Истребитель F-35 Lightning II

АҚШ нега F-35 қирувчиси серияли ишлаб чиқарилишини яна кечиктирди

547
(Янгиланган 14:16 13.01.2021)
АҚШ Мудофаа вазирлиги F-35 Lightning II серияли ишлаб чиқарилиши бошланишини яна бир бор бекор қилди. Қирувчи ҳали тўрт йил олдин енгиб ўтилиши керак бўлган жанговар синовларга тайёр эмас.

Қўшма Штатлар кўриниб турибдики, ўзининг технологик имкониятларига жуда юқори баҳо бериб юборди ва 2021 йил январида "қиймати 1,6 триллион доллардан ошган жаҳон тарихидаги энг кўламдор қурол-яроғ дастури" бўлган "бешинчи авлод" F-35" қирувчилари ишлаб чиқарилиши катта миқдордаги генетик хатоликлар билан атиги 615 та кичик серияли модификацияда тўхтаб қолди.

АҚШ Мудофаа вазирининг харидлар ва таъминот бўйича ўринбосари Эллен Лорд F-35 Lightning II нинг 2021 йил март ойига режалаштирилган серияли ишлаб чиқарилишини бекор қилди. Асосий сабаб - техник муаммолар. Қирувчи бир қатор жиддий камчиликларга эга ва замонавий ҳаводан ҳужумга қарши мудофаа тизимларига қарши курашда ўз самарадорлигини исботламаган.

F-35нинг турли модификациялари 2011 йилдан буён ишлаб чиқарилади, қирувчи 2014 йилда расман қурол-яроғлар сафига қабул қилинган. Бугунги кунда режадаги 3200 "кўринмас"лардан фақат 600дан зиёдроғи ишлаб чиқарилган, аммо Пентагоннинг F-35ни серияли ишлаб чиқариш тўғрисидаги расмий қарори - бу жиддий муаммоларни ҳал қилиш учун мўлжалланган қирувчининг жанговар тайёргарлигини кафолатлаш, хорижий буюртмачилар ва америкалик солиқ тўловчилар учун "сифат белгиси", шунингдек ишлаб чиқариш самарадорлигини тасдиқлаш ва сотишдан кейинги техник хизматдан иборат эди.

АҚШ Мудофаа вазирлиги қарори йўқ экан - юқори жанговарлик ҳам, ҳақиқий сифат ҳам ва чет элдан талаб ҳам йўқ, демак.

F-35 истиқболлари унчалик шаффоф эмас, Пентагонни ижобий қарори бир неча йилдан буён ортга сурилиб келинмоқда. Сайланган президент Жо Байден администрацияси томонидан тайинланадиган янги жамоа мустақил техник экспертиза учун барча керакли маълумотларни олиб, 2046 йилгача F-35 ни серияли ишлаб чиқариш бўйича қарор қабул қилгунича бир неча ойлаб вақт ўтиб кетади.

"Кўринмас"ларни эксплуатациядан чиқариш 2070 йилдан бошланиши белгиланган. Режалар фантастик, албатта. Амалиётдаги эксплуатация эса кундан-кун мутахассислар кўнглини қолдирмоқда. F-35 Lightning II кўплаб параметрлари бўйича бешинчи авлодга тортмаяпти: товуш тезлигига қадар крейсер тезлик, радарларда кўриниши, аварияга учраши эҳтимоли юқори эканлиги билан. Ядровий қуролни ташувчи самолётни сертификатлаш ишлари 2023 йилнинг январига режалаштирилган, аммо F-35нинг барча муваффақиятсизликларидан кейин бу муддатни ҳам кейинга қолдиришлари мумкин.

Американча орзу

F-35 Lightning II эксплуатациявий сарфлари тўртинчи авлод қирувчиларига нисбатан анча юқори, бу эса давлат амалдорларини кўп миқдорда "кўринмас"лар харид қилиш мақсадга мувофиқлиги борасида гумонга боришга мажбур этмоқда. Аммо F-35 дастурига инвестициялар шунчалик аҳамиятлики, ундан воз кечишнинг имкони йўқ. АҚШдан ташқари бу дастурга Бельгия, Буюк Британия, Польша, Италия ва бошқа давлатлар пул тикишган, аммо барчаси - пул, вақт, сайи-ҳаракатлар бекорга сарфлангани аён бўлмоқда. Американинг Military Watch журнали 3 январ куни: ғарб дунёсидаги ягона бешинчи авлод қирувчиси бўлган F-35 "тўлиқ жанговар тайёргарликдан ўта йироқлиги ва 2025 йилга қадар юқори жадалликдаги жанговар ҳаракатлар учун яроқсиз бўлиши мумкин", дея эълон қилди.

