия дезинформациясига қарши курашувчи Европалик курашчилардан яна бир мисол.

Октябр ойида улар Россия ОАВларига таянган ҳолда, охир-оқибат Украина ҳукумати Россия вакцинасидан воз кечиб, "Роттердам+" га ўхшаш схемада вакцинани Европада қайта сотиш схемаси орқали бойишлари ҳақида тахминларни эълон қилишган эди ("Роттердам+" схемасида Россиягя гази Украинага Европа гази кўринишида олиб кирилган).

EUvsDisinfo ушбу тахминларни кескин рад этиб, ўз ўқувчиларидан (Еврокомиссиядан ҳам шу жумладан) Россия ОАВлари фақатгина украиналик блогер Анатолий Шарий дан ва унинг Украина телеканалига берган интервьюсидан иқтибос келтирганини айтади.

Афтидан "Россия фейкларига қарши курашчилар" бундай "майда-чуйдани" эътиборга моли ҳисоблашмаган.

Агар бу ҳақда хабар берилганида - еврокомиссар Юрова мантиғига асосан, Украинага санкция қўллашга тўғри келарди.

Еврокомиссар докладида Россияга қарши қатъий айбловлар янграшига асос бўлган "россия дезинформацияси маълумотлар базаси" худди мана шу каби гап яширишлар, монтаж, ҳаволаларнинг берилмаслиги, биринчи манбага ҳаволаларнинг йўқлиги, очиқ манипуляциялардан иборат.

Бундан ташқари, East Stratcom Task Force хабарларининг аксарияти Россиянинг коронавирус вакцинасига қарши асоссиз (сохта, деб ўқинг) айбловларни ўз ичига олади.

Европа Комиссари Юрова "Россия дезинформацияси"га қарши курашда қатъий чораларни кўриш билан қўрқитар экан, Ғарб журналистларини: "Биз "ҳақиқат вазирлиги"га айланишни режалаштирмаяпмиз, дея "тинчлантирди". Бир пайтнинг ўзида: "Янги технологиялар дезинформация эмас, балки эмансипация воситаси бўлиши керак. Мен сайловларнинг нопок усуллар рақобатига айланишини истамайман. Биз Cambridge Analytica ва Брексит бўйича референдумни етарлича томоша қилдик", деб қўшиб қўйди.

Шу гапни бекор айтди. Чунки бу билан европалик амалдорнинг ўзи очиқчасига сохтакорликка йўл қўйди, сабаби Россиянинг Брекситга аралашишига оид барча айбловлар асоссиз бўлиб чиққан. Масалан, яқинда Буюк Британия суди The Observer журналисти Карол Кадвалардни Европа Иттифоқидан чиқиш учун кампания ҳомийси бўлган Аррон Банксдан узр сўрашга мажбур қилди, журналист бир неча йил давомида Арронни "Кремлга ишлаганликда" асоссиз айблаб келган эди. Аммо, кўриб турганингиздек, Европа комиссарлари Британиянинг референдумига кимдир аралашган, деган ёлғон нақлни тарқатишда давом этишмоқда.

Ва шу ерда Юрова томонидан айтилган сўзлар маъноси ойдинлашмоқда: Еврокомиссия чиндан ҳам "ҳақиқат вазирлигини" яратишни режалаштирмаяпти. Европа Иттифоқининг расмий бўлинмасидан Россияга қарши бўлаётган ахборот кампаниясининг жирканч усулларига қараганда, Брюссел аллақачон ўз "ёлғонлар вазирлиги" ни яратган, дея тахмин қилиш мумкин. Ҳатто Оруэллнинг ҳам бу ақли етмаслиги аниқ эди.

546

"Русларнинг нозик жойига урамиз": НАТО нимани режалаштирган

1437
(Янгиланган 21:30 22.01.2021)
Ҳарбий контингентни ошириш, армия инфратузилмаси қурилиши ва халқаро миқёсда янада жипслашиш - 2021 йилда НAТО Россия ғарбий чегараларига босимни кучайтиради.