F-35нинг ишлаб чиқариш дастури учун жавобгар бўлган расмий шахслар тўртинчи йилдирки қирувчиларнинг жанговар синовларга тайёргарлиги санасини аниқлаштира олишмаяпти. "Чақмоқ"нинг мураккаб қуролланиш тизимларини текшириш учун ҳам симуляцион марказ ҳозирча тайёр эмас. Эҳтиёт қисмларнинг етишмовчилиги туфайли 2020 йилда пудратчи ишлаб чиқариш жадаллигини пасайтирди. Сал олдин АҚШ Мудофаа вазирлиги янги F-35ларни технологик брак (корпусидаги коррозиядан тортиб дастурий таъминотгача) туфайли бир неча маротаба қабул қилишдан бош тортган, камчиликлар "бешинчи авлод" машиналарининг икки юзтасида аниқланган. Ўз ҳисоботида Пентагон F-35 хизмат муддати бор-йўғи 2100 парвоз соатларини ташкил этишини айтиб ўтган. Аввал бошдан қирувчи 8000 парвоз соатига мўлжаллаб ишлаб чиқарилган (яъни қирқ йилгача хизмат муддати).

Камчиликларнинг бундай "букети"га қарамай, ўнлаб турли модификациядаги F-35 қирувчилари парадоксал ҳолатда хорижий шерикларга сотилмоқда ва саккизта давлатда (жумладан, АҚШнинг ўзида ҳам) эксплуатация қилинмоқда. Буюк Британия, Греция, Дания, Исроил, БАА, Қатар, Япония бугунги кунда ҳарбий-ҳаво кучларига ўзларининг "кўринмасларини" кутишмоқда. Мисол учун, фақатгина Исроил ҲҲК 50та F-35 қирувчисига буюртма берган ва яна йигирмата "кўринмас"ларни олишни истайди.

"Чақмоқ"ларни бошқаришга 1200дан ортиқ учувчилар, 10 мингдан ортиқ техник эса – F-35га хизмат кўрсатишга ўқитилган. Ушбу фонда Lockheed Martin фирмаси F-35A модификацияси учун нархни дастлабки $ 250 млн.дан $ дан 80 млн.гача туширишга муваффақ бўлди. Америка маркетинги АҚШдаги технологиялар даражасини сезиларли ортда қолдирмоқда. Қанотли орзу ёки "Чақмоқ"қа, токи у харидоргир экан, яхши учиш шарт эмас.

Зарарли мослашувчанлик

F-35 Lightning II билан содир бўлган серия катастрофалар келгуси йилларда машина тақдири осон кечмаслигини прогноз қилиш мумкин.

Ва агар энг янги америка вирувчиси тинч эксплуатацияда технологик жиҳатдан нимжон экан, у ҳолда жанговар муҳитдаги учрашув у учун қайғули тугаши олдиндан маълум, масалан, Россиянинг бешинчи авлодга мансуб Су-57 қирувчиси, С-400 зенит ракета-мажмуаси ёки радиоэлектрон кураш воситалари билан. "Кўринмас" ўта шафқатсиз реалликка мослашишига тўғри келмоқда.

Америкалик "бешинчи авлод" қирувчисининг асосий камчиликлари сонини бештагача қисқартиришга муваффақ бўлинди, гарчи бу нархи 80 миллион доллар (ҲҲК учун модификация) дан то 130 миллион долларгача (ҳарбий денгиз кучлари учун модификация) бўлган машина учун жуда кўп бўлсада. Товуш тезлигидан ҳам тез учиш хусусияти планер, стелс-қоплама ва самолёт дум қисмидаги антенналарга уларни йўқ қилиш билан таҳдид солади. Бироқ, Пентагон Lockheed Martin душмани эмас ва F-35 эксплуатация хусусиятларини одоб сақлаган ҳолатда коррекция қилиб берди, у ҳозирда товуш тезлигига қадар ва қисқа тезлашишга қодир бўлган қирувчи ҳисобланади. Махсус инструкция Ҳарбий денгиз кучлари (F-35B) ва Денгиз пехотаси (F-35C) модификациялари учун 1,2 Махга тезликни олиш учун рухсат берилган сониялар сонини белгилайди. Маълум бўлишича, дизайндаги камчиликларни шу тарзда ҳам бартараф этса бўлар экан.