ТОШКЕНТ, 22 янв — Sputnik, Андрей Коц. Ҳарбий контингентни кўпайтириш, армия инфратузилмасининг қурилиши ва халқаро миқёсда янада жипслашиш - 2021 йилда НAТО Россиянинг ғарбий чегараларига босимни кучайтиради. Май-июнь ойларида альянс совуқ уруш давридан буён энг йирик Defender Europe 2021 манёврларини ўтказади. Бунга жавобан Россия ва Беларусь кўламдорлиги жиҳатдан қолишмайдиган "Ғарб-2021" ҳамкорликдаги машғулотларни сентябр ойида ўтказишни режалаштирган. Буларнинг барчаси нима билан тугаши мумкинлиги ҳақида — РИА Новости материалида ўқинг.

Жанг майдони — Европа

Defender Europe 2021да, аввалгидек, Шарқий Европа ва Болтиқбўйида мудофаа ва ҳужум ҳаракатлари машқ қилинади. Машғулотлар афсонасига кўра, НАТО қўшинларига Калининград вилоятига штурм уюштириш, Россия ғарбий вилоятларини блоклашга, шунингдек, "русларнинг ёппасига ҳужумини" қайтаришга тўғри келади. Ўтган йилгилардан фарқли равишда, 2021-йилда алоҳида эътибор Шарқий эмас, балки Жанубий Европага қаратилади. Манёврлар Черногория, Косово ва Албанияда режалаштирилган. Болгария ва Руминияда Ҳаводан ҳужумга қарши машғулотлар ўтказилади ва "ер - ер" синфидаги ракеталардан ўт очиш амалга оширилади. Венгрия эса бошланаётган "урушнинг" орқа томони сифатида хизмат қилади.

Aмерикаликлар Европага кучларнинг асосий қисмини кўчиради, жумладан 1-отлиқлар ва 82-ҳаво-десант дивизиялари бўлинмаларини. Aтлантика океанидан юзлаб турли мақсадлар учун мўлжалланган ҳарбий техникалар олиб ўтилади. Бундан ташқари, Флорида штатидан 53-пиёда бригадаси етказиб берилади. Машғулотлардан сўнг америкаликлар баъзи қуролларни яна Европада "унутиб қўйишлари" ҳам истисно эмас, бу биринчи бор содир бўлмаяпти, ахир. Мутахассислар фикрига кўра, шу тариқа Пентагон йилдан-йилга минтақадаги ҳужум имкониятларини ошириб бормоқда.

Defender Europe 2021га жавобан Россия ва Беларусь сентябр ойида "Ғарб-2021" манёврларини ўтказади. Душанба куни Беларусь Мудофаа вазири Виктор Хренин маълум қилганидек, "қўшма машқлар юқори даражадаги шаҳарлашган шароитда бирлаштирилган ҳужум бўлинмалари томонидан қўшма ҳаракатларнинг янги усулларини синовдан ўтказиш"га, шунингдек, "янги ва модернизация қилинган қурол ва техника намуналари самарадорлигини баҳолаш"га имкон беради.

Минскда, стратегик манёвралар "кучли иттифоқчилик муносабатлари ва Беларусь ва Россиянинг мудофаа идораларининг Иттифоқ давлат ҳарбий хавфсизлигини таъминлаш бўйича қарашлари бирлигини" акс эттиришини қайд этишди.

Кучни кўз-кўз қилиш

Иккала томон ҳам маневралар бирон бир давлатга ёки ҳарбий блокга қарши йўналтирилмагани тўғрисидаги одатдаги дипломатик иборалардан фойдаланмадилар. НAТО кучлари томонидан Калининградга ҳужум саҳнасини машқ қилиш ва рус ҳарбий хизматчиларининг шаҳарда кечадиган жангларга тайёрланишлари, ким кимга қарши жанг қилишини аниқ намоён этиб турибди. Aлбатта, кенг кўламли қуролли тўқнашув эҳтимоли жуда кичик, аммо реал.

Мутахассислар фикрига кўра, НАТОнинг 2021 йилдаги ҳаракатлари АҚШдаги ҳукумат алмашувига бевосита таъсир кўрсатади. Дональд Трамп президентлигининг тўрт йилида Шимолий атлантика блоки бирлиги сезиларли кучсизланди. Оқ уй эгаси биринчи галда америка манфаатларини кўзлашини яширмас, ва ҳатто альянсдан чиқиш имконияти борлигини ҳам истисно этмасди. Бундай оҳанг Европада кучли ташвишни келтириб чиқарди, яна бир бор ЕИ армияси ҳақидаги масала кўтарилди. Янги президент, кўриниб турибдики, ҳаммасини тўғрилашга ҳаракат қилади.

"Россия ва НАТО ўртасидаги муносабатлар бу йил ёмонлашиб боради, — деб ҳисоблайди Геосиёсий масалалар Академиясининг биринчи вице-президенти Константин Сивков. — Байден альянсни қайта тикламоқчи ва сафарбар шай ҳолатга келтирмоқчи. Бунинг учун эса ташқи душман керак. Хитой жуда узоқ бўлгани учун, Россия бу рольга ҳаммадан яхши мос келади. Вашингтонга ташқи душман образи америка жамиятини жипслаштириш учун ҳам керак".

Пул ишлаш

Бироқ, мутахассисларнинг фикрича, аслида НAТОнинг Россияга қарши аниқ тажовузкор режалари йўқ. Aмерикаликлар учун альянснинг кейинги кенгайтирилиши - бу пул ишлашнинг ва Европани ўзига янада кучлироқ боғлашнинг усулидир. Вашингтон Трампгача бўлган даврга қайтади ва Кўхна дунё ишларига аралашувни кучайтиради.

"Мени наздимда, 2021-йилда НАТО ҳарбий ташкилотдан аллақандай глобал корпорацияга айланаётганини намойиш этади, — дея тушунтиради америкачи-сиёсатшунос Сергей Судаков. — Альянснинг муҳим масаласи аввалгидек ҳамон долзарб — бу молиялаштириш. Мусиқани пулини тўлаган буюради. Бюджетнинг учдан икки қисмини АҚШ таъминлайди, ва бу ҳеч кимга сир эмас. Биз ҳаражатлар уч миллион доллардан ошиб тушганини яхши биламиз. Ва энг аввало - Вашингтон туфайли. Европа давлатлари АҚШдан поставкаларга умид қилишади - ҳатто сухой паёкларгача. Буни американинг улкан мудофаа бюджети қўллаб-қувватлайди — НАТО манфаатларида ҳаракат қиладиган корпорациялар жуда улкае миқдорда даромад кўришади".

Эксперт Шимолий Aтлантика альянсининг бугунги фаолиятини бир чўнтакдан бошқасига пул ўтказишга қиёслади. Вашингтон НAТОга пул ажратади, иттифоқчилар бу маблағларга Aмерика техникаси ва қуролларини сотиб олиш учун фойдаланади ва шу билан доира ёпилади.

Байден давридаги AҚШ Европа учун ҳарбий маҳсулотлар учун асосий бозорлардан бири бўлиб қолади. Демак, океан ортидан Россияга қарши риторика кучайишини кутишимиз керак. Aммо аксарият мутахассислар шунга аминки: Вашингтон ва Брюссел дунёда қудрати бўйича иккинчи ўринда турадиган армия кучини синаб кўришга журъат этолмаса керак.

1437
Медработник демонстрирует вакцину ЭпиВакКорона в процедурном кабинете

"ЭпиВакКорона"дан нимани кутса бўлади. COVID-19га қарши пептидли вакцина ҳақида

307
(Янгиланган 19:06 22.01.2021)
Ҳозирда вакцина 3 мингдан зиёд кўнгиллиларда синовдан ўтказилмоқда. Хабар беришларича, унинг салбий таъсирлари жуда кам, шу боис, вакцина, катта ёшдаги инсонларга ҳам тўғри келади. У ҳақда нималарни билиш лозим, кимлар вакцина билан эмланмоқчи - РИА Новости материалида.