Эслатиб ўтамиз, сал илгарироқ американинг бешинчи авлод қирувчиси F-22 Raptorнинг яратилиши муваффақиятсиз, дея тан олинган эди. Ишончсиз радиоютувчи қоплама, метрли диапазонга эга радарларда F-22нинг кўриниши, 750 км радиусгача ҳаракат, серияли машинанинг космик нархи ($350 млн) – 2009 йилда дастур режа қилинган қирувчиларнинг 25%ни бажарганидан сўнг тўхтатилишига сабаб бўлган эди. Жами 187та қирувчилар чиқарилган, холос. F-22 дастурининг бу яшовчанлик қобилиятини қайсидир маънода ўта қиммат турувчи техник хизмат кўрсатилиш ҳам нуқта қўйишига сабаб бўлган эди. АҚШ ҳукумати Ҳисоб палатаси маълумотларига кўра (GAO) 2020 йилнинг 29 ноябрида тақдим этилган АҚШ ҲҲК бош қирувчиси бешинчи авлодга мансуб бўлган F-22 Raptor – техник хизмат кўрсатишга бўлган фавқулодда юқори талаблар ва эксплуатациявий харажатлар туфайли - ўзгаришсиз жанговар тайёргарлик жиҳатдан энг ёмон самолёт бўлиб қолган.

Агар тинч вақтда ишчи ҳолатида ушбу машиналар паркининг ярми аҳволи шу бўлса, урушда нима бўлади?

Энг сўнгги F-35 Lightning II қирувчиси билан ҳам худди шу йўналишда воқеалар ривожи кузатилмоқда. АҚШ ҳукумати Ҳисоб палатаси илгарироқ F-35нинг техник хизмат кўрсатилиши жуда муаммоли экани, Пентагоннинг F-35ни таъмирлаш бўйича имкониятлари эса графикдан олти йилга ортда қолаётганини маълум қилганди. Мудофаа вазири ўринбосари Эллен Лорд фикрича, ҳарбийлар F-35 таъминоти учун сарф-ҳаражатларни кўтара олмайди: "Қуролли кучларнинг энг янги ва энг замонавий қирувчи самолётини сақлаш кейинги йилларда энг жиддий муаммо бўлади ... ва, эҳтимол, жанговар тайёргарликка путур етказишда давом этади".

547
Теглар:
Россия Мудофаа вазири, Россия, ҳарбий техника, Ҳарбий бюджет, ҳарбий база, ҳарбийлар, ҳарбий, АҚШ, F-35
Американский авианосец CVN-78 Gerald R. Ford

Дунё океанида устуворлик қилиш: АҚШ денгиз флотининг 10 йиллик режаси

320
(Янгиланган 16:31 18.01.2021)
Америкаликларнинг тўқ ҳаётини таъминлаш мақсадида АҚШ флоти дунё океанида устуворлик қилиши керак. Бу йўлда улар Россия ва Хитойга қарши кучли  рақобатга тайёр бўлиши керак.

ТОШКЕНТ, 18 янв — Sputnik, Николай Протопопов. “Тўхтатиб туриш ва ғалаба қозониш” – АҚШ Ҳарбий-денгиз флоти (ҲДФ) штаби бошлиғи адмирал Майкл Гилдей яқин 10 йилликка мўлжаланган “Навигация режасини” имзолади. Ушбу ҳужжатнинг асосий мазмуни – америкаликларнинг тинч ва тўқ ҳаётини таъминлаш мақсадида дунё океанида устуворлик қилиш.   

Рақиблар

Ҳужжат муаллифлари айтишига кўра, Америка фуқароларининг фаравонлигини таъминлаш учун, Америка флоти узоқ муддатли, нафақат 10 йил балким бутун 21 аср давомида, кучли  рақобатга тайёр бўлиши керак.

Бу борада АҚШнинг асосий рақиблари ва глобал тинчликни “бузувчилар” – Россия ва Хитой. Америкалик адмираллар хулосалига кўра, ушбу давлатлар денгизда эркинликни чекламоқда.   

Москва ва Пекин ноқонуний равишда ўз ҳудудидан ташқарида бўлган “қимматбаҳо денгиз ресурсларидан” фойдаланишни  чеклашга уринмоқда, куч билан “қўшниларини қўрқитиш” билан шуғулланмоқда ва муҳим денгиз йўлларини “ракета нишони остида ушлаб турмоқда”. 

Шунингдек, Россияда замонавий гипертовуш тезлигида ҳаракатланувчи ракеталар, янги сув ости кемалари, тактик ядровий қуроллар ишлаб чиқарилаётгани Америка томонидан кескин қаршилик билан кутиб олинмоқда. Пентагон хабарига кўра, Россия денгиз флоти бутун дунё бўйича фаоллигини оширмоқда, шу сабабли “Россияни ишончли назорат остига олиш керак”, дейилган АҚШ доктринасида.