ТОШКЕНТ, 22 янв — Sputnik, Татьяна Пичугина. "ЭпиВакКорона"нинг иммунологик самарадорлиги юз фоиз, дея таъкидлашмоыда Новосибирскдаги "Вектор" марказида. Бу - COVID-19 қўзғатувчиси - SARS-CoV-2нинг оқсил-тиканли майда фрагментларидан иборат синтетик препаратдир. Ҳозирда вакцинани уч мингдан зиёд кўнгиллиларда синовдан ўтказишмоқда. Шу билан бирга у фуқаролик оборотига киритилган. Хабар беришларича, унинг салбий таъсирлари жуда кам, шу боис, вакцина, катта ёшдаги инсонларга ҳам тўғри келади. У ҳақда нималарни билиш лозим, кимлар бу вакцина билан эмланмоқчи - РИА Новости материалида ўқинг.

"ЭпиВакКорона"нинг таркиби нимадан иборат?

SARS-CoV-2 коронавирусининг учта қисқа ташувчи-оқсилга уланган оқсил-тиконли фрагментларидан. Ушбу фрагментларни пептидлар деб аташади, шу туфайли вакцина ҳам пептидли-вакцина номини олган. Оқсил-ташувчи коронавирус РНКасини ўраб олган нуклеокапсидли оқсилни ўз ичига олган. Иммун жавобни кучайтирувчи модда — адъювант сифатида — алюмин гидроксиди ўртага чиқади. Шунингдек, ёрдамчи бирикмалар ва сув ҳам бор. Барча таркибий элементлар синтетикдир.

Вакцина таркибига қандай пептидлар кирган?

РИА Новостига "Вектор" давлат илмий марказида хабар беришларича, вакцина пептидлари энг аввало В-ҳужацрали эпитопларни ўз ичига олган, Т-хелперли эпитоплар манбаси сифатида оқсил-ташувчи хизмат қилади. Бу нимани англатишини тушунтирамиз.

SARS-CoV-2 бу - нуклеокапсид - қобиққа ўралган РНК молекуласи кўринишига эга. Буларнинг барчаси ташқи томондан корона сингари йирик оқсил-тиконлар билан безатилган липид халтачасининг ичида жойлашган. Коронавирус ҳақида шу туфайли ҳам гапирилади.

Оқсил-тиконлар вирус бўлакчасига инсон ҳужайрасига ёпишиб олишга ва ичкарига киришга ёрдам беради. Кўпсонли тадқиқотларда, ушбу тиконлар организмда энг кўп иммун жавобни чақириши ўз исботини топган. Биологлар атамасида оқсил-тинкон - бу антигендир.

Ушбу оқсил молекуласи жуда йирик бўлиб, уларда алоҳида участкалар - эпитоплар мавжуд. Иммун тизим ҳужайралари уларни танийди ва инфекцияга қарши кураш механизмини фаоллаштиради.

"В-эпитоплар ва Т-эпитоплар мавжуд. Биринчилари антиген детерминантлар деб аталади. Бу антитаначалар билан боғланувчи антиген молекулалар участкаларидир. Аммо бу участкалар даставвал В-лимфоцитлар рецепторлари билан боғланади ва уларни антитаначаларни ишлаб чиқаришга қодир бўлган плазма ҳужайраларга айлантириш жараёнини ишга туширади", - деб ҳикоя қилади профессор Екатерина Колесанова, В.Н.Орехович номидаги биотиббий кимё ИТИ пептидли инженерия лабораторияси раҳбари.