Илдам ривожланиб бораётган Хитой денгиз флоти ҳам, америкалик таҳлилчилар хулосасига кўра, Вашингтон учун нафақат янги чақириқ балким узоқ муддатли ва ўткир хавфга айланмоқда.

“Навигация режаси”да айтилишига кўра, АҚШ – денгиз давлати ва унинг ривожланиши ва хавфсизлиги унинг денгизда устуворликни сақлаб қолиш қобилиятига боғлиқ. Бунинг учун АҚШ ўзининг ҳарбий-денгиз кучини сақлаб қолиши ва уни “Дунё океанининг ҳар бир қаричига”  тарқатиши керак. Америкаликлар дунёнинг халқаро ҳуқуқ томонидан рухсат берилган ҳар бир бурчагига учиш ва сузиш имкониятини сақлаб қолиши керак.

Шунингдек, АҚШ айрим давлатларнинг “ҳаддан ортиқ денгиз амбицияларини” чеклаб туриши ва уларнинг жанговар имкониятларини чеклаш учун дунёнинг истадган нуқтасида  ўз ҳарбий-денгиз кучларини жойлаштириш ҳуқуқига эга бўлиши керак.

Флотни кучайтириш

Баллистик ракеталар билан жиҳозланган атом сув ости кемалари АҚШни ядровий ҳужумдан сақлаб қолади, махсус кучлар эса ҳар қандай рақибга кутилмаганда  зарба бериши мумкин.  Америка адмираллари айтишига кўра, АҚШ ҳарбий-денгиз кучлари қуруқлик кучларини қўллаб-қувватлаш мақсадида ҳар қандай қирғоққа десант туширишга тайёр.

АҚШ ҳарбий денгиз кучлари “агрессияни чеклаб туриш учун” энг замонавий ахборот, кибернетик технологиялари ва денгиздан, сув остидан ва ҳаводан  туриб ҳужум қилувчи қуролларга эга.

Яқин йилларда денгиздаги қарама-қаршиликларда устуворликни АҚШ сунъий онг билан боғламоқда. АҚШ адмираллари хулосалига кўра, ушбу тизимлар жангда ўз устуворлигини исботлаган. Шу сабабли денгиз флоти уларни оммавий қўллаган ҳолда янгиланади.

Инсон иштирокисиз бошқариладиган денгиз платформалари ҳам “жуда муҳим”. Улар разведкада, кузатувда ва ҳужумда денгиз флоти имкониятларини кучайтиради. Ўн йиллик охирида ҲДФ шахсий таркиби роботлаштирилган аппаратлар билан яқин ҳамкорликда ишлашни ўрганиши керак.

АҚШ ҲДФ хулосасига кўра, белгиланган барча мақсадларни амалга ошириш учун флотни кенгайтириш ва кучайтириш керак. Янада кўпроқ атом сув ости кемалари, юқори ҳужум имкониятига эга бўлган ҳарбий корабллар керак. Янги корабллар “Созвездие”га ўхшаган кичик ўлчамли бўлиши керак.

Пентагон авиаташувчиларни ҳам ўз ҳисобидан чиқармайди. Авиаташувчилар ҳали ҳам АҚШ кучини намойиш қилувчи асосий восита бўлиб қолмоқда. Шунингдек “Колумби” ва “Виржиния” классидаги атом сув ости кемалари ҳам муҳим аҳамиятга эга.

“Рақамли” ва лазер технологиялар

АҚШ ҲДФ раҳбарияти айтишига кўра, фақат замонавий техника билан масала ҳал бўлмайди. Шахсий таркибни ўқитиш ҳам – муҳим аҳамиятга эга. Адмираллар айтишига кўра “денгизчилар нафақат хавфларга тезкор жавоб бериши, балким ўша давлат фуқаролари менталитетини яхши билган ҳолда, рақиб ҳаракатларини олдиндан билиш қобилиятига эга бўлиши керак”.

Бутун Ер шари бўйлаб Шимолдан Тинч океанининг ғарбигача “бўлажак можаролар” сценарийлари машқ қилинади. Масалан бу йил, АҚШ ҲДФ авиаташувчи гуруҳлари иштирокида десант манёврлари ўтказишни режалаштирмоқда.