Аммо ҳаммаси ҳам бу қадар оддий эмас. Антиген пуфак-эндосома таркибида В-лимфоцит ичига кириб, у ерда қисқа фрагментларга ажралади. Эндосомалар билан иккинчи синф гистомослик бош комплексини ташкил қилувчи оқсиллар боғланади. "Бу оқсиллар антигеннинг айрим фрагментларини ушлайди, улар хўжайин-организми оқсиллари фрагментларига ўхшамайдиган, одатда узунлиги 14-20 аминокислота қолдиқлари кўринишида бўлади. Ўзимизники-бегонага ажратиш жараёни шу ҳолатда рўй беради", - деб давом этади эксперт.

Сўнгра гистомослик бош комплекси оқсиллари антиген фрагментлари билан биргаликда В-лимфоцитлар сатҳида пайдо бўлади. Ва бу ерда уларни махсус иммун ёрдамчи-ҳужайралар Т-хелперлар таниб олади. Улар В-лимфоцитлар билан боғланади ва уларни фаоллаштиради. "Вакцина антитаначалар ишлаб чиқилишини чақириши учун, унда антиген қўзғатувчининг В- сингари, Т-хелпер эпитоплари бўлиши керак", - дея қайд этади профессор Колесанова.

Вакцина қандай ишлайди?

Эмлаш натижасила оқсил-ташувчи барча учта пептидни инсон В-лимфоцитига етказиб беради. Улар В-лифоцитни фаоллаштиради ва ҳимоя антитаначалари - иммуноглобулинлар ишлаб чиқила бошлайди. Ҳар бир В-эпитоп ноёб иммуноглобулин синтези учун жавоб беради. Биринчи галда M (IgM) синфидаги антитаначалар ҳосил бўлади, кейинроқ - IgG синфидаги, аммо охиргилари қонда энг узоқ қолиш ва иммунитет борлигини далиллаш хусусиятига эга.

"Вектор"да эмлаш туфайли пайдо бўладиган антитаначалар коронавирус оқсил-тиконига ўхшашлигини тасдиқлашмоқда. Иммунлашган кўнгиллилардан олинган қон зардоблари вирусни йўқ қилувчи фаолликни намоён этмоқда. Бу эса, антитаначалар коронавирусни нафақат таниш, балки уни йўқ қилишга қодирлигини англатади.

"ЭпиВакКорона" таркибидаги коронавирусми ёки қандайдир бошқа вирус?

У ерда ҳеч қандай вирус ёки уларнинг қисмлари йўқ. У аденовирусли "Спутника V" вакцинасидан шуниси билан фарқ қилади. "ЭпиВакКорона"да РНК, ДНК, ҳеч қандай тирик компонентлар, консервантлар ва антибиотиклар ҳам йўқ. Таркиби Роспотребнадзор сайтида, шунингдек, интернетда жойлаштирилган вакцина кўрсатмасида батафсил ёзилган.

"ЭпиВакКорона"да коронавирус оқсилларига ўхшаш оқсиллар фрагментлари - пептидлар мавжуд. Уларни сунъий равишда синтезлашган ва ташувчи-оқсилга улашган. "Вектор" томонидан рўйхатга олинган RU2738081 патентга мувофиқ, уни синтезлашга ичак таёқчаси ёрдам беради.

Эмлаш қандай амалга оширилади?

Вакцина суспензия кўринишида чиқарилади ва шприц ёрдамида елка мушакларига киритилади. Пептидли препаратлар тезкор ва кучли иммунитет жавобини ҳосил қилмайди, шу боис, "ЭпиВакКорона"ни икки марта 21 кунлик орқалиқ билан тенг дозаларда киритишади.

Салбий таъсирлари қандай?

I-II фаза синовларида қатнашган кўнгиллилар укол жойида тез ўтиб кетувчи камроқ оғриқ бўлгани ҳақида айтишган. Бошқа салбий таъсирлар кузатилмаган.

Рўйхатдан олингандан кейинги синовлар (III фаза) иштирокчилари томонидан ташкил этилган #ЭпиВакКорона норасмий Telegram-каналида оз миқдордаги салбий ҳолатлар ҳақида айтилади: булар ноқулайлик, укол қўйилган жойнинг бир сутка давомида қизариб туриши, елкадаги кучли оғриқ. Юқори ҳарорат, кучли тана оғриғи ҳеч кимда кузатилмаган, ёки бу оғриқлар ва эмлаш ўртасидаги боғлиқлик тасдиқланмаган.

"ЭпиВакКорона" самарадорлиги қандай?

"Иммунологик ва профилактик самарадорлик бор. Биринчиси - бу ўзига хос антитаначаларнинг ишлаб чиқилиши. I-II фаза клиник синовлари якунига кўра, ўзига хос антитаначалар барча кўнгиллиларда ҳосил бўлган. Профилактик самарадорлик — бу эмланганларнинг касалликдан ҳимоясидир. Вакцина рўйхатдан олингандан кейинги клиник синовлар устидан тадқиқотлар давом этмоқда, маълумотлар февралда чоп этилади", — дея изоҳ беради Роспотребнадзор матбуот-хизмати.

I-II фаза клиник тадқиқотлари ҳали якунланмаган, дея аниқлик киритишди "Вектор" ДММда. Фақатгина оралиқ натижалари бор.

Ҳозирда плацебо гуруҳи билан иккиламчи кўр-кўрона рандомизирлашган тадқиқот ўтказилмоқда. Одамларни тасодифий тарзда гуруҳларга бўлишмоқда. Ким вакцина оляпти, ким — физэритма - на кўнгиллилар, на шифокорлар билади. Уч минг нафар иштирокчидан 2897таси вакцина қилинди, чорак қисми плацебо олган. Синовлар энг сўнгги кўнгилли эмлангандан сўнг 180 кундан кейин якунланади.

Бир вақтнинг ўзида ёши 60дан катта 150 кўнгиллиларда синовлар ўтказилмоқда. Бу гуруҳ бўйича дастлабки маълумотлар феврал ойида эълон қилинади.

Коронавирусга қарши пептидли вакцинани яна ким ишлаб чиқади?

Пептидли вакциналар бутун дунёда тажриба босқичида турибди. Уларни ишлаб чиқиш ва текшириш жуда машаққатли, шу боис, улар мРНК, векторли ва инактивирланган/ўлдирилган вакциналардан ортда қолмоқда. Россия бу масалага ўз кучи билан ечим топиш учун етарлича ресурс ва малакали кадрларга эга.

БССТ рўйхатида 19 январь ҳолатига, "ЭпиВакКорона"дан ташқари, — яна иккита пептидли номзод-вакциналар бор.

Уларни одамларда синашмоқда.

307
Мавзу:
COVID-19 умумжаҳон пандемияси

Россия ТИВ АҚШнинг ноқонуний митинглар ҳақидаги баёнотига кескин жавоб берди

237
РФ ТИВ Вашингтонда 6 январ куни манифестациялар ва Капитолий штурми рўй берганида Москвадаги АҚШ элчихонаси ҳеч қандай баёнот эълон қилмаганига эътибор қаратар экан, элчихона ўшанда "ўз фуқароларини тинч норозиликларга" мотивация қилмаганини қайд этиб ўтган.

ТОШКЕНТ, 23 янв - Sputnik. Россия Ташқи ишлар вазирлиги АҚШнинг Россиядаги ноқонуний акциялар ҳақидаги баёнотига кескин жавоб қайтарди.

Россия ТИВ АҚШ элчихонасининг РФдаги келишилмаган акциялар бўйича баёнотига изоҳ берар экан, америкалик ҳамкасбларни бошқа давлатларнинг ички ишларига аралашмай, шахсий муаммолари билан шуғулланишга чақирди.