Ушбу машғулотларда бу йил биринчи марта, энг замонавий қуроллар билан жиҳозланган кичик тактик кибер-гуруҳлар иштирок этади. Адмирал Гилдей айтишига кўра, ушбу манёврлар кўлами “энг янги тарихда” мисли кўрилмаган даражада бўлади.

АҚШ ҲДФ стратегиясида ахборот ва рақамли технологиялар марказий ўрин эгаллаган. Улар иштирокисиз ҳарбий машғулотларни тасаввури қилиш қийин. “Рақамли технологиялар” денгиз жангини тез ва самарали олиб бориш имконини беради.

ҲДФ таҳлилчилари рақиб АҚШ ҳимоясини “жуда кўп ракеталар ёрдамида ёриб ўтишни” режалаштирмоқда, деб ҳисоблайди. Шу сабабли Пентагон кўплаб мобил ва стационар радарлар тизимидан фойдаланишни режалаштирган. Ундан ташқари АҚШ сув усти ва ости ҳарбий кемалари ва учувчисиз аппаратларининг ҳимоя хусусиятларини кучайтиришни режалаштирган. Яқин масофа жангларида эса анъанавий қуроллар билан бирга энергетик қуролдан фойдаланиш ҳам режалаштирилган.

320
Судно-трубоукладчик Solitaire и судно снабжения Fortitude

АҚШ яна "Шимолий оқим - 2" масаласига киришди

873
Европада эса бу борада эҳтирослар тобора авж олмоқда: немислар санкциялардан ҳимояланиш учун жамғарма тайёрлаётган бир вақтда британияликлар америкаликларга эргашиш ниятида, шведлар эса "газ уруши" авж олишидан ҳавотирга тушган.

ТОШКЕНТ, 15 янв — Sputnik, Наталья Дембинская. "Шимолий оқим - 2" қурилишида иштирок этган Даниянинг Ramboll компаниясини Вашингтон санкциялари қўрқитиб юборди, деб хабар бермоқда ОАВ. Чиндан ҳам, 1 январдан АҚШ ушбу лойиҳага алоқадорларга нисбатан чораларни кучайтирди. Аммо қурилиш давом этмоқда. Европада эса бу борада шов-шувлар тобора авж олмоқда: немислар санкциялардан муҳофазаланиш учун жамғармани тайёрлашаётган бир вақтда британияликлар америкаликларга эргашиш ниятида, шведлар эса "газ уруши" авж олишидан ҳавотирланмоқда.

Охир-оқибат газ қувури тақдири не кечади - РИА Новости материалида ўқинг.

Эски ишга киришди

"Шимолий оқим - 2"нинг хориждаги қуруқликдан ўтувчи қисми муваффақиятли қуриб битказилди. Айни вақтда Германия сувларида қувурлар ўтказилмоқда, кейин Данияга ўтилади. Лойиҳа якуни яқинлашмоқда. Аммо Вашингтон буни тан олишдан бош тортяпти. 1 январдан Қўшма Штатларда мудофаа бюджети тўғрисидаги янги қонун кучга кирган, ҳужжат Россия газқувурига қарши қўшимча санкцияларни ўз ичига олган.

Гап, хусусан, тестдан ўтказиш, инспекция қилиш ёки сертификатлашни амалга оширувчи ташкилотлар ҳақида бормоқда. Норвегиянинг DNV GL компанияси газ қувурини текшириш бўйича барча ҳаракатларни тўхтатаётганини ва қувурни сертификатлай олмаслигини маълум қилди.

Сал аввал АҚШ сенатидаги республикачилар кўпчилиги етакчиси Митч Макконнелл, мудофаа бюджети тўғрисидаги қонун давлат хавфсизлиги ва "Хитой ва Россия сингари рақиб-сверхдержаваларни тийиб туриш" учун ҳал қилувчи аҳамиятга эга эканлигини таъкидлаган эди.

Ушбу ҳужжат АҚШнинг "денгизда, ҳавода, кибермайдонда ва космосда устуворлигини" мустаҳкамлайди.

"Газпром" ҳозирда 150 километрлик қувурларни ётқизса бўлди: Данияда - 120 километр, Германияда - 30дан сал ортиқ. Газқувури 94%га тайёр бўлган.

Ва Вашингтоннинг Европанинг энг йирик бешта энергетик компаниялари томонидан молиялаштирилаётган лойиҳанинг якунишига ҳалал беришга бўлган уринишларига қарамай, 11 январ куни - орадан бир йил ўтиб Германия ҳудудий сувларида ишлар қайта тикланди. 15 январдан қувурлар Дания қирғоқларида ётқизила бошлайди.

"Фортуна" қувур ётқизгичига Россия денгиз қутқаруви хизматининг "Мурман" ва "Балтиқ тадқиқотчиси", шунингдек, бошқа таъминот кемалари ёрдам беради. Денгизда қувур ўтказилаётган чизиқнинг ҳар иккала томони бўйича 200 метр энлиликда вақтинчалик таъқиқ зонаси яратилади.

"Газпром экспорт" бош директори Елена Бурмистрованинг сал олдин аниқлик киритишича, денгиз участкаси қурилишининг якуний муддати қатор ҳолатларга, жумладан, об-ҳавога ҳам боғлиқ.

Ҳимоя механизми

АҚШ эса бу орада яна Вашингтон фикри бўйича Россияга "Шимолий оқим -2" қурилишида ёрдам бераётган Европа компанияларига таҳдид қилишга киришди.

"Биз уларни, жуда кеч бўлмасидан туриб хатарлар ҳақида огоҳлантиришга ва ҳамкорлик қилишдан бош тортишга чақиришга ҳаракат қиляпмиз", — дея иқтибос келтирган Reuters Давлат департаментидаги манбага таянган ҳолда. Ушбу агентлик тақдим этган маълумотларга кўра, Оқ уй яқин кунларда номақбул бўлган ташкилотлар рўйхатини эълон қилиши кутилмоқда.

Россия ТИВ эса: Вашингтон "Газпром"нинг ғарбий европалик шерикларига қанчалик босим ўтказмасин, Москва "Шимолий оқим - 2" муваффақиятида шубҳаланмайди, дея таъкидлаб келмоқда.

Германияда "Шимолий оқим -2"ни иқтисодий лойиҳа, деб ҳисоблашда давом этишмоқда ва АҚШнинг экстерриториал санкцияларини қабул қила олишмаяпти. ГФР вазирлар маҳкамаси расмий вакилининг ўринбосари Ульрике Деммер яқинда шу ҳақда эслатиб ўтди. Бундан ташқари, январ ойининг бошида Германиядаги Мекленбург федерал ерлари парламенти - Олд Померания ҳудудий ҳукуматнинг "Иқлим ва атроф муҳим муҳофазаси MV" фонди ташкил этилиши ташаббусини кўпчилик овоз билан қўллаб-қувватлади. Бу фондни америка санкцияларини айланиб ўтиш учун ўйлаб топишган. Унинг ёрдамида ташкилот қурилиш учун зарур бўлган ускуналарни харид қила олиши мумкин. Қолаверса, биринчи галда қувурўтказгични экология учун жуда муҳим, дея тан олади.

Германиянинг Bild нашри аниқлик киритишига кўра, бу "Шимолий оқим - 2"ни атроф-муҳит муҳофазасида принципиал элемент сифатида таснифлаш имконини беради.

Жамғарма фақат ва фақат ШО-2 билан шуғулланувчи тижорат корхонасини рўйхатга олиш ниятида. Санкциялар таҳдид қилаётган компаниялар Россия томони билан ушбу корхона томонидан тақдим этиладиган иқтисодий инструментлар воситасида ҳамкорлик қилишади.

Вақтни бой беришади

Немислар ўзларини санкциялардан хавфсизлантиришга улгуришадими? Кузатувчилар фикри турлича янграмоқда. Бир томондан Вашингтон ҳаракатларини йўққа чиқариш учун етарли бўлган инвестиция ва ваколатларга эга бўлди, деб қайд этади ТМТ компанияси раҳбари Даниил Ростовцев.

"Аммо фонд билан боғлиқ ташаббус жамоатчилик, айниқса, "яшиллар" орасида норозиликни юзага келтирди. Экологлар фикрича, улар "яшил" эмас, балки атроф-муҳитга ўта хавфли, деб ҳисоблайдиган бундай лойиҳага кўмак беришни ахлоққа зид ва ғазаблантирувчи, деб ҳисоблашади", — дея ишора қилади аналитик. Эндиликда ҳаммаси ШО-2 тарафдорлари жамоатчилик билан келиша оладими-йўқми, шунга боғлиқ.

Шу билан бирга, мустақил саноат эксперти Леонид Хазанов, Берлик ҳар қандай ҳолатда ҳам Вашингтонга ён босмайди: Германия Россиянинг Америка СПГсига қараганда анча арзон турувчи мовий ёқилғисига муҳтож.

Бундан ташқари, Россия билан иқтисодий муносабатларни сақлаб қолиш ҳам ундан-да зарур: бу бозор - немис компаниялари учун стратегик аҳамият касб этади.