Сал аввал америка дипмиссияси Россиядаги ноқонуний акциялар ҳақидаги хабарлар фонида, "Россиянинг 38 шаҳридаги норозилик акциялари ҳақидаги хабарларни кузатиб бораётгани" ҳақида баёнот қилган эди. АҚШ элчихонаси шунингдек, "одамларнинг тинч норозиликлар, фикрни эркин билдириш ҳуқуқларини қўллаб-қувватлашини", Россия ҳукумати кўрган чоралар эса "ушбу ҳуқуқларни бостиришга қаратилганини" қўшимча қилган.

Сал аввал Вашингтонда оммавий тартибсизликлар рўй берган, у ерда полиция АҚШ президентлигига сайловлар натижаларидан норози бўлганларни ҳибсга олган эди.

Аммо бу воқеаларга АҚШ элчихонаси томонидан ҳеч қандай изоҳ бўлмаган.

"Ўз муаммоларингиз билан андармон бўлинг ва бошқа давлатларнинг ички ишларига аралашишни бас қилинг", - дейилади Россия ташқи сиёсий маҳкамасининг Facebookдаги хабарида.

РФ ТИВ 6 январ куни Вашингтонда манифестациялар ва Капитолий штурми рўй берганида Москвадаги АҚШ элчихонаси ҳеч қандай баёнот эълон қилмаганини, "ўз фуқароларини тинч норозиликларга" мотивация қилмаганини, тартибсизликлар вақтида юз берган қотилликлар ва юздан ортиқ инсонларнинг ҳибсга олинганини қораламаганини қайд этиб ўтган. Аксинча, Россия ТИВ хабарига кўра, сал ўтиб, АҚШнинг Россиядаги элчиси юз берган воқеаларни "жиноий босқинчилик", деб атаган.

"Полиция намойишчиларга ўқ узишни бошлаб, ҳукуматингиз туфайли тинч норозиликлар нотинч норозиликларга айланиб кетганини бутун сайёра кўриб турди. Сўнгра эса, АҚШ ҳукумати американинг тинч норозичилари ҳаракатларини "демократияга тажовуз", дея атади. Иккиюзламачилик - америка дипломатиясининг инструменти, у айниқса ковид-эпидемия вақтида ўта хавфли тус олди", - дейилади РФ ТИВ баёнотида.

Россия ИИВ ва Бош прокуратураси Москва ва бошқа шаҳарларда 23 январ куни режалаштирилган санкцияланмаган акйияларнинг ташкилотчилари билан бир қаторда оддий иштирокчиларини ҳам жавобгарлик ҳақида бир неча маротаба огоҳлантирган эди. Ноқонуний акциялар провокация, жамоат тартибига таҳдид сифатида баҳоланади ва "шу пайтнинг ўзида бостирилади".

Параллел равишда Бош прокуратура интернетда тарқатилаётган шу хилдаги тадбирларга келиш ҳақидаги чақириқларни блоклашни талаб қилди, бундай даъватлар қонунда таъқиқланган. Президент матбуот-котиби Дмитрий Песковнинг сўзларига кўра, бундай акцияларга "маълум фитначилар" даъват қилмоқда, ва уларнинг ҳаракатлари мақсади Кремльга "яхши аён".

Мактаб ўқувчиларига алоҳида эътибор қаратилмоқда – ота-оналардан болаларни бу сингари акциялардан четлатиш сўралмоқда. Талабаларга ҳам худди шундай мурожаатлар билан мурожаат қилинган, бу сингари тадбирларда талабаларнинг иштирокига "таълим муассасаси раҳбарияти томонидан турлича баҳо берилиши мумкин".

РИА Новости билан суҳбатда Москвадаги болалар ҳуқуқлари бўйича вакил Ольга Ярославская ҳам "болаларнинг сиёсий ўйинларга жалб этилиши"га кескин қарши чиққан. Аёл сўзларига кўра, болалар сал улғайгач, у ёки бу ҳаракатлар замирида нима ётганини тушуниб оладилар.

Россия шаҳарлари ҳукуматлари сал олдин оммавий тадбирларга рухсат берилмасликни коронавирус туфайли юзага келган мураккаб эпидемиологик вазият билан тушунтирган эдилар.

237