"Албатта, фонд ҳам санкциялар таъсирида қолади, аммо улар самара бермайди. Лойиҳа пудратчиларига қарши эса янги қонун лойиҳасини тайёрлаш, уни конгрессдан ўтказиш, унга президент имзо чекишини кутишга тўғри келади. Бу эса ярим йилгача вақтни олиши мумкин, бу оралиқда "Шимолий оқим- 2" қуриб битказилади", - дея фикр билдиради эксперт.

Аммо бу эксплуатацияга киритиш босқичида - айнан АҚШ Мудофаа бюджетига тикилган санкциялар туфайли муаммолар юзага келишини истисно этмайди.

Қўрқув ва нафрат

Инглизлар америкаликлар ҳатти-ҳаракати ортидан эргашмоқчи. Британиялик парламентарий-консерватор Дэниел Кочинский таъкидлаганидек, Россия газ-қувури - НАТО мамлакатлари ҳудудларида жойлашган барча газ ва нефт тармоқларини айланиб ўтган ҳолда "тўғридан-тўғри Россияга олиб бориши билан ҳам ўта хавфли". Унинг сўзларига кўра, британияликларни бундан буёғига Европа Иттифоқига аъзолик тийиб туролмайди, шундай экан, "америкалик дўстларга эргашиш ва "Шимолий оқим - 2"га жалб қилинган ҳар қандай компанияга нисбатан санкцияларни жорий этиш лозим.

Бу орада Швецияда Жо Байден президентлиги газ қувури туфайли мамлакат яқинида "газ уруши"ни бошлаб беришидан ҳавотирланмоқда. Svenska Dagbladet таъкидига кўра, америкалик демократ "ўз рақибига нисбатан, Дональд Трампга қараганда ҳатто анчайин қаттиққўл". Скандинавия қироллиги учун эса масала аллақачон ҳал этилган: ҳукумат швед иқтисодий зонаси орқали қувурлар ётқизилиши лойиҳасини маъқуллади.

Байден президентлигининг "Газспром" учун салбий омилларидан бири сифатида унинг яшил йўналиш, деб ном олган энергетика сиёсатини айтишади. Демократлар 2035 йилда экологик тоза энергетикага ўтиш учун икки триллион доллар сарфлашни режалаштирган. 2050-йилда эса атмосферага ташланишлар - ноль даражага эришилиш кўзланган. Аммо яшил энергетика ҳам Россияга жуда қўл келади: "Шимолий оқим — 2" орқали нафақат табиий газ, балки водородни ҳам ўтказиш мумкин.

Европада эса водород ёқилғисига бўлган талаб жуда юқори.

АҚШнинг ўзида Оқ уй "оқимга" ваъда қилган барча нарсаларнинг амалга оширилишига гумон билан қаралади. Виргиния штатидан собиқ сенатор Ричард Блэкнинг ишонтиришига қараганда, Байден қурилиш якуни борасида Москва билан ими-жимида келишиб олишни маъқул кўради. Бунинг эвазига эса Вашингтон учун қандайдир манфаатларни савдолашиб олишга уринади.

873

Камикадзе ва изқувар: Тошкент ИИББ кинология хизматидан фото-репортаж

0
(Янгиланган 21:14 18.01.2021)
  • Итлар вольерларда яшайди, уларнинг ҳар бирида лақаб, насл, туғилган сана ва йўналиши, кинолог исми ёзилган тахтача мавжуд.
  • Зотлар ҳар хил: лабрадор, спаниеллар (гиёҳванд моддаларни қидириш), Кавказ ва Ўрта Осиё овчаркалар. Энг оммабопи Малинуа (Белгия овчаркаси): жасур, бардошли, эпчил ва топқир бўлади.
  • Аммо итнинг қайси зоти бўлишидан қатъи назар, асосийси - унга мос кинолог танлашдир. Инструктор ва хизмат ити бир бирига мос бўлиб, бир-бирига ишонишлари керак.
  • Йўналиш танлаш учун камида 4 ойлик машқдан ўтиш керак.
  • Ит боласи икки ой бўлганда биринчи машқлар бошланади.
  • Питомникда итлар билан машқ ўтказиш.
  • Немис овчаркаси билан машқ ўтказиш жараёни.
  • Хизмат ити яширилган портловчи моддани қидирмоқда.
  • Ҳар бир итни жадвалга мувофиқ машқ қилади, масалан, тушликдан олдин - умумий машқ курси, тушдан кейин эса махсус машқ курс.
  • Хизмат ити жиноятчини ушлашга тайёргарлик кўрмоқда.
  • Ит боласи.
  • Хизмат итининг иш куни 12 соат. Ундан 9 йил давомида жиноятчиликка қарши кураш йўлида фойдаланилади.
Sputnik мухбирлари Тошкент шаҳар Ички ишлар бош бошқармаси кинология хизматига ташриф буюришди. У ерда тасвирга олинган энг сара суратларни эътиборингизга ҳавола этамиз.

Ўзбекистонда кинология XIX асрнинг охирларида ривожлана бошлади, Тошкентда илк питомникни ташкил этиш 1911 йилда қайд этилган.

ИИББ кинология хизматида инструкторлар итларни наркотик, портловчи моддаларни қидириш, изқувар, террорчилар тузоқларини зарарсизлантириш йўналишида ўргатишади, яқинда эса камикадзе йўналишида хизмат итлари тайёрлашни бошладилар: итларга рация орқали буйруқ берилади.

0
  • Итлар вольерларда яшайди, уларнинг ҳар бирида лақаб, насл, туғилган сана ва йўналиши, кинолог исми ёзилган тахтача мавжуд.
    Sputnik / Рамиз Бахтияров

    Итлар вольерларда яшайди, уларнинг ҳар бирида лақаб, насл, туғилган сана ва йўналиши, кинолог исми ёзилган тахтача мавжуд.

  • Зотлар ҳар хил: лабрадор, спаниеллар (гиёҳванд моддаларни қидириш), Кавказ ва Ўрта Осиё овчаркалар. Энг оммабопи Малинуа (Белгия овчаркаси): жасур, бардошли, эпчил ва топқир бўлади.
    Sputnik / Рамиз Бахтияров

    Зотлар ҳар хил: лабрадор, спаниеллар (гиёҳванд моддаларни қидириш), Кавказ ва Ўрта Осиё овчаркалар. Энг оммабопи Малинуа (Белгия овчаркаси): жасур, бардошли, эпчил ва топқир бўлади.

  • Аммо итнинг қайси зоти бўлишидан қатъи назар, асосийси - унга мос кинолог танлашдир. Инструктор ва хизмат ити бир бирига мос бўлиб, бир-бирига ишонишлари керак.
    Sputnik / Рамиз Бахтияров

    Аммо итнинг қайси зоти бўлишидан қатъи назар, асосийси - унга мос кинолог танлашдир. Инструктор ва хизмат ити бир бирига мос бўлиб, бир-бирига ишонишлари керак.

  • Йўналиш танлаш учун камида 4 ойлик машқдан ўтиш керак.
    Sputnik / Рамиз Бахтияров

    Йўналиш танлаш учун камида 4 ойлик машқдан ўтиш керак.

  • Ит боласи икки ой бўлганда биринчи машқлар бошланади.
    Sputnik / Рамиз Бахтияров

    Ит боласи икки ой бўлганда биринчи машқлар бошланади.

  • Питомникда итлар билан машқ ўтказиш.
    Sputnik / Рамиз Бахтияров

    Питомникда итлар билан машқ ўтказиш.

  • Немис овчаркаси билан машқ ўтказиш жараёни.
    Sputnik / Рамиз Бахтияров

    Немис овчаркаси билан машқ ўтказиш жараёни.

  • Хизмат ити яширилган портловчи моддани қидирмоқда.
    Sputnik / Рамиз Бахтияров

    Хизмат ити яширилган портловчи моддани қидирмоқда.

  • Ҳар бир итни жадвалга мувофиқ машқ қилади, масалан, тушликдан олдин - умумий машқ курси, тушдан кейин эса махсус машқ курс.
    Sputnik / Рамиз Бахтияров

    Ҳар бир итни жадвалга мувофиқ машқ қилади, масалан, тушликдан олдин - умумий машқ курси, тушдан кейин эса махсус машқ курс.

  • Хизмат ити жиноятчини ушлашга тайёргарлик кўрмоқда.
    Sputnik / Рамиз Бахтияров

    Хизмат ити "жиноятчи"ни ушлашга тайёргарлик кўрмоқда.

  • Ит боласи.
    Sputnik / Рамиз Бахтияров

    Ит боласи.

  • Хизмат итининг иш куни 12 соат. Ундан 9 йил давомида жиноятчиликка қарши кураш йўлида фойдаланилади.
    Sputnik / Рамиз Бахтияров

    Хизмат итининг иш куни 12 соат. Ундан 9 йил давомида жиноятчиликка қарши кураш йўлида фойдаланилади.

Теглар:
ИИББ, Тошкент